Orzeczenie · 2025-12-16

I GSK 329/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-16
NSArolnictwoWysokansa
płatności rolneARiMRustawa PROWtytuł prawny do gruntuwłasność Skarbu Państwaprawo UEwznowienie postępowaniakpappsas

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Decyzja ARiMR uchyliła pierwotną decyzję przyznającą płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 r. i odmówiła ich przyznania, wskazując na brak tytułu prawnego spółki do działki rolnej stanowiącej własność Skarbu Państwa. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 20 ust. 4 ustawy PROW, który miał być sprzeczny z prawem UE i Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie na podstawie pisma informującego o braku tytułu prawnego do gruntu, które stanowiło nową okoliczność faktyczną. Podkreślono, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy PROW, przyznanie płatności do gruntów Skarbu Państwa wymaga posiadania tytułu prawnego, co nie zostało przez spółkę wykazane. NSA odrzucił argumenty o sprzeczności tego przepisu z prawem UE i Konstytucją, powołując się na orzecznictwo TSUE i TK oraz zasadę ochrony interesów finansowych UE. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego były nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu Skarbu Państwa dla przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz zgodności tego wymogu z prawem krajowym i unijnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do gruntu Skarbu Państwa w kontekście płatności rolno-środowiskowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak tytułu prawnego do gruntu rolnego stanowiącego własność Skarbu Państwa uniemożliwia przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak tytułu prawnego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa jest przeszkodą w przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy PROW.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu Skarbu Państwa jest zgodny z prawem krajowym, unijnym i konstytucyjnym, a jego celem jest zapobieganie nieuprawnionemu korzystaniu z majątku publicznego.

Czy art. 20 ust. 4 ustawy PROW jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej (zasadami równości, konkurencji, proporcjonalności) lub Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 20 ust. 4 ustawy PROW nie jest sprzeczny z prawem UE ani Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które uznało wymóg tytułu prawnego za proporcjonalny, oraz na orzecznictwo TK, które podkreśla cel publiczny własności Skarbu Państwa.

Czy pismo informujące o braku tytułu prawnego do gruntu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli stanowi istotną, nieznaną organowi okoliczność faktyczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o braku tytułu prawnego do gruntu, uzyskana po wydaniu decyzji, stanowiła nową i istotną okoliczność faktyczną, uzasadniającą wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w S.

Przepisy (14)

Główne

ustawa PROW art. 20 § ust. 4

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Przyznanie płatności do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej wymaga posiadania tytułu prawnego do tego gruntu przez podmiot ubiegający się o płatność.

Pomocnicze

kpa art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi przed wydaniem decyzji.

kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

ppsa art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

ppsa art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

ppsa art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 72 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 67 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 28 § ust. 2

rozporządzenie RŚK art. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

TFUE art. 291 § ust. 1

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 288

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 art. 8 § ust. 2

Środki kontroli powinny być właściwe, proporcjonalne i uwzględniać istniejącą praktykę oraz nie pociągać za sobą nadmiernych ograniczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tytułu prawnego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa uniemożliwia przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. • Art. 20 ust. 4 ustawy PROW jest zgodny z prawem UE i Konstytucją RP. • Pismo informujące o braku tytułu prawnego stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa, art. 80, 77 § 1 kpa, art. 141 § 4 ppsa). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 20 ust. 4 ustawy PROW, art. 72 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, art. 28 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, § 2 rozporządzenia RŚK). • Sprzeczność art. 20 ust. 4 ustawy PROW z prawem UE i Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi też wątpliwości, że informację o tym stanie rzeczy organy uzyskały z pisma [...] z 24 lutego 2021 r., otrzymanym już po wydaniu ostatecznej decyzji z 1 grudnia 2020 r., którą przyznano skarżącej płatności. • Wylegitymowanie się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do gruntu rolnego wskazanego przez niego do płatności rolniczych w świetle art. 8 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 jest współmierne do realizowanych celów, w szczególności usprawiedliwionych wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy - zawierającego art. 20 ust. 4 ustawy PROW (np. tworzeniem sztucznych warunków do uzyskania płatności).

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu Skarbu Państwa dla przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz zgodności tego wymogu z prawem krajowym i unijnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do gruntu Skarbu Państwa w kontekście płatności rolno-środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z przyznawaniem płatności rolnych i interpretacją przepisów prawa krajowego w kontekście prawa UE, co jest istotne dla podmiotów z sektora rolniczego.

Brak tytułu prawnego do ziemi Skarbu Państwa? Koniec z płatnościami rolnymi!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst