I GSK 405/23

I GSK 405/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 857/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 5 ust. 5
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1676
§ 11 i 13
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 64 § 2,art. 77 § 1, art. 65 i art. 66 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del.WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 857/22 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie P. S.A. w K. z dnia 16 maja 2022 r., nr COF.OUR.6375.19323.2021 ŁD.JJ.ZZ 12222934 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. zasądza od A. P.na rzecz P. S.A. w K. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 857/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi A. P. (dalej zwanej "skarżącą"), uchylił postanowienie P. S.A. w K. (dalej zwanej "organem/organem egzekucyjnym" lub "wierzycielem") z 16 maja 2022 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasądziła od organu na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 18 maja 2021 r. skarżąca wniosła zarzut do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr 4443E1-17/KR/2O21 z 16 marca 2021 r. dotyczący nieistnienia obowiązku. Wskazała, że lokal przy ul. [...] w K. został przez nią sprzedany w październiku 2017 r. Tym samym ani ona ani jej matka nie są użytkownikami znajdujących się tam urządzeń. Według skarżącej w prowadzonej od kwietnia 2018 r. korespondencji z wierzycielem nie jest w stanie dokonać wiążących ustaleń. Zaznaczyła również, że w lokalu ul. [...] w K. zamieszkiwała od czerwca 2013 r. prowadząc wspólne z matką gospodarstwo. Dopiero w październiku 2014 r. przepisała abonament na matkę, której to przysługuje ustawowe zwolnienie z opłat abonamentowych.
Postanowieniem z 19 listopada 2021 r. wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Odnosząc się do wskazanego przez skarżącą faktu sprzedaży mieszkania, organ powołał się na § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym zobowiązana miała obowiązek do niezwłocznego powiadomienia wierzyciela o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym poprzez złożenie zgłoszenia. Organ wyjaśnił, że obecnie w celu dokonania zmiany danych lub wyrejestrowania odbiorników RTV należy zgłosić pracownikowi dowolnej placówki pocztowej dyspozycję wyrejestrowania odbiorników.
Organ zaznaczył, że abonament przypisany jest do osób, które je zarejestrowały i na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych. Podniesiono, że jeśli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczenia opłat abonamentowych, a skarżąca nie udokumentowała wyrejestrowania odbiorników RTV. Wierzyciel zwrócił uwagę, że pomimo wezwania skarżąca nie przesłała do organu oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, podpisanego przez skarżącą i jej matkę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązana poinformowała, że w związku ze śmiercią matki, nie ma możliwości podpisania przez nią żądanego dokumentu.
Postanowieniem z 16 maja 2022 r. organ utrzymał w mocy postanowienie z 19 listopada 2021 r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku. Organ podtrzymał, że tylko wykazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej o wyrejestrowaniu odbiorników RTV przed 16 marca 2021 r. miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do WSA w Gliwicach. W skardze zarzuciła postanowieniu wierzyciela brak opisania kluczowej okoliczności, czyli zarejestrowania odbiorników przy [...] na mamę skarżącej jeszcze w 2010 r., a jest to równoznaczne z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych dla odbiorników pod tym adresem. Jednocześnie oznaczało to także prawnie skuteczne wyrejestrowanie odbiorników. Zdaniem skarżącej zwolnienie ustawowe z opłat abonamentowych obowiązywało przez cały czas używania tych odbiorników pod spornym adresem, czyli do czasu sprzedaży mieszkania (październik 2017 r.).
Sąd I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."), uchylił postanowienie organu.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w rozpoznanej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca dokonała 22 czerwca 1993 r. w Urzędzie Pocztowym [...] rejestracji odbiorników RTV używanych pod adresem: ul. [...], [...] K. Po dokonanym zgłoszeniu wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników RTV. W dniu 13 września2001 r. na podstawie odcinka "U" nr [...] wydano skarżącej nową książeczkę o nr [...]. Natomiast na podstawie odcinka "Z" 14 lipca 2003 r. zobowiązana dokonała zmiany adresu na: ul. [...], [...] K.
Zdaniem Sądu I instancji, w realiach rozpoznanej sprawy zasadny okazał się zarzut skarżącej, co do naruszenia art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2O22 r., poz. 2000 ze zm., dalej zwanej "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 23 maja 2019 r. skierowane do wierzyciela. W piśmie tym zobowiązana, po pierwsze informuje organ o fakcie sprzedaży mieszkania przy ul. [...] w K. w październiku 2017 r., po drugie składa jednoznaczne oświadczenie woli o tym, ze od października 2017 r. nie tylko nie jest właścicielką mieszkania znajdującego się pod ww. adresem ale również nie użytkuje tam odbiorników RTV. Tak jednoznaczne sformułowanie wskazuje, w ocenie Sądu, że skarżąca złożyła skierowane do organu oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników RTV pod adresem ul. [...] w K. Jeśli organ uznał, że oświadczenie woli skarżącej o wyrejestrowaniu odbiorników nie może wywrzeć skutku prawnego z uwagi na brak określonych wymogów formalnych, winien był wezwać zobowiązaną na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia stwierdzonych braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Tymczasem wierzyciel zaniechał wykonania powyższej czynności, co narusza art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.
Sąd I instancji uznał w konsekwencji, że wierzyciel obowiązany będzie do realizacji dyspozycji art. 64 § 2 k.p.a. Po prawidłowym uzupełnieniu wniosku przez skarżącą należy uznać, że doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiornika w momencie dokonania omawianego zgłoszenia przez zobowiązaną.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że udzielenie przez organ odpowiedzi zwykłym pismem informującym, nie może zostać uznane za odpowiadające prawu. Gdy podanie w ocenie organu zawiera braki formalne, należy zastosować regulację zawartą w art. 64 k.p.a., a gdy żądanie wniosku organ administracji publicznej uznał za niezrozumiałe lub niejednoznaczne, powinien zwrócić się do jego autora o doprecyzowanie żądania lub o dodatkowe wyjaśnienia. Jeżeli zaś organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, zgodnie z art.65 k.p.a.
W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że wierzyciel dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego organ, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Jednocześnie wniósł o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, w tym koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego a mianowicie:
1) przepisów ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689; dalej zwaną "u.o.a."), w szczególności art. 5 ust. 5 powołanej ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, iż wyłącznie zgłoszenie operatorowi zaprzestania używania odbiorników RTV może stanowić podstawę do wyrejestrowania przez operatora wyznaczonego tychże odbiorników, co doprowadziło WSA w Gliwicach do błędnego przyjęcia, że oświadczenie o sprzedaży lokalu mieszkalnego jest wystarczające do przyjęcia przez organ, iż nastąpiło zgłoszenie operatorowi zaprzestania używania odbiorników RTV;
2) przepisów rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676; dalej zwanego "rozporządzeniem z 17 grudnia 2013 r."), tj. § 11 i 13 rozporządzenia poprzez błędną ich wykładnię, bowiem dokonaną wybiórczo poprzez odniesienie się jedynie do § 13 i związanego z nim § 11 pkt. 2 wskazanego rozporządzenia z całkowitym pominięciem § 11 pkt 1 rozporządzenia oraz z pominięciem również § 12 i 14 – 17 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie tym samym błędne, że jedyną drogą wyrejestrowania odbiorników RTV jest wykorzystanie elektronicznego formularza a nadto że jest to jedynie formalny wymóg wyrejestrowania odbiorników RTV, który może być korygowany w trybie art. 64 § 2 k.p.a. a w konsekwencji tego błędne przyjęcie, iż pismem z 23 maja 2019 r. skarżąca założyła "skierowane do organa oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników RTV pod adresem [...] w K." co wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności a mianowicie jak stwierdza WSA w Gliwicach, skoro "organ uznał, iż oświadczenie woli skarżącej o wyrejestrowaniu odbiorników nie może wywrzeć skutku prawnego z uwagi na brak określonych wymogów formalnych, winien był wezwać zobowiązaną na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia stwierdzonych braków w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia", a tym samym błędne przyjęcia, że do czynności zleconych organowi w zakresie rejestracji odbiorników RTV czy wyrejestrowania odbiorników, maja zastosowanie przepisy k.p.a. w tym art. 64 § 2, a nadto że udzielania odpowiedzi zwykłym pismem informującym, nie może być uznane za odpowiadające prawu, gdyż w takim wypadku należy zastosować art. 64 § 2 k.p.a., błędne przyjęcie tym samym, że na zobowiązanej nie ciążył obowiązek stosowania się do trybu zmiany danych określonych w rozporządzeniem z 17 grudnia 2013 r., w tym złożenia w placówce pocztowej Zgłoszenia zmiany danych na formularzu wskazanym w rozporządzeniu z 17 grudnia 2013 r. czy poprzez stronę internetową, mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów, poprzez zastosowanie zawężającej wykładni, doprowadziło do błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, iż organ winien przy rozpoznawaniu pisma skarżącej z 23 maja 2019 r. wezwać ją do usunięcia stwierdzonych braków formalnych a tym samym, że nie była skarżąca zobowiązana dla skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV do samodzielnego zgłoszenia zaprzestania zużywania odbiorników RTV czy to poprzez złożenie w najbliższej placówce pocztowej stosownego zgłoszenia na formularzu – Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych o treści ustalonej rozporządzeniem z 17 grudnia 2013 r., co Sąd całkowicie pomija czy też w trybie opisanym przez WSA w Gliwicach poprzez stronę internetową;
II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 64 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia P. S.A. w K. z 16 maja 2022 r. nr COF.OUR.6375.19323.2021 jako naruszającego w inny sposób przepisy postępowania oraz art. 65 k.p.a. i art. 66 § 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a., gdy przy prawidłowej wykładni tych przepisów wraz z przepisami u.o.a. WSA w Gliwicach winien dojść do odmiennego wniosku bowiem organ nie miał podstawy prawnej do zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych przez Sąd, bowiem żaden przepis u.o.a. a tym bardziej przepisy rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r. nie dawał i nie daje podstaw do bezpośredniego stosowania przepisów k.p.a., przy dokonywaniu materialno-technicznych czynności związanych z rejestracją czy też wyrejestrowanie odbiorników RTV, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, poprzez przyjęcie iż organ winien każde oświadczenie woli zobowiązanego korygować w trybie art. 64 k.p.a. a w konsekwencji tego błędne przyjęcie, iż pismem z 23 maja 2019 r. skarżąca założyła "skierowane do organu oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników RTV pod adresem [...] w K." co wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności a mianowicie jak stwierdza WSA w Gliwicach, skoro "organ uznał, iż oświadczenie woli skarżącej o wyrejestrowaniu odbiorników nie może wywrzeć skutku prawnego z uwagi na brak określonych wymogów formalnych, winien był uznać zobowiązaną na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia stwierdzonych braków w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia", a tym samym błędne przyjęcia, że do czynności zleconych organowi w zakresie rejestracji odbiorników RTV czy wyrejestrowania odbiorników, maja zastosowanie przepisy k.p.a. w tym art. 64 § 2, oraz przez błędne przyjęcie, że udzielania odpowiedzi zwykłym pismem informującym, nie może być uznane za odpowiadające prawu, gdyż w takim wypadku należy zastosować art. 64 § 2 k.p.a. bądź 65 czy 66 § 2 k.p.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 11 – 13 rozporządzenie z 17 grudnia 2013 r. poprzez błędną ich wykładnię, bowiem dokonaną wybiórczo poprzez odniesienie się jedynie do § 11 pkt 2 wskazanego rozporządzenia z całkowitym pominięciem § 11 pkt 1 i § 13 rozporządzenia i przyjęcie tym samym błędne, że jedyną drogą wyrejestrowania odbiorników RTV jest wykorzystanie elektronicznego formularza, który do operatora wyznaczonego jest przesyłany przesyłką listową, a nadto że jest to jedynie formalny wymóg wyrejestrowania odbiorników RTV, który może być korygowany w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a co za tym idzie nie rozpoznanie istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na treść wyroku, ponieważ kompleksowa analiza zgłoszonych zarzutów a następnie ocena działania wierzyciela w świetle przedstawionych zastrzeżeń oraz przepisów prawa powinna doprowadzić do oddalenia skargi zobowiązanej przez WSA w Gliwicach a nie do jej uwzględnienia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od P. S.A. na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, z przyczyn określonych art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się zatem do oceny czy Sąd I instancji naruszył przepisy wskazane w ramach podstaw kasacyjnych.
Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.
Zarzuty kasacyjne oparto na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., czyli na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W razie więc powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty prawa procesowego. Dopiero bowiem przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych, przyjętych w toku postępowania za podstawę zaskarżonego orzeczenia, umożliwia ocenę procesu subsumpcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaleceń Sądu I instancji kierowanych do organu egzekucyjnego w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego, sprowadzających się do obowiązku wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika w przepisanej do tego formie.
Jako usprawiedliwiony ocenić należało przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a – w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Sprowadza się on do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że wobec poinformowania P. o sprzedaży mieszkania przy ul. [...] w K., P. miała obowiązek podjąć działania określone – co do formy i terminu – prawem (przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego).
Odniesienie się do tak stawianego zarzutu wymaga wskazania, że w myśl art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. ustawa ta normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1.
Znaczy to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie do prowadzonych przez organy wskazane w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco.
Celem oceny czy na podstawie ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych prowadzone są postępowania określone art. 1 k.p.a. trzeba wyjaśnić, że art. 2 ust. 1 tej ustawy wprowadza zasadę, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.
W myśl zaś art. 5 ust. 1 odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
Możliwość rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej przewiduje art. 7 ust. 6 u.o.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3.
W kwestii wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wobec zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń, u.o.a. ani przepisy aktu wykonawczego – rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r. – nie wskazują na konieczność wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.
Uwzględnieniu zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i ich wyrejestrowaniu przypisać należy zatem charakter czynności materialno-technicznej. Czynnikiem odróżniającym tymczasem decyzje administracyjne od czynności materialno-technicznych jest właśnie konieczność dokonania w decyzji rozstrzygnięcia określonej sprawy, tj. ustalenia wiążących konsekwencji obowiązującej normy prawnej w drodze jej stosowania wobec określonych podmiotów (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 51).
Wprawdzie zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przyjmuje się, że – w przeciwieństwie do pozytywnego załatwienie sprawy poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej – odmowa dokonania takiej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji (zob. uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 4/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 35). W rozpatrywanej sprawie, jednakże taka sytuacja nie zaistniała. Wniesiona skarga nie dotyczy braku wyrejestrowania, lecz jej przedmiotem są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, w którym skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku.
W tym stanie rzeczy nie powinno ulegać kwestii, że wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie ma charakteru sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych, wobec czego – stosownie do przytoczonych wyżej regulacji art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. – do postępowania tego nie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego, w stanie faktycznym sprawy, gdy skarżąca pismem z 23 maja 2019 r. poinformowała organ o fakcie sprzedaży w 2017 r. mieszkania przy ul. [...] w K., a P. udzieliła jej odpowiedzi zwykłym pismem informującym o dokonaniu zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników w odpowiedniej formie – w sprawie załatwianej czynnością materialno-techniczną nie mogło być wszczęte i prowadzone postępowanie na zasadach określonych k.p.a.
W konsekwencji wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, określające zasady postępowania, gdy pismo strony w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika zawiera braki formalne – art. 64 § 2 tej ustawy – mogą mieć zastosowanie.
Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno jednak budzić wątpliwości, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej wezwania do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika w przepisanej formie prawnej, wobec jednoznacznej treści art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W konsekwencji organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a zatem Sąd I instancji bezpodstawnie uchylił postanowienie z 16 maja 2022 r.
Stwierdzone uchybienie zaskarżonego wyroku nie pozwala też Naczelnemu Sadowi Administracyjnemu na odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Bez pełnego stanowiska Sądu I instancji co do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przedwczesnym jest wypowiadanie się w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 i art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.