I GSK 379/25

I GSK 379/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Dariusz Dudra
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Uzasadnienie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 656/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-01-23
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1 i ust. 2, art. 56 ust. 4, art. 57 ust. 5, art. 59, art. 69 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 2, art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del WSA. Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 656/24 w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 października 2024 r. nr WZS.VII.4320.41.2024.UK w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego na rzecz i. Sp. z o.o. w K. 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 656/24, rozstrzygnął skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w Karlinie na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 października2024 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. W orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Jednocześnie Sąd przekazał sprawę Zarządowi Województwa Zachodniopomorskiego w celu ponownego rozpatrzenia podjętego rozstrzygnięcia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Pełna treść uzasadnienia wyroku dostępna na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył pełnomocnik Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi I. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej oraz sformułowanych wytycznych dla Organu, wykraczających poza ramy Regulaminu i dokumentacji aplikacyjnej, polegających na obowiązku uwzględnienia wszystkich:
- okoliczności opisujących projekt Spółki, przy jednoczesnym braku sprecyzowania przez WSA, których elementów Organ nie wziął pod uwagę;
- uwarunkowań rynkowych, ekonomicznych obiektywnie wyznaczających potencjał innowacji i konkurencyjność Spółki, bez jednoczesnego wskazania procedury, trybu lub dowodu na potwierdzenie tych uwarunkowań;
- reguł przyznawania analizowanego dofinansowania, w sytuacji w której okoliczności przyznania środków w naborze są publicznie dostępne i zostały wyjaśnione w rozstrzygnięciu w dnia 07.10.2024 r.
b) art. 73 ust, 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 45 ust. 1 i ust, 2 oraz art. 59 i art.72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, iż ocena kryteriów nr 4.9(1) i nr 4.10 została przeprowadzona w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty oraz nie zapewniający równego traktowania wnioskodawców, co miało wpływ na wynik oceny w projektu Spółki, podczas gdy:
- uzasadnienie oceny jest poprawne, rzeczowe, spójne i logiczne oraz opiera się na wszechstronnej analizie wniosku o dofinansowanie;
- WSA nie wskazał żadnych argumentów Spółki lub elementów wniosku o dofinansowanie, których nie uwzględniono przy ocenie kryteriów;
- brak jest podstaw, aby w trybie naboru konkurencyjnego prowadzić analizy lub wyjaśnienia na korzyść Spółki, dotyczące uwarunkowań rynkowych lub ekonomicznych, wykraczające poza dokumentację aplikacyjną;
- obowiązek wykazania spełnienia kryteriów spoczywa na wnioskodawcy, zaś do postępowania w zakresie wyboru projektów i procedury odwoławczej nie stosuje się zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego.
c) art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 57 ust. 5 i art. 56 ust, 6 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że zwiększenie i przyznanie środków w naborze przy jednoczesnym braku przyznania dofinansowania Spółce, było działaniem nietransparentnym, nieprzejrzystym i wykluczającym oraz miało wpływ rozstrzygnięcie w sytuacji w której:
- zgodnie z jednoznaczną informacją na stronie naboru oraz wyjaśnieniem zawartym w rozstrzygnięciu protestu łączna suma środków w naborze, pozwoliła na dofinansowanie pierwszych 13 projektów na liście, z których najniżej punktowany uzyskał 80 pkt:
- w wyniku rozstrzygnięcia protestu z dnia 7 października 2024 r. projekt Spółki, uzyskał 77 punktów,
- brak było możliwości uwzględnienia protestu i skierowania do dofinansowania projektu Spółki, wobec wyczerpania kwoty w naborze na projekty wyżej punktowane.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego;
a) art. 43 ustawy wdrożeniowej w zw. z Kryterium 4.9 Potencjał innowacji, poz. 4.9 załącznika nr 1 do Regulaminu nr FEPZ.Ol.06-17.00-001/23, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające się:
- wadliwym uznaniem, że negatywna ocena tego kryterium, prowadzi do wykluczenia Spółki z dofinansowania, podczas gdy jest do kryterium jakościowe (punktowane),
- wadliwym uznaniem, że ocena jest niewystarczająca, zaś weryfikacja kryterium wymaga obiektywnego wzorca lub przykładów realizacji;
- wadliwym uznaniem, że ocena kryterium, w sposób konkretny i rzeczowy, opierający się na przyjętej definicji, jest niedostateczna.
b) art. 43 ustawy wdrożeniowej w zw. z Kryterium 4.10 Konkurencyjność, poz. 4.10
załącznika nr 1 do Regulaminu nr FEPZ.01.06-IZ.00-001/23, poprzez jego
błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające:
- wadliwym uznaniem, ze negatywna ocena tego kryterium, prowadzi do wykluczenia Spółki z dofinansowania, podczas gdy jest do kryterium jakościowe (punktowane);
- wadliwym uznaniem, że sposób rozumienia kryterium przez Organ wyklucza przedsiębiorstwa z sektora mikro, małych przedsiębiorstw, w tym projekt Spółki;
- wadliwym uznaniem, że ocena kryterium, w sposób konkretny i rzeczowy,
opierający się na przyjętej definicji, jest niedostateczna.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Zarządu szczegółowo przedstawił argumenty popierające wniesioną skargę.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik I. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutów dotyczących przepisów postępowania, chociaż skarżący kasacyjnie w istocie zarzuty te przeplata z zarzutami naruszenia prawa materialnego. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie braku wskazania i podania podstawy prawnej przez Sąd I instancji należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony. Sąd w Szczecinie jasno wskazał na podstawy naruszenia i oceny wniosku oraz powołując się m.in. na przepisy art. 45 ust. 1 i art. 57 ust. 5 ustawy wdrożeniowej stwierdził, że kwestia dofinansowania innych projektów a nie projektu spółki powinna być dokładnie przeanalizowana w kontekście właśnie brzmienia art. 57 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Wskazać trzeba za Sądem I instancji, że w myśl art. 57 ust. 5 ustawy wdrożeniowej po zakończeniu postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja może zgodnie z regulaminem wyboru projektów wybrać do dofinansowania projekty, które zostały negatywnie ocenione z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w tym postępowaniu, pod warunkiem dostępności kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów. W realiach analizowanej sprawy organ, powołując się na przesunięcia środków finansowych, które miały wykluczyć projekt spółki z dofinansowania, nie omówił żadnych obiektywnych kryteriów, rozstrzygających o takim a nie innym sposobie dysponowania środkami publicznymi. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na konieczność działania przez organ w sposób transparentny przy wyborze projektów i dysponowaniu środkami publicznymi, o czym mówi art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jednocześnie organ jest zobowiązany zapewnić równe traktowane wnioskodawców, czego wymaga art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. W świetle tych standardów, przesunięcia środków publicznych w trybie alokacji wymagają od organu rzetelnego wyjaśnienia, że mają one u podstaw obiektywne kryteria, służą celom przypisanym dofinansowaniu projektów, pozostają w zgodzie z regułami przyznawania omawianego dofinansowania. Wobec tego organ miał obowiązek wykazać przyjęte reguły alokacji środków publicznych, a w konsekwencji stosowane zasady dofinansowania projektów. Organ co najmniej zatem niespójnie z jednej strony powołał się na brak środków na dofinansowanie projektu Spółki z powodu ich alokacji, z drugiej zaś argumentował, że właśnie alokacja środków pozwoliła dofinansować inne projekty, ale nie projekt Spółki. Należy również odnotować, że przy ocenie wniosku Spółki, przyznano 73 punkty. Organ, rozpatrując protest, przyznał 77 punktów. Jednocześnie stwierdził, że minimalna liczba punktów, pozwalająca na objęcie dofinansowaniem w ramach naboru, wyniosła 80 punktów. Jednak tego progu punktowego organ w żaden sposób nie uzasadnił z nawiązaniem do reguł wyboru projektów. Z tych względów nie można zaakceptować stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że Sąd nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie sformułowanych w orzeczeniu wytycznych dla organu. Pozostałe zarzuty także nie zasługują na uwzględnienie, w szczególności w zakresie wykazania przez Sąd błędnej oceny projektu. W myśl art. 73 ust. 8 pkt. 1 lit a) ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2. Kontroli sądów administracyjnych poddana jest zatem ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą. Jednocześnie wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", w art. 56 ust. 4 i art. 59 tej ustawy ustawodawca przesądził, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących doręczeń (w odniesieniu do informacji o zatwierdzonym wyniku oceny projektu), wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów. W badanej sprawie istotne znaczenie ma także norma art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Działająca w sprawie instytucja ma obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Natomiast zasada rzetelności związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2020 r., I GSK 2063/19). W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o dofinansowanie będący przedmiotem oceny spełnił kryteria wyboru, uzyskał w wyniku oceny 73 punktów, jednakże został oceniony negatywnie, z uwagi na wyczerpanie w naborze kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów (art. 56 ust. 6 ustawy wdrożeniowej). Natomiast w następstwie złożonego protestu liczba punktów otrzymanych przez projekt została zwiększona z 73 do 77 punktów, jednak protest Wnioskodawcy nie został uwzględniony z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie. We wniesionej do Sądu I instancji skardze Skarżąca kwestionowała ocenę projektu w zakresie dwóch kryteriów w naborze wniosków Programu FEPZ 2021-2027 nr EPZ.01,06-IZ.00-0038/23, pn. "Uruchomienie nowej automatycznej modułowej linii produkcyjnej pigtaili światłowodowych". Zasadniczy zatem przedmiot sporu dotyczy prawidłowości oceny kryteriów punktowanych:
- nr 4.9 - Potencjał innowacji,
- nr 4.10 - Konkurencyjność wnioskodawcy.
Sąd I instancji zasadnie wskazał na błędy organu odnoszące się do oceny wyżej wskazanych kryteriów. Co do kryterium 4.9 - Potencjał innowacji, to wyjaśnić należy, że jak wskazuje jego definicja: Kryterium weryfikuje, czy występująca w projekcie innowacja prowadzi do zmian pozycji przedsiębiorstwa oraz ma potencjał do transformacji rynku docelowego. W tym kryterium Skarżącej przyznano 3 punkty za elementy 2 i 3. Nie przyznano natomiast punktów za element 1, tj. w zakresie wpływu innowacji na wzrost pozycji przedsiębiorstwa oraz na transformację rynku docelowego.
Ekspert za ten element kryterium nie przyznał punktów, uzasadniając to tym że zgodnie z informacją w Formularzu opisowym, pkt 4a, str. 5 - 6 oraz informacjami w Internecie na rynku polskim istnieje kilkunastu rożnych producentów specjalizujących się w zaawansowanych rozwiązaniach związanych z technologią światłowodową w tym jednomodowych pigtaili światłowodowych. Wskazał, że produkt, który będzie przedmiotem wdrożenia, tj. jednomodowe pigtaile światłowodowe o podwyższonych parametrach, dedykowane złączom standardowym, takim jak SC/APC, SC/UPC, LC/APC, LCAJPC nie jest produktem nowym. Są one powszechnie stosowane, a każdy z nas, kto posiada w domu Internet światłowodowy posiada takie złącza. Są wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z transmisją danych. Są w biurach, sklepach, zakładach produkcyjnych. Występują w odmianach jednomodowych i wielomodowych. W związku z powyższym za wskazany element przyznano 0 pkt. Organ natomiast rozpoznając protest uznał, że należy w pełni zgodzić się z uzasadnieniem eksperta, który zwrócił uwagę, iż na tylko na rynku polskim funkcjonuje kilkunastu rożnych producentów oferujących zaawansowane rozwiązania związane z technologią światłowodową, w tym jednomodowe pigtaile światłowodowe. W ocenie organu uwzględniając definicję przedmiotowego kryterium, nie można uznać, aby zaplanowana do wdrożenia innowacja doprowadziła do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa Wnioskodawcy oraz miał potencjał do transformacji rynku docelowego. W ocenie organu produkt w postaci opisanej przez Wnioskodawcę posiada minimalny zakres innowacji. Większa (bliżej niedookreślona) odporność na warunki atmosferyczne oraz mniejsze zużycie podczas użytkowania, przyczyniające się ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko, stanowią niewielką zmianę istniejących już rozwiązań i w związku z tym nie można w tym przypadku mówić o
innowacji produktowej w pełnym zdefiniowanym jej znaczeniu. Trudno się z takim stanowiskiem zgodzić, na co słusznie wskazał WSA w Szczecinie. Ocena eksperta, że produkt Skarżącej nie charakteryzuje się innowacyjnością uzasadniona była w istocie jedynie faktem, że podobne rozwiązania są już obecne na rynku, a inne firmy produkują podobne produkty. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że była to ocena lakoniczna i powierzchowna. Sam bowiem fakt produkowania podobnych elementów przez innych producentów nie przesądza o tym, że innowacja, wdrożona w wyniku realizacji projektu nie prowadzi do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa oraz że nie ma potencjału do transformacji rynku docelowego, np. poprzez wzrost wartości sprzedaży produktów, procesów na rynku docelowym, poprzez specyficzną przewagę firmy nad konkurentami dzięki przyjętej strategii konkurencji itp., a tak skonstruowane było wskazane kryterium. Co więcej organ rozpoznając protest podzielił powyższe stanowisko eksperta, a dodatkowo przedstawiając swoje stanowisko odwołał się między innymi do warunków nie przewidzianych w przedmiotowym kryterium. Jak bowiem wynika z rozstrzygnięcia protestu, organ przyznał co prawda, że produkt w postaci opisanej przez Wnioskodawcę "posiada minimalny zakres innowacji" jednakże zarazem jako jeden z argumentów mających uzasadnić utrzymanie dokonanej oceny wskazywał, że wprowadzenie produktu Wnioskodawcy na rynek nie doprowadzi do zdobycia "znaczącej" przewagi nad konkurentami. Sąd tymczasem słusznie zauważył, że wskazane kryterium nie uzależniało przyznania punktów od natychmiastowego uzyskania "znaczącej" przewagi nad konkurentami, a jedynie od uzyskania przewagi
"specyficznej". Już samo to narusza rzetelność oceny projektu i wskazuje, że co do Wnioskodawcy przyjęto znacznie wyższe kryteria niż co do pozostałych uczestników postępowania. Niedopuszczalne było zatem oczekiwanie przez organ aby Strona spełniła ww. warunek nie przewidziany we wskazanym kryterium. Organ zatem nie uzasadnił rzetelnie i wyczerpująco treści stanowiska, a przy tym przyznał, że produkt opisany przez Spółkę "posiada minimalny zakres innowacji", oraz że większa ("bliżej niedookreślona") odporność na warunki atmosferyczne, mniejsze zużycie podczas użytkowania, ograniczony negatywny wpływ na środowisko stanowią niewielką zmianę istniejących rozwiązań. Organ jednak nie omówił dlaczego są to innowacje o "minimalnym zakresie", z jakich konkretnych parametrów technicznych i ekonomicznych wynika tej treści stwierdzenie organu. Organ pominął zupełnie, że z perspektywy omawianego elementu kryterium 4.9 istotne jest, czy ta innowacja o "minimalnym" zakresie, "niewielka zmiana istniejących rozwiązań" prowadzi do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa, ma potencjał do transformacji rynku docelowego. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego produkt przedstawiony przez Spółkę, który jednak jest (choć minimalnie) innowacyjny, miałby nie prowadzić do wzrostu pozycji Spółki, miałby być pozbawiony potencjału do transformacji rynku docelowego. Innymi słowy, dlaczego rynek miałby nie reagować na produkty o większej odporności na warunki atmosferyczne, mniejszym zużyciu podczas użytkowania i mniejszym negatywnym wpływie na środowisko. Z jakich przyczyn te obiektywnie korzystniejsze parametry produktu miałyby nie prowadzić do wzrostu pozycji Spółki, nie zawierać potencjału transformacji rynku docelowego przykładowo przez wzrost wartości sprzedaży, czy specyficzną przewagę Spółki nad konkurentami. Nie przeprowadzono żadnej analizy dotyczącej rozumienia poszczególnych i przykładowych postaci realizacji kryterium 4.9. Wobec tego organ u podstaw kontrolowanego rozstrzygnięcia w istocie rzeczy nie przedstawił konkretnego wzorca, do którego należało (w rozumieniu obowiązku organu) odnieść wszystkie elementy projektu opisanego przez Spółkę. Tego typu dowolność oceny nie może być aprobowana w obowiązującym systemie prawnym. Również co do kryterium 4.10 - Konkurencyjność wnioskodawcy, ocena była dokonana nieprawidłowo, co prawidłowo stwierdził WSA w Szczecinie. Według definicji tego kryterium weryfikuje ono stopień w jakim projekt wpłynie na poprawę pozycji konkurencyjnej wnioskodawcy. Uwzględnia skalę konkurencyjności oraz możliwość budowania trwałej przewagi konkurencyjnej. Ekspert przyznał projektowi Skarżącej w tym kryterium 0 punktów. Ocenę natomiast uzasadnił w ten sposób, że głównym celem projektu jest wprowadzenie produkcji jednomodowych pigtaili światłowodowych. Jak zauważył ekspert Wnioskodawca w Formularzu opisowym pkt 4a wymienił jedynie konkurentów krajowych. Przy ocenie tego kryterium znowu jedyną okolicznością która wpłynęła na ocenę kryterium konkurencyjności przez eksperta był fakt istnienia konkurencyjnych zakładów w Polsce. Ekspert wskazał bowiem, iż Wnioskodawca w formularzu opisowym wskazał jedynie konkurentów krajowych. Ekspert podkreślił, że 2 zakłady firmy C. funkcjonują w S., a w M. w 2022 roku powstał jeden z najnowocześniejszych w Unii Europejskiej zakładów produkcji włókna światłowodowego i powyższe w ocenie eksperta determinuje, że projekt ma wpływ na pozycję Wnioskodawcy jedynie na poziomie regionalnym. Organ natomiast rozpoznając protest nawiązał do dwóch głównych konkurentów Wnioskodawcy przez niego wskazanych, co doprowadziło organ do uznania, że zapisy dokumentacji aplikacyjnej nie pozwalają na uznanie, że Wnioskodawca ma potencjał by podjąć "równorzędną rywalizację" z tymi podmiotami na rynku pigtaili światłowodowych, a sama chęć zaistnienia na rynku nie jest argumentem do zapewnienia sobie "przewagi konkurencyjnej". W efekcie organ uznał, ze zapisy dokumentacji aplikacyjnej Wnioskodawcy nie pozwalają na stwierdzenie, ze projekt wpłynie na poprawę jego pozycji konkurencyjnej co najmniej na poziomie krajowym. Należy zauważyć, ze podobnie jak w przypadku kryterium innowacyjności, tak i w kryterium konkurencyjności, ocena eksperta była lakoniczna i powierzchowna oraz sprowadzała się do powołania faktu istnienia innych konkurencyjnych zakładów na terenie Polski, co w ocenie eksperta wystarczyło do wysnucia wniosku, iż projekt ma wpływ na pozycję Wnioskodawcy jedynie na poziomie regionalnym. W ocenie Sądu brak tu jakiejkolwiek, nawet najbardziej podstawowej analizy pozwalającej na dokonanie takiej oceny. Z kolei rozstrzygniecie organu utrzymujące w mocy wskazaną ocenę odwoływało się do cech projektu, których kryterium nie przewidywało, a mianowicie uznania, że Strona winna podjąć "równorzędną rywalizację" z konkurentami aby zyskać nad nimi "przewagę konkurencyjną". Tymczasem wskazane kryterium odwoływało się do pojęcia "poprawy pozycji konkurencyjnej" która dopiero daje możliwość budowania przewagi konkurencyjnej w czasie. To natomiast zupełnie inne kryterium. Tymczasem ocena eksperta jak i stanowisko organu zawarte w rozstrzygnięciu protestu sugerują, jakoby sam fakt istnienia innych, konkurencyjnych i zaawansowanych technologicznie firm na rynku krajowym i to firm o mocnej pozycji finansowej, jak i z licznymi powiązaniami międzynarodowymi wykluczał "poprawę pozycji konkurencyjnej" Wnioskodawcy co najmniej na rynku krajowym. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. O ile rzeczywiście nie od razu możliwa jest "równorzędna rywalizacja" z takimi konkurentami czy natychmiastowe uzyskanie "przewagi konkurencyjnej" to rzeczywistego rozważenia wymaga czy realizacja projektu pozwala na "poprawę pozycji konkurencyjnej" w czasie, co najmniej na rynku
krajowym. Takiej rzetelnej analizy zdaniem Sądu w badanej sprawie zabrakło, na co słusznie wskazał Sąd I instancji. Projekt, o którego dofinansowanie ubiega się Spółka, stanowi zamierzenie, opisuje przyszłość, W związku z tym nie sposób mówić o obowiązku Spółki wykazania rzeczywistego stopnia, w jakim opisany projekt wpłynie na poprawę pozycji konkurencyjnej. W konsekwencji opisanie zamierzenia (projektu) przez Spółkę we wniosku o dofinansowanie nie może być traktowane jako domniemanie. Nie ulega wątpliwości, że - z istoty rzeczy - ocena projektu odnosi się do racjonalnej prognozy wywiedzionej z obiektywnych parametrów projektu i obiektywnych tendencji rynkowych, ekonomicznych, a więc do obiektywnie wyznaczonej perspektywy. Kryterium 4.10 Konkurencyjność wnioskodawcy zostało zdefiniowane jako weryfikacja stopnia, w jakim projekt wpłynie na poprawę pozycji konkurencyjnej wnioskodawcy. Uwzględnia skalę konkurencyjności oraz możliwość budowania przewagi konkurencyjnej trwałej w czasie. Zatem niewątpliwie kryterium to odnosi się do przyszłego potencjału Wnioskodawcy oraz przyszłego potencjału konkurentów. Nie sposób także nie zauważyć, że stanowisko zaprezentowane przez organ przeczy celom dofinansowania projektów. Cele te polegają na wspieraniu tych podmiotów, które dopiero zamierzają wejść do gry rynkowej, stać się odpowiednio silnym konkurentem dla innych przedsiębiorców, aby w efekcie zwiększyć potencjał gospodarczy nie tylko w skali indywidualnego przedsiębiorcy, ale w skali krajowej, czy światowej w danym obszarze. W analizowanym dofinansowaniu chodzi o perspektywę stworzenia konkurencji przez Spółkę dla już istniejących przedsiębiorców bądź tych nowopowstałych w imię postępu gospodarczego, rozwoju technologicznego, a nie o utrzymanie silnej pozycji już istniejących przedsiębiorców.
Z powodów przedstawionych powyżej, szczególnie dotyczących dowolności i nierzetelności oceny projektu, zasadnie WSA w Szczecinie stwierdziło naruszenie prawa przy ocenie projektu. Z tych samych względów nieuzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie nie oddzielił w sposób wyraźny tych zarzutów, a zatem Sąd odniósł się do nich łącznie.
Reasumując uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej z punktu 1 lit. b) i c) nie zostały prawidłowo uzasadnione. Przy ocenie projektu organ ma się kierować normami prawnymi, a nie poglądami "życiowymi" eksperta. Z podobnych przyczyn nieuzasadnione są zarzuty formułowane w pkt 2 skargi kasacyjnej. Przede wszystkim w tym zakresie wskazać należy, iż faktycznie, biorąc pod uwagę ocenę eksperta i wzięcie przez organ pod uwagę innych kryteriów niż w założeniach konkursu prowadzi do wykluczenia Wnioskodawcy z udziału w dofinansowaniu. Nie wystarczy bowiem wskazać, że jest to kryterium punktowe. Pamiętać należy, że o kryterium punktowym decydują także czynniki obiektywne, a nie subiektywne oceniającego projekt, a takie właśnie czynniki subiektywne miały, jak się wydaje, w przedmiotowej sprawie wyłączne zastosowanie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 480 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 zw. z art. 207 § 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.)