I GSK 3274/18

I GSK 3274/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /sprawozdawca/
Henryk Wach /przewodniczący/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 65/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2018-07-18
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 278
art. 3 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 65/18 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 65/18 na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę B. G. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 i odmowy przyznania płatności związanej do powierzchni upraw wysokobiałkowych.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 15 czerwca 2016 r. skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. wniosek, wraz z załącznikami, o przyznanie za rok 2016 jednolitej płatności obszarowej (JPO) na działki rolne położone w województwie dolnośląskim, w powiecie w., gmina W., w obrębach [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 25,33 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne oraz oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych do działki nr [...] AM-2. W dniu 19 lipca 2016 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. oświadczenie, w którym wskazała że działki ewidencyjne nr 171/1 i nr [...], zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności JPO na rok 2016 wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) oraz że posiada do nich tytuł prawny na dzień 31 maja 2016 r. – odpowiednio umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2015 r. i nr [...] z dnia 6 czerwca 2016 r. Pismami z dnia [...] lipca 2016 r. i z dnia [...] listopada 2016 r. strona wycofała wniosek o płatność w odniesieniu do części działek (o łącznej powierzchni 2,15 ha.). Jednocześnie w toku postępowania skarżący poinformował organ, że w dniu 30 marca 2016 r. w wyniku przetargu organizowanego przez Agencję Nieruchomości Rolnych (ANR) Oddział Terenowy (OT) we Wrocławiu został wybrany na dzierżawcę działki nr [...] AM-2 (księga wieczysta WR1L/00041754), położonej w obrębie S., gmina W.. Do oświadczenia załączono pisma z ANR OT we Wrocławiu potwierdzające zawarcie umowy dzierżawy, umowę dzierżawy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wraz z załącznikami oraz oświadczenie strony z dnia 31 maja 2016 r. o objęciu w posiadanie z dniem 30 maja 2016 r. przedmiotowej działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., [...] Kierownik BP ARiMR w W. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności JPO w części dotyczącej działki rolnej H o pow. 0,30 ha, działki rolnej A o pow. 1,45 ha, działki rolnej I o pow. 0,40 ha. Kierownik BP ARiMR przyznał wnioskodawcy płatność JPO na rok 2016 w łącznej wysokości 3 548,54 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 713,23 zł i płatność redystrybucyjną w wysokości 808,66 zł. Organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności za rok 2016 do płatności JPO wynosiła 25,33 ha. W dniu 21 lipca 2016 r. oraz w dniu 17 listopada 2016 r. strona złożyła wniosek, w którym wycofano część działek rolnych o łącznej powierzchni 2,15 ha a w związku z wycofaniem części działek z wniosku o płatność postępowanie w tym zakresie zostało umorzone zgodnie z art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) - dalej jako "k.p.a." . Ponadto organ stwierdził, że skarżący nie posiadał na dzień 31 maja 2016 r, tytułu prawnego do zadeklarowanej do płatności działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 15,50 ha, wobec czego płatność do powierzchni 15,50 ha na tej działce została odmówiona.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z odmową przyznania płatności ONW do działki nr [...] ze względu na brak po stronie wnioskodawcy na dzień 31 maja 2016 r. tytułu prawnego do tej działki.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor OR ARiMR we Wrocławiu w dniu [...] lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach" oraz na istotne wady uzasadnienia, w którym organ ograniczył się do stwierdzenia, że płatność przyznano do mniejszej powierzchni niż wynikało to z deklaracji oraz wskazał jedynie, że ze względu na brak posiadania przez stronę tytułu prawnego do działki nr [...] wchodzącej w skład ZWRSP, na dzień 31 maja 2016 r. płatność została odmówiona.
Powtórnie rozpatrując sprawę, Kierownik BP ARiMR w W. w dniu 18 października 2017 r. wydał decyzję nr 0022-2017-002686, mocą której ponownie umorzył postępowanie w sprawie przyznania JPO w części dotyczącej działki rolnej H o pow. 0,30 ha, działki rolnej A o pow. 1,45 ha, działki rolnej I o pow. 0,40 ha. Kierownik BP ARiMR przyznał skarżącemu płatność JPO na rok 2016 w łącznej wysokości 3 548,54 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 2 381,57 zł i płatność redystrybucyjną w wysokości 808,66 zł oraz stwierdził, że skarżący nie uczestniczy w systemie małych gospodarstw.
Od powyższej decyzji skarżący ponownie wniósł odwołanie, w którym wskazał na wygrany przetarg w zakresie działki nr [...].
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego (OR) we Wrocławiu uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz: 1) umorzył postepowanie w sprawie przyznania płatności JPO w części dotyczącej działki rolnej H o pow. 0,30 ha, działki rolnej A o pow. 1,45 ha, działki rolnej I o pow. 0,40 ha; 2) odmówił przyznania płatności związanej do powierzchni upraw wysokobiałkowych, 3) przyznał skarżącemu płatność JPO na rok 2016 w łącznej wysokości 3 548,54 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 2 381,57 zł i płatność redystrybucyjną w wysokości 808,66 zł oraz stwierdził, że skarżący nie uczestniczy w systemie małych gospodarstw. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że umowa dzierżawy pomiędzy ANR OT we Wrocławiu, a skarżącym obowiązuje od 6 czerwca 2016 r., a strona ani na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani w odwołaniu od decyzji, nie przedstawiła obowiązującej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej z ANR, ani żadnego innego dokumentu, z którego wynikałoby, że na dzień 31 maja 2016 r. posiadała tytuł prawny do ww. gruntów. Organ podkreślił, że jest to warunek konieczny i wynikający wprost z brzmienia art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach.
W skardze na powyższą decyzję strona podtrzymała swój sprzeciw wobec wykluczenia działki nr [...] z płatności JPO na 2016. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności dotyczył m.in. gruntów wchodzących w skład ZWRSP (działka [...]), w odniesieniu do których skarżący wygrał w dniu 30 marca 2016 r. przetarg na dzierżawę, w dniu 31 maja 2016 r. objął ww. działkę w posiadanie, zaś między stronami tj. skarżącym a OT ANR doszło do zawarcia umowy dzierżawy tej działki, która to umowa jest datowana na dzień 6 czerwca 2016 r. Zdaniem Sądu organy słusznie wywodziły, że dopiero od tej daty skarżący użytkował działkę na podstawie tytułu prawnego, co przesądza, że nie spełnił wynikającego z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach warunku przyznania płatności JPO, jakim było posiadanie tytułu prawnego do użytkowanego gruntu na dzień 31 maja 2016 r. Sąd wskazał, że tytuł prawny, o jakim mowa w powołanym art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach jest pojęciem szerokim, obejmującym różne podstawy prawne, z których posiadacz gruntu może wywodzić swoje uprawnienia do korzystania z niego i z którego będą wynikać jego obowiązki. W niniejszej sprawie zarówno skarżący, jak i organ powołują się w tym względzie na umowę dzierżawy działki [...]. Nie kwestionując tego, że przepisy prawa cywilnego nie wprowadzają dla ważności tego rodzaju umowy wymogu zawarcia jej na piśmie, Sąd zauważył, że dokument zawartej na piśmie umowy dzierżawy ma walor dowodowy, którego podważenie - w tym także co do daty zawarcia umowy – wymagałoby wykazania, że faktycznie do zawarcia umowy między stronami doszło jeszcze przed sporządzeniem tego dokumentu. Ciężar dowodzenia w tym zakresie spoczywa na podmiocie ubiegającym się o płatność. Organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, zaś ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Dlatego też Sąd I instancji uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawie oznacza to, że powołując się na okoliczność zawarcia umowy dzierżawy działki [...] jeszcze przed dniem 31 maja 2016 r., skarżący powinien był przedstawić dowody potwierdzające ten fakt. Tymczasem twierdzenia skarżącego nie znalazły żadnego wsparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Dlatego też Sąd I instancji skargę oddalił.
II
Skarżący w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w zakresie punktu pierwszego wnosząc o jego zmianę w zaskarżonej części oraz przyznanie skarżącemu płatności bezpośredniej do działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 15,50 ha wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa z uwagi na to, że na dzień 31 maja 2016r. skarżący posiadał tytuł prawny do przedmiotowej działki i tym samym spełnił wszystkie kryteria określone prawem. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skargę kasacyjną skarżący oparł na następujących podstawach:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie kontroli działalności administracji publicznej i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów podczas gdy w niniejszej sprawie organy ARiMR nie postępowały zgodnie z zasadę praworządności.
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak zweryfikowania stanowiska organów ARiMR pod względem zgromadzonego materiału dowodowego a przez to w konsekwencji wysunięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki, doświadczenia życiowego uznając, że brak jest dowodów na to, że doszło przed datą 31 maja 2016 r. do wyrażenia przez obie strony umowy zgodnych oświadczeń woli, o zawarciu umowy dzierżawy o uzgodnionej między stronami treści, która obejmowałaby istotne elementy umowy dzierżawy podczas gdy z pisma z dnia 5 maja 2016 r. skierowanego do skarżącego od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział terenowy we Wrocławiu Sekcja Gospodarowania Zasobem ([...]) wynika, że skarżący został zobowiązany do podpisania umowy w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma co wskazuje na datę wcześniejszą niż 31 maja 2016 r. Faktu tego organy ARiMR nie podważały. Ponadto skarżący objął w posiadanie przedmiotową działkę nr [...] w obrębie [...], gmina W. w dniu 30 maja 2016 r. Tym samym wbrew twierdzeniom organów ARiMR oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu- są dowody poświadczające za tym, że doszło do zawarcia umowy dzierżawy przed dniem 31 maja 2016 r.
3. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie kontroli działalności organów ARiMR, które działały wbrew zasadzie zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania podczas gdy brak poinformowania skarżącego, że "Instrukcja wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności i materiału graficznego na rok 2016 r." nie zawiera informacji o zmianach w obowiązującym prawie, zapewnienie skarżącego o tym, że umowa dzierżawy ze strony organów ARiMR zostanie podpisana niezwłocznie przez uprawnionego pracownika oraz zapewnienie skarżącego w przekonaniu, że wypełnił on wszystkie warunki jakie zostały przewidziane dla ubiegania się o przyznanie płatności na postawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dawało podstawy by twierdzić, że działanie organów ARiMR pozostawało w sprzeczności z zasadą z art. 8 k.p.a. czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uczynił.
4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 70 § 1 w zw. z art. 693 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) - dalej "k.c." poprzez błędne zastosowanie w/w przepisu i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy dzierżawy w dacie wcześniejszej niż 31 maja 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 18 lipca 2018 r., III SA/Wr 65/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu. B. G. 15 czerwca 2016 r. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. wniosek wraz z załącznikami o przyznanie za 2016 rok jednolitej płatności obszarowej (JPO) na działki rolne położone w województwie dolnośląskim o łącznej powierzchni 25,33 ha. Ustalono, że na dzień 31 maja 2016 r. B. G. nie posiadał tytułu prawnego do części gruntów (działka nr [...]). Umowa dzierżawy pomiędzy ANR OT we Wrocławiu, a skarżącym obowiązuje od 6 czerwca 2016 r. B. G. 30 maja 2016 r. objął działkę nr [...] samowolnie w posiadanie rolnicze, które jednak nie zastępuje tytułu prawnego. Samo objęcie w posiadanie gruntów (bezumowne korzystanie) nie uprawnia do otrzymania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął, że B. G. otrzymał po wygraniu przetargu projekt umowy dzierżawy, do którego zgłaszał pismem z 22 kwietnia 2016 r. propozycje zmian i został poinformowany, że treść umowy nie podlega negocjacjom. B. G. umowę podpisał tylko raz, po zapoznaniu się z jej treścią, w trzech egzemplarzach. Jego podpis widnieje na umowie dzierżawy z 6 czerwca 2016 r., natomiast z § 4 tej umowy wynika, że do tego dnia skarżący użytkował działkę samowolnie (od dnia 30 maja 2016 r). Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.
W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt 1., 2., 3. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 3 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a.; art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a.; art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przepis art. 3 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy i wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Wskazać należy na brak precyzji kasatora gdyż art. 3 p.p.s.a. składa się z czterech paragrafów, a paragraf drugi z dziewięciu punktów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonał kontroli decyzji ostatecznej oraz zastosował środek określony w ustawie – oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w art. 3 ustawy o płatnościach, a także w przepisach k.p.a. Brak jest podstaw do przyjęcia, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu i zaakceptowana następnie przez Sąd I instancji narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. W sprawie o przyznanie płatności organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, akceptując ocenę dowodów dokonaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu. Stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną został ustalony prawidłowo, proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach ustawodawca zastrzegł, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a oraz art. 81 kpa nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o przyznanie pomocy, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust.3 ustawy o płatnościach).
Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w kpa wskazuje, że obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 kpa, zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności. Celem skutecznego sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie odnoszącym się do naruszenia zasady wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez stronę autor skargi kasacyjnej winien był skonkretyzować, jakie konkretnie dowody pominął organ administracji publicznej powołując konkretne przepisy postępowania, które w sprawie miały zastosowanie i zostały naruszone - w tym przypadku odpowiednie jednostki redakcyjne art. 3 ustawy o płatnościach. W sprawie nie miał zastosowania art. 6 kpa (Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa), ponieważ wskazana zasada praworządności została wyrażona w art. 3 ust.2 pkt 1) wskazanej ustawy: W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. Nie miał również zastosowania art. 7 kpa (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), ponieważ według art. 3 ust. 3 pkt 2) ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 8 § 1 i 2 kpa, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Kasator nie wskazał w zarzucie żadnej z tych jednostek redakcyjnych art. 8 kpa, jak również nie uzasadnił na czym polegało naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w postępowaniu, w którym mają zastosowanie szczególne zasady procedowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. w pkt 4. petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie wskazanych tam przepisów prawa cywilnego, które w sprawie nie miały zastosowania, jako podstawa prawna decyzji ostatecznej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.