I GSK 370/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów dotyczących celu pomocy finansowej, a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) poprzez niewystarczające postępowanie dowodowe i dowolną ocenę materiału dowodowego. Dodatkowo podniesiono kwestię niewłaściwości organu administracji do rozstrzygania sprawy zwrotu środków pieniężnych, sugerując jej cywilnoprawny charakter. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieskuteczne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać wymogi formalne określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), w tym precyzyjne wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W ocenie NSA, zarzuty naruszenia prawa materialnego były wadliwie sformułowane, brak było wskazania na czym polegała błędna wykładnia ani propozycji prawidłowej interpretacji. Podobnie zarzuty procesowe były wadliwe, m.in. z powodu błędnego przywołania przepisów KPA, które nie miały zastosowania w sprawie, a także braku wskazania na czym polegało naruszenie i jak mogło wpłynąć na wynik sprawy. Sąd wyjaśnił również, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków następuje w drodze decyzji administracyjnej, a właściwy jest organ przyznający pomoc, co czyni zarzut niewłaściwości organu nieuzasadnionym. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, nie stwierdził przesłanek do jej uwzględnienia i oddalił ją na podstawie art. 184 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, właściwość organów ARiMR w sprawach zwrotu nienależnie pobranych środków, zakres stosowania KPA w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez ARiMR.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy finansowej ARiMR i wadliwie sformułowanej skargi kasacyjnej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione, zgodnie z wymogami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwe, nie poddawały się ocenie merytorycznej z powodu braku precyzyjnego wskazania na czym polegało naruszenie, braku uzasadnienia oraz niewykazania wpływu uchybień na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalistę, z dokładnym wskazaniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniem. Brak tych elementów uniemożliwia merytoryczną ocenę zarzutów i związanie sądu granicami skargi.
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o zwrocie nienależnie pobranych środków publicznych z tytułu pomocy finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest właściwy, a ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które wprost wskazują na właściwość organu administracyjnego do ustalania w drodze decyzji kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego miały zastosowanie w sprawie, w której ARiMR wydawała decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niektóre przepisy KPA, w tym dotyczące postępowania dowodowego, nie miały zastosowania w postępowaniach prowadzonych przez ARiMR na podstawie ustawy o tej Agencji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, który wyłącza stosowanie niektórych przepisów KPA, w tym art. 7, 75 § 1, 77 § 1, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych decyzją.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.ARiMR art. 29 § 1 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u.o.ARiMR art. 29 § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u.o.ARiMR art. 29 § 1c
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u.o.ARiMR art. 29 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Pomocnicze
rozporządzenie wykonawcze RM art. 13zi § 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
rozporządzenie wykonawcze RM art. 13zi § 22 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.ARiMR art. 10a § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 13zi ust. 1 pkt 1 w zw. z § 13zi ust. 22 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego RM. • Naruszenie przepisów postępowania (KPA) poprzez niewystarczające postępowanie dowodowe, dowolną ocenę materiału dowodowego, niedokonanie ustaleń mających zasadnicze rozstrzygnięcie dla sprawy oraz niepełne uzasadnienie. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i art. 78 § 1 kpa poprzez zaniechania wszechstronnej oceny dowodów i nierozpatrzenie sprawy pod względem faktycznym i prawnym. • Naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez skarżącego naruszeń. • Naruszenie art. 15 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. • Niewłaściwość organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy zwrotu środków pieniężnych, która powinna być sprawą cywilną.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. • Zgłoszone w petitum skargi kasacyjnej zarzuty są nieskuteczne, ponieważ nie poddawały się ocenie merytorycznej. • Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. • Z dyspozycji zawartych w art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wprost wynika m.in., że krajowe środki publiczne przeznaczone na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej (ust. 1). Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1c). […]
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Henryk Wach
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, właściwość organów ARiMR w sprawach zwrotu nienależnie pobranych środków, zakres stosowania KPA w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez ARiMR."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy finansowej ARiMR i wadliwie sformułowanej skargi kasacyjnej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niedopełnienia.
“Wady skargi kasacyjnej pogrzebały szanse na uchylenie decyzji ARiMR – NSA wyjaśnia, jak pisać skargę, by była skuteczna.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.