I GSK 387/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą klasyfikacji celnej glonu śródziemnomorskiego, potwierdzając prawidłowość zastosowania wyższej stawki celnej.
Sprawa dotyczyła klasyfikacji celnej glonu śródziemnomorskiego w granulacie. Skarżąca Spółka domagała się zakwalifikowania towaru do kodu PCN 2106 90 98 0 (preparaty spożywcze) z niższą stawką celną, podczas gdy organy celne i Sąd I instancji uznały, że powinien być zaklasyfikowany do kodu PCN 1212 20 00 0 (wodorosty morskie i inne algi) z wyższą stawką celną. Sąd II instancji oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację Sądu I instancji za prawidłową.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Spór dotyczył klasyfikacji celnej glonu śródziemnomorskiego w granulacie. Organy celne i Sąd I instancji uznały, że towar powinien być zakwalifikowany do kodu PCN 1212 20 00 0 (wodorosty morskie i inne algi) zamiast do kodu PCN 2106 90 98 0 (preparaty spożywcze), co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki celnej. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na Ogólnych Regułach Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej (ORINS), wskazując, że pozycja 1212 obejmuje algi, nawet jeśli nie nadają się do spożycia bez dalszej obróbki, a zastrzeżenie "gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone" odnosi się tylko do towarów wymienionych po średniku. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą przeznaczenia towaru i wadliwego tłumaczenia, a także zarzuty dotyczące wyliczenia odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że klasyfikacja towarów powinna być dokonywana zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów (reguła 1 ORINS), a dalsze reguły stosuje się tylko, gdy nie ma sprzeczności. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i przepisów Kodeksu celnego w zakresie upoważnienia do wydawania rozporządzeń wykonawczych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Towar powinien być zakwalifikowany do kodu PCN 1212 20 00 0.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozycja 1212 obejmuje algi, nawet jeśli nie nadają się do spożycia bez dalszej obróbki, a zastrzeżenie "gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone" odnosi się tylko do towarów wymienionych po średniku. Towar odpowiada brzmieniu podpozycji 1212 20, a pozycja 2106 ma zastosowanie tylko wtedy, gdy towar nie jest gdzie indziej wymieniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (24)
Główne
k.c. art. 13 § § 1 i § 5
Kodeks celny
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej
ORINS
Ogólne Reguły Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej
Pomocnicze
k.c. art. 13 § § 1, § 3, § 5 i § 6
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 83 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 85 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 222 § § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
PPSA art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Klasyfikacja towaru do kodu PCN 2106 90 98 0 jako preparatu spożywczego. Znaczenie kryterium przeznaczenia towaru przy klasyfikacji celnej. Naruszenie przepisów postępowania, w tym Ordynacji podatkowej. Naruszenie Konstytucji RP i przepisów Kodeksu celnego w zakresie upoważnienia do wydawania rozporządzeń. Naruszenie zakazu stosowania prawa wstecz. Naruszenie art. 222 § 4 Kodeksu celnego w zakresie wyliczenia odsetek.
Godne uwagi sformułowania
klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne nie ma znaczenia kwestia przeznaczenia towaru
Skład orzekający
Czesława Socha
sprawozdawca
Jerzy Sulimierski
przewodniczący
Maria Myślińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), w szczególności reguły 1, oraz zasady klasyfikacji towarów w prawie celnym, w tym znaczenie brzmienia pozycji i uwag nad kryterium przeznaczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego towaru (glon śródziemnomorski) i konkretnych kodów taryfy celnej. Interpretacja ORINS jest ogólna, ale zastosowanie może być specyficzne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii klasyfikacji celnej, która ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych. Choć techniczna, pokazuje jak szczegółowa analiza przepisów i reguł interpretacyjnych wpływa na rozstrzygnięcia finansowe.
“Glon na wagę złota? Sąd rozstrzyga o stawce celnej dla śródziemnomorskiego specjału.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 387/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha /sprawozdawca/
Jerzy Sulimierski /przewodniczący/
Maria Myślińska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Wr 274/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 13 § 1 i § 5
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 274/05 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od "A." Spółki z o.o. w G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2006 r. o sygnaturze III SA/Wr 274/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2005 r.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenia celne dokonane przez skarżącą według dokumentów SAD z dnia [...] października 2002 r. o nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2002 r. o nr [...] , na podstawie których objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Niemiec glon śródziemnomorski w granulacie o nazwie [...], w zakresie klasyfikacji taryfowej nie są prawidłowe. Towar ten nie nadaje się do spożycia bez dalszej obróbki. Powinien być zakwalifikowany do kodu PCN 1212 20 00 0 obejmującego chleb świętojański, wodorosty morskie i inne algi, burak cukrowy i trzcinę cukrową, świeże, chłodzone, mrożone lub suszone, mielone lub nie; pestki i jądra owoców oraz inne produkty roślinne używane głównie do spożycia przez ludzi, gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone, a nie do kodu PCN 2106 90 98 0 obejmującego preparaty spożywcze gdzie indziej niewymienione ani niewłączone. W związku z tym zastosowano stawkę celną autonomiczną 15% zamiast stawki celnej obniżonej 0%.
Sąd I instancji stwierdził, że integralną częścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639) są Ogólne Reguły Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej (ORINS). Zgodnie z regułą 1 ORINS, tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów zaś prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z regułami 2 – 6.
Brzmienie pozycji 1212 wskazuje, że objęte są nią: chleb świętojański, wodorosty morskie i inne algi, burak cukrowy i trzcina cukrowa, świeże, chłodzone, mrożone lub suszone, nawet mielone; pestki i jądra owoców oraz inne produkty roślinne (...) używane głównie do spożycia przez ludzi, gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone. W ocenie Sądu I instancji, użyte w powyższym opisie pozycji zastrzeżenie ("gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone") odnosi się tylko do towarów wymienionych w zdaniu drugim (tj. po średniku), a nie do wodorostów i innych alg (wymienionych w pierwszym zdaniu).
Zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej zawartymi w uwadze (B) do pozycji 1212, pozycja ta obejmuje wszystkie wodorosty morskie i inne algi, jadalne lub nie. Mogą one być świeże, chłodzone, mrożone, suszone lub mielone. Są one wykorzystywane do różnych celów, np. jako produkty farmaceutyczne, kosmetyki, do spożycia przez ludzi, w żywieniu zwierząt, jako nawozy. Pozycja 1212 obejmuje ponadto grysik z wodorostów morskich i grysiki z innych alg. Sprowadzony towar o nazwie [...] jest glonem śródziemnomorskim w granulacie i stanowi półprodukt wykorzystywany do sporządzenia środka spożywczego, przy czym sam dietetycznym środkiem spożywczym nie jest. Odpowiada zatem opisowi towarów klasyfikowanych do podpozycji 1212 20 – "wodorosty morskie i inne algi".
W ocenie Sądu I instancji, spornego towaru nie można było zaklasyfikować do pozycji 2106, skoro pozycja ta ma zastosowanie tylko wówczas, gdy importowane towary nie są gdzie indziej wymienione i pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze. Tymczasem sporny towar [...] odpowiada brzmieniu podpozycji 1212 20.
Wyłączenie zastosowania pozycji 2106 sprawia, że bez znaczenia jest to, czy pozycja ta obejmuje "przetwory spożywcze" (jak to wynika literalnie z treści Taryfy celnej), czy też pozycja ta winna odnosić się do "produktów spożywczych" (jak twierdzi skarżąca, formułując zarzut wadliwego tłumaczenia Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowania Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów i naruszenia tym samym umowy międzynarodowej).
Taryfikacja dokonywana jest według Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Reguły te nie posługują się kryterium przeznaczenia. Jedynie reguła 3(b) wskazuje na dokonywanie taryfikacji według komponentu towaru decydującego o zasadniczym charakterze wyrobu. Dotyczy to jednak towarów w postaci mieszanin, towarów złożonych oraz towarów stanowiących komplety do sprzedaży detalicznej. Tymczasem [...] nie jest tego typu towarem. Co do zasady pierwszeństwo ma jednak reguła 1, zaś dalsze reguły znajdują zastosowanie jedynie wówczas, gdy taryfikacja nie może być przeprowadzona w oparciu i zgodnie z brzmieniem pozycji oraz uwag do niej. Skoro taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, to nie ma podstaw prawnych do uwzględniania kryteriów takich jak szczegółowość opisu, materiał decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, czy kolejność pozycji. Nie ma także znaczenia kwestia przeznaczenia towaru.
Zdaniem Sądu I instancji o zasadności taryfikacji dokonanej przez Skarżącą nie przesądza załączona do akt decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Dokument ten potwierdza jedynie, że Spółka uzyskała pozwolenie na przywóz określonych towarów, bez wskazania, że pozwolenie to dotyczy [...]. Ponadto, do oceny zasadności taryfikacji towarów uprawnione są tylko organy celne; kompetencji takich nie ma natomiast Prezes Agencji Rynku Rolnego.
Za nietrafny uznał Sąd I instancji zarzut wadliwego wyliczenia odsetek wyrównawczych poprzez niewskazanie daty wymagalności i zapłaty kwoty należnego cła i odsetek. W decyzji organ celny I instancji podał podstawę prawną oraz treść przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) oraz wskazał wysokość odsetek wyrównawczych z przyporządkowaniem ich wysokości zakwestionowanym zgłoszeniom celnym. W osnowie tej decyzji organ I instancji podał również podstawę prawną oraz kwotę wymiaru cła. Ponadto wskazał na obowiązek zapłaty cła w terminie 10 dni od doręczenia decyzji.
Z uwagi na powyższe, skoro wydana decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej A. Spółka z o.o. w G. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 § 1, § 3, § 5 i § 6, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), przepisów Działu 21 i 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. nr 74, poz. 830 ze zm.), art. 3 ust. 1 lit. a oraz lit. A pkt i Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62), art. 2, art. 91 ust. 1 i ust. 2, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Powołując się na naruszenie przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym istotny wpływ na wynik sprawy zarzuciła uchybienie art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dacie zgłoszeń celnych polskie przepisy nie zawierały wyjaśnień do Scalonej Nomenklatury. Noty wyjaśniające były wówczas zawarte jedynie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zawierającym Scaloną Nomenklaturę Unii Europejskiej nr C 199 z 13 stycznia 2000 r., przy czym organy celne oraz Sąd I instancji na tych wyjaśnieniach się nie oparły. Organy celne pominęły komentarz do reguły 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Systemu Zharmonizowanego. Zgodnie z nim, pierwsza część reguły 2(a) poszerza zakres brzmienia pozycji w ten sposób, że odnosi się nie tylko do wyrobu gotowego, lecz także do wyrobu niekompletnego lub niegotowego, reguła niniejsza odnosi się bowiem również do półproduktów, jeżeli nie są one wymienione w danej pozycji. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, na potrzeby klasyfikacji i wymiaru cła kryterium przeznaczenia towaru ma znaczenie podstawowe. Trafiający na rynek gotowy produkt o nazwie [...] będący suplementem diety, to nic innego jak właśnie [...]. Importowany preparat posiada zatem walor produktu kompletnego, a jedynie w aspekcie składu produkowanego przez Skarżącą środka dietetycznego, [...] ma charakter półproduktu. Nieuwzględnienie uwag do reguły 2(a) i oparcie się na regule 3 stanowi uchybienie przepisom postępowania.
Sąd I instancji nie odniósł się do okoliczności, że w innych decyzjach nie kwestionowano zasadności zastosowanej przez skarżącą klasyfikacji, a jedynie wymiar cła. Organy celne nie wyjaśniły przesłanek zmiany dotychczasowej praktyki administracyjnej, zaś Sąd I instancji kwestii tych wyjaśnień nie kontrolował.
Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji błędnie uznał, że średnik użyty w treści pozycji 1212 sprawia, że w odniesieniu do wodorostów i innych alg nie znajduje zastosowania zastrzeżenie, że powyższej pozycji nie stosuje się, gdy towar będzie gdzie indziej wymieniony lub włączony. Średnik służy bowiem do oddzielenia niesamodzielnych części wypowiedzenia i oddziela wyłącznie człony równorzędne.
Organy celne nie wyjaśniły, do jakich okresów odnoszą się wyliczone kwoty odsetek wyrównawczych i cła, przez co naruszyły art. 222 § 4 Kodeksu celnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej budzą, w ocenie skarżącej, poważne wątpliwości co do ich legalności. Zawarte w 13 § 6 – 7 Kodeksu celnego upoważnienie do wydania powyższych rozporządzeń nie zawiera żadnych kryteriów, którymi powinien się kierować upoważniony organ przy wydawaniu rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że powołane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami rozdziału 1 Działu IV ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta, wynikająca z treści art. 183 § 1 wyżej wymienionej ustawy, oznacza, że to podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia determinują zakres jego kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny, poza wypadkiem nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować orzeczenia w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego I instancji.
Ponieważ rozpoznawana skarga kasacyjna opiera się na przekonaniu strony skarżącej, że kwestionowane nią orzeczenie narusza zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania, rozważania nad zasadnością postawionych zarzutów należy rozpocząć od zarzutów obejmujących naruszenie przepisów postępowania. Przypomnieć przy tym należy treść art. 174 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, który stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja przytoczonej normy prawnej wskazuje zatem jednoznacznie, że decydując się na posłużenie tą podstawą kasacyjną nie wystarczy jedynie wskazać przepisy postępowania, które w ocenie strony skarżącej naruszył Sąd I instancji, ale należy także uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. To uchybienie proceduralne może, podobnie jak przy pierwszej z podstaw kasacyjnych określonej w art. 174 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy, polegać bądź na błędnej wykładni przepisu postępowania, bądź na jego niewłaściwym zastosowaniu. Istnieje także możliwość naruszenia prawa formalnego w obu jego formach, a to wówczas, kiedy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej. W świetle art. 174 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy nie może budzić wątpliwości, że chodzi w nim o naruszenie przepisów postępowania, które były stosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny lub które powinny być stosowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a skład orzekający zaniechał ich stosowania. Dla dalszych rozważań istotna jest również treść art. 176 wyżej wymienionej ustawy w części nakładającej na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przytoczenia nie tylko podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienia.
Przekładając te rozważania na treść rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż strona skarżąca powołując w skardze kasacyjnej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego nie powiązała ich z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonych aktów lub czynności administracyjnych prowadzi postępowanie według przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym przepisy Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie zarówno przed organami podatkowymi, jak i celnymi nie mogły być bezpośrednio naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., a tym samym nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, na co trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Ponadto w uzasadnieniu rozpoznawanego środka odwoławczego nie podano jakichkolwiek argumentów odnoszących się do omawianych zarzutów, a tym samym nie wskazano potencjalnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy administracyjnej lub sądowoadministracyjnej. Te błędy w sformułowaniu skargi kasacyjnej musiały prowadzić do uznania bezzasadności zarzutów sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oprócz zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej powołano także jako jej podstawę art. 174 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy. Stosownie do tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię to mylne zrekonstruowanie normy prawnej zawartej w określonym przepisie, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd polegający na mylnym przyjęciu lub błędnym zanegowaniu związku, jaki zachodzi pomiędzy ustalonymi w postępowaniu administracyjnym faktami a przepisem prawnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że w oparciu o komentowany przepis można również zarzucić kwestionowanemu orzeczeniu Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego w obu formach, wówczas gdy błędna wykładnia normy prawa materialnego doprowadziła do jej niewłaściwego zastosowania.
W omawianej grupie zarzutów pierwszy z nich odnosi się do naruszenia art. 13 § 5 w zw. z art. 13 § 1 Kodeksu celnego bez wskazania formy naruszenia tych przepisów. W myśl przywołanego art. 13 § 1 Kodeksu celnego, cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych, natomiast § 5 tego przepisu stanowi, że klasyfikację towarów w Taryfie celnej określa kod Taryfy celnej. Naruszenie przytoczonych przepisów polegało, w ocenie autora skargi kasacyjnej, na błędnej interpretacji kodów Taryfy celnej, przy czym z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywieść, iż błąd polegał na zakwalifikowaniu towaru do pozycji PCN 2106, a więc na niewłaściwym jego zakwalifikowaniu. Zważyć więc trzeba, że istotnym, a niezakwestionowanym elementem stanu faktycznego jest jego gotowa postać w momencie zgłoszenia do odprawy celnej. Poddanie go dalszej obróbce celem użycia nie może przesądzać o możliwości zataryfikowania do pozycji 2106 jako półproduktu wchodzącego w skład środków spożywczych. Oznacza to, że nie ma znaczenia kwestia przeznaczenia towaru.
Następny zarzut dotyczy naruszenia art. 3 ust. 1 lit. a oraz lit. A pkt i Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji w obu formach, o których mowa w art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy zauważyć, iż wskazana w tym zarzucie umowa międzynarodowa nie ma takiej jednostki redakcyjnej jak "lit. A pkt i". Przywołany natomiast przez autora skargi kasacyjnej art. 3 ust. 1 lit. a (i) umowy zobowiązuje strony do stosowania wszelkich pozycji i podpozycji Systemu Zharmonizowanego bez dodatków i modyfikacji wraz z ich odpowiednimi kodami cyfrowymi. Z kolei powiązany z tym przepisem w zarzucie art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP określa miejsce umowy międzynarodowej w systemie źródeł prawa obowiązującego w Polsce.
W kwestionowanym rozpoznawaną skargą kasacyjną wyroku Sąd I instancji przyjął, że kontrolowane rozstrzygniecie zostało oparte na przepisach pozostających w zgodzie z Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów sporządzoną w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 63). Naczelny Sąd Administracyjny ten pogląd podziela. Natomiast strona skarżąca, jak się wydaje, nie zgadza się z poglądem przedstawionym w wyroku, jednakże wobec braku jakiegokolwiek jego uzasadnienia nie sposób wskazać przyczyn, dla których uznała, iż Sąd I instancji naruszył art. 3 ust. 1 lit. a Konwencji i art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji. Nie można przy tym uznać, iż argumentacja dotycząca tego zarzutu to te nie w pełni zrozumiałe wywody skargi kasacyjnej, które dotyczą zaniechania publikacji w 2002 r. w Dzienniku Ustaw przepisów unijnych, błędnie zresztą przywołanych.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej opiera się na tezie, iż najpierw właściwy organ administracji celnej, a następnie sąd administracyjny kontrolujący jego działanie, naruszył prawo poprzez "pominięcie komentarza do uwagi wyjaśniającej 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Zharmonizowanej i zastosowanie reguły 3". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa zatem, że właściwe organy celne dokonały zakwalifikowania towaru zgodnie z regułą 1 ORINS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął, że organy celne, będąc związane kolejnością stosowania reguł, przy dokonywaniu przyporządkowania przedmiotowego towaru do kodu Taryfy 1212 trafnie powołały się na regułę 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Z tych powodów zarzut zastosowania reguły 2a, wskazanej nie tylko w petitum skargi kasacyjnej, ale i w jej uzasadnieniu, jest niezrozumiały. Nadto, skoro strona skarżąca nie kwestionuje zastosowania reguły 1 ORINS, to nie może skutecznie podnosić zarzutu zaniechania zastosowania kolejnych reguł ORINS. Zgodnie bowiem z regułą 1 dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i odpowiednimi uwagami do sekcji lub działów. Dalsze reguły, jak trafnie wywiódł Sąd I instancji, znajdują zastosowanie tylko wówczas, gdy nie pozostaje to w sprzeczności z treścią pozycji i uwag. Podkreślić przy tym należy, że w uzasadnieniu kwestionowanego skargą kasacyjną wyroku, Sąd obszernie wyjaśnił przyczyny, dla których w tej sprawie nie ma zastosowania reguła 3, stąd też zarzut jej zastosowania jest całkowicie nietrafny.
W oznaczonym numerem 4 zarzucie strona skarżąca, wymieniając szereg przepisów Kodeksu celnego i przepisów wykonawczych, podaje, iż doszło do ich naruszenia poprzez przyjęcie, że [...] stanowi produkt przemysłu chemicznego i jako należący do chemikaliów organicznych nie powinien być klasyfikowany w 29-tym dziale Taryfy celnej, lecz w dziale 21. Zarzut ten nie został uzasadniony. Niezależnie jednak od tej ułomności skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że użyte w nim określenie "chemikalia organiczne" to tytuł działu 29 Taryfy celnej. Tytuły działów stosownie do reguły 1 ORINS mają jedynie znaczenie orientacyjne, a o klasyfikacji taryfowej przesądza nie zaliczenie danego towaru do danego tytułu, tylko brzmienie pozycji do sekcji i działów. Towar został zaklasyfikowany do pozycji z działu 12 Taryfy celnej. Bez znaczenia jest argument skarżącej, że Wyjaśnienia do Taryfy celnej były publikowane "tylko dla 6–cyfrowych grupowań towarowych". W dacie zgłoszenia towaru do odprawy celnej obowiązywał 9–cyfrowy kod Taryfy celnej, przy czym ostatnia cyfra była wyróżnikiem Polski, jako kraju spoza Wspólnoty. W aktualnym natomiast porządku prawnym obowiązuje identyczne jak w pozostałych krajach Wspólnoty 8–cyfrowe kodowanie towarów w Taryfie celnej. Skarżąca myli się w interpretacji reguły 2a. Pomijając już okoliczność, że reguła ta nie może mieć zastosowania w sprawie ze względu na pierwszeństwo reguły 1, podkreślić należy, że reguła 2a odnosi się do innej sytuacji niż ta, która była rozpoznawana w niniejszej sprawie. Dotyczy bowiem artykułu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że ma on zasadniczo charakter artykułu kompletnego lub gotowego, znajdującego się również w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym. Chodzi zatem w tym przypadku o zasadę klasyfikowania wielu importowanych wespół "części", które po sprowadzeniu na polski obszar celny umożliwiałyby zmontowanie z nich kompletnego wyrobu. Części te wówczas wszystkie byłyby klasyfikowane tak, jak gotowy produkt finalny. Zaimportowany przez skarżącą produkt stanowi tymczasem towar kompletny sprowadzony na polski obszar celny, objęty zakresem pozycji 1212. Interpretacja ta jest zgodna z Wyjaśnieniami do tej reguły, przywołanymi przez skarżącą. Preparatu [...] nie można bowiem oceniać ze względu na jego niekompletność lub niegotowość przez pryzmat tego, jakim dalszym obróbkom zostanie poddany. Cechy te należy oceniać według stanu towaru na moment zgłoszenia go do odprawy celnej. Biorąc pod uwagę te uwarunkowania oczywistym jest, że preparat miał postać gotową. Wadliwie skarżąca interpretuje stanowisko Sądu w przedmiocie przeznaczenia towaru. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, aby Sąd lekceważył przeznaczenie towaru w procesie jego klasyfikacji. Stanowisko Sądu w tym zakresie było ściśle odniesione do Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, które przeznaczeniu towaru poświęcają w istocie niewiele uwagi. Nie oznacza to bynajmniej, że przeznaczenie towaru pozostaje w ogóle poza procesem taryfikacji. Takiego poglądu Sąd nie wyraził, co jest uzasadnione. W konsekwencji skarżąca w sposób nieuprawniony rozciąga stanowisko Sądu, wyrażone w ściśle określonych ramach, na cały proces klasyfikacji taryfowej towaru. Podkreślić należy, że skarżąca wadliwie stawia znak równości pomiędzy suplementem diety a sprowadzonym z zagranicy towarem [...] – glon śródziemnomorski. Sama strona skarżąca ujmuje [...] jako półprodukt, co automatycznie wyklucza przyrównywanie tego towaru do wspomnianego suplementu diety pomijając, że [...] stanowi granulat, który nie może służyć do użycia bez dalszej obróbki. Oznacza to, że brak jest podstaw do stawiania znaku równości pomiędzy obydwoma preparatami.
W następnym zarzucie skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, iż kontrolowana przez Sąd decyzja administracyjna została wydana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, samodzielnie określającego elementy konstrukcyjne cła, które w ocenie skarżącej powinna określać ustawa. Skarżąca upatruje w tym naruszenie art. 91 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 13 § 1, 3, 5 i 6 Kodeksu celnego. W rozwinięciu tego zarzutu objęto nim także rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej i podano, że ustawowe upoważnienie do wydania wskazanych rozporządzeń nie zawiera żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się upoważniony organ, wydając akt normatywny.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej. Przywołany w omawianym zarzucie przepis art. 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi m.in. o wymogu określenia w ramach upoważnienia ustawowego wytycznych dotyczących treści aktów wykonawczych. Niekwestionowany jest pogląd, że te wytyczne nie muszą być zamieszczone w przepisie zawierającym upoważnienie ustawowe. Dopuszczalne jest ich umieszczenie w innych przepisach ustawy, o ile możliwe jest zrekonstruowanie ich treści (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2005 r., P 1/01, OTK-A 2005/3/36). Wytyczne nie muszą być nazbyt szczegółowe, skoro bowiem rozporządzenie jest funkcjonalnym uzupełnieniem ustawy, to ustawa powinna pozostawiać upoważnionemu organowi pewną samodzielność w unormowaniu materii, której rozporządzenie dotyczy. Istotne jest, aby podmiot wydający rozporządzenie mógł prawidłowo odczytać intencje ustawodawcy (por. M. Babicka-Kłopotek: Wytyczne jako elementy upoważnienia do wydania rozporządzenia, Przegląd sejmowy, 2006/3, str. 40-41).
Upoważnienie dla Rady Ministrów do ustanowienia Taryfy celnej zawierał art. 13 § 6 Kodeksu celnego. Istotnie, w przepisie tym nie zawarto wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Jednakże takie wytyczne i to szczegółowe zostały określone w art. 13 § 3 i 5 Kodeksu celnego. Pierwszy z tych przepisów wymienia elementy taryfy celnej, a art. 13 § 5 stanowi, że klasyfikację towarów w taryfie celnej określa kod taryfy celnej. Te same spostrzeżenia odnoszą się do upoważnienia dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania w drodze rozporządzenia wyjaśnień do taryfy celnej, zawartego w art. 13 § 7 Kodeksu celnego, przy czym w tym przepisie ustawodawca wyraźnie wskazał cel wydania aktu normatywnego, a mianowicie zapewnienie jednolitej i właściwej interpretacji Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów Scalonej Nomenklatury oraz Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego. Dla osiągnięcia tego celu upoważniony organ w załączniku do rozporządzenia zamieścił w części I noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów, w części II kompendium opinii klasyfikacyjnych, następnie opinie klasyfikacyjne Sekretariatu Światowej Organizacji Celnej (część III), opinie klasyfikacyjne Ministra Finansów (część IV) oraz decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego (część V).
Strona skarżąca zarzuciła także uchybienie art. 2 Konstytucji poprzez "naruszenie zakazu stosowania prawa wstecz", polegające na zakwestionowaniu prawidłowości zastosowanego kodu w oparciu o późniejsze regulacje. W jego uzasadnieniu zasugerowano, iż organy celne i Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosowały w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 maja 2003 r. (Dz. U. Nr 70, poz. 645), jeśli nie późniejsze. Rozporządzenie Ministra Finansów wskazane w tym zarzucie zmieniało rozporządzenie tego organu z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej w ten sposób, że nadano nowe brzmienie tomowi V załącznika do uprzedniego rozporządzenia. Tom V obejmował: Kompendium opinii klasyfikacyjnych, opinie klasyfikacyjne Sekretariatu Światowej Organizacji Celnej, opinie klasyfikacyjne Ministra Finansów i decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego. Natomiast to niezmieniony tym rozporządzeniem tom I załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej zawierał istotne dla rozpoznawanej sprawy noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów. Zmiana rozporządzenia nie miała zatem w sprawie żadnego znaczenia, a wobec tego przypuszczenie, że organy celne i sąd administracyjny orzekały z naruszeniem zakazu retroakcji nie znajduje żadnego uzasadnienia. Nie budzi również wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że w rozpoznawanej sprawie dotyczącej zgłoszenia celnego z [...] października 2002 r. i [...] grudnia 2002 r. zastosowano przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie zgłoszenia, a mianowicie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639) i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830). Przepisy tych aktów prawnych zostały powołane w decyzjach organów celnych orzekających w sprawie, a ich zastosowanie i wykładnia dokonana przez organy celne była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Sąd I instancji. Z tych przyczyn i ten zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 222 § 4 Kodeksu celnego. Naruszenie tego przepisu skarżąca łączy tylko z powołanymi i omówionymi wyżej przepisami. Przepisy te nie regulują kwestii związanych z odsetkami wyrównawczymi. Brak odniesienia się tego zarzutu do przepisów wykonawczych, a więc rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.), które utraciło moc 19 września 2003 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) regulujących wypadki i warunki pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania w dacie zgłoszenia celnego – uniemożliwia ocenę zasadności podniesionego zarzutu w związku z zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga ta wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI