I GSK 3510/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że termin do wznowienia postępowania administracyjnego należy liczyć od daty wejścia w życie nowelizacji ustawy, a nie od daty wydania pierwotnego zaświadczenia.
Sprawa dotyczyła wpisu do ewidencji producentów rolnych, który pierwotnie nastąpił w formie czynności materialno-technicznej, a następnie został uznany za decyzję administracyjną na mocy nowelizacji ustawy. WSA uchylił decyzje organów o wykreśleniu wpisu, wskazując na niewłaściwy tryb postępowania. Skarżący kasacyjnie kwestionował wyrok WSA, domagając się umorzenia postępowania lub uchylenia wyroku. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że termin do wznowienia postępowania należy liczyć od 1 stycznia 2015 r., daty wejścia w życie przepisów uznających zaświadczenie za decyzję administracyjną, co zapobiega nierównemu traktowaniu stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów ARiMR o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów rolnych, uznając, że organy błędnie potraktowały wpis jako czynność materialno-techniczną, zamiast jako decyzję administracyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z nowelizacją ustawy z 2014 r., która weszła w życie 1 stycznia 2015 r., wpisy dokonane przed tą datą w formie zaświadczeń zostały uznane za decyzje administracyjne. W związku z tym, aby wzruszyć taki wpis, należało zastosować nadzwyczajne tryby postępowania, a nie procedurę wykreślenia. Skarżący kasacyjnie złożył skargę na wyrok WSA, kwestionując sposób liczenia terminu do wznowienia postępowania administracyjnego. Twierdził, że termin ten powinien być liczony od daty wydania pierwotnego zaświadczenia, a nie od daty wejścia w życie nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który uznaje zaświadczenia za decyzje administracyjne, obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. i działa na przyszłość, nie mając mocy wstecznej. W związku z tym, termin do wznowienia postępowania należy liczyć od tej daty. Sąd podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), zapobiegając nierównemu traktowaniu producentów rolnych, którzy uzyskali wpis przed i po zmianie przepisów. NSA oddalił również zarzut dotyczący braku umorzenia postępowania, uznając go za wadliwie skonstruowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Termin do wznowienia postępowania należy liczyć od daty wejścia w życie przepisów uznających zaświadczenie za decyzję administracyjną (1 stycznia 2015 r.), a nie od daty wydania pierwotnego zaświadczenia.
Uzasadnienie
Przepis uznający zaświadczenie za decyzję administracyjną (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej) obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. i działa na przyszłość, nie mając mocy wstecznej. Liczenie terminu od tej daty zapewnia równe traktowanie producentów rolnych, zapobiegając sytuacji, w której niektórzy traciliby możliwość wzruszenia wadliwych wpisów z powodu upływu terminów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (35)
Główne
ukse art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (1 stycznia 2015 r.) uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (1 stycznia 2015 r.) uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów.
Pomocnicze
ukse art. 3 § pkt 1-3
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 10a
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 11 § ust. 1
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 12 § ust. 1
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 13 § ust. 1
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa nowelizująca art. 3
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
M.P. 2018 poz 1007 art. 2 § ust. 2
Uchwała Nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023
Dz.U. 2021 poz 735
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wznowienia postępowania należy liczyć od daty wejścia w życie przepisów uznających zaświadczenie za decyzję administracyjną (1 stycznia 2015 r.), a nie od daty wydania pierwotnego zaświadczenia. Interpretacja zgodna z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) zapobiega nierównemu traktowaniu stron. Zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa jest wadliwie skonstruowany i nie może stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Termin do wznowienia postępowania powinien być liczony od daty wydania pierwotnego zaświadczenia (21 maja 2004 r.). Sąd pierwszej instancji powinien był umorzyć postępowanie administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. i działa na przyszłość. Ustawodawca nie nadał mu mocy wstecznej Interpretacja zaproponowana przez skarżącego kasacyjnie ewidentnie prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych, którzy przed 1 stycznia 2015 r. uzyskali zaświadczenia, narusza zatem art. 32 Konstytucji RP przepis ten ma charakter wynikowy i winien być on połączony dla swej skuteczności z innym przepisem, który podczas procedowania przez WSA został przez niego naruszony.
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących uznania zaświadczeń za decyzje administracyjne oraz zasada równości wobec prawa w kontekście stosowania terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o ewidencji producentów rolnych i uznaniem zaświadczeń za decyzje administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych i ich wpływu na terminy procesowe, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Zasada równości wobec prawa stanowi dodatkowy, ciekawy aspekt.
“Kiedy zaświadczenie staje się decyzją? NSA wyjaśnia kluczowe terminy w sprawach administracyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 3510/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-12-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer Dariusz Dudra /przewodniczący/ Piotr Kraczowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GZ 762/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-12 III SA/Po 134/17 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2018-10-05 I GZ 43/18 - Postanowienie NSA z 2018-03-21 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy M.P. 2018 poz 1007 art. 2 ust. 2 Uchwała Nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 Dz.U. 2021 poz 735 art. 146 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32 § 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt III SA/Po 134/17 w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2016 r. nr 1337/04-08/2016 w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) wyrokiem z 5 października 2018 r., sygn. akt III SA/Po 134/17, po rozpoznaniu skargi K. C. (dalej: skarżący lub strona), uchylił decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 6 grudnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu z 4 maja 2016 r. w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów. WSA orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 21 maja 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wpisał skarżącego do ewidencji producentów oraz wydał zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. Decyzją z 4 maja 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu, działając na podstawie art. 11 w zw. z art. 10a ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807 ze zm.; dalej: ukse), uchylił czynność materialno-techniczną polegającą na wpisaniu strony do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oraz wykreślił wpis strony do ewidencji producentów. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdził, że wpis strony do ewidencji producentów – czego konsekwencją było jednoczesne nadanie jej numeru identyfikacyjnego – był czynnością materialno-techniczną. Wyjaśnił, że umieszczenie w ewidencji producentów potwierdza status producenta rolnego jako podmiotu uprawnionego do otrzymania płatności. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona – zarówno w dniu składania wniosku o wpis, jak i w dniu nadania numeru identyfikacyjnego – nie była producentem rolnym, zatem nie spełniła podstawowej przesłanki wynikającej z art. 3 pkt 1-3 ukse. Wszystkie działki deklarowane przez stronę były bowiem w faktycznym posiadaniu Wojciecha Nowaka. Skarżący nie miał wpływu na funkcjonowanie gospodarstwa, rodzaj i strukturę prowadzonych upraw, nie decydował o pracach polowych i nie pobierał pożytków. Rola skarżącego, jak i innych obywateli Tajlandii, ograniczała się jedynie do podpisania określonych dokumentów. Zaskarżonym wyrokiem WSA uchylił ww. decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej: ppsa). W ocenie WSA, organ błędnie – wbrew obowiązującemu w dniu rozstrzygania stanowi prawnemu – określił przedmiot postępowania, przyjmując, iż wzruszeniu, ze względu na wykazywane nieprawidłowości, podlega czynność materialno-techniczna. Sąd wskazał, że istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy regulacje (tj. ustawa z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) podlegały wielokrotnie nowelizacji, przez co inne było ich brzmienie na dzień dokonania kwestionowanego przez organ ARiMR wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, a inne na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zasadnicze zmiany obowiązującego w tym względzie stanu prawnego – z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy – dokonane zostały na mocy postanowień ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1872, dalej: ustawa nowelizująca), która weszła w życie 1 stycznia 2015 r. Wraz z tą nowelizacją nastąpiło bowiem sformalizowanie aktu wpisu producenta do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, poprzez przyznanie mu formy decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ukse), która to forma zastrzeżona była uprzednio jedynie dla negatywnego stanowiska organu ARiMR – odmowy wpisu do ewidencji producentów (zob. obowiązujący przed nowelizacją art. 13 ust. 1 ukse). W konsekwencji w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, po 1 stycznia 2015 r., wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego następuje w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie ustawodawca postanowił w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, że wpisy do ewidencji producentów, dokonane przed dniem wejścia w życie tej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie, zachowują ważność. Z kolei w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej wskazano, że zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 (tj. zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej), uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Ustawodawca doprowadził tym samym do zrównania sytuacji prawnej producentów, którzy uzyskali w drodze czynności materialno-technicznej wpis do ewidencji producentów i którym nadano numer identyfikacyjny przed 1 stycznia 2015 r., z sytuacją prawną tych producentów, którzy uzyskają taki wpis po tej dacie, a którzy – z uwagi na konieczność jego dokonania w formie decyzji administracyjnej – korzystają z dalej idącej ochrony prawnej wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: kpa). Zatem organ ARiMR, chcąc wzruszyć po 1 stycznia 2015 r. wpis do ewidencji, który nastąpił przed tą datą – jak ma to miejsce wobec skarżącego – powinien zastosować właściwy tryb nadzwyczajny dający prawną możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej o wpisie producenta do ewidencji producentów, za którą to decyzje uznano z mocy prawa zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. Wobec powyższego WSA stwierdził, że organy dopuściły się istotnego uchybienia wymogom wynikającym z art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 kpa. Wbrew treści art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej organy te przyjęły, iż wzruszeniu podlega czynność materialno-techniczna wpisu strony skarżącej do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, pomijając tym samym konieczność zachowania trwałości decyzji administracyjnej z art. 16 § 1 kpa i wynikającą stąd potrzebę sięgnięcia do regulacji dających podstawę do wzruszenia decyzji, w tym zwłaszcza poprzez wznowienie postępowania (art. 145 i nast. kpa) lub stwierdzenie nieważności (art. 156 i nast. kpa) – z zachowaniem wynikających z tych trybów nadzwyczajnych wymogów formalnoprawnych. Zdaniem WSA, wbrew twierdzeniom organów, w sprawie nie ma zastosowania art. 10a ukse, regulujący instytucję wykreślenia strony z ewidencji producentów. Organy zmierzają bowiem do podważenia prawidłowości samego wpisu strony do ewidencji producentów, to jest do wykazania, że skarżący w świetle obowiązującego prawa w ogóle nie mógł podlegać rzeczonemu wpisowi, a nie wyłącznie do jego usunięcia (wykreślenia) z ewidencji, co z góry musiałoby zakładać prawidłowość (usankcjonowanie) uprzednio dokonanego wpisu, na skutek którego strona w tej ewidencji się znalazła. W ocenie WSA, odniesienie do istoty sprawy i związanych z nią zarzutów oraz wniosków, w tym dowodowych, podniesionych w skardze i dalszych pismach procesowych, byłoby przedwczesne. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ ARiMR uwzględni powyższą ocenę prawną, a zwłaszcza rozważy i wyjaśni z zachowaniem wymogów wynikających z art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 kpa, czy w sprawie zachodzi podstawa do zastosowania któregoś z nadzwyczajnych trybów prowadzącego do wzruszenia decyzji administracyjnej o wpisie producenta do ewidencji producentów, za jaką to decyzję – stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej – uznano zaświadczenie o nadanym stronie numerze identyfikacyjnym. Organ powinien rozważyć w szczególności kwestię możliwości powołania się na podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwzględnieniem, w razie wznowienia postępowania, że termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa rozpoczął bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania rzeczonego zaświadczenia za decyzję administracyjną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc – na podstawie art. 188 ppsa – o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie wykreślenia wpisu skarżącego do ewidencji producentów z uwagi na niemożność skutecznego wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na upływ terminów ustawowych (art. 146 § 3 kpa), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie wyroku reformatoryjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa zarzucono naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, polegające na naruszeniu art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 146 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą zawarciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnego wskazania dla organów administracji co do dalszego postępowania, w myśl którego w razie ewentualnego wznowienia postępowania, termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa rozpoczął bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania zaświadczenia o nadanym skarżącemu numerze identyfikacyjnym z 21 maja 2004 r. za decyzję administracyjną o wpisie producenta do ewidencji producentów; 2. postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie, w jakim sąd nie stwierdził podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, w którym wydano obie zaskarżone decyzje i jednocześnie nie umorzył tego postępowania (art. 145 § 3 ppsa). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. Wstępnie stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie zakwestionował skargą kasacyjną korzystny dla siebie wyrok. Zakwestionował bowiem wyrok, którym WSA wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji. Za dopuszczalne należy uznać takie rozwiązanie w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdy strona kwestionuje uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji. Dodatkowo podmiot ten zakwestionował w złożonym środku zaskarżenia również rozstrzygnięcie zawarte w wyroku w zakresie, w jakim WSA nie uwzględnił w wydanym orzeczeniu umorzenia postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc nie orzekł o umorzeniu tego postępowania. W pierwszym z zarzutów dotyczącym naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie wskazał na uchybienie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 146 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię skutkującą zawarciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnego wskazania dla organów administracji co do dalszego postępowania, w myśl którego w razie ewentualnego wznowienia postępowania, termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa, rozpoczął swój bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania zaświadczenia o nadanym skarżącemu numerze identyfikacyjnym z 21 maja 2004 r. za decyzję administracyjną o wpisie producenta do ewidencji producentów. Strona zaś uważa, że początek biegu terminu ewentualnego wznowienia postępowania (art. 146 § 1 kpa) należy liczyć od daty ogłoszenia lub doręczenia zaświadczenia z 21 maja 2004 r. Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej –wpisy do ewidencji producentów dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie zachowują ważność. Natomiast w ust. 2 tego artykułu ustawodawca postanowił, że zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Z kolei przywołany w zarzucie art. 146 § 1 kpa przewiduje, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. (art. 3 ustawy nowelizującej) i działa na przyszłość. Ustawodawca nie nadał mu mocy wstecznej, co w sposób niewątpliwy wynika z ustawy nowelizującej. Od 1 stycznia 2015 r. zaświadczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1 ww. ustawy, uznaje się z tą datą za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Zatem przepis ten wywiera skutki w systemie prawa na przyszłość, od dnia jego wejścia w życie zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Wobec powyższego rozważania skarżącego kasacyjnie dotyczące dnia wydania zaświadczenia jako dnia wydania decyzji, czy też dnia doręczenia tego zaświadczenia jako dnia doręczenia decyzji, w maju 2004 r., nie mogły spowodować oczekiwanego przez stronę skutku. Po nadaniu skarżącemu w 2004 r. numeru identyfikacyjnego aż do 31 grudnia 2014 r. przedmiotowe zaświadczenie miało status zaświadczenia, decyzją stało się zaś – na mocy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej – dopiero od 1 stycznia 2015 r. Uznanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, za decyzję administracyjną, nastąpiło zatem 1 stycznia 2015 r. i od tego dnia należy liczyć terminy, o których mowa w powołanym przez skarżącego kasacyjnie w zarzucie kasacyjnym przepisie, a mianowicie art. 146 § 1 kpa. Zaprezentowana wykładnia omówionego przepisu (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej) ma swoje umocowanie konstytucyjne. Zauważyć bowiem należy, że przed zmianą przepisów, tj. przed 1 stycznia 2015 r. można było wzruszyć te zaświadczenia (czynności materialno-techniczne) poprzez uchylenie tej czynności decyzją administracyjną. Nie znajdowały w tym zakresie zastosowania tryby nadzwyczajne, o których mowa w art. 145-163a kpa, zaświadczenia takie nie miały statusu decyzji. Nie można aktualnie, po zmianie przepisów, z mocą wsteczną uznać, że przed 2015 r. zaświadczenie takie było decyzją, gdyż taka interpretacja skutkowałaby nierównym traktowaniem producentów rolnych, w stosunku do których przed 2015 r. wszczęto postępowanie i decyzją wyeliminowano z obrotu prawnego takie zaświadczenie, które miało ówcześnie charakter czynności materialno-technicznej. W diametralnie innej sytuacji byliby producenci rolni wpisani do tej ewidencji przed zmianą przepisów (przed 1 stycznia 2015 r.), w stosunku do których wszczęto by postępowanie dotyczące wykreślenia z ewidencji po 1 stycznia 2015 r., gdyż do nich stosowane byłyby tryby nadzwyczajne ze względu na uznanie, że przed 1 stycznia 2015 r. ich zaświadczenia o nadaniu numeru ewidencji producentów stały się decyzjami. Niejednokrotnie upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa uniemożliwiałby eliminację z obrotu prawnego wadliwych zaświadczeń. Interpretacja zaproponowana przez skarżącego kasacyjnie ewidentnie prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych, którzy przed 1 stycznia 2015 r. uzyskali zaświadczenia, narusza zatem art. 32 Konstytucji RP, w konsekwencji nie można uznać jej za uprawnioną. Skoro przed 1 stycznia 2015 r. była prawna możliwość wzruszenia zaświadczeń ze względu na ich wadliwości, to również po tej dacie taka możliwość winna mieć miejsce. W przypadku zaś interpretacji składającego środek zaskarżenia upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa uniemożliwiałby wyeliminowanie z obrotu prawnego naruszających prawo zaświadczeń. Z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 3329/18, LEX nr 3185176). Przepisy art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wymagają zachowania równości i niestosowania dyskryminacji na płaszczyźnie stanowienia prawa (równość wobec prawa) oraz na płaszczyźnie stosowania prawa. Nakaz takiego samego traktowania osób znajdujących się w takiej samej sytuacji oraz odmiennego traktowanie osób znajdujących się w sytuacji odmiennej, adresowany jest przede wszystkim do prawodawcy, który tworząc normy generalno-abstrakcyjne, powinien brać pod uwagę konieczność stanowienia norm o takiej samej lub różnej treści w zależności od wskazanych powyżej sytuacji. Równe traktowanie osób wymaga natomiast by organy stosujące prawo dokonywały konkretyzacji norm generalno-abstrakcyjnych w normy konkretno-indywidualne bez nieuzasadnionego różnicowania. Innymi słowy, by nie traktowały odmiennie osób ze względu na takie ich cechy, które nie są prawnie relewantne (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 3327/18, LEX nr 3186943). Dlatego też postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieusprawiedliwiony. W zakresie drugiego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 3 ppsa poprzez brak umorzenia postępowania administracyjnego wskazać należy, że przepis ten ma charakter wynikowy i winien być on połączony dla swej skuteczności z innym przepisem, który podczas procedowania przez WSA został przez niego naruszony. Niewątpliwie nie jest takim przepisem art. 174 pkt 2 ppsa, który stanowi o treści kasacyjnego zarzutu procesowego. Przepis ten nie mógł być naruszony przez WSA, gdyż znajduje on zastosowanie dopiero na etapie sporządzania skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać taki zarzut z wytknięciem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – uchybił sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem wymienionego przepisu (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2223/21, LEX nr 3319754). Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 3 ppsa oraz art. 105 § 1 kpa stanowią tzw. przepisy wynikowe i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenie przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc organ, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, zobowiązany jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił WSA w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisów (por. wyrok NSA z 19 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1224/21, LEX nr 3248455). Tym samym także i ten zarzut ze względu na jego wadliwą konstrukcję należało uznać za nieskuteczny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ zgodnie z art. 204 pkt 1 ppsa w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje natomiast zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, w sytuacji gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku uwzględniającego skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI