I GSK 379/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi na pismo organu wzywające do uzupełnienia wniosku konkursowego, uznając, że takie pismo nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na pismo Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności wzywające do uzupełnienia wniosku konkursowego. WSA uznał, że pismo organu nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych w procedurze konkursowej nie kształtuje sytuacji prawnej strony w sposób wiążący i nie podlega zaskarżeniu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącej na pismo Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Pismo to wzywało skarżącą do uzupełnienia wniosku złożonego w konkursie w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych. Sąd I instancji uznał, że zaskarżone pismo nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się ze stanowiskiem WSA. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami i czynnościami wymienionymi w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym nad innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednakże, aby takie pismo podlegało kontroli, musi mieć charakter władczy, być podejmowane w sprawie indywidualnej, mieć charakter publicznoprawny i dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych w procedurze konkursowej, zgodnie z regulaminem konkursu, nie spełnia tych kryteriów. Jest to jedynie etap oceny formalnej, który nie kształtuje sytuacji prawnej strony w sposób wiążący i nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie kształtuje sytuacji prawnej strony w sposób wiążący i nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych.
Uzasadnienie
Pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych w procedurze konkursowej, zgodnie z regulaminem, jest etapem oceny formalnej i nie spełnia kryteriów władczego działania dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które są wymagane do zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontroli sądów administracyjnych podlegają inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach określonych postępowań administracyjnych i podatkowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Analogia do wezwania do usunięcia braków formalnych podania.
u.d.p.p.i.w.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo organu wzywające do uzupełnienia wniosku konkursowego nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone pismo Dyrektora NIW z 8 września 2025 r. stanowi 'inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa', ponieważ definitywnie przesądziło o utracie możliwości zawarcia umowy o dofinansowanie. Pismo organu z 8 września 2025 r. stanowiło rozstrzygnięcie merytoryczne organu, adresowane do skarżącej, które definitywnie zakończyło sprawę skarżącej poprzez odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie. Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez brak wydania orzeczenia uchylającego zaskarżony akt Dyrektora NIW.
Godne uwagi sformułowania
Pismo to jest kolejnym pismem w sprawie (konkretnie piątym), w którym organ przedstawia swoje stanowisko w zakresie dopuszczalności współautorstwa ofert złożonych przez różne podmioty w tym samym konkursie i wyjaśnia zasady konkursowe oraz treść Regulaminu. Pismo wzywające do zmiany wniosku złożonego w konkursie – stanowi bowiem jedynie informację o brakach zawartych w złożonym wniosku, nie jest ukierunkowana na wywołanie bezpośrednich skutków prawnych wobec podmiotu, którego dotyczy i samo w sobie nie kreuje nowej sytuacji prawnej, a także nie kształtuje praw i obowiązków opiniowanego podmiotu. Tak jak i w przywołanej normie, to od zachowania wzywanego zależeć będą dalsze losy złożonego wniosku.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądów administracyjnych nad pismami organów administracji, które nie są decyzjami ani postanowieniami, w kontekście procedur konkursowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wezwania do uzupełnienia wniosku w konkursie dla organizacji pozarządowych. Może być stosowane analogicznie do innych wezwań do uzupełnienia braków formalnych w postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na pisma organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy pismo urzędnika nie jest jeszcze 'akt'em? NSA o granicach kontroli sądowej nad wnioskami konkursowymi.”
Sektor
organizacje pozarządowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 379/26 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2026-03-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 3 § 2 pkt 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3355/25 w sprawie ze skargi A. w R. na pismo Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z dnia 8 września 2025 r. znak BPH.MMS.401.10.1.2025.BD w przedmiocie wezwania do zmiany wniosku złożonego w konkursie w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3355/25, w punkcie 1 odrzucił skargę A. w R. na pismo Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z 8 września 2025 r. znak BPH.MMS.401.10.1.2025.BD w przedmiocie wezwania do zmiany wniosku złożonego w konkursie. W punkcie 2 postanowienia orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. A. w R. (dalej: "skarżąca" lub "strona") złożyła ofertę na realizację zadania publicznego w konkursie ogłoszonym przez Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (dalej: "Dyrektor" lub "organ") w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych "Moc Małych Społeczności" Priorytet 1: Odporne, zintegrowane społeczności lokalne. W dniu 30 lipca 2025 r. Dyrektor ogłosił wyniki konkursu – oferta skarżącej znalazła się na Liście ofert kwalifikujących się do przyznania dotacji. Następnie zaskarżonym pismem z 8 września 2025 r. Dyrektor poinformował skarżącą, że jej oferta jest powieleniem treści oferty złożonej przez 45 innych organizacji, których wykaz przedstawił w załączniku. Jednocześnie, na podstawie pkt III.1 Regulaminu, Dyrektor wezwał skarżącą do uzupełnienia oferty, w terminie 7 dni, o dokumentację właściwą dla oferty wspólnej, w tym przede wszystkim określenie sposobu reprezentacji 46 organizacji wobec organu. Skarżąca zaskarżyła powyższe pismo Dyrektora z 8 września 2025 r. Uzasadniając odrzucenie skargi na powyższe pismo WSA w Warszawie podkreślił, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zaskarżone pismo z 8 września 2025 r. nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Działania o charakterze władczym podejmowane przez organy administracji rozstrzygają o tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługują określone uprawnienia wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki. W zaskarżonym piśmie organ nie stwierdził/odmówił stwierdzenia, ani nie przyznał/odmówił przyznania uprawnień skarżącej, jak również nie stwierdził/ odmówił stwierdzenia jej obowiązków wynikających z przepisu prawa, ani nie skonkretyzował żadnej normy prawnej. Pismo to jest kolejnym pismem w sprawie (konkretnie piątym), w którym organ przedstawia swoje stanowisko w zakresie dopuszczalności współautorstwa ofert złożonych przez różne podmioty w tym samym konkursie i wyjaśnia zasady konkursowe oraz treść Regulaminu. Jedyną nowością jest propozycja rozwiązania problemu, która nie stanowi władczego rozstrzygnięcia, jak tego wymaga art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Następnie skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła w całości postanowienie WSA w Warszawie z 22 grudnia 2025 r., V SA/Wa 3355/25. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie przejawiającą się błędnym uznaniem Sądu, że zaskarżone skargą do WSA pismo Dyrektora NIW z 8 września 2025 r. nie stanowi "innego niż określone w pkt 1-3 tego paragrafu aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa" i tym samym niezasadnym uznaniem przez Sąd, że sprawa nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż pismo Dyrektora NIW z 8 września 2025 r. nie stanowiło aktu lub czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podczas gdy pismem tym organ administracyjny definitywnie przesądził, że skarżąca utraciła możliwość zawarcia umowy o dofinansowanie: tym samym pismo organu z 8 września 2025 r, bezpośrednio dotyczyło uprawnienia do ubiegania się o środki publiczne na zasadach konkursowych, tym samym zaskarżone pismo spełnia wszystkie cechy aktu z zakresu administracji publicznej, o który mowa w zarzucanym przepisie, a w niniejszej sprawie występuje kognicja sądu administracyjnego i skarga do WSA w Warszawie była dopuszczalna; b) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania sprawy i tym samym niezasadnym odrzuceniu skargi, będące konsekwencją nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd, że pismo Dyrektora NIW z 8 września 2025 r. nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej, który kształtował sytuację prawną skarżącej (odebrał jej prawo do zawarcia umowy o dofinansowanie, a więc pismo dotyczyło uprawnień skarżącej wynikających z przepisów ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie) i w konsekwencji podlegało kontroli sądowej, podczas gdy pismo z 8 września 2025 r. stanowiło rozstrzygnięcie merytoryczne organu, adresowane do skarżącej, które definitywnie zakończyło sprawę skarżącej poprzez odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie – stanowiło ono zatem finalny akt władczy w procedurze konkursowej, tym samym skarga była dopuszczalna, a WSA w Warszawie powinien przyjąć ją do rozstrzygnięcia merytorycznego; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie przejawiające się brakiem wydania przez Sąd orzeczenia uchylającego zaskarżony akt Dyrektora NIW, tym samym niezasadne odrzucenie skargi i zaniechanie jej merytorycznego rozpoznania, pomimo że w sprawie wystąpiły istotne naruszenia przepisów postępowania przez organ, które miały wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji czego uniemożliwiona została skuteczna kontrola prawidłowości działania organu administracji, podczas gdy Sąd powinien przyjąć skargę do rozpoznania i wydać wyrok uchylający zaskarżony akt Dyrektora NIW, bowiem przedmiotowa sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, a zaskarżone skargą administracyjną pismo Dyrektora NIW wypełnia cechy aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jako że odbiera skarżącej uprawnienie do zawarcia umowy o dofinansowanie na podstawie przepisów ustawy. Uzasadniając zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o: I. uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, II. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 176 § 2 p.p.s.a., skarżąca: I. oświadczyła, że zrzeka się rozprawy i nie wnosi o jej przeprowadzenie; II. w konsekwencji wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej odrzucenie, na podstawie art. 180 p.p.s.a., a jedynie w przypadku braku podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny argumentacji przemawiającej za zasadnością odrzucenia skargi kasacyjnej – o jej oddalenie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., a także o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zaskarżone pismo Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z 8 września 2025 r. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, należy podzielić stanowisko WSA w Warszawie, że zaskarżone w tej sprawie pismo w przedmiocie wezwania do zmiany wniosku złożonego w konkursie nie należy do kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo to nie posiada cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ani w znaczeniu procesowym, ani materialnym. Pod pojęciem "sprawa administracyjna" rozumie się bowiem sprawę powstałą wskutek żądania udzielenia jednostce uprawienia albo wszczęcia z urzędu postępowania bezpośrednio w celu ograniczenia, cofnięcia uprawnienia administracyjnego lub nałożenia, zwolnienia, ograniczenia lub rozszerzenia obowiązku administracyjnego bądź potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku, które wynikają z mocy samego prawa. Natomiast rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest takie działanie organu administracji publicznej, które podejmowane jest bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki bądź prawem wymagane potwierdzenie uprawnień lub obowiązków. Chociaż ze względu na użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryteria, trudno dokładnie scharakteryzować wymienioną w nim kategorię działań administracji publicznej, to z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych; c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, stwierdzono, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie chodzi o prawo do załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego, lecz o zindywidualizowane w przepisie prawa w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnienie albo obowiązek, które może on wykonywać samodzielnie, korzystając w tym zakresie z ochrony prawnej. Źródłem tego uprawnienia są zatem przepisy prawa materialnego, a nie procesowego. Wymaga bowiem wyjaśnienia – i zarazem przypomnienia – że z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. konstytuującego elementy pojęcia aktu lub czynności, o których w nim mowa wynika – jak podkreśla się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie (por. np. J.P. Tarno, W. Chróścielewski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 375; R. Stankiewicz, Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej jako przedmiot kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), "Przegląd Prawa Publicznego" 2010, nr 11, s. 41; postanowienia NSA z 28 listopada 2005 r., I OSK 1756/06 oraz z 30 stycznia 2007 r., I OSK 1784/06) – że akty i czynności te: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, gdyż te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.; są podejmowane w sprawach indywidualnych, albowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; muszą mieć charakter publicznoprawny; dotyczą (bezpośrednio lub pośrednio) uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co odnosi się zarówno do działań pozytywnych dla ich adresata, jak i działań negatywnych wyrażających się – co trzeba podkreślić – w odmowie wydania aktu, czy podjęcia innej czynności (por. również B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2006, nr 2, s. 18-19, a także np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1998 r., II SA 1247/97, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 1999, z. 2, poz. 25). Uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z cech konstytuujących akty lub czynności, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie sposób jest więc twierdzić, że zaskarżone pismo cechy te posiada, a co za tym idzie, że odpowiada wskazanej formule działania, która wymaga istnienia stosunku administracyjnego (wynikającego z niego uprawnienia lub obowiązku), którego źródłem jest wykonywana przez organ administracji norma prawna, stosunek ten kreujący. Pismo wzywające do zmiany wniosku złożonego w konkursie – stanowi bowiem jedynie informację o brakach zawartych w złożonym wniosku, nie jest ukierunkowana na wywołanie bezpośrednich skutków prawnych wobec podmiotu, którego dotyczy i samo w sobie nie kreuje nowej sytuacji prawnej, a także nie kształtuje praw i obowiązków opiniowanego podmiotu, o czym mowa dalej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że Regulamin konkursu Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych "Moc Małych Społeczności" Edycja 2025 jasno precyzuje poszczególne etapy prowadzonego konkursu oraz prawa i obowiązki zarówno organu go prowadzącego jak i oferentów. Regulamin Konkursu, Część A. III. 1. Ocena formalna, precyzuje bowiem w pkt b, że jeżeli oferta nie spełnia kryteriów formalnych określonych w regulaminie, NIW wzywa Oferenta do uzupełnienia oferty w terminie 7 dni od wezwania. W przypadku nieuzupełnienia oferty w terminie, uznaje się ją jako niespełniającą kryteriów formalnych. Zaskarżone pismo Dyrektora NIW-CRSO z 8 września 2025 r. było realizacją tego zapisu regulaminu, stanowiło wyłącznie pismo w toku oceny formalnej oferty dokonywanej w trakcie procedury konkursowej. Pismem tym organ wyjaśnił, jakie braki stwierdził w ofercie złożonej przez skarżącą w ramach powtarzanej czynności badania i oceny ofert, jak i wyjaśnił, z czego wywodzi istnienie takich braków. Następnie, zgodnie z przywołaną wyżej procedurą regulaminową, wezwał skarżącą do uzupełnienia oferty w regulaminowym terminie 7 dni. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który wskazał, że tego typu pisma, wzywającego do uzupełnienia braków formalnych, nie można uznać za akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w sposób prawnie wiążący i wpływający na sytuację prawną skarżącej poprzez wywołanie określonego skutku prawnego, który mógłby podlegać zaskarżeniu w procedurze sądowoadministracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, od należytego/nienależytego wykonania przedmiotowego wezwania zależy dalszy los prowadzonego postępowania konkursowego w odniesieniu do wzywanego podmiotu. Można, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjąć, że wezwanie to w swojej treści i potencjalnych skutkach jest bliskie wezwaniu zawartemu w przepisie art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie. Tak jak i w przywołanej normie, to od zachowania wzywanego zależeć będą dalsze losy złożonego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Regulamin Konkursu, Część A. III. 1, wskazuje, że Informacja o wynikach oceny formalnej wniosków jest publikowana na stronie NIW-CRSO www.niw.gov.pl. Oferent, którego oferta nie spełnia kryteriów formalnych, ma możliwość, w ciągu 7 dni kalendarzowych następujących po dniu opublikowania wyników weryfikacji formalnej ofert, złożenia odwołania od negatywnego wyniku weryfikacji formalnej (Część A. III. 1 lit. e). Dyrektor NIW-CRSO w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania odwołania uznaje odwołanie za uzasadnione i informuje o tym Oferenta albo przekazuje odwołanie wraz z dokumentacją Przewodniczącemu Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Od rozstrzygnięcia Przewodniczącego Komitetu odwołanie nie przysługuje (Część A. III. 1 lit. g i h). Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone do sądu administracyjne pismo z 8 września 2025 r. stanowi jeden z etapów oceny formalnej złożonego wniosku i wobec powyższego nie należy do kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. należało uznać za całkowicie nieuzasadnione. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI