I GSK 342/23

I GSK 342/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Po 661/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-12-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1234
art. 27 ust. 1 pkt. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 79a , 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 382
§ 8 ust. 9
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 661/22 w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2022 r., nr 396/21/2022 w przedmiocie płatności dobrostanowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. T. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 661/22, oddalił skargę S. T. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu (dalej zwanego "Dyrektorem ARiMR") z 23 czerwca 2022 r., w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył opisany powyżej wyrok w całości i na podstawie art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U z 2023 r, poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a.") wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała przepisy § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. 2020 r., poz. 382 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem dobrostanowym" poprzez:
a) uznanie przepisu § 8 ust. 9 za obligatoryjny, t.j. nakładający na rolnika obowiązek dokonania pewnych czynności, podczas gdy użyte w przepisie wyrażenie "rolnik może" oznacza fakultatywność tych czynności;
b) uznanie, że strona wiedziała o wystąpieniu nieprawidłowości i nie usunęła ich do czasu wydania i doręczenia decyzji, podczas gdy skarżący został zawiadomiony o wygenerowanym przez system informatyczny błędzie, dopiero w treści decyzji Kierownika Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu;
2) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała przepisy § 8 ust. 7 rozporządzenia dobrostanowego w zw. z art. 27 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1234 ze zm.; dalej zwanej "ustawą PROW") poprzez:
a) niewezwanie strony na piśmie do złożenia wyjaśnień po wygenerowaniu przez system informatyczny błędu i nieumożliwienie przekazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, kopii stron zaktualizowanego planu poprawy dobrostanu zwierząt zawierających informacje, o których mowa w ust. 1 i 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia;
b) uznanie, że organ administracyjny jest zwolniony z wszelkich obowiązków dowodowych oraz obowiązku stania na straży praworządności;
3) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała przepisy art. 7a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a.") poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony istniejących w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej § 8 ust. 9 oraz § 8 ust. 7 rozporządzenia dobrostanowego, w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego było odebranie stronie uprawnienia;
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W piśmie procesowym z 14 lutego 2023 r. skarżący, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor ARiMR, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne.
Mając na uwadze, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 p.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 p.p.s.a. wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami p.p.s.a.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie skargi kasacyjnej polegające na błędnym przyporządkowaniu poszczególnych zarzutów do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a. nie uzasadnia wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., II FSK 684/05, LEX nr 273665), uzasadnia jednak stwierdzenie, że w sprawie nie został spełniony konieczny wymóg profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W realiach niniejszej sprawy okoliczność ta wymaga szczególnego podkreślenia, gdy się uwzględni okoliczność, że dopiero z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą przede wszystkim naruszenia przepisów prawa materialnego jednocześnie mając na uwadze, że jedynie ostatni zarzut skargi kasacyjnej odnosi się do naruszenia przepisów postępowania.
W ramach rekonstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej na tle ich treści i uzasadnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zakwalifikował pierwszy zarzut skargi kasacyjnej jako zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, drugi jako zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, a ostatni zarzut skargi kasacyjnej jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dokonując takiej rekonstrukcji zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że wprawdzie zasadniczo sąd drugiej instancji nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), jest to jednak dopuszczalne, gdy pozwala na to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna oraz argumentacja uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11).
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero, bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 5 maja 2004 r., FSK 6/04; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie w ramach sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów nie wykazał takich następstw, a zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 27 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy PROW nie mógł odnieść skutku.
Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zatem w powyższych przepisach ustawa PROW 2014-2020 odwraca zasady obowiązujące na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przedstawionych regulacji wynika, że prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa – tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie k.p.a. – na organie prowadzącym sprawę, lecz na stronie postępowania (osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne). Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – a zatem ten, który przedstawi strona postępowania. Przekazanie przez ustawodawcę inicjatywy dowodowej na rzecz wnioskodawcy nie pozbawia przy tym organów prawa dokonywania kontroli wniosków.
Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, a także wyrok NSA z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17). Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także – do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1331/18). Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18).
Skarżący upatruje naruszenia omówionego przepisu ustawy w braku odniesienia się do istotnych kwestii wymienionych w 6 tiretach na stronach 11 – 12 skargi kasacyjnej. Nie mniej jednak nie wskazuje wpływu braku oceny wymienionych okoliczności na wynik rozstrzygnięcia.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi tutaj zatem o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o takie naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 938/22).
Z punktu widzenia przedstawionych uwag, według Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należało, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby zarzucane naruszenia przepisu ustawy PROW miały wpływ na wynik sprawy w znaczeniu, w jakim przedstawiono to powyżej. W postawionym zarzucie, a także w jego uzasadnieniu brak jest tego elementu podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów o postępowaniu. Brak więc w złożonym środku zaskarżenia wywodu wskazującego wpływ wskazanego naruszenia przepisów o postępowaniu na wynik sprawy. Już sama wadliwość zarzutu kasacyjnego skutkuje tym, że skarga kasacyjna w tym zakresie nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku prawnego w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.
Skutku takiego nie wywołuje również powiązany z art. 27 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy PROW zarzut naruszenia § 8 ust. 7 rozporządzenia dobrostanowego, bowiem skarżący kasacyjnie plan poprawy dobrostanu zwierząt dołączył do wniosku o płatność i plan ten zawierał informacje, określone w ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia dobrostanowego, oraz informacje z ust. 2 pkt 4 lit. b załącznika nr 1 do tegoż rozporządzenia.
Regulacja określona w § 8 ust. 7 rozporządzenia dobrostanowego stanowiąca, iż w przypadku gdy rolnik nie dołączył do wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c dokumentów (......) kierownik biura wzywa rolnika na piśmie do dokonania tej czynności lub przekazania tych informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że rolnik dokonał już tej czynności lub przekazał już te informacje nie miała w sprawie zastosowania. Omawiany przepis prawa reguluje bowiem kwestię wezwania w przypadku braku dokonania czynności, polegającej na złożeniu obowiązkowego, w tym przypadku do 12 lipca 2021 r., planu poprawy dobrostanu zwierząt. Mając na względzie, że skarżący kasacyjnie obowiązku tego dochował, nie było podstaw do jego wzywania w trybie § 8 ust. 7 rozporządzenia dobrostanowego.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni § 8 ust. 9 rozporządzenia dobrostanowego polegającego zdaniem strony na błędnym przyjęciu, że złożenie zmiany planu poprawy dobrostanu zwierząt jest obowiązkiem rolnika oraz, że zmiana ta nie może zostać dokonana po zawiadomieniu o wystąpieniu nieprawidłowości zawartym w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie płatności dobrostanowej.
Zgodnie z § 8 ust. 9 rozporządzenia, rolnik może, do czasu zawiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości albo do czasu powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, dokonać zmiany w planie poprawy dobrostanu zwierząt i niezwłocznie poinformować o tych zmianach kierownika biura powiatowego Agencji. Treść powołanego przepisu wskazuje, że prawodawca umożliwił rolnikom dokonywanie zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt, jednakże zgodnie § 8 ust. 9 rozporządzenia, zobowiązany jest o tym fakcie niezwłocznie poinformować kierownika biura powiatowego Agencji. Niewątpliwie ustawodawca w niniejszej normie użył sformułowania "rolnik może", co mogłoby wskazywać na fakultatywność dostarczenia zmiany planu poprawy dobrostanu. Jednakże przepis ten odczytywany systemowo, łącznie z pozostałymi przepisami rozporządzenia, w tym w szczególności § 14 ust. 1, zgodnie, z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej (...) oraz z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego, w myśl którego gdy liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu 2.2 w gospodarstwie jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt – o więcej niż 5% obniżenie płatności wynosi 100 % – wskazuje, że w interesie rolnika jest poinformowanie organu o zmianach w dobrostanie, bowiem niezgodność w tym skutkuje negatywnymi konsekwencjami w postaci obniżenia płatności.
Dodatkowo przepis § 8 ust. 9 rozporządzenia wyklucza możliwość dokonywania zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt w przypadku, gdy rolnik został powiadomiony o wystąpieniu nieprawidłowości albo gdy został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że liczbę zwierząt, do której przysługuje płatność dobrostanowa, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Oznacza to, że rolnik we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej nie wskazuje konkretnych sztuk zwierząt, do których wnioskuje o płatność, ani nie określa ich liczby, bowiem Agencja pozyskuje informacje o liczbie posiadanych odpowiednich zwierząt z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Jest to możliwe z tego względu, że wymogami danego wariantu są objęte wszystkie zwierzęta danego gatunku i grupy technologicznej posiadane w gospodarstwie.
Zgodnie z wnioskiem i planem poprawy dobrostanu zwierząt, w roku 2021 skarżący kasacyjnie mógł w swoim gospodarstwie jednocześnie utrzymywać maksymalnie 398 szt. krów mlecznych. Natomiast w wyniku weryfikacji w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt stwierdzano, że w okresie od 21 sierpnia 2021 r. do 28 października 2021 r. oraz w dniach 12 listopada 2021 r.,15 listopada 2021 r., 1 lutego 2022 r. oraz w dniach 8 – 10 lutego 2022 r., miało miejsce przekroczenie dopuszczonej maksymalnej obsady w gospodarstwie ze względu na realizowany wariant. Najwyższe przedeklarowanie w liczbie 22 sztuk zwierząt, ustalono w okresie 22 – 24 sierpnia 2021 r.
Mając na uwadze konsekwencje wynikające z przekroczenia liczby zwierząt podanej w planie poprawy dobrostanu, skarżący działając we własnym interesie powinien poinformować organ o fakcie ich zwiększonej ilości.
Treść powołanego przepisu § 8 ust. 9 rozporządzenia nie określa w jakim trybie powinno nastąpić zawiadomienie o wystąpieniu nieprawidłowości. Zwrócić też należy uwagę, że przywołane regulacje z art. 27 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy PROW skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (zob. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II GSK 344/11; wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11). Dodatkowo z mocy art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy PROW organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Zatem w postępowaniu o przyznanie płatności dobrostanowej organ nie ma obowiązku poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ani organ administracji publicznej nie jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Ponadto, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, nawet wtedy, gdy strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Tym samym zawiadomienie o wystąpieniu nieprawidłowości nie musi być dokonane odrębnym pismem, jeszcze przed wydaniem decyzji. Z uwagi na specyficzną, uproszczoną formę postępowania informacja w tym zakresie może być zawarta w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie płatności dobrostanowej.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. Należy wskazać, że w unormowaniu art. 7a § 1 k.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (tzw. pat interpretacyjny) – por. wyroki NSA: z 3 lutego 2021 r., sygn. III OSK 3286/21, OSP 2021 r. nr 7-8, poz. 64; z 18 października 2022 r., sygn. III OSK 1347/21. Tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.