I GSK 3275/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-30
NSAAdministracyjneWysokansa
AEOupoważniony przedsiębiorcaprawo celneprzekształcenie firmyspółka z o.o.jednoosobowa działalność gospodarczanumer EORINSApostępowanie administracyjnestatus celny

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki na decyzję o cofnięciu pozwolenia AEO, uznając, że przekształcenie firmy jednoosobowej w spółkę kapitałową skutkuje wygaśnięciem numeru EORI i cofnięciem pozwolenia.

Spółka A. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję cofającą jej pozwolenie AEO, które pierwotnie zostało wydane dla jednoosobowej działalności gospodarczej jej założyciela. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że spółka wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednika prawnego, a cofnięcie pozwolenia było niezasadne. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że przekształcenie firmy jednoosobowej w spółkę kapitałową skutkuje wygaśnięciem numeru EORI osoby fizycznej i tym samym cofnięciem pozwolenia AEO, ponieważ przestały być spełnione warunki jego posiadania.

Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na status upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) wydanego pierwotnie dla jednoosobowej działalności gospodarczej P.G. (firma G. P. G.), która następnie przekształciła się w spółkę prawa handlowego Agencja Celna G. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o cofnięciu pozwolenia, uznając, że spółka wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednika prawnego, a cofnięcie pozwolenia było nieuzasadnione, zwłaszcza że pozwolenie było wcześniej zawieszone na wniosek. Sąd I instancji wskazał, że przekształcenie nie powoduje wygaśnięcia pozwolenia, a jedynie wymaga jego aktualizacji i weryfikacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. NSA uznał, że zgodnie z Unijnym Kodeksem Celnym (UKC), przekształcenie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w spółkę kapitałową skutkuje wygaśnięciem numeru EORI osoby fizycznej, która zakończyła działalność. W konsekwencji, skoro przestał istnieć upoważniony przedsiębiorca spełniający kryteria, warunki przyznania statusu AEO przestały być spełniane, co uzasadniało cofnięcie pozwolenia. NSA podkreślił, że przepisy UKC przewidują obowiązek cofnięcia pozwolenia w takiej sytuacji, a numer EORI jest kluczowy dla funkcjonowania statusu AEO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przekształcenie skutkuje wygaśnięciem pozwolenia AEO, ponieważ wiąże się z wygaśnięciem numeru EORI osoby fizycznej, która zakończyła działalność, a tym samym przestają być spełnione warunki wymagane do posiadania statusu AEO.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zgodnie z UKC, wygaśnięcie numeru EORI osoby fizycznej po zakończeniu działalności gospodarczej oznacza, że warunki do posiadania statusu AEO nie są już spełnione, co obliguje organ celny do cofnięcia pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

UKC art. 28 ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Podstawa do cofnięcia korzystnej decyzji, jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych.

Pomocnicze

KSH art. 584 § 1 i 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Przepisy dotyczące przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę prawa handlowego.

O.p. art. 93a § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące następstwa prawnego w zakresie podatków.

UKC art. 5 pkt 39

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Definicja decyzji.

UKC art. 5 pkt 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Definicja przedsiębiorcy.

UKC art. 9 ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Obowiązek rejestracji przedsiębiorców.

UKC art. 38 ust.1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Możliwość złożenia wniosku o status upoważnionego przedsiębiorcy.

UKC art. 39

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Kryteria przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy.

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. art. 11 ust.1 lit. a

Warunki przyjęcia wniosku o wydanie decyzji celnej.

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. art. 1 pkt 18

Definicja numeru EORI.

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 12 ust. 1

Dotyczy numeru NIP.

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne art. 73 ust. 1

Przepisy proceduralne dotyczące postępowania celnego.

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne art. 69 ust.1 pkt. 2 lit. c

Podstawa prawna decyzji.

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne art. 233 § 1 pkt 1

Podstawa prawna decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie firmy jednoosobowej w spółkę kapitałową skutkuje wygaśnięciem numeru EORI osoby fizycznej. Wygaśnięcie numeru EORI osoby fizycznej oznacza, że przestały być spełnione warunki do posiadania statusu AEO. Organ celny ma obowiązek cofnięcia pozwolenia AEO, gdy warunki jego posiadania nie są spełnione.

Odrzucone argumenty

Spółka powstała w wyniku przekształcenia wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednika prawnego, w tym posiadanie pozwolenia AEO. Cofnięcie pozwolenia AEO było nieuzasadnione, ponieważ działalność gospodarcza nie przestała istnieć, a jedynie zmieniła formę prawną. Pozwolenie AEO powinno zostać zaktualizowane, a nie cofnięte.

Godne uwagi sformułowania

przekształcenie przedsiębiorcy – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową nastąpiło w trybie art. 5842 § 1 i 2 ksh. W konsekwencji, skoro przestał istnieć upoważniony przedsiębiorca, który spełniał kryteria przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, to w rozumieniu art. 28 ust.1 lit. a) UKC przestały być spełniane warunki przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, korzystna decyzja musiała zostać cofnięta. Organy celne miały obowiązek cofnięcia pozwolenia AEO wydanego na wniosek osoby fizycznej, która zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Unijnego Kodeksu Celnego dotyczących statusu AEO w kontekście przekształceń podmiotów gospodarczych oraz znaczenia numeru EORI."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową i wygaśnięcia numeru EORI osoby fizycznej. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych formach zmian prawnych podmiotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego (status AEO) i jego konsekwencji w przypadku zmian formy prawnej przedsiębiorcy, co jest istotne dla wielu firm prowadzących działalność międzynarodową.

Przekształcasz firmę? Uważaj na status AEO – NSA wyjaśnia, kiedy pozwolenie może zostać cofnięte.

Dane finansowe

WPS: 610 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 3275/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Sygn. powiązane
I SA/Go 251/18 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2018-08-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 251/18 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 marca 2018 r. nr 0801-ICC.4510.1.2018.6.AKA w przedmiocie cofnięcia pozwolenia AEO 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze kwotę 610 (słownie: sześćset dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 251/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Agencji Celnej G. spółki z o.o. w S. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 28 marca 2018 r. nr 0801-ICC.4510.1.2018.6.AKA w przedmiocie cofnięcia pozwolenia AEO uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 19 stycznia 2018 r. nr 0801-ICC.4510.4.2017.4.RMA. oraz zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
P. G. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą – G. P. G. z siedzibą w S. uzyskał status upoważnionego przedsiębiorcy AEO 30 lipca 2012 r. na podstawie pozwolenia nr [...] udzielonego firmie przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie. W związku z czasową niezdolnością przedsiębiorcy do spełniania warunków koniecznych do posiadania statusu AEO, w dniu 22 listopada 2013 r., decyzją wydaną na wniosek firmy G. P.G., pozwolenie nr [...] zostało przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie zawieszone.
15 listopada 2016 r. do Izby Celnej w Rzepinie wpłynęło pismo z 14 listopada 2016 r. informujące o przekształceniu firmy G. P. G. z siedzibą w S. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie Agencja Celna G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. N. [...], tj. spółkę prawa handlowego, zarejestrowaną w KRS pod nr [...], posiadającą numery EORI: [...], NIP/VAT PL[...]. Pismo zostało podpisane przez Prezesa Zarządu Agencji Celnej G. Sp. z o.o. Ł.G.
Na dowód powyższego do pisma załączono wydruk z systemu KRS - informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców - stan na dzień [...] listopada 2016 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, jako organ I instancji decyzją nr 0801-ICC.4510.4.2017.4.RMA z 19 stycznia 2018 r. cofnął pozwolenie AEO nr [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, decyzją nr 0801- ICC.4510.1.2018.6.AKA z 28 marca 2018 r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 19 stycznia 2018r., wydaną w I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że narusza ona przepisy prawa materialnego art. 584(2) § 1 i § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1577 ze zm., dalej: KSH), art. 93 a § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 28 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE.L.2013.269.1 ze zm., dalej: UKC).
Sąd wskazał, że przekształcenie firmy G. P.G. (jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG), w spółkę prawa handlowego o nazwie Agencja Celna G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., co nastąpiło w trybie art. 584 (1) § 1 oraz art. 584 (2) § 1 i 2 KSH. Tym samym, Skarżąca Spółka o nazwie Agencja Celna G. Sp. z o.o. w momencie przekształcenia weszła w prawa i obowiązki związane z działalnością gospodarczą prowadzoną pod nazwą G. P.G.. Zatem, Spółka pozostała podmiotem pozwolenia AEO, które nadawało status upoważnionego przedsiębiorcy. Pozwolenie to na wniosek przedsiębiorcy było zawieszone decyzją z 22 listopada 2013 r.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu decyzji nie sposób odszukać stanowiska organu, czy w jego ocenie w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy – na Spółkę przeszło posiadanie pozwolenie AEO. Organ wskazał, że "bezsprzecznym pozostaje, że Spółka o nazwie Agencja Celna G. Sp. z o.o. w momencie przekształcenia stała się następcą prawnym jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą G. P. G.". W ocenie sądu powyższy należy rozumieć, jako wstąpienie utworzonej spółki w prawa i obowiązki związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy. Jednak, co do najistotniejszej w niniejszej sprawie kwestii organ powołując się na przepisy dotyczące NIP wskazuje, że pozwolenie AEO "jest bezprzedmiotowe i nie może funkcjonować bez ważnego numeru EORI, ponieważ osoba fizyczna, której wydano pozwolenie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaprzestała działalności". Taka argumentacja sugeruje, że organ uznał, iż na Spółkę nie przeszło posiadanie pozwolenie AEO. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu było nieuprawnione.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji sąd wskazał, na niekonsekwencję organu. Skoro, bowiem organ uznał, że spółka nie została posiadaczem pozwolenia, to postępowanie powinno być prowadzone wobec osoby fizycznej – P. G. Organ przyjmując, że przekształcenie nie przeniosło posiadania pozwolenia AEO, jako adresata decyzji cofającej to pozwolenie określił jednak Spółkę. Sąd odwołując się do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, art. 9 ust. 1 Unijnego kodeksu celnego, art. 1 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE. L2015.343.1 ze zm.) wskazał, że w rozpatrywanym przypadku numer NIP przedsiębiorcy przekształconego wygasł, a numer EORI, związany z pozwoleniem AEO nr [...] został unieważniony. Podmiot gospodarczy powstały z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej, posługuje się swoim unikatowym numerem NIP oraz nowym nadanym numerem EORI przypisanym tylko i wyłącznie do powstałej z przekształcenia Spółki z ograniczoną działalnością. W ocenie Sądu nieprawidłowo jednak organ przyjął, że w takiej sytuacji pozwolenie AEO nr [...] stało się bezprzedmiotowe i nie może funkcjonować bez ważnego numeru EORI, ponieważ osoba fizyczna, której wydano pozwolenie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaprzestała działalności. Sąd wskazując na istotę pozwolenia AEO zauważył, że pozwolenie to nie może być postrzegane, jako nadanie numeru przedsiębiorcy. Pozwolenie to stanowi, bowiem nadanie statusu upoważnionego przedsiębiorcy, a numer pozwolenia AEO jest kwestią wtórną, do samego nadania statusu. Tym samym spółka wstąpiła w uprawnienia wynikające z pozwolenia AEO w takim samym zakresie, w jakim przysługiwały one P.G. w chwili przekształcenia jego działalności. Pozwolenie AEO było na wniosek zawieszone, a więc Spółka weszła w uprawnienia wynikające z posiadania pozwolenia AEO, wobec którego wydana została decyzja o zawieszeniu. Spółka, więc do czasu cofnięcia zawieszenia, nie będzie mogła korzystać z przywilejów związanych z posiadaniem statusu upoważnionego przedsiębiorcy.
W tej sytuacji, Sąd odwołując się do treści art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 lit. "b" RD oraz art. 23 ust. 2 UKC zauważył, że z uwagi na czas, jaki upłynął po wydaniu decyzji o zawieszeniu pozwolenia jak i zaistniałe okoliczności, Spółka, jako posiadacz pozwolenia AEO będzie zobowiązana do przejścia procedury. Procedując organ musi mieć na względzie konieczność przeprowadzenia procedury informacyjnej i weryfikację nowych kryteriów oraz przeprowadzenie czynności audytowych w obszarach, które uległy zmianie w związku z przekształceniem, np. wypłacalności finansowej czy sposobu prowadzenia ewidencji. Dlatego, zdaniem Sądu nie ma, więc ryzyka, które zdaje się przyświecał organowi przy wydaniu zaskarżonej decyzji, że "nowy" podmiot nie będzie spełniał kryteriów uprawniających do posiadania statusu upoważnionego przedsiębiorcy. Ponieważ i tak kryteria te będą podlegały ponownej ocenie. Co więcej, Strona zajmując stanowisko w sprawie zgłosiła gotowość przejścia ponownej oceny posiadanego pozwolenia AEO.
W związku z powyższym Sąd uznał, że błędne było stanowisko organu, że w okolicznościach sprawy warunki konieczne do posiadania pozwolenia AEO nie są już spełniane, gdyż działalność gospodarcza, w związku, z którą je wydano przestała istnieć. Jak już wcześniej wskazano, działalność nie przestała istnieć, a nastąpiło przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową. W ocenie Sądu, z akt administracyjnych sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji nie wynikało by organ badał warunki uzyskania pozwolenia AEO i tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółka przestała którykolwiek warunek spełniać. Tym samym organ naruszył art. 28 ust.1 lit. "a" UKC. Wobec powyższego, w omawianym przypadku nie należało cofać pozwolenie AEO, ale dokonać jego aktualizacji, weryfikując dane przedsiębiorcy. Żadna z przesłanek określonych w art. 28 ust. 1 UKC odnoszących się do cofnięcia i zmian korzystnych decyzji – a więc odnosząca się również do pozwolenia AEO – nie przewiduje cofnięcie pozwolenia AEO z uwagi na powiązania numeru pozwolenia z numerem EORI.
W związku z powyższym Sąd uznał za zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego z 584 (1) § 1, art. 584 (2) KSH w zw. z art. 93a Ordynacji podatkowej przez nieuznanie tego, że posiadaczem pozwolenia AEO stała się spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą oraz art. 28 ust. 1 lit. "a" UKC przyjmując, że w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej w trybie art. 584 (2) KSH podmiot gospodarczy przestał istnieć tym samym została spełniona przesłanka umożliwiająca cofnięcie pozwolenia AEO.
Za niezasadny sąd uznał zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa - bez podstawy prawnej, albowiem organ był uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia AEO, na podstawie przepisów 28 ust. 1 UKC, a jako podstawę prawną wydania decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 69 ust.1 pkt. 2 lit. c, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo Celne (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 167), w związku z art. 28 ust. 1 lit. a UKC. Dlatego, w ocenie Sądu w sprawie, pomimo, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jednak naruszenie to nie miało charakteru rażącego.
Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 133 Ordynacji podatkowej przez brak wydania i doręczenia decyzji organu I instancji cofającej AEO P. G. Z uwagi na to, że Spółka stała się posiadaczem pozwolenia AEO prawidłowo postępowanie dotyczące przedmiotowego pozwolenia prowadzone było wobec Spółki.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim,
Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie sprawy, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Nadto, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Strona przeciwna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i w konsekwencji jej uchylenie, pomimo że istniały podstawy do oddalenia skargi,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 584 (2)§ 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze. zm.) oraz art. 93a § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), polegające na uznaniu przez Sąd, iż posiadaczem pozwolenia AEO stała się Agencja Celna G. sp. z o.o. powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy G. P. G. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 28 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, poprzez nieprzyjęcie przez Sąd, iż w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej w trybie art. 584 (1) i art. 584(2) KSH podmiot gospodarczy przestał istnieć, a tym samym nieprzyjęcie, iż została spełniona przesłanka umożliwiająca cofnięcie pozwolenia AEO.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Za podstawę wyroku z 8 sierpnia 2018 r., I SA/Go 251/18 w Gorzowie Wielkopolskim przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze. P.G. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą – G. P. G. z siedzibą w Słubicach uzyskał status upoważnionego przedsiębiorcy AEO 30 lipca 2012 r. na podstawie pozwolenia udzielonego firmie przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie. Następnie Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie decyzją z 22 listopada 2013 r. wydaną na wniosek firmy G. P. G. zawiesił pozwolenie.15 listopada 2016 r. do Izby Celnej w Rzepinie wpłynęło pismo z 14 listopada 2016 r. informujące o przekształceniu firmy G. P. G. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie Agencja Celna G. Sp. z o.o. z siedzibą w Słubicach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze na podstawie art. 22 ust. 6 UKC pismem z 13 listopada 2017 r. powiadomił stronę o zamiarze cofnięcia pozwolenia AEO. Prezes Zarządu Agencji Celnej G. Sp. z o.o. zajął stanowisko w sprawie, nie zgodził się z zapowiadanym sposobem rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze decyzją z 19 stycznia 2018 r. cofnął pozwolenie AEO, którą utrzymał w mocy rozstrzygnięciem z 28 marca 2018 r. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Wobec tego, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (dalej: UKC), niniejsze rozporządzenie ustanawia unijny kodeks celny (kodeks) określający ogólne przepisy i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Nie naruszając prawa międzynarodowego i konwencji międzynarodowych oraz prawodawstwa unijnego w innych dziedzinach, kodeks stosowany jest w sposób jednolity na całym obszarze celnym Unii. Według art. 5 Definicje pkt 39) UKC, "decyzja" oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Zgodnie z art. 28 ust.1 lit. a) UKC, korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona w przypadkach innych niż określone w art., 27: jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych. W tej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze decyzją ostateczną z 28 marca 2018 r. cofnął pozwolenie AEO. W rozumieniu przepisów Sekcja 3 Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego UKC jest to po pierwsze, decyzja wydana bez uprzedniego wniosku; po drugie, nie jest to decyzja korzystna dla posiadacza decyzji.
W art. 5 pkt 5) UKC zawarta jest definicja przedsiębiorcy: "przedsiębiorca" oznacza osobę, która w ramach swojej działalności gospodarczej zajmuje się działaniami regulowanymi przepisami prawa celnego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 UKC, przedsiębiorcy mający siedzibę na obszarze celnym Unii zobowiązani do zarejestrowania się; rejestracji dokonują organy celne właściwe ze względu na siedzibę przedsiębiorcy. Z kolei, według art. 38 ust.1 UKC, przedsiębiorca mający siedzibę na obszarze celnym Unii i spełniający kryteria określone w art. 39 może złożyć wniosek o przyznanie statusu upoważnionego przedsiębiorcy. Status ten przyznawany jest przez organy celne - w stosownych przypadkach po przeprowadzeniu konsultacji z innymi właściwymi organami - i podlega monitorowaniu. W art. 39 Przyznawanie statusu w punktach a), b), c), d) wskazano kryteria przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust.1 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego przyjmuje się, jeżeli spełnione są następujące warunki:, jeżeli w przypadkach, gdy jest to wymagane przez procedurę, której dotyczy wniosek, wnioskodawca jest zarejestrowany zgodnie z art. 9 kodeksu. Według art. 1 pkt 18) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446, "numer rejestracyjny i identyfikacyjny przedsiębiorcy" ("numer EORI") oznacza numer identyfikacyjny niepowtarzalny na obszarze celnym Unii, przyznany przez organ celny przedsiębiorcy lub innej osobie w celu zarejestrowania tej osoby do potrzeb celnych. W art. 3 – 7 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 Podsekcja 2 Rejestracja osób dokonywana przez organy celne uregulowano treść danych zawartych we wpisie w systemie EORI oraz unieważnienie numeru EORI. Organy celne unieważniają numer EORI, między innymi w przypadku, gdy organ celny wie, że zarejestrowana osoba zakończyła działalność wymagającą rejestracji. Według definicji z art. 5 pkt 4) UKC, "osoba" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ale uznaną - na mocy prawa unijnego lub krajowego - za mającą zdolność do czynności prawnych.
W tej sprawie niespornym jest, że P.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą G. posiadał numer EORI: [...], natomiast
Agencja Celna G. Sp. z o.o. z siedzibą w Słubicach posiadała numer EORI: [...]. Przekształcenie przedsiębiorcy, osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową nastąpiło w trybie art. 5842 § 1 i 2 ksh. W ewidencji CEIDG przy wpisie dotyczącym przekształconej firmy G. P. G. dodano informacje: zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej 16 lutego 2017 r. oraz wykreślenie wpisu do rejestru 23 lutego 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu 20 lutego 2017 r. na wniosek przedsiębiorcy dezaktywował podmiot G. P. G. w systemie SZPROT. W dniu dezaktywacji danych podmiotu w SISC straciły skuteczność wszystkie zarejestrowane w SISC pełnomocnictwa, sposób reprezentacji związane z tym podmiotem. NIP przedsiębiorcy przekształconego wygasł, a numer EORI, związany z pozwoleniem AEO został unieważniony.
Mając na uwadze wskazane regulacje prawne, zasadnie organy celne unieważniły numer EORI w sytuacji, kiedy zarejestrowana osoba fizyczna zakończyła działalność wymagającą rejestracji. W konsekwencji, skoro przestał istnieć upoważniony przedsiębiorca, który spełniał kryteria przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, to w rozumieniu art. 28 ust.1 lit. a) UKC przestały być spełniane warunki przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, korzystna decyzja musiała zostać cofnięta. Organy celne miały obowiązek cofnięcia pozwolenia AEO wydanego na wniosek osoby fizycznej, która zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej 16 lutego 2017 r. i została wykreślona z rejestru 23 lutego 2017 r.
Przepisy proceduralne regulują tryb postępowania w sprawie celnej i służą realizacji materialnego prawa celnego, przepisy proceduralne nie przesądzają o treści uprawnień lub obowiązków prawnych. Przy braku w przepisach unijnych regulacji proceduralnych państwa członkowskie UE zachowują, zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej, uprawnienia do uregulowania tych kwestii, przy zagwarantowaniu praw i zasad płynących z tego prawa, tak by zapewnić pełną skuteczność przepisów prawa Unii Europejskiej. Skoro unijny kodeks celny wraz z przepisami delegowanymi i wykonawczymi zawiera wskazane już przepisy procesowe dotyczące unieważnienia przez organy celne numeru EORI oraz przepisy dotyczące obowiązku cofnięcia pozwolenia AEO, to nie mają nawet odpowiedniego zastosowania w tej sprawie przepisy prawa krajowego wskazane w art. 73 i art. 74 ustawy Prawo celne (przepisy O.p., przepisy ksh).
Należy podkreślić, że P. G. uzyskał status upoważnionego przedsiębiorcy AEO 30 lipca 2012 r., natomiast UKC obowiązuje od 1 maja 2016 r.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżony wyrok, a po rozpoznaniu skargi oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a., ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI