I GSK 381/19

I GSK 381/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Joanna Wegner /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 723/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-07-13
I GZ 483/18 - Postanowienie NSA z 2019-01-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 28, art. 105 § 1, art. 134, art. 138 § 1 pkt 3;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 380
art. 874 § 2;
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
art. 3 pkt 3;
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
art. 21 ust. 1;
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
§ 22;
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 723/16 w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w B. - wspólnik U. [...] s.c. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 18 lipca 2016 r. nr PRŚ/55/2016 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. [...] Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r., o sygn. akt VIII SA/Wa 723/16, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), uwzględnił skargę A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako: "Spółka z o.o." lub "Skarżąca") i uchylił decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., nr PRŚ/55/2016, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2019. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Sąd orzekał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
1.1. W dniu 14 maja 2009 r. U. [...] spółka cywilna (dalej jako: "spółka cywilna") złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białobrzegach wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 rok. Z akt sprawy wynika, że spółka cywilna została zawiązana przez wspólników: R. M., A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. i A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. W związku z ogłoszeniem upadłości, obejmującej likwidację majątku dłużnika R. M., organ I instancji uznał, że spółka cywilna ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika i umorzył postępowanie w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2019. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że spółka cywilna utraciła przymiot strony przedmiotowego postępowania i nie doszło do skutecznego wstąpienia do toczącego się postępowania innych podmiotów.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w zaskarżonej decyzji z dnia 18 listopada 2016 r., orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że spółka cywilna została rozwiązana z dniem 26 czerwca 2015 r. (data ogłoszenia upadłości wspólnika), a to oznacza, że podmiot, z wniosku którego wszczęte zostało postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok, nie istnieje. W ocenie organu odwoławczego w miejsce spółki cywilnej nie wstąpił żaden inny podmiot.
1.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyroku z dnia 13 lipca 2017 r., uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia za bezsporną uznano okoliczność, że spółka cywilna z dniem 26 czerwca 2015 r. uległa rozwiązaniu z mocy prawa z uwagi na upadłość konsumencką jednego z jej wspólników i zastosowanie w sprawie znajdzie art. 874 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm. – dalej w skrócie: "K.c."). Spółka cywilna utraciła zatem podmiotowość prawną na gruncie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, co powoduje, że utraciła zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu o płatności unijne. Wprawdzie od dnia 26 czerwca 2015 r. wobec spółki cywilnej nie może być wydana decyzja administracyjna, jednak Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż Spółce z o.o. jako jednemu ze wspólników rozwiązanej spółki cywilnej, nie przysługuje prawo strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem spółki cywilnej, po jej rozwiązaniu. Zdaniem WSA okoliczność, że w sprawie nie został złożony wniosek transferowy przez pozostałych wspólników spółki cywilnej nie oznacza, iż Skarżącej, jako wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej, nie przysługuje prawo strony. Uznano, że stroną jest nie tylko ten, kto złożył wniosek o wstąpienie do postępowania jako następca prawny, ale i ten, kto tego nie uczynił, ale miał do tego prawo. W związku z powyższym WSA przyjął, że organ odwoławczy bezpodstawnie pozbawił Skarżącą prawa strony i nie rozpoznał odwołania merytorycznie.
2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie, reprezentowany przez radcę prawnego, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 875 § 1 K.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że z powyższego przepisu wynika interes prawny wspólnika spółki cywilnej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym przyznania wnioskowanej płatności dla spółki cywilnej, podczas gdy powyższy przepis wprowadza ogólną regułę w odniesieniu do majątku wspólnego wspólników i nie może być odczytywany, że jest podstawą do uznania w postępowaniach administracyjnych dotyczących płatności rolnośrodowiskowych, ONW czy systemów wsparcia bezpośredniego – byłych wspólników spółki cywilnej za stronę postępowania w sytuacji, gdy przepisy szczególne dotyczące tych płatności regulują szczegółowo, w jakich tylko ściśle określonych sytuacjach inne podmioty niż wnioskodawca mogą wstąpić do toczącego się postępowania i tym samym być uznane za stronę postępowania;
2) art. 144 w zw. z art. 62 i art. 491² ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm. – dalej w skrócie: "p.u.n.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w powyższym stanie faktycznym mają one zastosowanie, co przejawia się w uznaniu syndyka za uczestnika postępowania, podczas gdy powyższe przepisy nie mają zastosowania w sprawie, gdyż dotyczą one upadłego, a w powyższej sprawie stroną postępowania administracyjnego była spółka cywilna jako odrębny podmiot, a nie R. M. w stosunku do której ogłoszono upadłość;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez bezpodstawne uznanie, że organ II instancji nie powinien rozstrzygać odwołania formalnie, a powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, a tym samym nie powinien wydawać rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., podczas gdy w ocenie organu odwoławczego w stanie faktycznym i prawnym sprawy należało zastosować wskazany powyżej art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż wnoszący odwołanie nie był stroną postępowania administracyjnego;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że Skarżącą Spółkę z o.o. należy uznać za stronę postępowania administracyjnego, podczas gdy w ocenie organu II instancji przepis art. 28 K.p.a. nie ma w sprawie zastosowania, gdyż w sprawach dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowych zastosowanie mają przepisy szczególne, a nie - zasada sukcesji generalnej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
2.2. Uczestnik postępowania A. [...] sp. z o.o., reprezentowana przez adwokata, w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna jako zawierająca usprawiedliwione podstawy, zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna organu została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. i w takiej sytuacji zasadą jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przepisów procesowych.
3.1. Na wstępie należy zauważyć, że tożsama jak w niniejszej sprawie problematyka prawna była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach NSA z dnia 14 listopada 2019 r., o sygn. akt: I GSK 1680/18 i I GSK 1681/18 oraz z dnia 25 listopada 2020 r., o sygn. akt I GSK 354/18. Poglądy i argumentację przedstawioną w uzasadnieniach powyższych judykatów skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i skorzysta z niej w adekwatnym zakresie w dalszej części rozważań.
Istota sporu dotyczy wyjaśnienia, czy byłemu wspólnikowi spółki cywilnej przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, umarzającej postępowanie w sprawie z powodu rozwiązania tej spółki.
3.2. Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. - dalej w skrócie: "rozporządzeniem MRiRW"), a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, Nr 64, poz. 427 ze zm.).
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76) za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Stosownie do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., o sygn. akt II GPS 2/12, spółki cywilne w postępowaniach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowych, zostały uznane za producenta rolnego, tj. podmiot - stronę postępowania administracyjnego, a tym samym mogą one składać wnioski o przyznanie płatności i w takim postępowaniu wyłącznie spółka cywilna jest stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 874 § 2 K.c. spółka cywilna ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący (por. wyrok SN z dnia 5 listopada 1998 r., o sygn. akt I CKN 879/97).
3.3. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r., o sygn. akt [...], ogłosił upadłość dłużnika R. M. i wyznaczył sędziego komisarza. Poza sporem jest, że z dniem ogłoszenia powyższego postanowienia, czyli z dniem 26 czerwca 2015 r., spółka cywilna U. [...] uległa rozwiązaniu. W tym stanie rzeczy od tego dnia podmiot, z wniosku którego wszczęte zostało postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie istnieje. Jednocześnie żaden podmiot nie złożył wniosku transferowego.
Zasadą jest przyznawanie płatności wyłącznie na wniosek rolnika. Wyjątkowo na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego, przyznanie płatności z wniosku podmiotu, który przestał istnieć może nastąpić, jedynie w przypadku złożenia stosownego wniosku w odpowiednim terminie. Zgodnie bowiem z § 22 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, następca prawny wnioskodawcy może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy. W § 22 ust. 2 powyższego rozporządzenia MRiRW wskazano zaś, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.
W niniejszej sprawie spółka cywilna w dniu 14 maja 2009 r. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 i z dniem 26 czerwca 2015 r. ulegała rozwiązaniu z mocy prawa, na podstawie art. 874 § 2 K.c. W związku z powyższym organ I instancji umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, a rozpatrując odwołanie Spółki z o.o. jako byłego wspólnika spółki cywilnej od tego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji wyjaśnił, że w sytuacji gdy z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej występuje spółka cywilna, to ona jest stroną tego postępowania, a nie jej wspólnicy. Co ważne odwołujący się wspólnik - Spółka z o.o. nie skorzystała z przysługującego prawa i nie wstąpiła we właściwym terminie do toczącego się postępowania, jako następca prawny rozwiązanej spółki cywilnej.
3.4. Uwzględniając powyższe zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte przez organy obu instancji stanowisko znajduje oparcie w stanie prawnym i faktycznym sprawy, stąd też zaskarżony wyrok jako nie odpowiadający prawu podlegał uchyleniu.
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się co do zasady przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy, rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1 ze zm.), oraz przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia stanowią inaczej. Przepisy K.p.a. nie regulują jednoznacznie przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego jest wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stworzona na potrzeby postępowania administracyjnego konstrukcja prawna strony, wymaga więc wykazania przez podmiot istnienia po jego stronie, tzw. interesu prawnego lub obowiązku. Wobec braku legalnej definicji interesu prawnego, zasadne jest odwołanie się do poglądów doktryny i judykatury. Według tych źródeł interes prawny powinien cechować obiektywizm, indywidualizm, konkretyzm, a jego istnienie powinno być prawnie chronione oraz mieć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, będących przesłankami stosowania danego prawa materialnego. W oparciu o obiektywną koncepcję strony postępowania, do której przychyla się skład orzekający w niniejszej sprawie, o tym czy i kto posiada interes prawny można orzec wyłącznie na podstawie właściwych norm materialnoprawnych, które pozwalają na ustalenie podmiotu, którego uprawnienie bądź obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem postępowania było przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 dla spółki cywilnej. Spółka ta przed zakończeniem postępowania przez organ I instancji została rozwiązana z mocy prawa i żaden z byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej nie wstąpił jako następca prawny do tego postępowania, w określonym terminie 2 miesięcy. W tej sytuacji prawidłowo organy obu instancji uznały, że jedyną stroną tego postępowania była spółka cywilna (do momentu jej rozwiązania), co z kolei obligowało organ I instancji do umorzenia postępowania w sprawie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W konsekwencji zasadne było również umorzenie przez organ odwoławczy postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Przesłanie decyzji organu I instancji byłemu wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej nie miało wpływu na sytuację procesową tego wspólnika. Fakt doręczenia decyzji Skarżącej nie sprawił bowiem, że były wspólnik stał się stroną postępowania wywołanego wnioskiem złożonym przez nieistniejącą spółkę cywilną. Powyższe dotyczy także umieszczenia w nagłówku decyzji organu I instancji danych osobowych i adresowych podmiotu, któremu przesłano decyzję organu I instancji. Wskazanie innego podmiotu w rozstrzygnięciu nie jest zawsze równoznaczne z jego uznaniem za stronę postępowania. Należy bowiem odróżnić "skierowanie" decyzji do strony postępowania od wskazania podmiotu, któremu jest ona przesyłana, np. byłemu wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej, czy pełnomocnikowi strony. W rozpoznawanej sprawie treść decyzji nie pozostawiała żadnych wątpliwości, co do tego, że podstawą umorzenia postępowania była utrata przez spółkę cywilną podmiotowości, na skutek jej rozwiązania. Z tego względu Skarżącej jako byłemu wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej, który nie złożył wniosku transferowego o płatność rolnośrodowiskową na rok 2009, w wyznaczonym przepisami terminie, nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. Spółka z o.o. nie może skutecznie wykazać istnienia po jej stronie, tzw. interesu prawnego. W tym postępowaniu były wspólnik zlikwidowanej spółki cywilnej może co najwyżej wykazać się posiadaniem interesu faktycznego, co jednak nie uprawnia go do złożenia odwołania od decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem spółki cywilnej. Wniesienie odwołania przez taki podmiot winno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego, co prawidłowo miało miejsce w niniejszej sprawie. W judykaturze jak i literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, że o braku interesu prawnego w byciu stroną postępowania organ odwoławczy powinien rozstrzygać na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 284; uchwała składu (7) sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., o sygn. akt OPS 16/98), a nie na podstawie art. 134 K.p.a. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za zasadne.
Słusznie także skarżący kasacyjnie organ zwrócił uwagę, że o ile powołane powyżej przepisy dopuszczają możliwość wstąpienia w miejsce dotychczasowego producenta rolnego jego następcy prawnego, o tyle wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, skorzystanie z tej możliwości jest dobrowolne i wymaga spełnienia ściśle określonych warunków przez następcę prawnego oraz dochowania terminu przewidzianego dla tej czynności.
3.5. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stwierdził, że skarga kasacyjna organu odwoławczego jest zasadna, a istota sprawy dostatecznie wyjaśniona. Wobec powyższego, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę.
W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, obejmujących zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz 75 % stawki wynagrodzenia dla pełnomocnika organu w kwocie 360 zł, orzeczono w oparciu o art. 209, art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).
M. Bejgerowska J. Wegner B. Sobocha-Holc