I GSK 332/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa ZUS. Sprawa wywodziła się z postanowienia Oddziału ZUS o kontynuowaniu czynności kontrolnych, na które skarżąca wniosła sprzeciw. Prezes ZUS uchylił to postanowienie, uznając sprzeciw za wniesiony z uchybieniem terminu. WSA jednak uznał, że sprzeciw był wniesiony prawidłowo i że organ powinien rozpatrzyć go merytorycznie, a nie odmawiać wszczęcia postępowania. NSA w pełni zgodził się z WSA, oddalając skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że ocena terminu do wniesienia sprzeciwu dotyczącego przekroczenia czasu kontroli powinna uwzględniać rzeczywisty czas trwania kontroli, a nie tylko datę wskazywaną przez stronę. Stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy zostało uznane za nieprawidłowe, gdyż przepisy Prawa przedsiębiorców dotyczące sprzeciwu stanowią regulację szczególną. NSA potwierdził, że postępowanie wywołane sprzeciwem wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do wniesienia sprzeciwu w kontekście kontroli przedsiębiorcy, zasada lex specialis w relacji Prawa przedsiębiorców do k.p.a., obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprzeciwu dotyczącego czasu trwania kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli przedsiębiorcy przez ZUS i wniesienia sprzeciwu w oparciu o przekroczenie czasu trwania kontroli.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzeciw przedsiębiorcy wniesiony w związku z zarzutem przekroczenia czasu trwania kontroli powinien być rozpatrzony merytorycznie, czy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie jego rozpatrzenia z powodu rzekomego uchybienia terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzeciw powinien być rozpatrzony merytorycznie. Organ powinien oceniać zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu nie tylko w oparciu o datę wskazywaną przez stronę, ale także biorąc pod uwagę realny czas trwania kontroli.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ocena terminu do wniesienia sprzeciwu dotyczącego przekroczenia czasu kontroli musi uwzględniać obiektywny czas trwania kontroli, a nie tylko datę wskazywaną przez stronę. Stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w tej sytuacji było nieprawidłowe, gdyż przepisy Prawa przedsiębiorców stanowią lex specialis.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a. w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu przedsiębiorcy wobec czynności kontrolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. było nieprawidłowe, ponieważ przepisy Prawa przedsiębiorców dotyczące sprzeciwu są regulacją szczególną i wyłączają stosowanie tej ogólnej normy k.p.a. w tym zakresie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy Prawa przedsiębiorców dotyczące sprzeciwu (art. 59) są regulacją szczególną w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami k.p.a., w tym art. 61a § 1.
Przepisy (6)
Główne
Prawo przedsiębiorców art. 59 § ust. 1, 3, 4, 7 i 9
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Sprzeciw przedsiębiorcy wobec czynności kontrolnych ma na celu ochronę jego praw. Termin do jego wniesienia (3 dni robocze) powinien być oceniany w kontekście faktycznego czasu trwania kontroli, a nie tylko daty wskazanej przez stronę. Organ rozpatrujący sprzeciw może wydać jedynie postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Pomocnicze
Prawo przedsiębiorców art. 55 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Określa maksymalny czas trwania kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten, dotyczący odmowy wszczęcia postępowania, nie miał zastosowania w sprawie ze względu na szczególną regulację sprzeciwu w Prawie przedsiębiorców.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ odwoławczy nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • Ocena terminu do wniesienia sprzeciwu powinna uwzględniać realny czas trwania kontroli, a nie tylko datę wskazywaną przez stronę. • Przepisy Prawa przedsiębiorców dotyczące sprzeciwu są regulacją szczególną i wyłączają stosowanie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy słusznie uchylił postanowienie organu I instancji, ponieważ zachodziły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • Sprzeciw został wniesiony po terminie, dlatego nie podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu. • Sąd I instancji naruszył art. 59 ust. 7 i 9 Prawa przedsiębiorców, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy skarżący wniósł sprzeciw w terminie oraz rozstrzygnięcie jakie są konsekwencje jego złożenia. • Ocena zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu wyłącznie w oparciu o wskazywany przez stronę termin zakończenia kontroli rodzi ryzyko uznania go za spóźniony, mimo że byłby on wniesiony z zachowaniem terminu liczonego od dnia, w którym rzeczywiście kontrola ta winna się zakończyć. • Przepisy art. 59 ustawy stanowią regulację szczególną w relacji do kodeksu postępowania administracyjnego. Mamy więc tu do czynienia z zasadą lex specialis derogat legi generali. • tertium non datur, innej możliwości nie ma.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Piszczek
sędzia
Jacek Boratyn
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia sprzeciwu w kontekście kontroli przedsiębiorcy, zasada lex specialis w relacji Prawa przedsiębiorców do k.p.a., obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprzeciwu dotyczącego czasu trwania kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli przedsiębiorcy przez ZUS i wniesienia sprzeciwu w oparciu o przekroczenie czasu trwania kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli przedsiębiorców przez ZUS – prawidłowego stosowania terminów i procedur. Wyjaśnia, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące sprzeciwu, co jest istotne dla wielu firm.
“ZUS przegrywa w NSA: Kluczowa interpretacja terminu sprzeciwu w kontrolach przedsiębiorców.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.