I GSK 340/24

I GSK 340/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Salachna /przewodniczący/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 389/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-12-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2018 poz 1784
§ 31 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 389/23 w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 19 września 2023 r. nr 9010-2023-003273 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od T.S. na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku 2 000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 grudnia 2023 r., sygn. I SA/Bk 389/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej WSA w Białymstoku) po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.S. (dalej zwanego skarżącym lub wnioskodawcą) na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARiMR) w Łomży z dnia 19 września 2023 r., nr 9010-2023-003273, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne, za lata 2019 r. - 2020 r., uchylił zaskarżoną decyzję.
W stanie faktycznym sprawy w dniu 4 kwietnia 2019 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu płatności ekologicznych na 2019 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z dniu 11 grudnia 2019 r., nr 0198-2019-016807, przyznał skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na 2019 r. w kwocie 6 093,20 zł, w tym: pakiet 6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 9,52 ha. Przyznana płatność została zwiększona o kwotę 1 000 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2019 r. Decyzja została skutecznie doręczona w dniu 12 grudnia 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).
W dniu 17 kwietnia 2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2020 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z 5 stycznia 2021 r., nr 0198-2020-016708, przyznał skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na 2020 r. w kwocie 6 103,90 zł, w tym: pakiet 6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 9,52 ha. Przyznana płatność została zwiększona o kwotę 1 000 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2020 r.
W dniu 25 maja 2021 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2021 r., po rozpoznaniu którego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z 3 lutego 2022 r., nr 0198-2022-003031, odmówił przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na rok 2021 w ramach pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2021 r. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 7 lutego 2022 r. i stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Następnie, w dniu 17 maja 2023 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji nr 0198-2019-016807 i nr 0198-2020-016708.
Decyzją z 5 czerwca 2023 r., nr 0198-2023-012211, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020), w łącznej wysokości 12 197,10 zł. Decyzja nie została skutecznie doręczona.
W związku z brakiem skutecznego doręczenia ww. decyzji, Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży w dniu 11 lipca 2023 r. wydał postanowienie nr 9010-00000001569/23 o niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego odwołania od niej.
Zawiadomienie z dnia 17 maja 2023 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji nr 0198- 2019-016807 z dnia 11 grudnia 2019 r. i decyzji nr 0198-2020-016708 z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) zostało skutecznie doręczone w dniu 17 lipca 2023 r.
Decyzja nr 0198-2023-012211 z dnia 5 czerwca 2023 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020) została skutecznie doręczona w dniu 28 lipca 2023 r.
W niniejszej sprawie, dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ustalono, że skarżący, składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2019 rok, zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań we wniosku z dnia 4 kwietnia 2019 r. przez okres 5 lat od podjęcia zobowiązania, czyli od 15 marca 2019 r. do 14 marca 2024 r. Powyższe zobowiązanie wieloletnie zostało określone w decyzji nr 0198-2019-016807 z dnia 11 grudnia 2019 r.
Pięcioletni charakter zobowiązania wynika z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 ze zm.).
Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 19 września 2023 r., nr 9010-2023-003273, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, skarżący deklarował realizację zobowiązań wynikających z przedmiotowego wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia 15 marca 2019 r. do dnia 14 marca 2024 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji nr 0198-2019-016807 z dnia 11 grudnia 2019 r. i wynikało z § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia ekologicznego. Skarżący zobowiązał się do realizacji działania rolnictwo ekologiczne w ramach trwałych użytków zielonych (pakiet 6) do powierzchni 9,52 ha. Powodem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych za lata 2019-2020 było stwierdzenie w 2021 r., w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, niespełnienia warunku określonego w rozporządzeniu do przyznania płatności ekologicznej. Organ wyjaśnił, że w 2021 r. skarżący nie spełnił warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. Konsekwencją powyższego jest odmowa w 2021 r. przyznania płatności ekologicznej w pakiecie 12, a przyznana za lata 2019-2020 płatność podlega zwrotowi.
WSA w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd zauważył, że zobowiązanie ekologiczne, którego podjął się skarżący zostało uregulowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 487 z późn. zm.) oraz w przepisach krajowych – w rozporządzeniu ekologicznym, wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137 z późn. zm., dalej zwanej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
WSA w Białymstoku doszedł do wniosku, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy rację ma skarżący, że wydane w jego sprawie decyzje nie wyjaśniają w sposób jasny i klarowny w jaki sposób organy I i II instancji wykonały przeliczenia związane z wymaganą liczbą zwierząt do powierzchni areału w spornych latach w celu otrzymania płatności ekologicznych, a w konsekwencji niewyjaśnienie w jaki sposób organ I i II instancji ustalił, że w 2019 i 2020 r. skarżący nie posiadał wymaganej liczby zwierząt uprawniającej do ubiegania się o wypłaconą mi płatność ekologiczną, w szczególności nie wskazano jakie zwierzęta posiadał, a ilu sztuk i jakiego rodzaju zwierząt brakowało w gospodarstwie. W konsekwencji skarżący uważa, że nikt nigdy nie wyjaśnił mu skąd wynika brakujący współczynnik DJP, ponadto pracownicy organu I instancji sami wskazali skarżącemu, że nie potrafią wyjaśnić jak ustalono współczynnik DJP. Generalnie więc oceny wymagają w tej sprawie zarzuty procesowe skargi związane z niezebraniem wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nieodpowiadający wymaganiom ustawowym to jest bez wskazania, które konkretnie dowody zdaniem organu administracji są wiarygodne i przemawiają za uznaniem, iż doszło do nienależnego pobrania środków pochodzących z funduszy, jak również poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz wykładni tych przepisów w spornej kwestii dotyczącej wskazania na czym polegało niespełnienie warunku przyznania płatności,
WSA w Białymstoku doszedł do wniosku, że choć wydana decyzja zawiera obszerne uzasadnienie to jednak uzasadnienie dotyczące meritum sprawy jest lakoniczne i poza przytoczeniem przepisów prawa sprowadza się do wskazanie, że skarżący w 2021 r. nie spełnił wymogów ubiegania się o płatności ekologiczne z uwagi na spadek wskaźnika DJP. W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił jedynie, że w 2021 r. skarżący nie spełnił warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. Konsekwencją powyższego jest odmowa w 2021 r. przyznania płatności ekologicznej w pakiecie 12, a przyznana za lata 2019-2020 płatność podlega w tej sytuacji zwrotowi.
Powyższe lakoniczne uzasadnienie nie spełnia kryteriów ustawowych z art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności organy I i II instancji nie wskazały w jaki sposób dokonano przeliczenia DJP w stosunku do zwierząt, które posiadał skarżący i nie wyjaśniły dlaczego obecnie okazało się, że ich nie posiada.
Organ II instancji nie wskazał jak dokonano przeliczenia i ilu zwierząt brakowało, abym otrzymał płatność ekologiczną. Odnosi się jedynie do decyzji w sprawie nieprzyznania płatności ekologicznej za 2021 z dnia 3 lutego 2022 r. wskazując, że tam wyjaśniono sporne kwestie, a sprawa ta stanowiła odrębne postępowanie administracyjne w związku z tym nie wymaga wyjaśnienia w toku skarżonego postępowania odnośnie zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Nie sposób się z tym zgodzić. Przedmiotem badania w tym postępowaniu jest nie tylko ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, ale także ocena wystąpienia przesłanek przemawiających za odstąpieniem od obowiązku zwrotu tych środków. Jeśli organ tych przesłanek nie wskazuje, nie wymienia na czym polegało ich niespełnianie w konkretnej sprawie i jak doszło do tego, że skarżący początkowo je spełniał, a w pewnym momencie już nie to bez tak rozumianego opisania przez organ podstaw rozstrzygnięcia Sąd nie jest w stanie sprawować funkcji kontrolnej działań organu, który wynika z art. 3 § 1 P.p.s.a.
WSA w Białymstoku wyraził pogląd, że organ w uzasadnieniu ma obowiązek wskazania sposobu wyliczenia DJP aby uzasadnić swoją decyzję. Natomiast z uzasadnienia decyzji organu I i II instancji to nie wynika (nie wskazano sposobu wyliczenia DJP i na czym polegało jego niespełnienie przez skarżącego), co w istocie oznacza, że decyzja została wydana całkowicie dowolnie, bez uzasadnienia podstaw prawnych i oparta jest jedynie na subiektywnym odczuciu organu I i II instancji. To zaś narusza przepisy K.p.a. dotyczące prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej w sposób nieodpowiadający wymaganiom ustawowym, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem omówionych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik.
W związku z powyższym Sąd nakazał organowi poczynienie ustaleń w zakresie wyjaśnienia czy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia, a w dalszej kolejności wyjaśnienie właściwej podstawy prawnej ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności, w kontekście omówionych wyżej rozbieżności.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku wniósł Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie ekologiczne) poprzez błędne przyjęcie, iż w uzasadnieniu decyzji konieczne było wskazanie wyliczenia wskaźnika DJP, gdyż mogło to mieć wpływ na zmniejszenie kwot nienależnie pobranych płatności, podczas gdy ww. przepis rozporządzenia stanowi, iż płatność ekologiczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje zobowiązania ekologicznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności ekologicznej określonych w rozporządzeniu i nie pozwala na miarkowanie wysokości tego zwrotu.
2. naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania/sprawy, tj.:
a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., 77 § 4 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organ administracji naruszył przywołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co było konsekwencją dokonania przez Sąd błędnej wykładni art. § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, polegającej na przyjęciu, że organ winien był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazać sposób wyliczenia wskaźnika DJP, podczas gdy ww. wskaźnik został wyliczony w uprzednio zakończonym postępowaniu administracyjnym zakończonym prawomocną decyzją nr 0198-2022-003031, a organ administracji w tym postępowaniu nie dokonywał ponownego przeliczenia tego wskaźnika, a ustalenie jego wysokości nie było przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnym.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku, a także zasądzenia na swoją rzecz od wnioskodawcy kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że w niniejszym postępowaniu, następczym wobec odmowy przyznania płatności organ był związany ustalonym za rok 2021 wskaźnikiem DJP. Nie ustalał więc ponownie spełnienia warunków do przyznania płatności określonych w § 2 ust. 1 pkt 4 w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, bowiem celem tego postępowania nie jest badanie kwestii rozstrzygniętych ostateczną decyzją administracyjną.
Tego rodzaju wskaźniki zostały ustalone w ramach prawomocnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sokółce nr 0198-2022-003031 o odmowie przyznania płatności za 2021 r. Konsekwencją nieosiągnięcia wysokości określonego wskaźnika DJP jest odmowa w roku 2021 przyznania płatności ekologicznej w pakiecie 12, a przyznana za lata 2019-2020 płatność podlega zwrotowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego więc względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są zaś wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 P.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarżący kasacyjnie organ sformułował przeciwko wyrokowi WSA w Białymstoku dwa zarzuty, spośród których pierwszy oparł na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego, drugi zaś na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., obejmującej naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty te, choć odmienne rodzajowo, w rzeczywistości mają komplementarny charakter, albowiem skarżący kasacyjnie wiąże bezpośrednio przyczyny naruszenia regulacji procesowych z błędną wykładnią przepisu prawa materialnego, jakim niewątpliwie jest § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego. To bowiem do tej regulacji, wymienionej jako jedyna podstawa prawna zarzutu opartego na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego, organ wprost się odwołał także w swoim procesowym zarzucie.
Tak więc z wyżej wymienionych względów uzasadnione jest łączne odniesienie się do obu tych zarzutów.
I tak odnosząc się do kwestii zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej organu w pierwszej kolejności zauważyć należy, że podstawą uchylenia przez WSA w Białymstoku zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, było przede wszystkim niespełnienie przez uzasadnienie decyzji wymogów z art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i oceny dowodów. W tym ostatnim zakresie dodatkowo wskazano także na niezebranie wystarczającego materiału dowodowego. Takie stanowisko zajął Sąd I instancji, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, że wymóg zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rozważań odnośnie sposobu wyliczenia zachowania wskaźnika DJP, w odniesieniu do płatności za 2021 r., WSA w Białymstoku wywiódł z regulacji § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego. Otóż Sąd I instancji w ogóle nie odwołał się w swych rozważaniach do tego przepisu, a niespełnienie przez uzasadnienie zaskarżonej do niego decyzji wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. wywiódł bezpośrednio z treści tego właśnie przepisu.
Podobnie wygląda sytuacja jeżeli chodzi o kwestie związane z przeprowadzoną oceną dowodów. W tym wypadku również brak jest podstaw do przyjęcia, że to właśnie z § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego Sąd wywiódł konieczność zamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań odnoszących się do problematyki zapewnienia odpowiedniego współczynnika DJP, za konkretny rok realizacji zobowiązania wieloletniego.
Jeżeli chodzi o wykładnię § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego to w tym miejscu należy zauważyć, że przepis ten zawiera wyłącznie generalną podstawę domagania się zwrotu pobranych przez producenta tytułem płatności ekologicznej środków, w sytuacji niespełnienia warunków jej uzyskania. Zgodnie bowiem z jego literalnym brzmieniem płatność ekologiczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania ekologicznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności ekologicznej określonych w rozporządzeniu. Nie ma więc w tym wypadku mowy o kreowaniu przez ten przepis konkretnych wymogów odnośnie uzasadnienia zaskarżonej decyzji czy kierunku prowadzenia postępowania dowodowego.
W niniejszym przypadku przedmiotem oceny WSA w Białymstoku, realizowanej z punktu widzenia zgodności z prawem, była decyzja w przedmiocie ustalenia wnioskodawcy kwoty nienależnie pobranych płatności. Jak wynika z treści tej decyzji ustalenie tego rodzaju kwoty było przede wszystkim konsekwencją zaprzestania przez skarżącego realizacji pięcioletniego zobowiązania ekologicznego, w trzecim roku jego wykonywania, na skutek niespełnienia przesłanek uzyskania wsparcia w tym właśnie trzecim roku realizacji zobowiązania, tj. roku 2021. Te okoliczności zostały stwierdzone w wydanej co do tego roku realizacji zobowiązania decyzji. To właśnie w tej decyzji, która stała się decyzją ostateczną i prawomocną, organ wytknął wnioskodawcy niespełnienie wymogu odnoszącego się do współczynnika DJP.
W niniejszej sprawie, w wydanej w jej okolicznościach decyzji, niejako w konsekwencji rozstrzygnięcia odnośnie nieprzyznania płatności za 2021 r., organ z uwagi na zaprzestanie realizacji programu wieloletniego, w trzeci jego roku, ustalił wnioskodawcy kwotę nienależnie pobranych płatności. To na tę to okoliczności wskazano jednoznacznie w samej decyzji ustalającej obowiązek zwrotu płatności, wyjaśniając konieczność jej wydania wcześniejszym nieprzyznaniem płatności za 2021 r.
Tak więc mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że o ile brak jest podstaw do uznania zasadności materialnoprawnego zarzutu skargi kasacyjnej organu, gdyż Sąd I instancji nie dopuścił się błędnej wykładni § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, w postaci wskazanej w zarzucie, to za zasadny uznać należy drugi z jej zarzutów, oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. WSA w Białymstoku uchybił bowiem przytoczonym w tym zarzucie przepisom, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 77 § 4 K.p.a., gdyż nie ma podstaw do przyjęcia, że w decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności organ winien był wskazać sposób wyliczenia wskaźnika DJP, w odniesieniu do płatności za 2021 r. Tego rodzaju okoliczności winny bowiem zostać wyjaśnione w decyzji bezpośrednio dotyczącej tego właśnie roku, a nie w decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności za lata poprzednie, tj. lata 2019-2020, gdyż jej zakres przedmiotowy jest zupełnie odmienny.
Ustalając ostateczną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności wydający ją organ podał prawną i faktyczną podstawę jej wydania, odpowiednio je przy tym wyjaśniając. W tym zakresie w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazał na zaprzestanie realizacji wieloletniego zobowiązania, w związku z niespełnieniem przesłanek uzyskania wsparcia za 2021 r. (które to zostało stwierdzone w ostatecznej i prawomocnej decyzji odmawiającej przyznania płatności właśnie za ten rok), tak więc nie można zasadnie mówić o tym, co przyjął Sąd I instancji, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Zasadnie też organ podniósł, że ponowne przeliczenie wskaźnika DJP za 2021 r. nie było przedmiotem prowadzonego przez niego postępowania.
W związku z powyższym na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną rozpoznał skargę wnioskodawcy na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży z 19 września 2023 r. W tym ostatnim zakresie, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, gdyż przedmiotowa decyzja odpowiada prawu.
Na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 P.p.s.a., w zw. art. 207 § 1, w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., oraz § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, dalej zwanego rozporządzeniem), Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od wnioskodawcy (skarżącego w postępowaniu przed Sądem I instancji) na rzecz skarżącego kasacyjnie Prezesa ARiMR kwotę 2 000 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną, w wysokości 1 800 zł oraz zwrot kosztów wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł.