I GSK 391/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-08-21
NSArolnictwoWysokansa
grupy producentów rolnychpomoc finansowaPROWEFRROWrejestr grup producentówstatus prawnydecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjnerolnictwowsparcie obszarów wiejskich

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając brak statusu grupy producentów rolnych za podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej.

Spółka G. Sp. z o.o. ubiegała się o pomoc finansową na wspieranie grup producentów rolnych. Pomimo pierwotnego uchylenia decyzji przez WSA, NSA uznał, że brak wpisu do rejestru grup producentów rolnych w dacie wydawania decyzji o wypłacie środków stanowił podstawę do odmowy przyznania pomocy. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję odmawiającą przyznania środków z tytułu pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych G. Sp. z o.o. Sąd pierwszej instancji uznał, że posiadanie wpisu do rejestru grup producentów rolnych nie jest warunkiem koniecznym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności, jeśli grupa została wykreślona z rejestru po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji o płatności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty organu za zasadne. Podkreślono, że status grupy producentów rolnych, potwierdzony wpisem do rejestru, jest warunkiem koniecznym do uzyskania pomocy finansowej, zarówno na etapie przyznawania, jak i wypłaty środków. Brak tego statusu w dacie wydawania decyzji o wypłacie stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy, gdyż celem wsparcia jest wspieranie faktycznie działających grup producentów. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie wpisu do rejestru grup producentów rolnych jest warunkiem koniecznym do przyznania pomocy finansowej, zarówno na etapie przyznawania, jak i wypłaty środków.

Uzasadnienie

Status grupy producentów rolnych, potwierdzony wpisem do rejestru, jest warunkiem koniecznym do uzyskania pomocy finansowej. Utrata tego statusu przed wydaniem decyzji o wypłacie środków uniemożliwia przyznanie pomocy, gdyż celem wsparcia jest wspieranie faktycznie działających grup.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa PROW art. 5 § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ustawa przewiduje pomoc dla grup producenckich.

rozporządzenie wykonawcze art. 3 § 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Pomoc jest udzielana grupie producentów rolnych wpisanej do rejestru grup producentów rolnych.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 1698/2005 art. 35 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Określa cele pomocy dla grup producentów rolnych.

ustawa o grupach producentów rolnych art. 7 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw

Wpis do rejestru jest warunkiem uzyskania statusu grupy producentów rolnych.

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zaskarżenia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wpisu do rejestru grup producentów rolnych w dacie wydawania decyzji o wypłacie środków stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy. Status grupy producentów rolnych jest warunkiem koniecznym na wszystkich etapach ubiegania się o wsparcie. Cel wsparcia grup producentów rolnych wymaga, aby pomoc była kierowana do faktycznie działających grup.

Odrzucone argumenty

Posiadanie wpisu do rejestru grup producentów rolnych nie jest warunkiem koniecznym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności, jeśli grupa została wykreślona z rejestru po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji o płatności.

Godne uwagi sformułowania

Beneficjent musi mieć status podmiotu uprawnionego na każdym etapie ubiegania się o wsparcie. Pomoc dla grupy producentów w formie rocznych płatności nie może być zrealizowana w przypadku, gdy po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji o wypłacie pomocy wnioskodawca przestał być podmiotem uprawnionym. Nie sposób uznać, że pomoc wypłacona wnioskodawcy za okres od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 22 lutego 2016r tj. za 4 rok działalności, który zaprzestał prowadzenia działalności w preferowanej formie (w ramach grupy producentów) będzie mogła wspierać konkurencyjność sektora rolnego.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Michał Kowalski

członek

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków przyznawania i wypłaty pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, w szczególności wymogu posiadania statusu grupy producentów w dacie wydawania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu wsparcia (PROW 2007-2013) i przepisów wykonawczych do niego. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych programów, gdzie status beneficjenta jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia unijnego dla rolnictwa i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących statusu beneficjenta. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Czy utrata statusu grupy producentów rolnych przekreśla szansę na unijną dotację?

Dane finansowe

WPS: 580 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 391/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Kowalski
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 869/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-17
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1105
art. 5 ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 869/24 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od G. Sp. z o.o. w N. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 869/24 w wyniku rozpoznania skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej jako "skarżąca". "spółka", "Grupa"), uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Opolskiego oddziału ARiMR z dnia [...].10.2023 nr. [...], zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzja z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Dolnośląskiego OR nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał, że mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych, Strona w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania płatności, a otrzymanie w takiej sytuacji płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, wyrażonymi w art. 35 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005". Ponadto, organ II instancji wskazał, że zostały wypełnione przesłanki art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U-UE.L2013.347.549 z dnia 2013.12.20), zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Grupa zaskarżyła decyzję Prezesa ARiMR nr 39/17 z dnia 6 października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r. (sygn. akt: V SA/Wa 2186/17) oddalił skargę. W następstwie powyższego, Grupa złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 października 2022 r. (sygn. akt: I GSK 3308/18) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r. (sygn. akt: V SA/Wa 2186/17) oraz poprzedzającą go decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] października 2017 r.
Mając na uwadze ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2022 r., Prezes ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Dolnośląskiego OR z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Dyrektor Dolnośląskiego OR ARiMR nr [...] cofnął uznanie grupie producentów rolnych M. Sp. z o.o. i wykreślił ją z rejestru grup producentów rolnych. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona Stronie w dniu 6 kwietnia 2020 r. W związku z tym, iż od decyzji tej Spółka M. nie wniosła odwołania - przedmiotowa decyzja stała się prawomocna. W dniu 19 października 2023 r. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Dyrektor Opolskiego OR ARiMR wydał na rzecz G. Sp. z o. o. decyzję nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 22 lutego 2016r" tj. za 4 rok działalności. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał, iż w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy przyznania wsparcia finansowego z uwagi na to, iż strona na dzień wydania decyzji nr [...] nie posiada wpisu do rejestru grup producentów rolnych, a organ nie ma wątpliwości, że beneficjentem - uprawnionym do uzyskania pomocy finansowej - jest grupa producentów rolnych, zatem nie do zaakceptowania byłaby możliwość wypłaty przyznanej pomocy finansowej podmiotowi nie posiadającemu statusu grupy producentów.
W wyniku rozpoznania odwołania, Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, orzekającą o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007-2013 za okres od 23 lutego 2015 r. do 22 lutego 2016 r., tj. za 4 rok działalności zapadła po wszechstronnym i kompleksowym zbadaniu stanu faktycznego, została obszernie i prawidłowo uzasadniona, dlatego w sprawie nie zachodzą podstawy do wnioskowanego przez Stronę uchylenia lub zmiany przedmiotowej decyzji. Podkreślił, że Grupa M. Sp. z o. o. została utworzona ze względu na produkt: drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone: kurczaki. Natomiast w dniu 1 kwietnia 2020 r. Dyrektor Dolnośląskiego OR ARiMR, stwierdzając niespełnienie przez M. Sp. z o. o. warunków uznania w zakresie produkcji produktu lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona, na mocy decyzji wykreślił ją z rejestru grup producentów rolnych. W związku z tym G. Sp. z o. o nie posiada statusu grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy gpr. Zatem nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej podmiotowi niebędącemu grupą. Kryterium bycia grupą producentów rolnych w rozumieniu ww. ustawy musi być spełnione zarówno na dzień złożenia wniosku o płatność jak również w dniu wydania decyzji.
Następnie skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, który wyrokiem z 17 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 869/24 ją uwzględnił. Sąd I instancji wskazał, że nie można zgodzić się z Organami ARiMR, że warunkiem niezbędnym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności grupy producentów jest posiadanie wpisu do rejestru producentów rolnych w dacie wydawania decyzji o płatności. Takie rozumowanie prowadziłoby do bezpodstawnego zróżnicowania sytuacji prawnej grup producentów rolnych uzależnionej od tego, jak szybko rozpoznawane byłyby wnioski o płatność. Z przepisów prawa nie wynika przecież, by grupa producentów rolnych musiała istnieć aż do prawomocnego rozpoznania jej wniosków o płatności. Fakt, że grupa została wykreślona z rejestru grup producentów nie daje się pogodzić z treścią powołanych przepisów rozporządzenia ani z celem, jaki wiąże się z podjęciem działalności producenckiej przez grupę producentów rolnych, znajdującym swoją podstawę w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
Następnie organ, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 869/24.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ww. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a tj.:
1. § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r. poz. 688), dalej: "rozporządzenie wykonawcze" poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że legitymowanie się przez podmiot ubiegający się o dofinansowanie wpisem do rejestru grup producentów rolnych nie jest warunkiem koniecznym dla wydania decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013;
2. art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2023, poz. 1105), dalej: "ustawa PROW" w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że przyznanie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 podmiotowi, który w dacie wydawania decyzji o przyznaniu przedmiotowego wsparcia nie posiada statusu grupy producentów i nie prowadzi działalności rolniczej nie jest sprzeczne z celami, którym przyznawane wsparcie ma służyć.
W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi - ze względu na dostateczne wyjaśnienie sprawy. Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Na mocy art. 176 § 2 p.p.s.a. złożył wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a., wniósł o zwrot na rzecz organu od skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca w pełni poparła stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, że powodem odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej jest fakt (bezsporny) utraty przez skarżącą statusu grupy producentów i wykreślenie jej z rejestru grup producentów rolnych 1 kwietnia 2020 r. Za zasadne należało uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW krajowy program rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewiduje pomoc grupom producenckim. Określony przepisem ustawy obszar pomocy odpowiada określonemu art. 20 lit. d ppkt (ii) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, rodzajowi wsparcia właściwemu dla środków przejściowych jakim jest wsparcie tworzenia grup producenckich dla krajów tą normą określonych (m.in. dla Polski). Zasadnicze cele tej pomocy określone zostały w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, a jak stanowi ust. 3 tego artykułu wsparcie udzielanie jest grupie producentów oficjalnie uznanej przez właściwy organ państwa członkowskiego najpóźniej do dnia 13 grudnia 2013 r. przy czym, uznanie grupy producentów rolnych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zyskuje swój materialno-normatywny wyraz w adresowanej do danej grupy decyzji marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę grupy o spełnianiu przez tę grupę warunków oraz wpisie do rejestru producentów rolnych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest udzielana grupie producentów rolnych prowadzącej działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpisanej do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z przepisami ustawy o grupach producentów rolnych. Wpis do rejestru jest więc jednym z podstawowych warunków udzielenia grupie producentów rolnych pomocy, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym, aby grupa producencka, prowadząca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej działalność, mogła uzyskać pomoc, musi uzyskać wpis do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 z późn. zm.). Udzielenie pomocy jest uzależnione także od spełnienia przez grupę warunków wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego.
Z kolei § 6 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, że pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okres kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wynika, że wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana: 1) na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji, która jest wydawana w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność; 2) w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w pkt 1, stała się ostateczna.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 18/15; z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 275/15; z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 2528/15; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że z treści przytoczonych unormowań wynika jednoznacznie, że podmiotem uprawnionym do dochodzenia wsparcia i uzyskania pomocy są, uznane przez właściwy organ, grupy producentów. Nie jest sporne, że prawodawca krajowy w sposób wyraźny odróżnia udzielenie pomocy, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, od wypłaty tej pomocy, o czym stanowi § 6 ust. 1 tego aktu.
Przyznanie pomocy decyzją, o jakiej mowa w § 4 rozporządzenia wykonawczego nie daje grupie producentów gwarancji wypłaty przyznanej pomocy. Wnioski o przyznanie pomocy (§ 5 ust. 1 i 2) oraz wnioski o wypłatę pomocy (§ 6 ust. 3 i § 7 ust. 1 i 2) rozpoznawane są w odrębnych postępowaniach kończących się wydaniem odrębnych decyzji (§ 4 i § 6 ust. 3). Obie przewidziane rozporządzeniem wykonawczym decyzje służą realizacji wsparcia grup producentów przewidzianego prawem unijnym i ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Określony w akcie wykonawczym sposób realizacji tego wsparcia poprzez wydanie decyzji o przyznaniu pomocy, a następnie o wypłacie pomocy, stanowi uszczegółowienie trybu przyznawania pomocy finansowej, dokonane na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 Ustawy PROW.
W świetle dotychczasowych uwag trafne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy w dniu wydania decyzji musi posiadać status grupy producentów. Jak już wspomniano, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 10 i art. 10 ustawy PROW, podmiotem uprawnionym do uzyskania wsparcia są wyłącznie grupy producentów. Status grupy producentów potwierdza wpis do rejestru grup (art. 7 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych). Legitymowanie się wpisem do grup producentów jest zatem warunkiem koniecznym nie tylko wydania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4), ale także decyzji o wypłacie pomocy na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Co istotne i co potwierdza zarzuty skarżącego kasacyjnie Beneficjent musi mieć status podmiotu uprawnionego na każdym etapie ubiegania się o wsparcie. Przemawia za tym § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym do wniosku o płatność dołącza się zaświadczenie marszałka województwa o wpisie grupy do rejestru, wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku o płatność. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw do uznania, że warunek wpisu do rejestru grup - który należy spełnić przy ubieganiu się o przyznanie pomocy i jest badany przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie - staje się nieistotny wówczas, gdy dochodzi do wypłaty pomocy. Uwzględniając, że organ administracji publicznej załatwia sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji, stwierdzić należy, że ma on obowiązek uwzględnić ustanie, w toku postępowania administracyjnego, bytu prawnego wnioskodawcy (grupy producentów). Inaczej rzecz ujmując pomoc dla grupy producentów w formie rocznych płatności nie może być zrealizowana w przypadku, gdy po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji o wypłacie pomocy wnioskodawca przestał być podmiotem uprawnionym. Dodać trzeba, że z chwilą utraty statusu grupy producentów na skutek wykreślenia z rejestru producentów rolnych przestaje istnieć podmiot uprawniony do uzyskania wsparcia. Z przepisów prawa unijnego i krajowego nie wynika, by w takim przypadku było możliwe przeniesienie prawa do pomocy w formie rocznej płatności na inny podmiot.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie sposób przyjąć, że status beneficjenta po zakończeniu okresu za który ubiega się on o płatność jest irrelewantny. Z podanych przyczyn nie jest bowiem możliwe udzielenie wsparcia, przez wypłatę przyznanej pomocy, grupie producentów, która przestała spełniać warunki określone w art. 3 lub 3a ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1145) dalej: "ustawa o producentach rolnych" i decyzją marszałka województwa wydaną na podstawie art. 11 tej ustawy została skreślona z rejestru grup. Przyjmując, że wolą prawodawcy unijnego i krajowego jest udzielanie wsparcia w formie rocznych rat to zasadność udzielenia tego wsparcia przez dokonywanie wypłat przyznanej pomocy musi podlegać kontroli przy okazji corocznie składanych wniosków. Wprowadzenie jako zasady wypłaty pomocy za okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru, jest jedynie konsekwencją uregulowanego w art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 sposobu obliczania rocznej raty (na podstawie rocznej produkcji). Z tego względu na beneficjanta nałożono obowiązek podawania we wniosku określonych danych i ich udokumentowanie, stosownie do § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego. Nie znaczy to jednak, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy, w dacie podejmowania decyzji w tym przedmiocie, nie musi być podmiotem uprawnionym do uzyskania wsparcia - grupą producentów wpisaną do rejestru.
Za trafnością prezentowanego poglądu przemawia też cel wsparcia grup producentów na co słusznie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie. Pomoc powinna być przeznaczona na realizację celów określonych w przepisach prawa a więc ułatwienie tworzenia i działalność grupy producentów celem dostosowywania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych czy ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że wypłata pomocy na rzecz nieistniejącej już grupy producentów może służyć realizacji wymienionych celów. Nie sposób także uznać, że pomoc wypłacona wnioskodawcy za okres od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 22 lutego 2016r tj. za 4 rok działalności, który zaprzestał prowadzenia działalności w preferowanej formie (w ramach grupy producentów) będzie mogła wspierać konkurencyjność sektora rolnego.
Trudno uznać, że działaniem racjonalnym jest uwzględnienie wniosku o płatność niezależnie od tego, czy podmiot, który się o nią ubiega, spełnia warunki jej uzyskania tj. w sytuacji gdy w chwili wydawania decyzji o płatność istnieją przesłanki jej odmowy. Dlatego nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że argumentacja organów ARiMR prowadząca do niemożności przyznania wsparcia tylko z tego powodu, ze w chwili wydania decyzji grupa została wykreślona z rejestru grup producentów nie daje się pogodzić z treścią powołanych przepisów rozporządzenia ani z celem, jaki wiąże się z podjęciem działalności producenckiej przez grupę producentów rolnych, znajdującym swoją podstawę w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 18/15; z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 275/15, z dnia 28 marca 2017 r. sygn.. akt II GSK 2528/15; tamże), że całokształt regulacji dotyczących wsparcia grup producentów (art. 35 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 5 ust. 1 pkt 10 i 10 ust. 1 ustawy PROW oraz § 3-4 i § 6 rozporządzenia wykonawczego), przemawia za przyjęciem, że na wszystkich etapach udzielania wsparcia, a nie tylko wydawania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4 rozporządzenia wykonawczego), przysługuje ono wyłącznie grupom producentów wpisanym do rejestru grup, na zasadach określonych art. 7 ust. 1 ustawy o producentach rolnych. Podmiotem skutecznie uprawnionym do dochodzenia wsparcia są grupy producentów (oficjalnie uznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego w określonym czasie). Chybione jest stanowisko Sądu I instancji, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy w dniu wydania decyzji nie musi posiadać statusu grupy producentów. Legitymowanie się wpisem do grup producentów jest warunkiem koniecznym nie tylko dla wydania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4) ale także decyzji o wypłacie pomocy na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Beneficjent musi zatem mieć status podmiotu uprawnionego na każdym etapie ubiegania się o wsparcie.
W tym stanie rzeczy ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. Z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI