Orzeczenie · 2024-03-13

I GSK 388/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-13
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnewierzycielzobowiązanyzajęcie rachunku bankowegoopłata manipulacyjnaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiwyrok Trybunału Konstytucyjnegosąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu śmierci zobowiązanej, a organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami w kwocie 270,32 zł. Sąd I instancji wcześniej uchylił postanowienia organów, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów u.p.e.a. w zakresie braku górnej granicy opłat egzekucyjnych. Organy po ponownym rozpoznaniu sprawy, stosując się do wyroku WSA i TK, przeliczyły koszty, uwzględniając analogiczne miarkowanie opłat do przepisów z górną granicą. WSA w Krakowie oddalił skargę wierzyciela, uznając, że organy prawidłowo zastosowały się do wiążącej wykładni sądu. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., argumentując, że zajęcie rachunku bankowego jest skuteczne tylko wtedy, gdy na rachunku znajdują się środki. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. sądy są związane oceną prawną i wskazaniami sądu I instancji. Sąd I instancji w poprzednim wyroku nie zakwestionował skuteczności zajęcia rachunku bankowego, co uprawniało do naliczenia opłat. NSA uznał, że organy prawidłowo wykonały zalecenia sądu i TK, a zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są nieuzasadnione. Koszty postępowania kasacyjnego zasądzono od skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skuteczności zajęcia rachunku bankowego przy braku środków oraz stosowanie przepisów o kosztach egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu śmierci zobowiązanego i naliczania kosztów egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne, jeśli w chwili zajęcia na rachunku nie ma żadnych środków pieniężnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty wpłacone na rachunek po dokonaniu zajęcia, niezależnie od stanu środków na rachunku w chwili zajęcia.

Uzasadnienie

Przepis art. 80 § 2 u.p.e.a. stanowi, że zajęcie obejmuje także przyszłe wpływy na rachunek, co oznacza, że brak środków w momencie zajęcia nie wyklucza jego skuteczności. Taka interpretacja zapobiega nierównemu traktowaniu podmiotów.

Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli postępowanie zostało umorzone z powodu śmierci zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Po umorzeniu postępowania z powodu śmierci zobowiązanej, organ egzekucyjny nie ma podstaw do ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, stąd obciąża nimi wierzyciela.

Uzasadnienie

Art. 64c § 4 u.p.e.a. stanowi podstawę do obciążenia wierzyciela kosztami, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego. W przypadku umorzenia postępowania z powodu śmierci zobowiązanego, wierzyciel staje się stroną odpowiedzialną za te koszty.

Jak należy stosować przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym ich niekonstytucyjność w zakresie braku górnej granicy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy egzekucyjne są związane wyrokiem TK i powinny uwzględnić jego skutki, stosując analogiczne miarkowanie opłat do przepisów z określoną górną granicą, aby zapewnić racjonalną zależność między wysokością opłaty a nakładem pracy organu.

Uzasadnienie

Po wyroku TK SK 31/14, organy muszą uwzględnić brak górnej granicy opłat jako podstawę do ich miarkowania, aby uniknąć nadmiernego obciążenia wierzyciela i zapewnić proporcjonalność kosztów do czynności egzekucyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (5)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata za dokonane czynności egzekucyjne, naliczana jako 5% egzekwowanej należności, podlega miarkowaniu z uwzględnieniem górnej granicy 34.200,00 zł, co oznacza, że nie może przekroczyć 21.375,00 zł (5/8 z 34.200,00 zł).

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata manipulacyjna, naliczana jako 1% egzekwowanej należności, podlega miarkowaniu z uwzględnieniem górnej granicy 34.200,00 zł, co oznacza, że nie może przekroczyć 4.275,00 zł (1/8 z 34.200,00 zł).

u.p.e.a. art. 80 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje także kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64c § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały się do wiążącej wykładni sądu i wyroku TK, stosując analogiczne miarkowanie opłat egzekucyjnych. • Zajęcie rachunku bankowego jest skuteczne nawet w przypadku braku środków na rachunku w chwili zajęcia, zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. • Wierzyciel jest zobowiązany do pokrycia kosztów egzekucyjnych po umorzeniu postępowania z powodu śmierci zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie jest skuteczne, jeśli na rachunku brak środków. • Naliczanie opłat egzekucyjnych w sytuacji zajęcia 'pustego' rachunku bankowego jest naruszeniem art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. • Niezasadny jest tutaj zarzut, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego wymagane jest rzeczywiste zajęcie w jego wyniku 'chociaż jednej złotówki'. • Opłaty za czynności egzekucyjne są należnościami, które nie powodują bezpośredniego wydatkowania środków przez organ egzekucyjny za dokonywane czynności i stanowią swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych lub za dokonanie czynności egzekucyjnych.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Pietrasz

sędzia

Artur Adamiec

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności zajęcia rachunku bankowego przy braku środków oraz stosowanie przepisów o kosztach egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu śmierci zobowiązanego i naliczania kosztów egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego, w tym kosztów i skuteczności zajęcia rachunku bankowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Czy zajęcie 'pustego' konta bankowego jest skuteczne? NSA wyjaśnia zasady naliczania kosztów egzekucyjnych.

Dane finansowe

WPS: 4458,96 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst