Orzeczenie · 2022-10-19

I GSK 3502/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-10-19
NSAAdministracyjneWysokansa
finanse publicznedotacjedofinansowanieNCBiRProgram LIDERpostępowanie administracyjnesądy administracyjnekontrola sądowaart. 153 ppsaekspertyza

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) odmówiło przyznania dofinansowania na realizację projektu M. B. w ramach Programu LIDER. Po serii postępowań odwoławczych i uchyleniach decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA), ostatnia decyzja NCBiR z 28 czerwca 2017 r. również została uchylona przez WSA. Sąd wskazał na rażące naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), ponieważ organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach WSA, w szczególności dotyczących konieczności uwzględnienia opinii eksperta z 16 maja 2014 r. WSA zarzucił również organowi błędną wykładnię przepisów dotyczących powoływania ekspertów, wskazując, że NCBiR powołało kolejnego eksperta, ignorując wcześniejszą opinię i nie wykazując podstawy prawnej dla takiego działania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną NCBiR, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że organ był związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach i nie zastosował się do niej, ignorując opinię eksperta z 16 maja 2014 r. NSA uznał również, że NCBiR błędnie interpretowało procedury dotyczące powoływania ekspertów, a powołanie drugiego eksperta bez uzasadnienia i odniesienia się do pierwszej opinii było nieuprawnione. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności radców prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 153 ppsa dotycząca związania organów administracji oceną prawną sądu oraz zasady prawidłowego stosowania procedur powoływania ekspertów w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych procedur NCBiR, ale zasady dotyczące związania sądem i prawidłowości procedur są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej, rozpatrując odwołanie, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (art. 153 ppsa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest bezwzględnie związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, która wiąże go w każdym kolejnym postępowaniu dotyczącym danej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena prawna obejmuje nie tylko wykładnię przepisów, ale także sposób ich zastosowania do ustalonego stanu faktycznego. Organ musi podporządkować się jej w pełnym zakresie, a ignorowanie jej lub powielanie błędów stanowi naruszenie art. 153 ppsa.

Czy procedura odwoławcza NCBiR dopuszcza powołanie kolejnego eksperta do oceny zarzutów w stosunku do oceny merytorycznej wniosku, jeśli pierwsza opinia eksperta nie została uwzględniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Procedura odwoławcza dopuszcza powołanie eksperta, ale nie daje umocowania do powoływania dowolnej liczby ekspertów bez uzasadnienia. Powołanie kolejnego eksperta musi mieć podstawę prawną i być uzasadnione, a nie wynikać jedynie z niezgody organu na wcześniejszą opinię.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć procedura nie zakazuje powołania kolejnego eksperta, to musi ono być uzasadnione (np. wadliwość poprzedniej opinii) i mieć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Pomijanie opinii eksperta z niewyjaśnionych względów i powoływanie kolejnego tylko z powodu niezgody jest niedopuszczalne i narusza zasady pewności prawnej i transparentności.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, jeśli nie zostało ono zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji?

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia zaskarżonej decyzji. Sąd ocenia argumentację zawartą w zaskarżonym akcie, a nie w odpowiedzi na skargę, która jest jedynie wypowiedzeniem się organu co do zarzutów skargi.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać stan sprawy, zarzuty skargi, stanowiska stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Argumenty organu zawarte jedynie w odpowiedzi na skargę, a nie w decyzji, nie podlegają kontroli sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (10)

Główne

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Pomocnicze

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

ppsa art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

uNCBiR art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

Nakazuje rozpatrzenie odwołania w określonym terminie.

uNCBiR art. 40 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

Nakazuje rozpatrzenie odwołania w terminie 3 miesięcy.

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w ciągu roku od ich odwołania, NSA nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy i może orzekać na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ art. 153 ppsa poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach WSA. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących powoływania ekspertów, w szczególności brak podstawy prawnej do powołania kolejnego eksperta w sytuacji, gdy organ nie zgadzał się z opinią pierwszego. • Ignorowanie przez organ opinii eksperta z 16 maja 2014 r. w decyzji z 28 czerwca 2017 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja NCBiR dotycząca prawidłowej wykładni pkt 6.3 Procedury odwoławczej i § 5 ust. 2 Regulaminu Komisji Odwoławczej, sugerująca możliwość powołania kolejnego eksperta. • Argumentacja NCBiR dotycząca naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 54 § 2 ppsa poprzez brak przedstawienia stanowiska organu znajdującego się w odpowiedzi na skargę.

Godne uwagi sformułowania

organ był zobligowany do podporządkowania się jego wytycznym • organ właściwie zignorował powyższe, pomijając z niewiadomych przyczyn opinię eksperta • próżno bowiem szukać w treści decyzji KO z 28 czerwca 2017 r., jakiejkolwiek wzmianki o opinii eksperta z 16 maja 2014 r. • nieuprawniona jest natomiast, w świetle okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, twierdzenie organu, uzasadniające przyjętą wykładnię celowościową obowiązujących regulacji, jeżeli jest to tylko uzasadnione potrzebami Komisji Odwoławczej.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 ppsa dotycząca związania organów administracji oceną prawną sądu oraz zasady prawidłowego stosowania procedur powoływania ekspertów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych procedur NCBiR, ale zasady dotyczące związania sądem i prawidłowości procedur są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór administracyjny z wielokrotnymi interwencjami sądów, podkreślając znaczenie przestrzegania przez organy wytycznych sądowych i prawidłowości procedur. Jest to przykład na to, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji i przedłużania postępowania.

Organ zignorował wytyczne sądu i stracił sprawę. Długa droga do sprawiedliwości w postępowaniu o dofinansowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst