I GSK 406/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-08
NSAAdministracyjneWysokansa
abonament RTVegzekucja administracyjnazarzuty w egzekucjiobowiązek abonamentowywyrejestrowanie odbiornikadowódPoczta PolskaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie opłat abonamentowych RTV, uznając, że brak dokumentu wyrejestrowania odbiornika uniemożliwia skuteczne kwestionowanie obowiązku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.S. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Skarżący twierdził, że wyrejestrował odbiornik w 2006 r., ale nie posiadał dowodu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że obowiązek abonamentowy trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika, a brak dokumentu potwierdzającego tę czynność uniemożliwia skuteczne kwestionowanie obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 8 lipca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła zaległych opłat abonamentowych RTV. Skarżący podnosił, że wyrejestrował odbiornik w 2006 r., jednak nie posiadał dokumentu potwierdzającego ten fakt, ponieważ nie przechowywał dokumentów dłużej niż sześć lat. Poczta Polska argumentowała, że do wyrejestrowania wymagany był odcinek "W" z książeczki radiofonicznej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy abonamentowej oraz utrwalonym orzecznictwem, obowiązek uiszczania abonamentu trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika. Zmiana miejsca zamieszkania czy sprzedaż odbiornika nie zwalnia z tego obowiązku. Kluczowe jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wyrejestrowania. Ponieważ skarżący nie przedstawił takiego dokumentu, NSA uznał, że obowiązek opłacania abonamentu nadal ciąży na skarżącym, a tym samym istniały podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i egzekwowania zaległości. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących błędnej wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie dokonywał interpretacji tych przepisów, a skarżący nie wykazał, na czym polegała błędna wykładnia i jaka powinna być prawidłowa. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu nieistnienia obowiązku, a obowiązek abonamentowy trwa do czasu wyrejestrowania.

Uzasadnienie

Obowiązek abonamentowy trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika. Zmiana miejsca zamieszkania czy sprzedaż odbiornika nie zwalnia z obowiązku. Konieczne jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie. Brak takiego dokumentu oznacza, że obowiązek nadal istnieje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

ustawa abonamentowa art. 2 § 1, 2, 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

ustawa abonamentowa art. 5 § 1, 2, 5-7

Ustawa o opłatach abonamentowych

o.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1, 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 4

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 5 § 3

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1, 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2, 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2, 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe art. 46 § 2

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 11

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 3

Rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek abonamentowy trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika, a brak dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu nieistnienia obowiązku.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 w zw. z art.70 § 1 i art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście ciężaru dowodu wykazania wyrejestrowania odbiornika. Błędna wykładnia § 5 ust. 3 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu, przez wnioskowanie, że dowodem na wyrejestrowanie jest wyłącznie potwierdzony dokument "odcinek W".

Godne uwagi sformułowania

obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. zmiana miejsca zamieszkania, czy sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania, czy też sprzedaż (darowanie) odbiornika innej osobie, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. błędna wykładnia [...] to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sprawozdawca

Henryk Wach

przewodniczący

Jacek Boratyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku abonamentowego RTV i znaczenia dokumentowania wyrejestrowania odbiornika."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku dokumentu wyrejestrowania; nie rozstrzyga kwestii prawidłowości samego procesu wyrejestrowania, jeśli dokument zostałby przedstawiony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV i problemów z jego egzekwowaniem, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć sama argumentacja prawna jest dość techniczna.

Zapomniałeś wyrejestrować radio? Urząd może ścigać Cię za abonament RTV nawet po latach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 406/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /sprawozdawca/
Henryk Wach /przewodniczący/
Jacek Boratyn
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 313/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-06-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 86 § 1 w zw. z art.70 § 1 i art. 2 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
§ 5 ust. 3 w zw. z § 4
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 313/23 w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 29 grudnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.16642.2022 ŁD.JJ.ZZ 01473234 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 313/23, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę T. S. (dalej zwanego: skarżącym) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej zwanej: Pocztą) z 29 grudnia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Przedmiotem kontroli sądu I instancji w niniejszej sprawie było postanowienie Poczty z 29 grudnia 2022 r. W sprawie poza sporem pozostawało, że wierzyciel (Poczta) wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wskazując na nieistnienie obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika RTV w 2006 r. oraz opuszczenie dotychczasowego mieszkania, które po rozwodzie wraz ze wszystkimi znajdującymi się tam ruchomościami (telewizorem) przypadło jego byłej żonie. Bezsporne było także, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników RTV uzyskując stosowną książeczkę radiofoniczną, zaś 22 lipca 2002 r. wydano mu nową książeczkę, a następnie zobowiązanemu, jako użytkownikowi zarejestrowanych odbiorników RTV, został nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Sporne natomiast było to, czy zobowiązany wyrejestrował odbiorniki RTV w 2006 r., a tym samym czy dochodzony przez wierzyciela obowiązek istnieje. Skarżący twierdził, że dokonał wyrejestrowania spornych odbiorników na poczcie lecz nie posiada dokumentu potwierdzającego zaistnienie tego faktu, gdyż nie przechowuje takich dokumentów dłużej niż przez sześć lat. Poczta natomiast dowodziła, że skarżący w 2006 r. był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia, w przypadku wyrejestrowania, odcinka "W" zawartego w książeczce radiofonicznej. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie, zaskarżając je w całości. W skardze kasacyjnej wniósł o wydanie orzeczenia reformatoryjnego przez uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez:
1) niewłaściwe zastosowanie tj. niezastosowanie art. 86 § 1 w zw. z art.70 § 1 i art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8 poz. 60, z poźn. zm.; dalej zwanej: o.p.) w kontekście ciężaru dowodu spoczywającego na użytkowniku odbiornika telewizyjnego w wykazaniu faktu wyrejestrowania tego odbiornika za pomocą dokumentu w sytuacji gdy od czasu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego upłynęło niemal 16 lat;
2) błędną wykładnię przepisu § 5 ust. 3 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) przez wnioskowanie, że dowodem na fakt wyrejestrowania odbiornika jest wyłącznie potwierdzony stemplem placówki pocztowej bliżej nieokreślony dokument zwany: odcinek "W", podczas gdy z ww. rozporządzenia wynika wyłącznie sposób wyrejestrowania odbiornika, a nie to co stanowi dowód dokonania tej czynności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację przemawiającą za uwzględnieniem podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że zobowiązany w skardze kasacyjnej zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie zajął stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji, mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Należy przypomnieć, że w kontrolowanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia wydanego przez orzekające organy była zasadność wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienia obowiązku), pkt 4 (braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.; dalej zwanej: u.p.e.a.), przy czym został uwzględniony przez organ zarzut oparty na podstawie z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., że nie zostało uprzednio doręczone zobowiązanemu upomnienie, co w dalszej kolejności doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. postanowienie NUS Wrocław-Krzyki z 11 stycznia 2023 r. akta administracyjne sprawy). Przedmiotem skargi do WSA było stanowisko organu co do zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Jak już wspomniano, z 183 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Dlatego skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. przytaczać podstawy kasacyjne, z kolei określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz uzasadnienie tychże podstaw. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Należy pokreślić, że skarga kasacyjna, jako środek prawny o wysoce sformalizowanym charakterze, objęta jest m. in. przymusem radcowsko-adwokackim, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych lub też ich uzasadnienia. Wprowadzenie omawianego przymusu przy sporządzaniu skargi kasacyjnej spowodowane zostało nadaniem temu środkowi odwoławczemu charakteru pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 21 lutego 2024 r. sygn. akt I GSK 1017/20).
Mając powyższe na uwadze, a także przedmiot sprawy (zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym), skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, powinien był powiązać zarzuty skargi kasacyjnej z odpowiednimi przepisami u.p.e.a. dotyczącymi zarzutów w egzekucji, skoro jak już wyjaśniono zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty w swej podstawie nie zawierają odpowiednich przepisów u.p.e.a. Już tylko z tego powodu rozpoznawana skarga kasacyjna mogłaby być uznana, jako nieskuteczna.
Jednakże, kierując się uchwałą pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, że należy dążyć do rozstrzygnięcia sprawy, Sąd odwoławczy odniósł się do zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów w takim zakresie na ile było to możliwe.
Artykuł 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689, ze zm.; dalej zwanej: ustawą abonamentową) wskazuje, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188, z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu., jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5 – 7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" – Dz. U. Nr 45 poz. 307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności – Dz. U. z 1984 r. Nr 54 poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji – Dz. U. z 1993 r. Nr 7 poz. 34), bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16).
Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015 r. sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Jednocześnie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
- § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) - akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
- § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania, czy też sprzedaż (darowanie) odbiornika innej osobie, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia abonamentu, a w konsekwencji, że podniesiony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku jest niezasadny. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających fakt wyrejestrowania odbiornika w 2006 r., a zatem skoro takimi dokumentami nie dysponowały również organy Poczty Polskiej zachodziły podstawy do przycięcia, że na skarżącym w dalszym ciągu ciąży obowiązek opłacania abonamentu RTV, w konsekwencji za okres, w którym te należności nie ulegały przedawnieniu, istniały podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i egzekwowania zaległości. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
O braku zasadności drugiego z zarzutów, przede wszystkim zaś skuteczności zarzucanego na ich gruncie błędu wykładni, trzeba wnioskować na podstawie deficytów jego konstrukcji oraz uzasadnienia.
W tej zaś mierze przypomnienia wymaga – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną – że błędna wykładnia, o której jest mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, przez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z: 28 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r. sygn. akt II FSK 1445/15).
Odwołując się do przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, którym powinien czynić zadość zarzut błędnej wykładni prawa materialnego stawiany na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., trzeba stwierdzić, że sformułowany w pkt 2 zarzut kasacyjny nie może być uznany za zasadny.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, aby sąd I instancji podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne – w tym w kontekście wskazywanym przez stronę – w odniesieniu do przepisów § 5 ust. 3 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, do których nawet się nie odwołał. Prowadzi to do wniosku, że na gruncie owego zarzutu strona podjęła polemikę – przy tym nie pozbawioną deficytów, albowiem z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, jakie powinno być prawidłowe rozumienie wymienionych przepisów prawa – z poglądem nieistniejącym, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że zarzut ten nie jest skuteczny. Stąd też, uwzględniając wcześniejsze wskazania w przedmiocie wymagań stawianych skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać jego merytorycznej oceny.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI