I GSK 3309/18

I GSK 3309/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Dariusz Dudra
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
V SA/Wa 912/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-04-04
Skarżony organ
Komisja Orzekająca
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 885
art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a-b, art. 46 ust. 1, art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 168
art. 4 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 2062
art. 22 par. 1 pkt 1, art. 31a par. 1 pkt 2-3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 912/17 w sprawie ze skargi W. K. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 23 stycznia 2017 r. nr BDF1.4800.86.2016 w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 912/17 oddalił skargę W. K. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 23 stycznia 2017 r. nr BDF1.4800.86.2016 w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zarzucając zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą jego wydania:
1.polegający na przyjęciu, że skarżący jednym czynem dopuścił się naruszenia dyscypliny finansów publicznych w sytuacji, gdy 14 stycznia 2014r. wyrównał sędziom wynagrodzenie za lata poprzednie, a w dniu 20 maja 2014r. dokonał zmiany dekretów dotyczących ich bieżącego wynagrodzenia;
2.polegający na przyjęciu, że Dyrektor Sądu Okręgowego dowiedział się o planowanych podwyżkach dopiero po wręczeniu dekretów sędziom, w sytuacji, gdy skarżący przed ich wręczeniem ustalał skutki finansowe ich wprowadzenia z Dyrektorem; a nadto
1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, wbrew wyraźnej treści tego przepisu, że wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, nie są jego normą objęte;
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że upoważnienie do zaciągania zobowiązań określonych tym przepisem może zostać przekroczone poprzez ustalenie uposażenia sędziów wraz z pochodnymi;
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z. art. 46 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że upoważnienie do zaciągania zobowiązań określonych tym przepisem zostało przekroczone poprzez ustalenie uposażenia sędziów wraz z pochodnymi, a limit określony powyższym przepisem zostaje ustalony dopiero po odjęciu zobowiązań przeznaczonych na uposażenie sędziów wraz z pochodnymi;
d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez uznanie, że skarżący naruszył dyscyplinę finansów publicznych poprzez przekroczenie upoważnienia zawartego w planie finansowym Sądu na rok 2014r., w sytuacji gdy zakres upoważnienia określonego planem finansowym, dokonuje się z. pominięciem uposażenia sędziów z pochodnymi określonym w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 i 3 w zw. z art. 8 pkt 2 w zw. z art. 22 § 1 z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o. ustroju sądów powszechnych poprzez uznanie odpowiedzialności skarżącego w sytuacji, gdy prawa i obowiązki w zakresie, a więc i odpowiedzialność, są przez ustawę przekazane innemu organowi Sadu - jego dyrektorowi (art. 1 § 2 i 3 w zw. z art. 8 pkt 1 w zw. z art. 31 a § 1 pkt 2 Prawo o ustroju sądów powszechnych).
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez uznanie skarżącego winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez błędną interpretację art. 46 ust.1 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, polegającą na uznaniu, że podwyższenie wynagrodzeń dla sędziów powoduje naruszenie upoważnienia do zaciągania zobowiązań mimo istnienia zasady, że wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne nie wchodzą w zakres określony upoważnieniem.
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. 71 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie finansów publicznych poprzez ukaranie skarżącego za czyn, który nie był objęty wnioskiem o ukaranie (dekrety z 15.01.2014r.).
W opariu o tak postawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że limit określony w art. 46 ustawy o finansach publicznych ma charakter ogólny, tzn. dotyczy sumy zobowiązań zaciągniętych przez jednostkę sektora finansów publicznych, nie zaś zobowiązań zaciąganych w ciężar wydatków (albo kosztów - w przypadku samorządowych zakładów budżetowych) ujętych w danym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Wniosek taki wynika z samej konstrukcji limitu, który jest ustalany po odjęciu wydatków na wynagrodzenia i uposażenia, składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, innych składek i opłat . A obligatoryjnych oraz płatności wynikających z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. Innymi słowy o naruszeniu upoważnienia do zaciągania zobowiązań, o którym mowa w . I art. 46 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie może być mowy przy zaciąganiu lub realizowaniu zobowiązań wynikających ze stosunku służbowego sędziów, co wszak miało miejsce w niniejszym przypadku. Przecież upoważnienie (limit) określone w art. 46 ust. 1 I ustawy o finansach publicznych ustala się dopiero po uwzględnieniu powyższych wydatków. W przeciwnym wypadku ustawodawca nie wprowadzałby w treści art. 46 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wyłączenia dotyczącego min. uposażeń i pochodnych..
Podniesiono, że wzaskarżonym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szeroko zacytował uzasadnienie odpowiedzi na skargę. Sąd jednak pominął, iż zgodnie z powołanym; przez Główną Komisję Orzekającą Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 08 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych środki na wynagrodzenia i pochodne są ujmowane w planach finansowych. Niewątpliwie są one częścią planów finansowych. Przechodząc zaś do treści art. 46 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, gdyby wolą ustawodawcy było objęcie treścią tego przepisu również środków na wynagrodzenia i pochodne swój cel osiągnąłby poprzestając na stwierdzeniu: "Jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki".
W zaskarżonym wyroku Sąd pominął fakt,. iż odpowiedzialność dyscyplinarna jest odpowiedzialnością o takim samym charakterze jak odpowiedzialność karna, do której przecież ma zastosowanie podstawowa zasada prawa karnego Nullum crimen sine lege. Na marginesie skarżący zgadza się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym wyroku i stanowiskiem organu, że taki stan może doprowadzić do anarchii. Jednakże przepis sformułowany został w sposób jednoznaczny, a wynagrodzenia i pochodne od nich zostały wyłączone spod powyższej normy prawnej. O winie sprawcy naruszenia dyscypliny finansów publicznych można mówić zaś wyłącznie wówczas, gdy możliwe jest postawienie, zarzutu, że nie dał on posłuchu normie prawnej określającej zasady gospodarowania środkami publicznymi, choć in concreto miał obiektywnie możliwość postąpienia zgodne z tą normą. W powyższym przypadku zaś skarżący jak już wyżej wskazano przyznając wyższe uposażenia sędziom nie przekroczył i nie mógł nawet przekroczyć upoważnienia (limitu) określonego normą art. 46 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że plan finansowy na dany rok nie jest dokumentem niezmiennym przez cały rok. Wprost przeciwnie - z miesiąca na miesiąc, a nawet z dnia na dzień musi ulegać i ulega ciągłym zmianom. Niemożliwe przez kierowników jednostek sektora finansów publicznych jest dokonywanie jakiegokolwiek z wydatków ściśle według obowiązującego w momencie dokonywania danego wydatku upoważnienia określonego w planie finansowym na dany rok. Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że kierownik jednostki narusza dyscyplinę finansów każdego stycznia danego roku budżetowego ze względu na to, że plan finansowy na dany rok nie istnieje, a więc nie może zawierać żadnego upoważnienia. Nawet przy przyjęciu zaprezentowanego przez Organ stanowiska, że zaciągnięcie zobowiązania musi mieć upoważnienie w planie finansowym jednostki przed dniem jego zaciągnięcia, to skarżący przecież nie naruszył planu finansowego Sądu Okręgowego w Ś. na 2014r., gdyż w dniu wydawania dekretów zwiększających uposażenia sędziom (styczeń i maj 2014r.) w planie istniały niewykorzystane środki przewidziane na wynagrodzenia sędziów w 2014r. Tym samym również z tego względu nie doszło, -niezależnie od przyczyn wskazanych wyżej, do zaciągnięcia zobowiązania przekraczającego zakres upoważnienia określonego planem finansowym Sądu Okręgowego w Ś. na 2014r.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że organ ukarał go min. za wydanie dekretów w dniu 15 stycznia 2014r. w sytuacji, gdy zgodnie ze złożonym przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości wnioskiem o ukaranie czyn powyższy nie powinien być wcale przedmiotem postępowania, a jego rozpoznanie oznacza naruszenie wszystkich podstawowych praw i zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wynikających z ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd w zaskarżonym wyroku wskazał, że orzeczenia obydwu instancji dotyczyły tej samej kwoty i tych samych sędziów, lecz pominął fakt, iż orzeczenia obydwu instancji dotyczyło dwóch czynów powodujących rzekomo naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zaś wniosek o ukaranie dotyczył tylko jednego czynu z 20 maja 2014r.
Skarżący kasacyjnie podniósł ponadto, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poddał prawidłowej analizie przepisów ustawy o ustroju sądów powszechnych i rozdziału kompetencji pomiędzy Dyrektorem Sądu, a jego Prezesem. Z faktu, iż prezes jest zwierzchnikiem w stosunku do sędziów Organ wysnuł wniosek, do praw i obowiązków skarżącego należy min. wydawanie dyrektorowi wiążących poleceń w zakresie należących wyłącznie do Dyrektora kompetencji związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych oraz majątkowych funkcjonowania sądu i wykonywania przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3 usp. (art. 31 a usp). Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu wyroku w ustawie o ustroju sądów powszechnych zakres odpowiedzialności skarżącego nie obejmuje odpowiedzialności za całość gospodarki finansowej Sądu. Jak widać organ błędnie interpretując przepis art. 31 a usp, wysnuł rzekomo bezsporny wniosek, iż skoro zwierzchnikiem służbowym sędziów jest Prezes Sądu, to bezsporna jest jego odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Dokonania ego organ dokonał wbrew wyraźnemu rozdzieleniu kompetencji, którego dokonano w art. 8 usp. Wszak z zestawienia tego przepisu z art. 22 i 31 a usp wynika wyraźnie, że wyłącznie Dyrektor sądu ma prawa i obowiązki w zakresie zapewnienia "odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych oraz majątkowych funkcjonowania sądu i wykonywania przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3. Dyrektor zatem w tym zakresie ponosi również odpowiedzialność. .
Nadto zgodnie z art. 31a § 1 pkt 2 usp to Dyrektor Sądu wykonuje zadania przypisane, na ; podstawie odrębnych przepisów, kierownikowi jednostki w zakresie finansowym, gospodarczym, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego w tych obszarach. Skoro dyrektor ponosi taką odpowiedzialność to nie ma mowy o przypisaniu takiej odpowiedzialności Prezesowi danego sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zarzuciła zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Powtórzyć zatem należy, że na mocy art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć zarzucane naruszenia. W żadnym miejscu petitum skargi kasacyjnej czy jej uzasadnienia wpływ ten nie został bowiem wprost określony, co zasadniczo uniemożliwiło uwzględnienie tego środka odwoławczego.
Natomiast, zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu, zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2022 r. sygn. akt I GSK 2728/18 ).
Zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w pkt.1 lit.a-d pomimo ich różnego sformułowania dotyczą zarówno błędnej wykładni jak i finalnie niewłaściwego zastosowania art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.), dalej jako "u.f.p.", poprzez uznanie, że wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczeni społeczne i Fundusz pracy objęte są powyższym przepisem.
Art. 46 ust. 1 u.f.p. stanowi, że jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich, z zastrzeżeniem art. 136 ust. 4 i art. 153.
Limit wartości zobowiązań do sfinansowania w danym roku budżetowym pomniejszają wydatki szczególne, objęte pierwszeństwem ich realizacji, wymienione w art. 46 ust. 1 u.f.p.2009. Należą do nich: wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. Wynagrodzeniami i uposażeniami są świadczenia pieniężne za wykonaną pracę przez osoby zatrudnione w jednostce sektora finansów publicznych, składkami na ubezpieczenia społeczne są składki na ubezpieczenie: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – uregulowane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, składką na Fundusz Pracy jest składka, o której mowa w art. 104 u.p.z., natomiast kategoria innych składek i opłat obligatoryjnych jest trudna do zdefiniowania, ustawodawca bowiem nie daje żadnych wskazówek, co rozumie pod tymi terminami. Równocześnie pierwszeństwo w finansowaniu wydatków szczególnych nie oznacza, że mogą być one ponoszone w dowolnej wysokości. Wydatki te są również objęte limitem wartości zobowiązań ustanowionym przez komentowaną regulację (Ofiarski Zbigniew (red.), Ustawa o finansach publicznych. Komentarz Opublikowano: LEX/el. 2021). Jednocześnie jak trafnie podkreślił Sąd I instancji przyjęcie poglądu skarżącego, że wydatki na wynagrodzenia nie są objęte limitem wskazanym w planie finansowym byłoby zaprzeczeniem ww. zasady planowania i znacznie utrudniłoby realizację założeń zawartych w art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a i b u.f.p. Przepis art. 46 ust. 1 u.f.p. nie donosi się jedynie do sądów lecz do wszystkich podmiotów będących jednostkami sektora finansów publicznych wskazanych w art. 9 u.f.p. Biorąc pod uwagę ich ilość (samych sądów jest kilkaset) uznanie, że kierownik każdej jednostki w nie musiałby trzymać się planu finansowego przy ustalaniu wysokości wynagrodzeń i nie groziłaby mu żadna sankcja za naruszanie przepisów regulujących tę kwestię, w znacznym stopniu niwelowałoby możliwość utrzymania sektora finansów publicznych w stanie równowagi. Mając powyższe na względzie zarzuty zawarte w pkt. 1 lit.a-d patitum skargi kasacyjnej są bezpodstawne.
Bezpodstawny jest także zarzut zawarty w pkt.1 lit. e
Zważywszy, że powyższy zarzut stanowi powtórzenie zarzuty skargi do WSA, oraz że Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela argumentację Sądu I instancji w tym zakresie należy ją przywołać. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że W myśl art. 53 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 uondfp kierownik jednostki sektora finansów publicznych, jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki i to on podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych będącej sądem jest prezes tego sądu, o czym stanowi art. 22 u.s.p. wprowadzając równocześnie w § 1 pkt 1 domniemanie kompetencji prezesa sądu. "Prezes sądu kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu, a w szczególności: (...)" (art. 22 § 1 pkt 1 u.s.p.). Taki zapis sprawia, że kompetencje i przypisane ustawowo zadania dyrektora sądu należy interpretować ściśle, gdyż wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna w myśl zasady exceptiones non sunt extendendae. Zgodnie z przywołanym przez skarżącego art. 31a § 1 pkt 2 u.s.p. "dyrektor sądu (...) wykonuje zadania przypisane, na podstawie odrębnych przepisów, kierownikowi jednostki w zakresie finansowym, gospodarczym, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego w tych obszarach". Mocą tego przepisu dyrektor sądu istotnie wykonuje zadania w zakresie finansowym przypisane kierownikowi jednostki, jednak nie oznacza to, wbrew temu co twierdzi skarżący, że przepis ten przerzuca na dyrektora sądu odpowiedzialność za jakiekolwiek uchybienia w kwestiach finansowych, bez względu na to kto podjął wadliwe decyzje finansowe. Ten bardzo ogólny w swej treści przepis, a więc i zakres odpowiedzialności dyrektora sądu, należy interpretować łącznie z innymi przypisanymi ustawowo uprawnieniami dyrektora w sprawach związanych z finansami sądu. Dyrektor sądu będzie więc ponosił odpowiedzialność za wadliwe decyzje w sprawach, w których był uprawniony je podejmować, lub gdy podjął decyzje finansowe, do których nie był uprawniony. Oznacza to, że w kontekście rozpoznawanej sprawy nie można w szczególności pominąć art. 31a § 1 pkt 3 u.s.p., który stanowi, że "dyrektor sądu jest zwierzchnikiem służbowym i dokonuje czynności z zakresu prawa pracy oraz reprezentuje sąd w tym zakresie wobec pracowników sądu, z wyłączeniem sędziów, referendarzy sądowych oraz asystentów sędziów" (art. 31a § 1 pkt 3 u.s.p.). Cytowany przepis wyłącza jakiekolwiek uprawnienia dyrektora sądu do dokonywania wobec sędziów czynności z zakresu prawa pracy, do czego z pewnością zalicza się ustalanie ich wynagrodzeń. Skoro dyrektor sądu nie dysponuje żadnym władztwem finansowym w stosunku do sędziów, a domniemanie kompetencji przysługuje prezesowi sądu, który w szczególności "jest zwierzchnikiem służbowym sędziów (...)" (art. 22 § 1 pkt 1 lit. b u.s.p.), to uprawniony do podejmowania decyzji w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów jest jedynie prezes sądu. W konsekwencji to prezes sądu będzie równocześnie podlegał odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez wydanie dla sędziów wadliwych dekretów płacowych (tj. z przekroczeniem zakresu upoważnienia określonego planem finansowym na dany rok).
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.