I GSK 3501/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając naruszenie zasady związania oceną prawną z poprzedniego prawomocnego orzeczenia w tej samej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA, który uchylił decyzję o zawieszeniu zwolnienia towaru. NSA uznał, że WSA naruszył art. 153 p.p.s.a., wydając wyrok sprzeczny z wcześniejszą oceną prawną w tej samej sprawie dotyczącą znaczenia przepisów o rynku części zamiennych. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzję o zawieszeniu zwolnienia towaru (plastikowych atrap samochodowych) podejrzanego o naruszenie praw własności intelektualnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną, opartą na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Kluczowym zarzutem okazało się naruszenie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna sądu wiąże organy i sądy w tej samej sprawie. NSA stwierdził, że WSA w zaskarżonym wyroku naruszył tę zasadę, ponieważ wbrew wcześniejszej ocenie prawnej zawartej w prawomocnym wyroku z tej samej sprawy (sygn. akt III SA/Gd 688/17), wskazał na potrzebę uwzględnienia przepisów innych gałęzi prawa, w tym art. 1061 Prawa własności przemysłowej (tzw. klauzula naprawy), dotyczących rynku części zamiennych. W poprzednim orzeczeniu WSA uznał, że kwestie te nie miały wpływu na ocenę legalności decyzji o zawieszeniu zwolnienia towaru. W związku z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując WSA respektowanie wcześniejszej oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, WSA naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku sprzecznego z oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 688/17.
Uzasadnienie
WSA w zaskarżonym wyroku, wbrew wcześniejszej ocenie prawnej, wskazał na potrzebę uwzględnienia przepisów dotyczących rynku części zamiennych (art. 1061 p.w.p.), podczas gdy w poprzednim orzeczeniu uznał, że te kwestie nie miały wpływu na ocenę legalności decyzji o zawieszeniu zwolnienia towaru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd I instancji naruszył ten przepis, wydając wyrok sprzeczny z wcześniejszą oceną prawną w tej samej sprawie.
rozporządzenie 608/2013 art. 17 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne
Dotyczy zawieszenia zwolnienia towaru, gdy istnieje podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej. Sąd I instancji uznał, że do zawieszenia potrzebne jest podejrzenie naruszenia prawa objętego decyzją uwzględniającą wniosek, a ocena "prima facie" wymaga uwzględnienia przepisów wykluczających naruszenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi – wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie następuje, gdy uzasadnienie nie pozwala ustalić przesłanek sądu lub uniemożliwia kontrolę instancyjną.
p.w.p. art. 1061 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Zawiera tzw. klauzulę naprawy, która stanowi, że ochrona z tytułu prawa z rejestracji wzoru nie przysługuje wytworowi będącemu częścią składową wytworu złożonego, używaną do naprawy przywracającej wygląd początkowy. WSA w zaskarżonym wyroku wskazał na potrzebę uwzględnienia tych przepisów, co zostało uznane za naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA zasady związania oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku w tej samej sprawie (art. 153 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy ochrona swobody handlu wymaga, by zawieszać zwolnienie towaru na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013 jedynie w przypadkach kwalifikowanych, gdy już "prima facie", a zatem w sposób oczywisty i dostrzegalny dla każdego, że dany towar narusza prawa własności intelektualnej klauzula naprawy
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Pietrasz
członek
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady związania oceną prawną sądu w kolejnych instancjach i w ponownym postępowaniu, a także interpretacja stosowania art. 153 p.p.s.a. w kontekście przepisów materialnych dotyczących własności intelektualnej i handlu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 153 p.p.s.a. i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów o zawieszaniu zwolnienia towarów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania sądowego - związanie oceną prawną, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów UE dotyczących ochrony własności intelektualnej.
“Sąd administracyjny złamał kluczową zasadę: wyrok sprzeczny z wcześniejszą decyzją w tej samej sprawie.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 3501/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-12-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Pietrasz Piotr Piszczek Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Hasła tematyczne Celne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Gd 517/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2018-09-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 141 § 4, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 776 art. 106(1) ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Dz.U.UE.L 2013 nr 181 poz 35 art. 17 ust. 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 września 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 517/18 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 517/18 - po rozpoznaniu skargi A. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: organ lub Dyrektor IAS) z 15 maja 2018 r., nr 2201-IOC.4343.1.2018, w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdyni z dnia 3 lutego 2017 r., nr 321050.633.2.2017.4.KF. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 14 czerwca 2017 r., nr 2201-IOC.4343.1.2017, Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gdyni (dalej: Naczelnik UC) z 3 lutego 2017 r. zawieszającą zwolnienie towaru w postaci 100 sztuk plastikowych atrap samochodowych, które zawierają znaki towarowe graficzne zastrzeżone na rzecz firmy A. A.G., co do którego zachodzi podejrzenie, że narusza prawa własności intelektualnej objętej decyzją nr UAFA DE006905. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 688/17, WSA uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wskazano, że aby możliwe było zawieszenie zwolnienia towaru na podstawie art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz. U. UE L 181 z dnia 29 czerwca 2013 r.; dalej: rozporządzenie 608/2013) konieczne jest zaistnienie podejrzenia dotyczącego naruszenia nie jakiegokolwiek prawa własności intelektualnej, ale takiego, które objęte zostało decyzją uwzględniającą wniosek. W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, dokonanie zawieszenia zwolnienia towaru wymaga ustalenia treści decyzji uwzględniającej wniosek, w celu zidentyfikowania praw własności intelektualnej chronionych tą decyzją. W sprawie doszło do zawieszenia zwolnienia towaru ze wskazaniem, że zachodzi co do niego podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej objętego decyzją nr UAFA DE3006905. Naczelnik UC wskazał jedynie, że decyzja wydana została 20 stycznia 2017 r. na rzecz A. A.G. Dyrektor IAS wskazał natomiast, że od przedstawiciela A. A.G. uzyskano informację, że przedmiotowy towar narusza prawo do graficznego znaku towarowego w postaci czterech nachodzących na siebie obręczy na podstawie decyzji nr UAFA DE3006905 z dnia 20 stycznia 2017 r. W ocenie WSA Twierdzenie to nie znajdowało w pełni potwierdzenia w aktach administracyjnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 15 maja 2018 r., Dyrektor IAS ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że sposób procedowania, a tym samym obowiązki organów celnych w przypadku zidentyfikowania towarów, co do których istnieje podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej, zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu. Do pełnomocnika właściciela znaku towarowego A. A.G. przesłano materiał zdjęciowy sporządzony w wyniku rewizji, dotyczący przedmiotowego towaru z prośbą o wypowiedzenie się co do ewentualnej zasadności podejrzenia naruszenia prawa własności intelektualnej. Materiał fotograficzny stanowił obraz wizualny badanego towaru. Zawieszenie zwolnienia przedmiotowego towaru do wnioskowanej procedury nastąpiło na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013 oraz decyzji, która uwzględniała wniosek wspólnotowy (AFA) firmy A. A.G. o ochronę praw własności intelektualnej. Decyzja ta została zarejestrowana w bazie danych Komisji Europejskiej COPIS pod nr U AFA DE3006905. Ważność decyzji została określona do dnia 16 grudnia 2017 r. Oznacza to, że zawieszenie zwolnienia przedmiotowego towaru do procedury w dniu 3 lutego 2017 r. nastąpiło w okresie ważności przedmiotowej decyzji ochronnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika UC oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. WSA stwierdzając, że doszło do naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika UC. Zdaniem Sądu I instancji przedstawiona przez organy celne treść decyzji ochronnej nie budziła wątpliwości. W skład każdego z chronionych znaków towarowych, na które powoływał się ich właściciel, wchodzi element graficzny obejmujący cztery nachodzące na siebie obręcze. Przedstawienie tego elementu zawierało pismo pełnomocnika A. A.G. Zatrzymane towary to plastikowe atrapy samochodowe (osłony chłodnicy, grille) zawierające specjalne miejsce w zarysie odpowiadające jedynie zewnętrznemu obrysowi znaku towarowego chronionego na rzecz A. Na zatrzymanych atrapach nie ma wizerunku czterech nachodzących na siebie obręczy. W zaskarżonej decyzji wskazano, że "z uzyskanej odpowiedzi od pełnomocnika właściciela znaku towarowego wynikało jednoznacznie, iż w analizowanym towarze zostały naruszone prawa do znaku graficznego w postaci czterech nachodzących na siebie obręczy". Nie można przyjąć, by "na pierwszy rzut oka" produkty będące przedmiotem importu miały naruszać prawo ochronne do powyższego znaku towarowego. Nie zawierały one bowiem w sobie elementu czterech splecionych (nachodzących na siebie) obręczy, co widoczne jest "na pierwszy rzut oka" na zdjęciach znajdujących się w aktach administracyjnych. Decyzje organu I ani II instancji nie precyzowały, z którym z wymienionych w art. 2 pkt 7 rozporządzenia rodzajów naruszeń mamy, zdaniem organów, do czynienia w sprawie. Powołanie się na powyższe stanowisko pełnomocnika właściciela znaku towarowego wskazuje jednak na to, że chodzi o naruszenie znaku towarowego, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a rozporządzenia 608/2013. Sam fakt, że importowane atrapy bezspornie przystosowane są do tego, by znak czterech nachodzących na siebie obręczy został na nich umieszczony nie wystarcza by uznać, że zachodziło podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej. Nie podlega bowiem ochronie sam zewnętrzny obrys takiego znaku. Nie miał racji organ administracji, umniejszając niejako rolę organu celnego przy dokonywaniu oceny, czy dany towar podlegał procedurze przewidzianej w przepisach art. 17 i dalszych rozporządzenia 608/2013. Organy celne nie są bowiem zwolnione od dokonania oceny importowanych towarów w świetle art. 17 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 7 lit a),b) i c) tegoż rozporządzenia. Ochrona swobody handlu wymaga, by zawieszać zwolnienie towaru na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013 jedynie w przypadkach kwalifikowanych, gdy już "prima facie", a zatem w sposób oczywisty i dostrzegalny dla każdego, że dany towar narusza prawa własności intelektualnej. Nie jest oczywiście rzeczą organów celnych ostateczne rozstrzyganie, czy w sprawie doszło do naruszenia praw własności intelektualnej, lecz rozważając, czy zachodzi "podejrzenie" ich naruszenia muszą brać pod uwagę potencjalne szkody, które zawieszenie zwolnienia towarów może spowodować dla importera. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor IAS, zaskarżając go w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia sprzecznie z oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 688/17; b) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny oraz sformułowanie wadliwych wskazań dla organów, sprzecznie z oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 688/17; c) art. 3 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez uchylenie się WSA od rozpoznania skargi. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013 w związku z treścią motywu 10 preambuły do rozporządzenia 608/2013 oraz art. 1061 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wykonywanie procedury zawieszenia zwolnienia towaru w trybie powyższego przepisu wymaga dokonania analizy rzeczywistego naruszenia konkretnego prawa chronionego oraz wszelkich ewentualnych wyjątków zawartych w przepisach szczególnych, które legalizują korzystanie z prawa chronionego przez osoby trzecie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. W piśmie procesowym z 5 października 2022 r. skarżący poparł zaskarżony wyrok WSA, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach. Najdalej idącym zarzutem skargi jest sformułowany w pkt 1) lit. b) jej petitum zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a., a polegający wedle organu na wadliwości uzasadnienia wyroku WSA ze względu na jego wewnętrzną sprzeczność oraz sformułowanie wadliwych wskazań dla organów, sprzecznie z oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z 27 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 688/17. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności przytoczyć należy treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Otóż zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (v. m.in. wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r., II GSK 306/19; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej tego orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (v. wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r., III OSK 5159/21). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie wymagane elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji skargę uwzględnił, a także wskazania dotyczące dalszego postępowania. Stąd też stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Podkreślić należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05). Skarżący kasacyjnie, jak już wskazano, dokonał powiązania naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z art. 153 p.p.s.a. Wobec sformułowania tego zarzutu i jego uzasadnienia (o którym to Sąd wypowiedział się powyżej), a także zarzutu wyartykułowanego w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej (naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia sprzecznie z oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku zapadłym uprzednio w sprawie), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zarzut ten okazał się zasadny. Zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (v. np. wyrok NSA z 25 sierpnia 2022 r., III FSK 1531/21). Ze stanu sprawy nie wynika aby takiego rodzaju okoliczności miały miejsce. W zaskarżonym wyroku WSA (III SA/Gd 517/18), Sąd podnosząc, że ochrona swobody handlu wymaga, by zawieszać zwolnienie towaru na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 608/2013 jedynie w przypadkach kwalifikowanych, gdy już "prima facie", a zatem w sposób oczywisty i dostrzegalny dla każdego dany towar narusza prawa własności intelektualnej, wskazał także, iż "(...) dokonując oceny «prima facie», organy celne powinny brać pod uwagę obowiązujące przepisy innych gałęzi prawa, które wykluczać mogą w określonych sytuacjach naruszenie praw ochronnych. Do przepisów takich, zwłaszcza w odniesieniu do części samochodowych, należy art. 1061 ust. 1 i 2 p.w.p. Według tych przepisów (zawierających tzw. klauzulę naprawy) ochrona z tytułu prawa z rejestracji wzoru nie przysługuje wytworowi, który stanowi część składową wytworu złożonego, używaną do naprawy tego wytworu w taki sposób, by przywrócić mu jego wygląd początkowy, przy czym osoby trzecie mogą korzystać z takiego wytworu poprzez jego wytwarzanie, import, eksport lub używanie wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany, lub poprzez składowanie takiego wytworu dla takich celów." (s. 10 uzasadnienia). Z kolei w uprzednio wydanym (prawomocnym w sprawie wyroku WSA, III SA/Gd 688/17) wskazano m.in., że: - "(...) twierdzenia skargi dotyczące rynku części zamiennych nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Okoliczności te nie miały żadnego znaczenia dla podjęcia decyzji w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru." (s. 9, akapit 3.). Jednocześnie Sąd w tymże orzeczeniu stwierdził naruszenie przez organ przepisów postępowania w postaci braku ustalenia treści, a zatem i zakresu decyzji ochronnej (nr UAFA DE3006905), a zwłaszcza jakie konkretnie prawa własności intelektualnej zostały nią objęte, a także wskazał na sprzeczności w przedmiocie daty decyzji uwzględniającej wniosek. Te okoliczności nie pozwoliły na weryfikację zaskarżonej decyzji przez Sąd pod kątem tego, czy zawieszenie zwolnienia towarów dotyczyło takich towarów, które mogły zostać uznane za podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej, objętego decyzją uwzględniającą wniosek. Istotne jest, że ocena prawna sformułowana w prawomocnym wyroku w przedmiocie braku wpływu/znaczenia kwestii dotyczących rynku części zamiennych na: - zarówno weryfikację legalności decyzji w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru, jak i – weryfikację samego podjęcia tejże decyzji, dotyczyła twierdzeń skargi odnoszących się także do zagadnienia tzw. klauzuli napraw, która uregulowana jest w art. 1061 Prawa własności przemysłowej (s. 4-5 skargi). Z powyższego zatem porównania wynika, że: w zaskarżonym wyroku WSA, wbrew wcześniejszej ocenie prawnej, którą był związany, wskazał potrzebę weryfikacji przez organy celne przepisów innych gałęzi prawa, zwłaszcza – w odniesieniu do części samochodowych - art. 1061 ust. 1 i 2 Prawa własności przemysłowej. To zaś wskazuje, iż zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. był usprawiedliwiony. W świetle uznanego zarzutu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: - przedwczesne byłoby dokonywanie rozpoznania zarzutów sformułowanych w pkt 1) lit. e) oraz pkt 2) petitum skargi kasacyjnej; - uzasadniony był wniosek organu o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gdańsku. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji uwzględniając powyższe uwagi, respektować będzie stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku WSA III SA/Gd 688/17, co oznacza, że nie będzie uwzględniał w sprawie przepisów innych gałęzi prawa, a zwłaszcza dotyczących rynku części zamiennych (tzw. klauzuli napraw). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zakwestionowany skargą kasacyjną wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI