I GSK 344/25

I GSK 344/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 657/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-01-22
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 43, art. 45 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 56 ust. 6 i 7, art. 57 ust. 5, art. 59art. 63 art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 i 8 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 3, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 24, art. 57
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 657/24 w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. w K. na czynność Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 października 2024 r. nr WZS.VII.4320.42.2024.UK w przedmiocie oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego na rzecz i. . Sp. z o.o. w K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 stycznia sierpnia 2020r., sygn. akt I SA/Sz 657/24 na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit a ustawy z 28 kwietnia 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (dalej też: "ustawa wdrożeniowa") po rozpoznaniu sprawy ze skargi i. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej też: "ZWZ", "organ") z 7 października 2024r., nr WZS.VII.4320.42.2024.UK w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyniku negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w pkt I sentencji wyroku stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; w pkt II. przekazał sprawę Zarządowi Województwa Zachodniopomorskiego w celu ponownego rozpatrzenia podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu; w pkt III. orzekł o kosztach postępowania sądowego.
W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł również o dołączenie akt sprawy WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 657/24.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niejasny i niekompletny, przejawiający się brakiem wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w której WSA upatruje naruszenia prawa przy ocenie Kryteriów nr 4.9 i 4.10 oraz sformułowaniem niedookreślonych, wykraczających poza ramy Regulaminu i ustawy wdrożeniowej wytycznych dla organu, polegających na obowiązku uwzględnienia wszystkich:
- okoliczności opisujących projekt Spółki, przy jednoczesnym braku sprecyzowania przez WSA, których elementów organ nie wziął pod uwagę;
- uwarunkowań rynkowych, ekonomicznych obiektywnie wyznaczających potencjał innowacji i konkurencyjność Spółki, bez jednoczesnego wskazania procedury, trybu lub dowodu na potwierdzenie tych uwarunkowań;
- reguł przyznawania analizowanego dofinansowania, w sytuacji w której okoliczności przyznania środków w naborze są publicznie dostępne i zostały wyjaśnione w rozstrzygnięciu z 7 października 2024r.
b) art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 59 i art.72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, iż ocena Kryteriów nr 4.9(1) i nr 4.10 została przeprowadzona w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty oraz nie zapewniający równego traktowania wnioskodawców, co miało wpływ na wynik oceny w projektu Spółki, podczas gdy:
- uzasadnienie oceny jest poprawne, rzeczowe, spójne i logiczne oraz opiera się na wszechstronnej analizie wniosku o dofinansowanie;
- WSA nie wskazał żadnych argumentów Spółki lub elementów wniosku o dofinansowanie, których nie uwzględniono przy ocenie kryteriów;
- brak jest podstaw, aby w trybie naboru konkurencyjnego prowadzić analizy lub wyjaśnienia na korzyść Spółki, dotyczące uwarunkowań rynkowych lub ekonomicznych, wykraczające poza dokumentację aplikacyjną;
- obowiązek wykazania spełnienia kryteriów spoczywa na wnioskodawcy, zaś do postępowania w zakresie wyboru projektów i procedury odwoławczej nie stosuje się zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego.
c) art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 57 ust. 5 i art. 56 ust. 6 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że zwiększenie i przyznanie środków w naborze przy jednoczesnym braku przyznania dofinansowania Spółce, było działaniem nietransparentnym, nieprzejrzystym i wykluczającym oraz miało wpływ rozstrzygnięcie w sytuacji w której:
- zgodnie z jednoznaczną informacją na stronie naboru oraz wyjaśnieniem zawartym w rozstrzygnięciu protestu łączna suma środków w naborze, pozwoliła na dofinansowanie pierwszych 13 projektów na liście, z których najniżej punktowany uzyskał 80 pkt;
- w wyniku rozstrzygnięcia protestu z 7 października 2024r. projekt Spółki, uzyskał 77 punktów,
- brak było możliwości uwzględnienia protestu i skierowania do dofinansowania projektu Spółki, wobec wyczerpania kwoty w naborze na projekty wyżej punktowane.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 43 ustawy wdrożeniowej w zw. z Kryterium 4.9 Potencjał innowacji, poz. 4.9 załącznika nr 1 do Regulaminu nr [...], poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające się:
- wadliwym uznaniem, że negatywna ocena tego kryterium, prowadzi do wykluczenia Spółki z dofinansowania, podczas gdy jest to kryterium jakościowe (punktowane),
- wadliwym uznaniem, że ocena jest niewystarczająca, zaś weryfikacja kryterium wymaga obiektywnego wzorca lub przykładów realizacji:
- wadliwym uznaniem, że ocena kryterium, w sposób konkretny i rzeczowy, opierający się na przyjętej definicji, jest niedostateczna;
b) art. 43 ustawy wdrożeniowej w zw. z Kryterium 4.10 Konkurencyjność, poz. 10 załącznika nr 1 do Regulaminu nr [...], poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające:
- wadliwym uznaniem, że negatywna ocena tego kryterium, prowadzi do wykluczenia Spółki z dofinansowania, podczas gdy jest to kryterium jakościowe (punktowane):
- wadliwym uznaniem, że sposób rozumienia kryterium przez organ wyklucza przedsiębiorstwa z sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, w tym projekt Spółki:
- wadliwym uznaniem, że ocena kryterium, w sposób konkretny i rzeczowy,
opierający się na przyjętej definicji, jest niedostateczna.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W przekazanej 24 kwietnia 2025r. przez WSA w Szczecinie odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę Zarządowi Województwa Zachodniopomorskiego w celu ponownego rozpatrzenia podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko jedynie weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
W ramach omawianej podstawy kasacyjnej w pkt I. 1a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie: art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niejasny i niekompletny, przejawiający się brakiem wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w której WSA upatruje naruszenia prawa przy ocenie Kryteriów nr 4.9 i 4.10 oraz sformułowaniem niedookreślonych, wykraczających poza ramy Regulaminu i ustawy wdrożeniowej wytycznych dla organu, art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 59 i art.72 ust. 1 i art. 57 ust. 5 i art. 56 ust. 6 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez uwzględnienie skargi oraz uznanie, że zwiększenie i przyznanie środków w naborze przy jednoczesnym braku przyznania dofinansowania Spółce, było działaniem nietransparentnym, nieprzejrzystym i wykluczającym oraz miało wpływ rozstrzygnięcie.
Przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie Sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska Sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle poważne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca wnosząca skargę kasacyjną powinna wykazać.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów. Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie spełnia oczekiwań strony skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest odmienne od przedstawionego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Należy także podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z 26 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13). W związku z tym skarżący kasacyjnie organ niezasadnie upatruje w tym uchybieniu Sądu I instancji naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut ten jest zatem niezasadny.
Niezasadne są zarzuty wskazane w pkt I. ppkt b) i c) petitum skargi kasacyjnej.
Uprawnienie Sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 73 ust. 1 ustawy z 28 kwietnia 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 - 2027.
W myśl art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, Sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu. W przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia. Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) ustawy wdrożeniowej badanie naruszenia prawa jako kryterium oceny sądowoadministracyjnej, prawodawca przesądził jednocześnie w art. 59, że do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl zaś art. 72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, do procedury odwoławczej również nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
WSA dokonywał kontroli sądowoadministracyjnej określonej w art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej uwzględniając skargę Spółki na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1) lit. a) tejże ustawy.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (ust 2).
Przepis ten reguluje uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniając przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów.
Zgodnie z art. 56 ust. 7 ustawy, w przypadku negatywnej oceny projektu, informacja przekazana wnioskodawcy zawiera uzasadnienie wyniku tej oceny. Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia wyniku negatywnej oceny projektu oraz prawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wykonanie kontroli działalności administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2017r., II GSK 3402/17 (LEX nr 2431890) stwierdził:"(...) uzasadnienie takiej informacji musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie musi zatem być zrozumiałe dla strony i wyraźnie, jednoznacznie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Jedynie gdy uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, można uznać je za odpowiadające prawu. Podkreślenia zatem wymaga, że nie chodzi tu wyłącznie o kwestię formalną, czyli wyposażenie informacji o negatywnej ocenie projektu w uzasadnienie, ale o merytoryczne uzasadnienie spełniające wskazane wyżej warunki."
Należy zatem przyjąć, że uzasadnienie wyniku negatywnej oceny projektu oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu powinno stanowić logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania właściwej instytucji i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie właściwej instytucji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po gruntownej analizie projektu i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie rozpoznania protestu zostały wyjaśnione. Kiedy uzasadnienie wyniku negatywnej oceny projektu sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie jej kontroli przez Sąd administracyjny zachodzi sytuacja, że Sąd administracyjny nie może wykonać ustawowej funkcji sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opartej na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. W ramach tej podstawy kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji w pkt II. petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 43 ustawy wdrożeniowej w zw. z Kryterium 4.9 Potencjał innowacji, poz. 4.9 załącznika nr 1 do Regulaminu nr [...] oraz Kryterium 4.10 Konkurencyjność, poz. 10 załącznika nr 1 do tego Regulaminu poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające się wadliwym uznaniem, że negatywna ocena tego kryterium, prowadzi do wykluczenia Spółki z dofinansowania, podczas gdy jest to kryterium jakościowe (punktowane).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów, które - jak stanowi art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy - określa regulamin wyboru projektów. Oceny projektu w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów dokonuje komisja oceny projektów (art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), której wynik podlega następnie zatwierdzeniu przez właściwą instytucję (art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Z art. 56 ust. 5 ustawy wdrożeniowej wynika, że negatywną oceną jest każda ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, na skutek której projekt nie może być zakwalifikowany do kolejnego etapu oceny lub wybrany do dofinansowania. Dalej, jak stanowi art. 63 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 56 ust. 5 i 6, wybieranego w sposób konkurencyjny, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego przez niego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Następnie zaś, w przypadku nieuwzględnienia protestu, stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego nie uwzględnił protestu skarżącej złożonego w wyniku negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] "[...]" w ramach konkursu nr [...].
Wniosek o dofinansowanie spełnił kryteria wyboru, uzyskał w wyniku oceny 73 punktów, jednakże został oceniony negatywnie, z uwagi na wyczerpanie w naborze kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów (art. 56 ust. 6 ustawy wdrożeniowej). Natomiast w następstwie złożonego protestu liczba punktów otrzymanych przez projekt została zwiększona z 73 do 77 punktów, jednak protest skarżącej nie został uwzględniony z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie.
Przechodząc zatem do oceny zarzutu sformułowanego przez organ skarżący kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z: 13 sierpnia 2013r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; 4 lipca 2013r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku w zakwestionowanych Kryteriach (nr 4.9 - Potencjał innowacji oraz nr 4.10 - Konkurencyjność wnioskodawcy).
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który zasadnie wskazał odnośnie kryterium 4.9 (Potencjał innowacji), że organ nie uzasadnił rzetelnie i wyczerpująco swego stanowiska. Zaznaczył, że organ wskazał, że produkt opisany przez Spółkę "posiada minimalny zakres innowacji", że większa ("bliżej niedookreślona") odporność na warunki atmosferyczne, mniejsze zużycie podczas użytkowania, ograniczony negatywny wpływ na środowisko stanowią niewielką zmianę istniejących rozwiązań. Nie omówił dlaczego są to innowacje o "minimalnym zakresie", z jakich konkretnych parametrów technicznych i ekonomicznych wynika tej treści stwierdzenie organu. Pominął, że z perspektywy omawianego elementu kryterium 4.9 istotne jest, czy ta innowacja o "minimalnym" zakresie, "niewielka zmiana istniejących rozwiązań" prowadzi do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa, ma potencjał do transformacji rynku docelowego. Nie wyjaśnił, dlaczego produkt przedstawiony przez Spółkę, który jednak jest innowacyjny, miałby nie prowadzić do wzrostu pozycji spółki, miałby być pozbawiony potencjału do transformacji rynku docelowego, a dalej dlaczego rynek miałby nie reagować na produkty o większej odporności na warunki atmosferyczne, mniejszym zużyciu podczas użytkowania i mniejszym negatywnym wpływie na środowisko. Z jakich przyczyn te obiektywnie korzystniejsze parametry produktu miałyby nie prowadzić do wzrostu pozycji Spółki, nie zawierać potencjału transformacji rynku docelowego przykładowo przez wzrost wartość sprzedaży, czy specyficzną przewagę Spółki nad konkurentami dzięki przyjętej strategii. Z jakich konkretnych powodów organ wykluczył perspektywę specyficznej przewagi Spółki nad konkurentami. Jak słusznie zauważył o "znaczącej" przewadze, na którą powołał się organ, kryterium 4.9 nie wspomina. Nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej rozumienia poszczególnych i przykładowych postaci realizacji kryterium 4.9. Wobec tego w istocie rzeczy nie przedstawił konkretnego wzorca, do którego należało (w rozumieniu obowiązku organu) odnieść wszystkie elementy projektu opisanego przez Spółkę. Powołał się na "minimalny" stopień innowacji produktu, ale nie skonkretyzował, według jakich kryteriów, jakiej skali, jakiego zobiektywizowanego wzorca wyznaczył ten "minimalny" poziom innowacji, Nie nawiązał do żadnych analiz, które mogłyby uzasadniać postawioną dotychczas tezę, że "minimalnie" innowacyjny produkt zostanie wyparty z rynku na rzecz produktów mniej innowacyjnych, a więc o mniejszej odporności na warunki atmosferyczne, większym zużyciu podczas użytkowania i większym negatywnym wpływie na środowisko. Jakie konkretne i obowiązujące reguły rynkowe, ekonomiczne miałyby przemawiać za tezą przyjętą przez organ.
Trafnie WSA wskazał, że w odniesieniu do kryterium 4.10 (Konkurencyjność wnioskodawcy) rozważenia przez organ wymagało, czy i na ile realizacja projektu planowanego przez Spółkę wpłynie na poprawę jej konkurencyjności na poziomie światowym bądź krajowym. W tym zakresie Ekspert ograniczył się do stwierdzenia, że w S. działają już dwa zakłady: firma C. [...], której produkty trafiają do całej Europy; w M. (woj. M.) w 2022 r. powstał jeden z najnowocześniejszych w Unii Europejskiej zakładów produkcji włókna światłowodowego. Z kolei organ zwrócił uwagę na silną pozycję spółek: F. i O. [...]. Stwierdził, że nie jest znany potencjał sektora rynkowego ani udziały poszczególnych konkurentów. W ocenie Sądu I instancji natomiast jeśli, zdaniem organu, projekt Spółki nie zawiera potencjału, o którym mówi kryterium 4.10, to zabrakło uzasadnienia takiego przekonania z nawiązaniem do konkretnej analizy parametrów opisanego produktu, potencjału Spółki, tendencji rynkowych, kryteriów kształtujących pozycję konkurencyjną przedsiębiorcy na rynku krajowym i światowym z uwzględnieniem specyfiki określonej sfery aktywności gospodarczej. Trafnie zauważył, że w analizowanym dofinansowaniu chodzi o perspektywę stworzenia konkurencji przez Spółkę dla już istniejących przedsiębiorców bądź tych nowopowstałych w imię postępu gospodarczego, rozwoju technologicznego, a nie o utrzymanie silnej pozycji już istniejących przedsiębiorców. Natomiast organ zmierza do wykluczenia Spółki z dofinansowania zasadniczo dlatego, że na rynku już funkcjonują inne firmy o silnej pozycji ekonomicznej, rynkowej. Pomija przy tym kwestię kluczową, a więc na ile projekt Spółki zawiera w sobie potencjał stworzenia konkurencji dla już istniejących, czy nowopowstałych podmiotów na poziomie światowym, czy krajowym.
Dalej wskazać należy, że w myśl art. 57 ust. 5 ustawy wdrożeniowej po zakończeniu postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja może zgodnie z regulaminem wyboru projektów wybrać do dofinansowania projekty, które zostały negatywnie ocenione z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w tym postępowaniu, pod warunkiem dostępności kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów.
W realiach analizowanej sprawy organ, jak zasadnie wskazał WSA powołując się na przesunięcia środków finansowych, które miały wykluczyć projekt Spółki z dofinansowania, nie omówił żadnych obiektywnych kryteriów, rozstrzygających o takim a nie innym sposobie dysponowania środkami publicznymi, naruszając art. 45 ust. 1 i ust 2 ustawy wdrożeniowej. Przy ocenie wniosku Spółki, przyznano 73 punkty. Organ, rozpatrując protest, przyznał 77 punktów. Jednocześnie stwierdził, że minimalna liczba punktów, pozwalająca na objęcie dofinansowaniem w ramach naboru, wyniosła 80 punktów. Jednak tego progu punktowego organ w żaden sposób nie uzasadnił z nawiązaniem do reguł wyboru projektów.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).