Orzeczenie · 2025-06-25

I GSK 40/14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-06-25
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowywyroby akcyzoweznaki akcyzyposiadaniesprzedażpostępowanie karne skarboweustalenia sąduodpowiedzialność podatkowaskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna określającą K. S. zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2017 r. w wysokości 182.046 zł. Zobowiązanie to wynikało ze sprzedaży przez K. S. wyrobów akcyzowych (spirytusu i tytoniu) bez polskich znaków akcyzy, od których nie zapłacono podatku na wcześniejszym etapie obrotu. Organy podatkowe oparły się na ustaleniach z postępowania karnego skarbowego, w którym K. S. został prawomocnie skazany za pomocnictwo w sprzedaży tych wyrobów, działając na polecenie swojego brata, M. S. K. S. w skardze zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym, twierdząc, że nie dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu, ponieważ nie posiadał wyrobów akcyzowych w rozumieniu prawa cywilnego, a jedynie działał jako dzierżyciel na polecenie M. S. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ustalenia z prawomocnego wyroku karnego skarbowego są wiążące. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podlega nabycie lub posiadanie wyrobów akcyzowych poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeśli podatek nie został zapłacony. Sąd uznał, że wyrok karny, który stwierdził, że K. S. "dostarczał i sprzedawał w/w wyroby akcyzowe", jest wiążący dla organów podatkowych i sądu w zakresie ustalenia, że podatnik posiadał i sprzedawał te wyroby. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące braku posiadania w rozumieniu cywilnym zostały uznane za bezzasadne, a odpowiedzialność podatkowa K. S. za nieuiszczony podatek akcyzowy została potwierdzona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wiążącego charakteru ustaleń z postępowania karnego dla postępowań podatkowych oraz interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za podatek akcyzowy od wyrobów bez znaków akcyzy, niezależnie od świadomości podatnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje prawomocny wyrok karny skarbowy dotyczący sprzedaży wyrobów akcyzowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustalenia z prawomocnego wyroku karnego skarbowego, skazującego za pomocnictwo w sprzedaży wyrobów akcyzowych bez znaków akcyzy, są wiążące dla organów podatkowych i sądu administracyjnego w zakresie ustalenia odpowiedzialności podatkowej podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia z prawomocnego wyroku skazującego są wiążące dla organów podatkowych i sądu administracyjnego co do popełnienia przestępstwa, w tym co do osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, powołując się na art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że organy podatkowe są związane ustaleniami prawomocnego skazującego wyroku wydanego w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa. W tej sprawie wyrok karny stwierdził, że skarżący "dostarczał i sprzedawał" wyroby akcyzowe, co było podstawą do uznania go za podatnika akcyzy.

Czy dla nałożenia podatku akcyzowego na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym wystarczające jest wykazanie przez organ posiadania przez podatnika towaru i braku zapłaty podatku, niezależnie od jego świadomości lub dochowania należytej staranności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dla powstania obowiązku podatkowego wobec nabywcy/posiadacza wyrobów akcyzowych bez zapłaconej akcyzy, nie mają znaczenia takie okoliczności jak stan świadomości nabywcy co do nieuiszczenia akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu, dochowanie należytej staranności, czy pokrzywdzenie przez nieuczciwego kontrahenta.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że konstrukcja art. 8 ust. 2 pkt 4 u.p.a. ma na celu zabezpieczenie interesów fiskalnych państwa i obejmuje posiadanie w każdej formie, niezależnie od świadomości podatnika czy dochowania staranności.

Czy posiadanie wyrobów akcyzowych bez polskich znaków akcyzy przez osobę działającą na polecenie innego podmiotu, ale faktycznie sprzedającą te wyroby, kwalifikuje ją jako podatnika podatku akcyzowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ustalenia prawomocnego wyroku karnego skarbowego wskazują, że osoba ta "dostarczała i sprzedawała" wyroby akcyzowe, to organy podatkowe są związane tymi ustaleniami i mogą ją uznać za podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty skarżącego o byciu jedynie pośrednikiem i nieposiadaniu wyrobów w rozumieniu cywilnym pozostawały w sprzeczności z wiążącym wyrokiem karnym, który stwierdził, że podatnik samodzielnie dysponował (sprzedawał) wyrobami objętymi obowiązkiem akcyzowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym.

Przepisy (16)

Główne

u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o podatku akcyzowym

Opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie lub posiadanie wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości, a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony. Nie ma znaczenia świadomość podatnika ani dochowanie należytej staranności.

u.p.a. art. 13 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Podatnikiem akcyzy jest m.in. podmiot nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości.

Pomocnicze

u.p.a. art. 336

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego wstrzymuje bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Powiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego wstrzymuje bieg terminu przedawnienia.

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Odpowiedzialność za pomocnictwo.

k.k.s. art. 20 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 54 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Nabywanie, posiadanie, przechowywanie, przewóz, przerabianie lub zbywanie wyrobów akcyzowych lub σχετικάch części, jeżeli od tych wyrobów lub części nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.

k.c. art. 338

Kodeks cywilny

Definicja dzierżyciela.

p.p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie ustaleniami prawomocnego skazującego wyroku wydanego w postępowaniu karnym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenia z prawomocnego wyroku karnego skarbowego są wiążące dla organów podatkowych i sądu administracyjnego. • Posiadanie wyrobów akcyzowych bez zapłaconej akcyzy, nawet bez świadomości podatnika, rodzi odpowiedzialność podatkową. • Skarżący faktycznie sprzedawał wyroby akcyzowe, co potwierdza jego status jako podatnika.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie był posiadaczem wyrobów akcyzowych w rozumieniu prawa cywilnego, a jedynie dzierżycielem działającym na polecenie brata. • Skarżący nie dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. • Zarzuty o naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia dokonane w postępowaniu karnym były dla organu wiążące w postępowaniu podatkowym • dla interpretacji art. 8 ust. 2 pkt 4 u.p.a. nie ma znaczenia to, że podatnik nie wiedział lub nie miał uzasadnionych podstaw do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku akcyzowego przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie została zapłacona. • skarżący kwestionuje w istocie jedynie prawidłowość ustalenia tego, że był w posiadaniu wyrobów akcyzowych. • zarzuty pozostawały w jawnej sprzeczności z wiążącą treścią prawomocnego skazującego wyroku sądu karnego

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sprawozdawca

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru ustaleń z postępowania karnego dla postępowań podatkowych oraz interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za podatek akcyzowy od wyrobów bez znaków akcyzy, niezależnie od świadomości podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje prawomocny wyrok karny skarbowy dotyczący sprzedaży wyrobów akcyzowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ustalenia z postępowania karnego mogą bezpośrednio wpływać na odpowiedzialność podatkową, nawet jeśli podatnik twierdzi, że działał tylko na polecenie. Podkreśla znaczenie dokładnego analizowania wyroków karnych w kontekście podatkowym.

Wyrok karny przesądził o podatku akcyzowym. Czy pomocnik odpowiada jak sprawca?

Dane finansowe

WPS: 182 046 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst