I GSK 364/25

I GSK 364/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 641/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-15
I GZ 357/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-15
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Fundacji P. M. i E. P. [...] w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Fundacji P. M. i E. P. [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 641/23 w sprawie ze skargi Fundacji P. M. i E. P. [...] w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lutego 2023 r., nr DFS-VI.7211.79.2020 w przedmiocie dotacji celowej przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 641/23, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę Fundacji P. M. i E.P. L. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lutego 2023 r. nr DFS-VI.7211.79.2020 w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu .
W skardze kasacyjnej skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wniosku Fundacja wskazała, że przymusowe wykonanie decyzji spowodowałoby wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki mianowicie zakończenie nieprzerwanego czternastoletniego działania Fundacji. Fundacja jest nieprowadzącą działalności gospodarczej i nieosiągającą dochodów, organizacją pożytku publicznego, utrzymującą się z dobrowolnych darowizn przekazywanych jej przez darczyńców, które to darowizny w całości przeznaczane są na realizację celów statutowych Fundacji. Przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do konieczności zamknięcia Fundacji z uwagi na utracenie przez nią jakiejkolwiek płynności finansowej, które nastąpi w przypadku zajęcia jej kont bankowych w wyniku ewentualnego wszczęcia przez organ postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że jak wynika z uprzednio przedłożonych sprawozdań finansowych Fundacji za 2022 r. jej dochody w 2021 roku wynosiły 0 (zero) zł, a w 2022 roku prawdopodobnie będą kształtowały się na podobnym poziomie.
Wobec powyższego strona nie posiada środków finansowych, ani też ruchomości bądź nieruchomości, które mogłyby obecnie pokryć ewentualną wierzytelność organu w wysokości blisko 500 tys. zł., a tym samym w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiłaby blokada rachunków bankowych strony, co jednoznacznie doprowadziłoby do braku płynności finansowej i możliwości bieżącego funkcjonowania fundacji, oraz uniemożliwiłoby realizację programów pomocowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r.; sygn. akt V SA/Wa 641/23 odmówił skarżącej zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I GZ 357/23 oddalił zażalenie Fundacji na powyższe postanowienie. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się oceną Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji Ministra Sprawiedliwości spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez skarżącego spowodowały, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych szczegółowych danych dla zorientowania się w jej sytuacji finansowej i stwierdzenia, czy rzeczywiście w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w obecnie ocenianym wniosku argumenty strony nie uzasadniają zmiany prawomocnego postanowienia Sądu I instancji, którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem przyjąć, że uprawdopodabniają one w sposób należyty wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca w istocie ponowiła argumenty wskazane w poprzednim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ograniczając się w istocie do powtórzenia treści pierwotnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obu wnioskach argumentacja skarżącej sprowadzała się do stwierdzenia, że przymusowe wykonanie decyzji spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, a mianowicie zamknięcie działalności Fundacji z uwagi na utratę przez skarżącą płynności finansowej, która nastąpi w wyniku zajęcia jej kont bankowych. Wskazano, że obecnie Fundacja nie posiada żadnych środków finansowych, ani też ruchomości bądź nieruchomości. Powołała się również na poprzednio złożone sprawozdania finansowe za 2022 rok. Powtórzyła również stwierdzenie, że zamknięcie Fundacji spowoduje ponadto olbrzymi oddźwięk wśród współpracujących z Fundacją organizacji i mediów.
Należy zauważyć, jak już poprzednio wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I GZ 357/23 ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Fundacja w sposób niewystarczający zobrazowała swoją sytuację finansową. Przedstawienie przez Fundację jedynie rachunku zysków i strat wobec braku szczegółowych danych i dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości posiadanych środków pieniężnych (np. wyciągów z rachunków bankowych), spowodowało niemożność weryfikacji podniesionych we wniosku okoliczności.
Ponadto jak wskazywano już w judykaturze – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.