Orzeczenie · 2025-01-17

I GSK 352/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
środki unijnedofinansowanieprawo zamówień publicznychzmiana umowyzwrot środkówkontrolabeneficjentinstytucja zarządzającagmina

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego o zwrocie kwoty dofinansowania z funduszy unijnych. Gmina kwestionowała uznanie zmiany umowy o dofinansowanie projektu (dotyczącej instalacji solarnych) za istotne naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (PZP). Zarzucono sądowi I instancji naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 144 ust. 1 PZP oraz art. 141 § 4 PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zgodnie z art. 183 § 1 PPSA jest związany granicami skargi. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, takie jak art. 141 § 4 PPSA, nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli uzasadnienie wyroku pozwala na kontrolę kasacyjną. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA wskazał, że przepisy art. 144 ust. 1 PZP nie są przepisami prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 PPSA, a ich naruszenie przez sąd I instancji nie może stanowić podstawy kasacyjnej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy środki unijne zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, co wynika z umowy o dofinansowanie i przepisów ustawy o finansach publicznych. W tym przypadku, zmiana umowy o dofinansowanie poprzez aneks, zmniejszająca liczbę kolektorów i przedłużająca termin realizacji, została uznana za istotne naruszenie, skutkujące obowiązkiem zwrotu środków. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zmian umów o dofinansowanie projektów unijnych i ich wpływu na obowiązek zwrotu środków, a także zasady rozpoznawania skarg kasacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany umowy o dofinansowanie w kontekście Prawa zamówień publicznych i środków unijnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana umowy o dofinansowanie projektu, dokonana w drodze aneksu, która zmniejsza zakres rzeczowy projektu i przedłuża termin jego realizacji, stanowi istotne naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, skutkujące obowiązkiem zwrotu środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka zmiana stanowi istotne naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, jeśli nie przewidziano takiej możliwości w ogłoszeniu o zamówieniu lub SIWZ, co skutkuje obowiązkiem zwrotu środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana umowy o dofinansowanie projektu, polegająca na zmniejszeniu liczby kolektorów słonecznych i przedłużeniu terminu realizacji, była istotnym naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych, ponieważ nie przewidziano takiej możliwości w dokumentacji przetargowej. Naruszenie to skutkuje obowiązkiem zwrotu środków.

Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 PPSA (wadliwe uzasadnienie wyroku WSA) może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, jeśli uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia i zawiera stanowisko co do stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 193 PPSA, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wymaga jedynie oceny zarzutów skargi. Wadliwe uzasadnienie nie wpływa na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną.

Czy przepisy art. 144 ust. 1 PZP (zakaz zmian umowy) są przepisami prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 PPSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie są przepisami prawa materialnego, o jakim mowa w art. 174 pkt 1 PPSA, ponieważ mają zastosowanie jedynie na etapie ustalania stanu faktycznego sprawy i nie są podstawą prawną decyzji ostatecznej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepisy Prawa zamówień publicznych dotyczące dopuszczalności zmian umowy mają zastosowanie na etapie postępowania administracyjnego i nie stanowią podstawy prawnej decyzji w rozumieniu art. 174 pkt 1 PPSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy P. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (8)

Główne

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.z.p. art. 144 § ust. 1

Prawo zamówień publicznych

Zakazuje się zmian postanowień zawartej umowy lub umowy ramowej w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zachodzi co najmniej jedna z okoliczności wskazanych w tym przepisie.

u.f.p. art. 206 § ust. 1 i 2

Ustawa o finansach publicznych

Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, w tym opis projektu, harmonogram wydatków, wysokość środków, zobowiązanie do kontroli, warunki rozwiązania umowy i zwrotu środków.

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innych procedurach obowiązujących przy ich wykorzystaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana umowy o dofinansowanie projektu była istotnym naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych. • Naruszenie procedur wykorzystania środków unijnych skutkuje obowiązkiem ich zwrotu.

Odrzucone argumenty

Zmiana umowy o dofinansowanie nie była istotnym naruszeniem przepisów PZP. • WSA naruszył art. 141 § 4 PPSA poprzez wadliwe uzasadnienie. • WSA naruszył art. 144 ust. 1 PZP, nie stosując art. 144 ust. 1 pkt 3 PZP.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. • Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną. • Przepisy art. 144 ust. 1 PZP nie są przepisami prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 PPSA.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Henryk Wach

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmian umów o dofinansowanie projektów unijnych i ich wpływu na obowiązek zwrotu środków, a także zasady rozpoznawania skarg kasacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany umowy o dofinansowanie w kontekście Prawa zamówień publicznych i środków unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu środków unijnych i interpretacji przepisów Prawa zamówień publicznych w kontekście zmian umów, co jest istotne dla beneficjentów funduszy europejskich.

Gmina musi zwrócić ponad 90 tys. zł z funduszy unijnych przez zmianę umowy.

Dane finansowe

WPS: 91 804,4 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst