I GSK 362/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki domagającej się zwrotu odsetek od nadpłaconego cła, uznając, że odmowa ich wypłaty nie stanowiła rażącego naruszenia prawa.
Spółka domagała się zwrotu odsetek od nadpłaconego cła, twierdząc, że błędna klasyfikacja towaru przez organ celny była rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, wskazując, że odmowa wypłaty odsetek nie była oczywistym naruszeniem prawa, zwłaszcza w sytuacji możliwej różnej interpretacji przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu należności celnych. Spółka domagała się zwrotu odsetek od nadpłaconego cła, argumentując, że błędna klasyfikacja towaru przez Prezesa GUC była rażącym naruszeniem art. 250 § 3 Kodeksu celnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga bezspornego ustalenia rażącego naruszenia prawa. W ocenie NSA, w sytuacji, gdy istniała możliwość różnej interpretacji przepisów prawnych, brak było podstaw do mówienia o rażącym naruszeniu prawa. Sąd wskazał, że ocena stanu faktycznego z punktu widzenia stosowanego przepisu, gdy wymaga ona analizy, nie może być uznana za oczywiste naruszenie prawa. Ponadto, NSA zauważył, że wybierając tryb stwierdzenia nieważności, spółka pozbawiła się możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, które byłoby możliwe w postępowaniu zwykłym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wypłaty odsetek w takiej sytuacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli istnieje możliwość różnej interpretacji przepisów lub konieczna jest ocena stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej i bezspornej sprzeczności między przepisem a decyzją. W sytuacji, gdy konieczna jest ocena stanu faktycznego lub istnieje możliwość różnej wykładni przepisów, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Wybór trybu stwierdzenia nieważności ogranicza sąd do badania wad formalnych, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 250 § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 250 § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Błąd organu celnego może być rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym (w tym błędne ustalenia lub oceny stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie lub wykładnia przepisów prawa).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2 pkt. 2 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wypłaty odsetek od zwróconych należności celnych nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli istnieje możliwość różnej interpretacji przepisów lub konieczna jest ocena stanu faktycznego. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczony do badania wad formalnych i nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wybór trybu stwierdzenia nieważności przez stronę pozbawia ją możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.
Odrzucone argumenty
Decyzja odmawiająca wypłaty odsetek od nadpłaconego cła, wynikająca z błędnej klasyfikacji towaru przez organ celny, stanowi rażące naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 3 Kodeksu celnego przez organ celny miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 145 § 2 i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) poprzez odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności decyzji może zostać orzeczone tylko według zasad określonych w art. 247 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Tego rodzaju orzeczenie stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad określonych w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. W sytuacji możliwej różnej interpretacji przepisów prawnych, brak jest podstaw aby mówić o rażącym (tj. oczywistym, bezspornym) naruszeniu prawa. Rezygnując z dalszego postępowania zwykłego i wybierając tryb nadzwyczajny w postaci stwierdzenia nieważności decyzji Spółka pozbawiła się możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.
Skład orzekający
Janusz Zajda
sprawozdawca
Jerzy Sulimierski
przewodniczący
Urszula Raczkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy dotyczy to kwestii odsetek od należności celnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z klasyfikacją celną i prawem do odsetek, a jego zastosowanie do innych spraw wymaga analizy podobieństwa stanu faktycznego i prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i celnych ze względu na interpretację pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście nadzwyczajnych środków zaskarżenia i prawa do odsetek.
“Kiedy odmowa zwrotu odsetek od cła nie jest 'rażącym naruszeniem prawa'? NSA wyjaśnia granice nadzwyczajnych środków zaskarżenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 362/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda /sprawozdawca/ Jerzy Sulimierski /przewodniczący/ Urszula Raczkiewicz Symbol z opisem 6305 Zwrot należności celnych Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Sygn. powiązane I SA/Bd 441/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2005-10-11 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie Urszula Raczkiewicz NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 441/05 w sprawie ze skargi P. [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. [...] Spółki z o.o. w Warszawie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Toruniu kwotę złotych 1800 (jeden tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 11 października 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 441/05, oddalił skargę P. [...] sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z [...] kwietnia 2005 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że [...] lipca 2001 r. Agencja Celna R. [...] sp. z o.o., działając jako przedstawiciel firmy P. [...] sp. z o.o., zgłosiła w Urzędzie Celnym w Bydgoszczy w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar, określony jako P. [...], deklarując kod PCN 2106 90 98 0 obejmujący przetwory spożywcze gdzie indziej niewymienione ani nie włączone ze stawką celną 25%, minimum 0,22 €/kg. Do zgłoszenia Spółka dołączyła WIT [...] z [...] marca 2001 r., klasyfikujący powyższy towar do kodu PCN 2106 90 98 0 Taryfy celnej. W dniu [...] kwietnia 2002 r. Prezes GUC zmienił decyzję Prezesa GUC dotyczącą WIT z [...] marca 2001 r., klasyfikując towar P. [...] do kodu PCN 3302 10 21 0. W związku z powyższym strona złożyła wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru P. [...] i określenia kwoty wynikającej z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 0%. Decyzją z [...] października 2002 r. organ I instancji uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, a Dyrektor Izby Celnej w Toruniu decyzją z [...] stycznia 2003 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Orzekając na skutek skargi, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z 22 maja 2003 r. uchylił decyzję organu odwoławczego z 7 stycznia 2003 r. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółki Dyrektor Izby Celnej w Toruniu uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji z 28 października 2002 r., uznał przedmiotowe zgłoszenie w części za nieprawidłowe i określił kwotę wynikającą z długu celnego dla towaru P. [...] w wysokości 0 zł. Następnie decyzją z [...] września 2003 r. zarządził zwrot cła i odmówił wypłaty odsetek od należności podlegających zwrotowi. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 2003 r., w zakresie odmowy wypłaty odsetek, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 250 § 3 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Decyzją z [...] października 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości, z jednoczesnym stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia z 15 września 2003 r.; zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 247 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 Konstytucji RP, a także przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej. Decyzją z [...] kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja stwierdzenia nieważności należy do nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji ostatecznej, które służą jedynie w ekstremalnych sytuacjach, m.in. zaistnienia rażącego naruszenia prawa, do zburzenia zasady trwałości decyzji ostatecznych w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy podkreślił, iż nadzwyczajny tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności charakteryzuje się tym, iż nie ma on na celu merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku postępowanie prowadzone w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stawałoby się konkurencyjne w stosunku do postępowania odwoławczego i w istocie sprowadzałoby się do niedopuszczalnego rozpoznania merytorycznego sprawy (zakończonej prawomocnym rozstrzygnięciem) w "drugiej instancji", z którego strona - w przedmiotowej sprawie - zrezygnowała. Organ celny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza w sposób rażący przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a jedynie w przypadku zaistnienia rażącego naruszenia prawa może być mowa o nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej poprzez stwierdzenie jej nieważności. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2004 r., z powodu ich niezgodności z prawem, a także stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z [...] września 2003 r. w części dotyczącej zwrotu odsetek należnych od kwoty nadpłaconych należności celnych podlegających zwrotowi. W skardze podniesiono, iż spełnione zostały przesłanki wynikające z przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bowiem decyzja Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z [...] września 2003 r. w sposób rażący narusza art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Wnosząc o oddalenie skargi Dyrektor Izby Celnej podnosił, że w przedmiotowej sprawie organ celny nie starał się dowieść, iż nie nastąpiło naruszenie prawa, ale że naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej zasady stabilności decyzji ostatecznych. Zadaniem tego postępowania jest ustalenie czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami określonymi enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też wady te nie występują. W rozpatrywanej sprawie zarzut rażącego naruszenia prawa dotyczy art. 250 § 3 Kodeksu celnego, który stanowi, że od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Wypłata odsetek jest zatem uzależniona od stwierdzenia, że: 1) niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego; 2) dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do tego błędu. Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, że sprzeczność między treścią wskazanego przepisu a rozstrzygnięciem organu celnego była oczywista i wynikała z zestawienia ze sobą treści decyzji z treścią omawianego przepisu. Zdaniem Sądu zastosowanie art. 250 § 3 Kodeksu celnego wymaga oceny, czy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaistniały wynikające z tego przepisu przesłanki wypłaty odsetek. Wskazał, że w sytuacji, gdy zachodzi konieczność oceny stanu faktycznego z punktu widzenia stosowanego przepisu nie można mówić o naruszeniu prawa w sposób oczywisty. W konsekwencji brak jest też podstaw do twierdzenia, że prawo zostało naruszone w sposób rażący. Sąd wskazał także, iż rezygnując z postępowania zwykłego i wybierając tryb nadzwyczajny w postaci stwierdzenia nieważności decyzji Spółka pozbawiła się możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem tryb nadzwyczajny jest ograniczony jedynie do ustalenia, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w postępowaniu zwykłym również byłaby możliwość oceny podniesionego w skardze zarzutu rozumienia pod pojęciem "organu celnego" użytego w art. 250 § 3 Kodeksu celnego nie tylko dyrektora urzędu celnego, ale także Prezesa GUC, w związku z dokonaniem przez tego ostatniego wadliwej klasyfikacji taryfowej. W skardze kasacyjnej P. [...] sp. z o.o. w Warszawie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy na podstawie art. 185 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.], oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 145 § 2 i art. 151 w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269, dalej p.u.s.a.], poprzez odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej w Toruniu naruszających art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 3 Kodeksu celnego, które to naruszenie dokonane przez organ celny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek. Nieuchylenie zaskarżonych decyzji stanowi naruszenie powołanych na wstępie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie Sądu w zgodzie z tymi przepisami prowadziłoby do wydania odmiennego wyroku, tj. uchylającego zaskarżone decyzje; 2. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 145 § 2 i art. 151 w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji wydanych z naruszeniem przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem za prawidłowe decyzji odmawiających stwierdzenia przez organ celny nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka wskazała, że Sąd zobowiązany był do zbadania zgodności zaskarżonych decyzji z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem, w świetle art. 250 § 3 Kodeksu celnego odmowa wypłaty odsetek od zwróconych należności celnych uiszczonych w wyniku wydania nieprawidłowej decyzji klasyfikacyjnej (WIT) przez organ celny, na podstawie której skarżąca uiściła te należności, nie może być określona inaczej, niż oczywiste naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Przepis ten został bowiem przekroczony w sposób jasny i niedwuznaczny, gdyż jedynym źródłem ustalenia nieprawidłowej kwoty należności celnych była błędna decyzja organu celnego (Prezesa GUC). W ocenie skarżącej, trudno o bardziej ewidentny błąd organu celnego i bardziej jednoznaczną sytuację w zakresie braku przyczynienia się do tego błędu przez importera, niż zaistniała w niniejszej sprawie, kiedy to importer uiścił zbyt wysokie należności celne tylko i wyłącznie z powodu wydania przez Prezesa GUC WIT klasyfikującej importowany towar do niewłaściwego kodu PCN. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w Toruniu był zobowiązany do zastosowania art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Jako nieprawidłowy skarżąca uznała pogląd organu celnego, zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, iż jeśli w sprawie występuje różna wykładnia przepisu prawa, jego naruszenie nie może mieć charakteru rażącego. Nie można bowiem wykluczyć, że pomimo istnienia różnych wykładni tego przepisu jedna z nich będzie prowadziła do rażącego naruszenia prawa. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu zobowiązany był do zastosowania art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek jako wydanej. Strona zwróciła uwagę, że przedmiotowa decyzja pozbawiła ją prawa do odsetek, które to prawo jest wprost przewidziane w art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a zatem została ona wydana wbrew nakazowi zawartemu w tym przepisie, a co za tym idzie skutki przez nią spowodowane nie mogą być zaakceptowane z punktu widzenia praworządności. Zdaniem skarżącej, treść przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej w Toruniu, może być ustalona bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Norma prawna zawarta w tym przepisie daje się zinterpretować na podstawie wykładni literalnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w drugiej instancji w zakresie wyznaczonym w skardze kasacyjnej. Granice te Sąd przekracza z własnej inicjatywy jedynie w przypadku nieważności postępowania, jednakże w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi (art. 183 § 2 powołanej ustawy). Skargę kasacyjną, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonemu wyrokowi spółka P. [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), poprzez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w Toruniu naruszających - zdaniem skarżącej - art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 3 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), co w efekcie spowodowało, iż nie został wydany zgodny z tymi przepisami odmienny wyrok, to jest uchylający decyzje celne, a tym samym skutkowało uznaniem za prawidłowe decyzji odmawiających stwierdzenia przez organ celny nieważności decyzji odmawiającej wypłaty odsetek. Zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny. Stwierdzenie nieważności decyzji może zostać orzeczone tylko według zasad określonych w art. 247 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepis ten obejmuje zamknięty katalog wad decyzji, które powodują stwierdzenie jej nieważności. Tego rodzaju orzeczenie stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad określonych w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, stan faktyczny i prawny sprawy nie pozwalał na podzielenie stanowiska skarżącej, że decyzje organu celnego zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 250 § 3 Kodeksu celnego, czyli dotknięte zostały wadą określoną przepisem art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Zapłata odsetek, jak wynika z brzmienia przepisu, uzależniona jest od stwierdzenia błędu organu celnego w ustaleniu kwoty należności, do czego dłużnik (importer) w żaden sposób się nie przyczynił. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone jedynie do błędów formalnych, rachunkowych, ale uzasadnia zwrot tych należności wraz odsetkami w każdej sytuacji, w której organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła (należności celnych) aniżeli należne, jak również ze stwierdzeniem, że decyzja jest wynikiem błędu organu celnego także wówczas, gdy wiąże się on z wadliwymi ustaleniami lub ocenami w zakresie stanu faktycznego, jak i niewłaściwego zastosowania lub wykładni przepisów prawa. Błąd organu celnego, o którym mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego, powinien być bowiem rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym. Taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca. W zgłoszeniu celnym z [...] lipca 2001 r. spółka P. [...] zadeklarowała kod Taryfy celnej PCN 2106 90 98 0, poparty wydanym przez Prezesa GUC dokumentem WIT z [...] marca 2001 r., który to kod Spółka zakwestionowała dopiero po zmianie Wiążącej Informacji Taryfowej w zakresie omawianego towaru decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] kwietnia 2002 r. Zmiana WIT była z kolei następstwem wypowiedzi Sekretariatu Światowej Organizacji Celnej z 18 marca 2002 r., który wyraził pogląd, iż aczkolwiek "pozycja 21.06 (Taryfy celnej), jak i pozycja 33.02 zasługują na rozważenie", to proponuje on klasyfikację omawianych produktów do pozycji 33.02. (akta administracyjne – pismo Sekretariatu WCO z 18 03 2002 r.) W sytuacji możliwej różnej interpretacji przepisów prawnych, brak jest podstaw aby mówić o rażącym (tj. oczywistym, bezspornym) naruszeniu prawa. Tego rodzaju naruszenie jest jego kwalifikowaną postacią, to jest taką, która ma miejsce w przypadku naruszenia przepisu prawnego, treść którego bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Jego cechą jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (v. wyrok NSA z 27 10 1998 r., II SA 1202/98). Oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją stanowi zaś warunek stwierdzenia rażącego, to jest kwalifikowanego, naruszenia prawa. W tej sytuacji za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który oceniając zastosowanie przez organ celny art. 250 § 3 Kodeksu celnego, w zakresie zaistnienia wynikających z tego przepisu przesłanek wypłaty odsetek, wskazał, że w sytuacji, gdy zachodzi konieczność oceny stanu faktycznego z punktu widzenia stosowanego przepisu, nie można mówić o naruszeniu prawa w sposób oczywisty. W konsekwencji brak jest też podstaw do twierdzenia, że prawo zostało naruszone w sposób rażący. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu zarządził zwrot cła i odmówił wypłaty odsetek od należności podlegających zwrotowi decyzją z [...] września 2003 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 250 § 3 ustawy - Kodeks celny. Rezygnując z dalszego postępowania zwykłego i wybierając tryb nadzwyczajny w postaci stwierdzenia nieważności decyzji Spółka pozbawiła się możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, w szczególności w zakresie zasadności odmowy wypłaty odsetek, bowiem tryb nadzwyczajny jest ograniczony jedynie do ustalenia, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Trafnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że w postępowaniu zwykłym byłaby możliwość oceny wszelkich merytorycznych zarzutów, w tym także rozumienia pod pojęciem "organu celnego" użytego w art. 250 § 3 Kodeksu celnego nie tylko dyrektora urzędu celnego, ale także Prezesa GUC, w związku z dokonaniem przez tego ostatniego wadliwej klasyfikacji taryfowej. W powyższej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w związku z tym oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI