I GSK 344/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie egzekucji administracyjnej stypendium, uznając zarzuty o niedopuszczalności egzekucji za spóźnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kwestionowała dopuszczalność zajęcia kwoty 71,22 zł, która miała stanowić stypendium i być wyłączona z egzekucji. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, wskazując, że nowe podstawy zarzutów podniesione na etapie postępowania zażaleniowego były spóźnione i nie mogły być rozpatrzone.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła dopuszczalności egzekucji administracyjnej kwoty 71,22 zł, która według skarżącej stanowiła stypendium i była wyłączona z egzekucji na mocy art. 8 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne przyjęcie, że przedmiotem żądania było podważanie innej czynności egzekucyjnej niż ta, która faktycznie doprowadziła do zajęcia stypendium, oraz że wskazanie dodatkowej podstawy prawnej niedopuszczalności egzekucji było spóźnione. Skarżąca podnosiła, że organ egzekucyjny naruszył przepisy, zajmując środki stanowiące stypendium. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają charakter formalny i muszą być wniesione w ustawowym terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Wskazał, że skarżąca pierwotnie wniosła zarzut dotyczący zajęcia EW-02.3160.42599.2018.AB, opierając go na art. 33 pkt 6 u.p.e.a., a dopiero w późniejszych pismach (zażaleniu i piśmie z 10 stycznia 2023r.) wskazała na naruszenie art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w odniesieniu do zajęcia EW-02.3160.45133.2018.AB. Sąd uznał, że modyfikacja i uzupełnienie zarzutów na etapie postępowania międzyinstancyjnego było spóźnione i nie mogło być rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie naruszył przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego muszą być wniesione w ustawowym terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Późniejsze modyfikacje lub uzupełnienia zarzutów o nowe podstawy prawne lub faktyczne są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że instytucja zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest ograniczona czasowo. Uchybienie 7-dniowemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a zobowiązany po jego upływie nie może wnosić nowych zarzutów ani uzupełniać już złożonych o nowe podstawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny i odnoszą się do przedmiotu egzekucji i jej podstaw.
u.p.e.a. art. 8 § § 1 pkt 11
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Kwoty otrzymane jako stypendia są wyłączone z egzekucji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Środki wymienione w katalogu świadczeń niepodlegających egzekucji powinny zostać uwzględnione przez Bank z urzędu i zwolnione spod egzekucji.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie do 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tryb rozpatrywania zarzutów przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 63 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Sposób wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada udzielania informacji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka nieważności postępowania - pozbawienie strony możliwości obrony praw.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, podniesione po upływie ustawowego terminu, nie podlegają rozpatrzeniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że przedmiotem żądania było podważanie innej czynności egzekucyjnej. Naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, że wskazanie dodatkowej podstawy prawnej niedopuszczalności egzekucji było bezskutecznym rozszerzeniem zarzutów. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. i przyjęcie, że zajęte środki (stypendium) podlegają egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
Zobowiązany po upływie 7 dniowego terminu do wnoszenia zarzutów nie może ani uzupełnić już złożonych zarzutów ani wnosić nowych zarzutów powołując się na nowe podstawy. Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą zatem odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a.
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Michał Kowalski
przewodniczący
Piotr Pietrasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu egzekucyjnym oraz konsekwencji ich uchybienia, nawet w przypadku kwestionowania egzekucji świadczeń potencjalnie wyłączonych z egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze spóźnionym podniesieniem zarzutów. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii wyłączenia stypendiów z egzekucji, lecz skupia się na procedurze ich kwestionowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą terminów w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków. Choć fakty nie są nadzwyczajne, aspekt wyłączenia stypendium z egzekucji dodaje jej pewnego zainteresowania.
“Spóźniony zarzut w egzekucji: dlaczego nawet stypendium może zostać zajęte?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 344/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Janson /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/ Piotr Pietrasz Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Kr 1062/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-05-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 8 par. 1 pkt 11, art. 10 par. 4, art. 18, art. 33 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 14 § 1, art. 77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 134 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1062/22 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2019 r. nr SKO.EA/418/93/2019 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 maja 2023r., sygn. akt I SA/Kr 1062/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 1964 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. P. (dalej też: "strona", "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej też: "organ", "SKO") z 6 grudnia 2019r., nr SKO.EA/418/93/2019 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Oświadczyła również, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 63 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że treścią żądania zawartego w piśmie M. P. z 28 października 2018r. było podważanie dopuszczalności czynności zajęcia o nr EW-02.3160.42599.2018.AB, co doprowadziło Sąd do wniosku, że kwestia dopuszczalności zajęcia o nr EW-02.3160.45133.2018.AB nie mieści się w graniach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej i uzasadnia oddalenie skargi, podczas gdy w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przy ocenie treści żądania zasadnicze znaczenie ma dekodowana w kontekście całokształtu okoliczności intencja strony, a w razie wątpliwości doprecyzowanie żądania należy do strony, a nie organu postępowania - co w kontekście realiów niniejszej sprawy, a mianowicie: 1) braku wykształcenia kierunkowego skarżącej, niezorientowanej w przepisach i korzystającej z pomocy przy redakcji pisma; 2) jednoznacznego wskazania w piśmie z 28 października 2018r., że zasadniczym celem skarżącej było zakwestionowanie egzekucji kwoty 71,22 złoty; 3) faktycznego pobrania egzekwowanej kwoty wskutek realizacji zajęcia nr EW-02.3160.45133.2018.AB; 4) identyfikacji zajęcia nr EW-02.3160.42599.2018.AB przede wszystkim poprzez wskazanie w głowie pisma jego numeru; 5) posiłkowo również oświadczeń składanych przez skarżącą na dalszych etapach postępowania oraz postępowania samego organu, podejmującego czynności wyjaśniające także w odniesieniu do zajęcia nr EW-02.3160.45133. 2018.AB: pozwala przyjąć, że przedmiotem żądania skarżącej była dopuszczalność zajęcia o nr EW-02.3160.45133.2018.AB, albo istniały co najmniej wymagające wyjaśnienia wątpliwości co do treści tego żądania, a tym samym, że przeprowadzona przed Sądem I. instancji kontrola miała charakter niekompletny; b) art. 33 u.p.e.a. w zw. z art. 34 u.p.e.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że wobec powiązania, w piśmie inicjującym postępowanie z 28 października 2018r., zarzutu niedopuszczalności egzekucji ze "źródłem" w postaci przepisu art. 10 § 4 u.p.e.a., wskazanie innego "źródła" niedopuszczalności już po upływie terminu z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stanowiło bezskuteczne rozszerzenie zarzutów, co z kolei doprowadziło Sąd do wniosku, że ocena dopuszczalności egzekucji przez pryzmat art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a., wskazanego dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, nie mieści się w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej i uzasadnia oddalenie skargi, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami na zobowiązanym ciąży jedynie obowiązek wskazania podstawy prawnej zarzutu - rozumianej jako wskazanie jednej wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. okoliczności, wraz z korespondującą jednostką redakcyjną - ale już niekoniecznie "źródła" tego naruszenia, co a fortiori pozwala przyjąć, iż takie wskazanie dodatkowej przyczyny niedopuszczalności w niniejszej sprawie - przepisu art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. - nie uchybiło zasadzie petryfikacji zarzutów i jako takie było dopuszczalnym rozszerzeniem uzasadnienia prawnego zgłoszonego w terminie zarzutu - a tym samym, przeprowadzona przed Sądem I instancji kontrola miała charakter niekompletny; a w konsekwencji również II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, a to art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że organ nie dopuścił się naruszenia ww. przepisów u.p.e.a., uznając, że zajęte w toku egzekucji środki (kwoty), znajdujące się na rachunku skarżącej M. P., a pochodzące od Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i przelane pod tytułem "Stypendia UEK" - podlegały egzekucji administracyjnej, a przez to również oddaleniu skargi, podczas gdy przekazane w ramach realizacji zajęcia środki stanowią "kwoty otrzymane jako stypendia", o których mowa w art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a., a zatem składniki majątkowe niepodlegające egzekucji administracyjnej z mocy ustawy, co w realiach niniejszej sprawy powinno prowadzić do uznania podniesionego przez skarżącą zarzutu niedopuszczalności egzekucji, a w konsekwencji uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów strona przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów procesowych oraz materialnych, niemniej jednak sposób ich sformułowania pozwala w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na łączne odniesienie się do nich. Zarzuty te są niezasadne. Przed przystąpieniem do rozważań nad postawionymi w skardze kasacyjnej zarzutami wskazać należy, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę zarzutów stanowią okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a. Katalog ten obejmuje 10 przypadków i ma charakter zamknięty. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin ten uznać należy za termin zawity. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej. Podkreślić należy, że zobowiązany po upływie 7 dniowego terminu do wnoszenia zarzutów nie może ani uzupełnić już złożonych zarzutów ani wnosić nowych zarzutów powołując się na nowe podstawy. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., co oznacza, że winien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Analizując uzasadnienie wyroku Sądu I instancji stwierdzić trzeba, że stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Wynika z niego, że Prezydent Miasta Krakowa jako organ egzekucyjny uprawniony do prowadzenia egzekucji m. in. z rachunku bankowego, na podstawie tytułu wykonawczego z 13 sierpnia 2018r. prowadził egzekucję wobec skarżącej której przedmiotem była zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 54,00 zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał 1 października 2018r. zajęcia rachunku bankowego prowadzonego na rzecz skarżącej (zawiadomienie nr EW-02.3160.42599.2018.AB), natomiast 10 października 2018r. dokonał zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (nr EW-02.3160.45133.2018.AB, EW-02.3160.45137.2018.AB). W ramach realizacji zajęcia EW-02.3160.45133.2018.AB Bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 71,28 zł., która miała pochodzić ze środków przekazanych zobowiązanej przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie tytułem "STYPENDIA UEK." Skarżąca, pismem z 29 października 2019r. wniosła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzucając niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Podniosła, iż zajęte zostały środki niepodlegające egzekucji, a stanowiące świadczenia z pomocy społecznej. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że nie pracuje zarobkowo, nie ma przyznanych świadczeń rentowych ani emerytalnych, a jedyne źródło jej dochodu stanowią świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej. Tym samym zajęcie środków z jej rachunku bankowego zostało dokonane z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako podstawę prawną zarzutów wskazała art. 33 pkt 6 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 26 listopada 2018r. uznał zarzut wniesiony przez zobowiązaną za nieuzasadniony. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Postanowieniem z 10 czerwca 2019r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 16 września 2019r., ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta Krakowa raz jeszcze uznał wniesiony przez skarżącą zarzut za bezzasadny. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. poprzez zajęcie środków znajdujących się na jej rachunku bankowym, które nie podlegały egzekucji administracyjnej. Podała, iż zajęta kwota była przeznaczona na wydatki związane z operacją kręgosłupa, płatne badania, leczenie i inne potrzeby życiowe. Wskazała przy tym, iż w ramach bezpłatnych porad prawnych konsultowała się z prawnikiem, który potwierdził, iż do egzekucji doszło wbrew przepisom prawa. Podnosząc opisane w zażaleniu uchybienia wniosła o zwrot "bezprawnie zagrabionej kwoty w całości". W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie zarzuty podniesione przez skarżącą były niezasadne. Organu II instancji wskazał, iż przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego, a zatem egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym, natomiast wyjaśniając znaczenie przesłanek przedmiotowych niedopuszczalności egzekucji podniósł, iż odnoszą się one do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Dalej przywołując między innymi, treść art. 10 § 4 u.p.e.a. wyjaśnił, że środki wymienione w katalogu świadczeń niepodlegających egzekucji, powinny zostać uwzględnione przez Bank z urzędu i zwolnione spod egzekucji tego typu wierzytelności z rachunku bankowego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie taka sytuacja miała miejsce w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego Bank Polska Kasa Opieki S.A. Wówczas bowiem Bank nie przekazał na rzecz organu egzekucyjnego żadnych środków pochodzących z zajętego rachunku, na który wpływały zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Doszło zatem do uwzględnienia katalogu wyłączeń przewidzianych w u.p.e.a oraz prawie bankowym, a zatem w realiach niniejszej sprawy nie występuje żadna przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca kolejny raz wskazała, że świadczenia socjalne, jakie otrzymywała, są wymienione w katalogu jako niepodlegające egzekucji. Podkreśliła, że na skutek przeprowadzonej egzekucji zostały jej zabrane pieniądze przeznaczone na jedzenie. Powołała się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015r., sygn. akt K 21/14, zgodnie z którym obowiązek płacenia podatków nie może prowadzić do ubóstwa obywateli. Wskazała, iż jest osobą ubogą i o złym stanie zdrowia. Wyrokiem z 13 sierpnia 2020r. (sygn. akt I SA/Kr 146/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 stycznia 2022r. (sygn. akt I GSK 1060/21) uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił dla skarżącej adwokata. Z zarządzenia Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie z 25 czerwca 2020r. wynika, że jako pełnomocnik z urzędu w sprawie wyznaczony został adwokat P. K. Przesyłka zawierająca wskazane pismo została doręczona pełnomocnikowi w dniu 7 września 2020r. Zaskarżony wyrok wydany został natomiast na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2020r., a więc przed uzyskaniem przez adwokata P. K. informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w takiej sytuacji nie było możliwe zapoznanie się ze sprawą i podjęcie ewentualnych czynności procesowych przez pełnomocnika. Uznał zatem, że skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swych praw przed Sądem I instancji, co stanowi o zaistnieniu przesłanki nieważności postępowania wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pismem z 5 stycznia 2023r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę podnosząc w szczególności zarzut naruszenia: art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r.) w zw. z art. 8 § 1 pkt 11 tej ustawy poprzez przyjęcie, że zajęte w toku egzekucji kwoty, znajdujące się na rachunku bankowym skarżącej, a pochodzące z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, wpłacone tytułem "Stypendium UEK", podlegają egzekucji, gdy tymczasem środki te stanowią "kwoty otrzymane jako stypendia", o których jest mowa w art. 8 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a zatem składniki majątkowe niepodlegające egzekucji administracyjnej z mocy ustawy, co w realiach niniejszej sprawy powinno prowadzić do uznania podniesionego przez skarżącą zarzutu niedopuszczalności egzekucji. Rozpoznając sprawę ponownie i mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2022r. (sygn. akt I GSK 1060/21) WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji uzupełnienie zarzutów przez skarżącą na etapie odwołania od postanowienia organu pierwszej instancji należało uznać za spóźnione. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni aprobuje wykładnię przepisów prawa przedstawioną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Z niepodważonego stanu faktycznego sprawy wynika, że postępowanie zakończone postanowieniem SKO w Krakowie z 6 grudnia 2019r. zostało zainicjowane pismem skarżącej z 28 października 2018r. (data wpływu 29 października 2018r., k. 106 akt). W piśmie tym skarżąca sformułowała zarzut na czynności egzekucyjne, wskazując przy tym na zajęcie EW-02.3160.42599.2018.AB, a sam zarzut opierając o art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Natomiast w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 16 września 2019r. oraz w piśmie z 10 stycznia 2023r. wskazała na naruszenie art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Należy zatem stwierdzić, że po wniesieniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na etapie postępowania międzyinstancyjnego strona zmodyfikowała swoje pierwotne zarzuty, wskazując, że w ramach zajęcia z 10 października 2018r. (nr EW-02.3160.45133.2018.AB) wyegzekwowano od niej kwotę 71,22 zł, która została wypłacona jej jako stypendium. W ten sposób jak zasadnie wskazał to WSA niedopuszczalność egzekucji powiązana została z inną czynnością, aniżeli wskazana w piśmie inicjującym postępowanie. Niedopuszczalność ta swoje źródło miała w wyegzekwowaniu należności ze środków wprawdzie również wyłączonych spod egzekucji, ale nie na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a., ale art. 8 § 1 pkt 11 tej ustawy. Ponadto WSA prawidłowo przywołał, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) składać nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (wyrok WSA w Szczecinie z 7 lipca 2010r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11, wyrok WSA w Olsztynie z 1 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Ol 603/11). Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2485/04, a także P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1 lipca 2015r.). Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą zatem odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. W świetle powyższego uzupełnienie zarzutów przez skarżącą na etapie odwołania od postanowienia organu pierwszej instancji jest spóźnione. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył przepisów procedury sądowoadministracyjnej tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (wyrok NSA z 20 grudnia 2012r., II OSK 1580/11), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 21 stycznia 2014r., II GSK 1560/12). Przedstawiona powyżej ocena okoliczności sprawy przeczy temu aby w toku dotychczasowego postępowania pominięte zostały istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Nie pozwala to potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów innej ustawy oznacza, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, przedmiotu uregulowania i obszaru ewentualnego zastosowania, może wchodzić w rachubę stosowanie pełne, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, bądź niestosowanie w ogóle określonych przepisów, do których odpowiedniego zastosowania odesłano. Oznacza to zatem, że tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego, nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, a jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. W postępowaniu egzekucyjnym stosuje się zatem odpowiednio następujące zasady: wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania, zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę pisemnego załatwienia sprawy (art. 14 § 1 k.p.a.). Przypomnieć należy, że wskazana wyżej zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) zakłada, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym wypadku zakresu żądania, które skierowała skarżąca do organu egzekucyjnego. Wbrew stanowisku skarżącej, WSA nie naruszył wymienionych przepisów i prawidłowo uznał, że przepisy te nie zostały naruszone przez organy. Ponad wszelką wątpliwość w tej sprawie przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie organu egzekucyjnego wydane w postępowaniu zażaleniowym w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd kontrolował, czy organ w sposób prawidłowy rozpoznał zarzuty postawione przez skarżącą z zachowaniem ustawowego terminu. Powyższe oznacza, że wbrew temu co wywodził pełnomocnik strony przed WSA i obecnie dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą zatem odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. Wskazać też należy, że przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, a jego zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Skoro WSA w Krakowie uznał, że w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą, to prawidłowo wskazał art. 151 p.p.s.a. jako podstawę wyrokowania. Ze względu na przedstawioną argumentację wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zarówno te dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu, jak i te odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieusprawiedliwione. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI