I GSK 399/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-19
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnarabatbonuszgłoszenie celneimportpodatek VATKodeks celnyNSAprawo celne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawidłowego ustalenia wartości celnej towarów, uznając, że rabat udzielony przez eksportera wpływa na ostateczną cenę i wartość celną.

Sprawa dotyczyła prawidłowego ustalenia wartości celnej importowanych leków. Skarżąca spółka deklarowała wartość celną na podstawie faktur, nie uwzględniając 8% bonusu (rabatu) udzielonego przez niemieckiego eksportera na podstawie umowy sprzedaży. Organy celne i WSA uznały, że rabat ten wpływa na ostateczną cenę towaru i powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że rabat faktycznie zrealizowany stanowi element kształtujący cenę ostateczną towarów i tym samym wartość celną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. G. F. S.A. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sprawa dotyczyła uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty podatku VAT. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie wartości celnej importowanych towarów, a konkretnie czy udzielony przez niemieckiego eksportera 8% bonus (rabat) na podstawie umowy sprzedaży z marca 2001 r. powinien być uwzględniony. Spółka twierdziła, że wartość celna powinna być ustalana na podstawie faktur, a bonus nie wpływa na tę wartość. Organy celne i WSA uznały jednak, że rabat ten jest elementem kształtującym cenę ostateczną towaru i powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wartość celna to cena faktycznie zapłacona lub należna, która obejmuje wszelkie płatności. W tym przypadku, rabat zrealizowany po dokonaniu zgłoszenia celnego, ale wynikający z umowy zawartej wcześniej, stanowił element ceny ostatecznej. NSA uznał, że ustalenia organów celnych w zakresie ceny faktycznie zapłaconej należą do "szczególnie uzasadnionych wypadków" w rozumieniu art. 120 Kodeksu celnego, a zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego były niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rabat faktycznie zrealizowany stanowi element kształtujący cenę ostateczną towarów i tym samym wartość celną.

Uzasadnienie

Wartość celna to cena faktycznie zapłacona lub należna, obejmująca wszelkie płatności. Rabat, nawet jeśli zrealizowany po zgłoszeniu celnym, ale wynikający z wcześniejszej umowy, wpływa na ostateczną cenę i powinien być uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Kodeks celny art. 23 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Wartość celna to wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona albo należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

Kodeks celny art. 23 § 9

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Cenę należną lub faktycznie zapłaconą zdefiniowano jako kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary.

Kodeks celny art. 85 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych, odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Kodeks celny art. 120

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Ustawodawca uznał za wiążącą taką wartość celną, która odpowiada cenie rzeczywistej, czyli obliczonej ostatecznie, a obejmującej płatności, jakich nabywca dokonał albo ma dokonać na rzecz sprzedawcy. Ustalenia organów celnych w zakresie ceny faktycznie zapłaconej za towary należą do "kategorii szczególnie uzasadnionych wypadków".

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 64 § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Kodeks celny art. 83 § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 498 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 498 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rabat udzielony przez eksportera wpływa na ostateczną cenę towaru i powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej. Ustalenie wartości celnej z uwzględnieniem rabatu stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 120 Kodeksu celnego.

Odrzucone argumenty

Bonus (rabat) nie wpływa na wartość celną importowanego towaru. Wartość celna powinna być ustalana na podstawie faktury, bez uwzględniania późniejszych rozliczeń. Art. 498 k.c. ma zastosowanie do rozliczeń stron. Nie było podstaw do obniżenia wartości celnej w stosunku do wartości z dnia objęcia towaru procedurą składu celnego.

Godne uwagi sformułowania

cena rzeczywista i ostateczna cena faktycznie zapłacona albo należna rabat stanowi element kształtujący cenę ostateczną towarów kategorii szczególnie uzasadnionych wypadków

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący

Jerzy Sulimierski

sprawozdawca

Kazimierz Brzeziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku stosowania rabatów lub bonusów przez eksporterów, interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących ceny faktycznie zapłaconej lub należnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rabatu udzielonego na podstawie umowy sprzedaży, który wpływa na cenę towaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu handlu międzynarodowego – prawidłowego ustalania wartości celnej, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych i podatkowych. Interpretacja rabatu jako elementu ceny jest kluczowa dla importerów.

Rabat od eksportera: jak wpływa na wartość celną i Twoje podatki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 399/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący/
Jerzy Sulimierski /sprawozdawca/
Kazimierz Brzeziński
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gl 455/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-10-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 23 par. 1 i par. 9, art. 64 par. 2, art. 83 par. 3, art. 85 par. 1, art. 120
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 498 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński Jerzy Sulimierski (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. G. F. S.A. w Ł. Oddział w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 455/05 w sprawie ze skargi P. G. F. S.A. w Ł. Oddział w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt III SA/Gl 455/05, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. G. F. S.A. w Ł. Oddział w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług, oddalił skargę oraz nakazał ściągnąć od strony skarżącej kwotę 357 zł tytułem uzupełnienia wpisu od skargi.
Sąd uznał za miarodajny, ustalony przez organy celne, następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu [...] grudnia 2001 r. na podstawie dokumentu SAD nr [...] P. G. F. S.A. dokonała zgłoszenia celnego uzupełniającego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym leków objętych uprzednio procedurą składu celnego, a następnie procedurą uproszczoną na podstawie pozwolenia na stosowanie takiej procedury, udzielonego decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w K. nr [...]. W zgłoszeniu celnym uzupełniającym zawartym w wymienionym wyżej dokumencie SAD wartość celną towaru zadeklarowano na podstawie cen jednostkowych leków wynikających z załączonej do zgłoszenia faktury wystawionej przez niemiecką firmę R. Z. E. I.
Podczas kontroli celnej zgłoszenia uzupełniającego przeprowadzonej w siedzibie importera oraz w miejscu lokalizacji składu celnego stwierdzono, że Spółka nieprawidłowo deklarowała wartość celną importowanych towarów. P. G. F. S.A. po objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu sporządzała raporty sprzedaży środków farmaceutycznych i przesyłała je do niemieckiej firmy Z., która uwzględniając dane wynikające z tychże raportów wystawiała faktury stanowiące podstawę do dokonania płatności przez P. G. F. S.A. za zakupione towary.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe i określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji.
P. G. F. S.A. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Oddalając skargę Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uznał, że nie ma racji skarżąca twierdząc, iż przekazanie środków finansowych kontrahentowi zagranicznemu w kwocie pomniejszonej o udzielone premie i wynagrodzenie pozostawało bez wpływu na wartość celną importowanego towaru. Postanowienia art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Z kolei ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nieostatecznej i nierzeczywistej. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych i z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru.
Sąd wskazał także na zasady wypełniania Deklaracji wartości celnej, zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.), które zdaniem Sądu wyraźnie zobowiązują do podania w polu nr 4 numeru i daty faktury lub innego dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o upustach, mających wpływ na ustalenie całkowitej wartości transakcyjnej importowanych towarów. Przepis § 206 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego, a w § 209 również przykładowo określono elementy treści, jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. Wobec powyższego w ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że skarżąca była zobowiązana do ujawnienia faktur oraz tych postanowień umownych, które wpływały na ustalenie ceny definitywnej, zapłaconej, czyli w efekcie wartości celnej towaru.
Sąd I instancji stwierdził, że przytoczona wykładnia przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego znajduje potwierdzenie w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908). Sąd podał, że szczególnie z opinii nr 5.2 i 5.3 wynika, iż rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, lecz nie został on jeszcze faktycznie zrealizowany. Sąd wskazał również na opinię 15.1 dopuszczającą możliwość uwzględnienia w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego obecnie do odprawy. Zdaniem Sądu, omawianej kwestii dotyczy również komentarz nr 4.1 Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r.
W związku z powyższym Sąd uznał za chybiony zarzut skargi, że w sprawie nie było podstaw do ustalenia obniżonej wartości celnej, ponieważ ustalenia dokonane przez organy celne w zakresie ceny faktycznie zapłaconej należą do kategorii szczególnie uzasadnionych przypadków, o jakich mowa w art. 120 Kodeksu celnego.
Sąd I instancji podniósł również, że nie można upustu oderwać od ceny towaru oraz przyjąć, że nie jest on elementem kształtującym tę cenę na tej podstawie, że jego regulacja mieści się formalnie wśród zobowiązań odrębnych od kontraktu handlowego. Tym samym upust - jak twierdzi Sąd - jeżeli jest świadczeniem odnoszącym się do ceny towaru, kształtuje tę cenę niezależnie od tego, kiedy został faktycznie przyznany i jakie intencje kryły się za jego udzieleniem.
W ocenie Sądu, nietrafne były również zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), gdyż organy celne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
W skardze kasacyjnej P. G. F. S.A. w Ł. Oddział w K. wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Spółka zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w niniejszej sprawie wartość transakcyjna importowanych towarów została wskazana przez skarżącą w sposób nieprawidłowy oraz, że powinna ona być ustalona z uwzględnieniem bonusu otrzymanego przez skarżącą na podstawie umowy sprzedaży, a także, że wartość transakcyjna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego była inna niż wartość wynikająca z faktury;
2) art. 83 § 3 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że skarżąca w deklaracji celnej podała nieprawdziwe (niekompletne) dane oraz nie przedłożyła organom celnym wszystkich niezbędnych do ustalenia wartości celnej dokumentów, w tym umowy sprzedaży;
3) art. 120 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodziły szczególnie uzasadnione wypadki, które powodowały konieczność obniżenia wartości celnej towaru w stosunku do wartości z dnia przyjęcia towaru do procedury składu celnego;
4) art. 498 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że nie miał on zastosowania do wzajemnych rozliczeń stron w niniejszej sprawie.
W ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jako naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Spółka wskazała naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w K. wskazanych powyższej przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przez ten organ przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które to naruszenia miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i obligowały Sąd I instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie jest przede wszystkim sposób ustalenia wartości celnej towarów sprowadzonych przez skarżącą na polski obszar celny, a w szczególności stwierdzenie, czy przy ustalaniu wartości celnej skarżąca powinna uwzględniać bonus otrzymany od eksportera na podstawie § 4 umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2001 r.
Strona wnosząca skargę kasacyjną uznała za błędne stanowisko Sądu, że udzielenie jej bonusu miało wpływ na wartość celną importowanych towarów. Według strony skarżącej wskazana w deklaracji SAD wartość celna odpowiada cenie faktycznie zapłaconej przez importera za towar wprowadzony na polski obszar celny. Okoliczność, że przekazanie środków pieniężnych kontrahentowi zagranicznemu nastąpiło w kwocie pomniejszonej o udzielony bonus, pozostaje bez wpływu na wartość celną importowanego towaru.
Przyznanie stronie wnoszącej skargę kasacyjną bonusu nie stanowiło, zdaniem Spółki, obniżenia ceny importowanych towarów i nie wpływało na wartość transakcyjną tych towarów, gdyż dotyczyło ustaleń stron niezwiązanych z wartością celną. Podstawą przyznania bonusu były postanowienia § 4 umowy sprzedaży, zatem nie można mówić o obniżeniu ceny towaru, lecz wyłącznie o pomniejszeniu kwoty przelewu na rachunek kontrahenta zagranicznego (w związku z potrąceniem określonym w art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego), na podstawie różnych tytułów. Również okoliczność, że umowa przewidująca bonus obliczony jako procent wartości wyprowadzonych towarów, nie może, zdaniem Spółki, uzasadniać twierdzenia, że prowadziło to do obniżenia wartości transakcyjnej importowanych towarów. Konsekwentnie należałoby mianowicie uznać, że konieczność korygowania wartości celnej byłaby powodowana uzyskaniem przez importera należności z jakichkolwiek tytułów, a następnie ich potrąceniem ze zobowiązaniami związanymi z nabyciem towarów handlowych od kontrahenta.
Odnosząc się do art. 120 Kodeksu celnego strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że niezależnie od tego, w jakim momencie nastąpi wyprowadzenie towaru ze składu celnego, ceną transakcyjną jest cena z dnia wprowadzenia towarów do składu celnego. Obniżenie wartości celnej towaru przy objęciu go procedurą dopuszczenia do obrotu może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które - w ocenie strony - nie zachodziły w niniejszej sprawie. Jako wartość transakcyjną należało zatem przyjąć wartość z dnia objęcia towaru procedurą składu celnego. Mylnie przyjął Sąd, że szczególnym przypadkiem uzasadniającym odstąpienie od tej ceny może być przyznanie skarżącej bonusu, o którym mowa w umowie sprzedaży.
Ponadto, w opinii strony wnoszącej skargę kasacyjną, art. 23 § 1 Kodeksu celnego nie dopuszcza dowolnego podwyższania bądź obniżania wartości transakcyjnej towaru, ograniczając tę możliwość do przypadków wymienionych w art. 30 i 31 tej ustawy.
W ocenie strony skarżącej, Sąd wadliwie zinterpretował postanowienia umowy sprzedaży uznając, że na podstawie jej zapisów następuje obniżenie wartości celnej towarów, jak też mylnie stwierdził, że strona nie przedstawiła wszystkich dokumentów (umowy sprzedaży) niezbędnych dla prawidłowego ustalenia wartości celnej towarów. Umowa sprzedaży nie ma bowiem żadnego wpływu na ustalenie wartości celnej towarów nabywanych od kontrahenta zagranicznego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Organ podniósł, że podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie została sformułowana przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną niewłaściwie, ponieważ w niniejszej sprawie nie zaistniał błąd subsumpcji. Powołane natomiast naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 498 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego pozostaje bez związku ze sprawą, ponieważ okoliczność dokonywania przez strony wzajemnych potrąceń wierzytelności nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Płatności dokonywano przy tym na podstawie faktur dołączanych do zgłoszeń celnych z uwzględnieniem rabatów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez P. G. F. S.A. w Ł. Oddział w K. pełnomocnik spółki w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania wskazuje na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów prawa i oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w K. wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak również wskazuje na naruszenie przez organ celny przepisów postępowania, to jest art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Strona wnosząca skargę kasacyjną podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazała przede wszystkim na ocenę charakteru prawnego upustów finansowych przyznawanych i udzielanych spółce przez niemieckiego eksportera - firmę Z., na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2001 r. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że umowa sprzedaży z [...] marca 2001 r. wiązała strony umowy zarówno w dacie objęcia towarów procedurą składu celnego, jak i w dacie złożenia uzupełniającego zgłoszenia celnego, to jest w dniu [...] grudnia 2001 r. We wpisie do rejestru oraz w zgłoszeniu celnym uzupełniającym wartość celna importowanych towarów została zadeklarowana z uwzględnieniem nominalnych cen jednostkowych, wynikających z faktur załączonych do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą składu celnego. Okolicznością bezsporną jest także i to, że firma Z., za towary wyprowadzone ze składu celnego, wystawiła na podstawie miesięcznego raportu sprzedaży faktury, w których został wyszczególniony 8% upust, zgodnie z umową sprzedaży z [...] marca 2001 r. Trafnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zachodziła tożsamość między towarami objętymi zgłoszeniem celnym a towarami wyprowadzonymi ze składu celnego. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z treścią punktu 4.IV umowy sprzedaży "z tytułu dokonanych zakupów Z. udzieli P. G. F. S.A. bonusu w wysokości 8 % miesięcznej wartości sprzedaży (...). Kwotę wynikającą z udzielonego bonusu P. G. F. potrąci z płatności należnej dla Z., z faktury z tytułu dostaw". W tym stanie rzeczy wskazane wyżej postanowienia umowy sprzedaży z [...] marca 2001 r. w istocie dotyczą określenia ceny sprzedawanych towarów. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wartością celną towaru była wartość wynikająca z faktury handlowej wystawionej przez kontrahenta zagranicznego po dokonaniu zgłoszenia celnego, pomniejszona o kwotę udzielonego upustu z uwzględnieniem wielkości partii towaru objętej przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Była to cena należna w chwili zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu (wpis do rejestru), która z czasem stała się ceną faktycznie zapłaconą. Bezspornym jest, iż płatność za zakupione towary została dokonana z uwzględnieniem upustu wskazanego na fakturach, o którym mowa w 4.IV umowy sprzedaży. Należy więc przyjąć, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej upust, o którym mowa w wymienionej wyżej umowie, w sposób jednoznaczny odnosi się do ceny sprzedawanych towarów. Niewątpliwie, upust faktycznie zrealizowany, w oparciu o wystawione przez eksportera faktury handlowe, stanowi element kształtujący cenę ostateczną towarów. Z przytoczonych wyżej powodów nie jest więc zasadne zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenie, wskazujące na brak związku pomiędzy treścią umowy sprzedaży a wartością celną towarów nabywanych od kontrahenta zagranicznego.
W procedurze dopuszczenia towarów do obrotu jednym z istotnych elementów jest prawidłowe określenie wartości celnej. Skoro podmiot zobowiązany nie wskazał prawidłowej wartości celnej, co zostało niewadliwie ustalone na podstawie dokumentów ujawnionych w toku kontroli - a które to dokumenty wbrew oczywistemu obowiązkowi wynikającemu z treści art. 64 § 2 Kodeksu celnego nie zostały wskazane przy zgłoszeniu celnym - zatem stanowisko wyrażone przez organy celne w decyzji administracyjnej było prawidłowe, a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są zasadne także zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego. Wszak naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia określonej normy prawnej to nic innego jak mylne zrozumienie jej treści. Natomiast naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumpcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2006 Lexis Nexis, s. 367).
Odnosząc się do wskazanych wyżej zarzutów należy zauważyć, że określona w art. 23 § 1 Kodeksu celnego zasada, iż wartość celna to wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona albo należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, znalazła swoje rozwinięcie w treści art. 23 § 9 Kodeksu celnego, w którym to przepisie cenę należną lub faktycznie zapłaconą zdefiniowano jako kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego określa jedynie przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych, odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Powołane wyżej przepisy Kodeksu celnego wskazują, iż ustawodawca uznał za wiążącą taką wartość celną, która odpowiada cenie rzeczywistej, czyli obliczonej ostatecznie, a obejmującej płatności, jakich nabywca dokonał albo ma dokonać na rzecz sprzedawcy.
Wskazanie na cenę jako płatność dokonaną lub mającą zostać dokonaną oznacza, że ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą. Na dzień objęcia towaru procedurą składu celnego, czy na dzień dokonania zgłoszenia uzupełniającego, cena dotycząca towarów objętych tym zgłoszeniem ze względu na postanowienia umowne wiążące strony może być inna aniżeli cena ostateczna. W związku z powyższym wartość celna towaru, to jego cena transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna. W okolicznościach niniejszej sprawy upust zrealizowany został po dokonaniu zgłoszenia celnego uzupełniającego, ale w oparciu o postanowienia umowne wynikające z umowy sprzedaży zawartej i obowiązującej przed dokonaniem tegoż zgłoszenia. Jeśli strony mają swobodę w zakresie ustalania sposobu i czasu ustalania ceny ostatecznej, to związanie wielkości tej ceny wyłącznie z dniem wprowadzenia towaru do składu celnego pozbawiłoby organy celne możliwości kontroli w zakresie określenia ceny faktycznie zapłaconej za towary objęte procedurą składu celnego i wyprowadzone z tegoż składu celnego na skutek ich sprzedaży. Trafnie więc Wojewódzki Sąd uznał, że ustalenia organów celnych w niniejszej sprawie w zakresie ustalenia ceny faktycznie zapłaconej za towary należą do "kategorii szczególnie uzasadnionych wypadków", o jakich mowa w treści art. 120 Kodeksu celnego. W tym stanie rzeczy nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Z podanych wyżej przyczyn nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 83 § 3 Kodeksu celnego.
Ponadto niezasadne są zarzuty naruszenia art. 120 Kodeksu celnego i art. 498 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, ponieważ wskazane przepisy prawa, przy uwzględnieniu bezspornych ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie, nie mogły znaleźć zastosowania przy jej rozpoznawaniu. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się ich naruszenia w sposób opisany w treści skargi kasacyjnej. Instytucja potrącenia nie mogła odnosić się do wynikających z umowy rabatów o charakterze cenotwórczym. Nie było podstaw do potrącania jakichkolwiek należności z obniżoną o rabaty ceną. Ustalenia co do takiego charakteru rabatów nie zostały podważone.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI