Orzeczenie · 2022-11-04

I GSK 3198/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-04
NSAAdministracyjneWysokansa
zamówienia publicznezmiana umowykara pieniężnatermin realizacjiistotna zmianapzppostępowanie administracyjnekontrola sądowaskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Instytutu, który kwestionował decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za istotną zmianę umowy o zamówienie publiczne, polegającą na wydłużeniu terminu realizacji z 20 maja na 30 sierpnia 2012 r. Instytut argumentował, że zmiana ta nie była istotna i nie naruszała art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych (pzp), a także zarzucał naruszenie przepisów postępowania. Sąd uznał, że zmiana terminu realizacji zamówienia o 102 dni stanowiła istotną zmianę w rozumieniu art. 144 ust. 1 pzp, ponieważ mogła wpłynąć na krąg potencjalnych wykonawców. Podkreślono, że zamawiający nie przewidział takiej możliwości w ogłoszeniu ani SIWZ, a jedynie wystąpienie siły wyższej. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i uzasadnienia, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi formalne. Sąd podkreślił, że prawo do publicznej rozprawy może być ograniczone w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak pandemia COVID-19, co uzasadniało rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia istotnej zmiany umowy o zamówienie publiczne w kontekście wydłużenia terminu realizacji oraz stosowania przepisów ustawy COVID-19 do ograniczenia prawa do rozprawy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydłużenia terminu realizacji zamówienia i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów zmian umów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wydłużenie terminu realizacji zamówienia publicznego o 102 dni, bez przewidzenia takiej możliwości w SIWZ, stanowi istotną zmianę umowy w rozumieniu art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydłużenie terminu realizacji zamówienia o 102 dni stanowi istotną zmianę umowy, która jest niedopuszczalna, jeśli nie została przewidziana w ogłoszeniu lub SIWZ.

Uzasadnienie

Istotna zmiana umowy w zamówieniach publicznych to taka, która mogłaby wpłynąć na krąg oferentów. Wydłużenie terminu o 102 dni mogło wpłynąć na decyzje wykonawców o udziale w przetargu lub złożeniu ofert.

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie wyroku WSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzucane naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadków była uzasadniona, gdyż okoliczności, na które mieliby zeznawać, były obojętne dla oceny istotności zmiany umowy. Argumentacja dotycząca innych naruszeń proceduralnych również została uznana za nieuzasadnioną.

Czy uzasadnienie wyroku WSA naruszało art. 141 § 4 ppsa poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną, a sąd odniósł się do kluczowych zarzutów skargi.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA było logiczne, konsekwentne i oparte na aktach sprawy, a sąd prawidłowo wykazał, dlaczego zmiana umowy była istotna i naruszała art. 144 ust. 1 pzp.

Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wbrew wnioskowi strony o rozprawę, było dopuszczalne w świetle przepisów ustawy COVID-19?

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19, który ogranicza prawo do rozprawy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy COVID-19 mają charakter szczególny i mogą ograniczać konstytucyjne prawo do publicznej rozprawy w celu ochrony zdrowia. NSA orzekał w składzie trzech sędziów, zgodnie z wymogami.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa UZP o nałożeniu kary pieniężnej.

Przepisy (22)

Główne

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pzp art. 144 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Istotna zmiana umowy w zamówieniach publicznych to taka, która wprowadza warunki, które gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury, umożliwiłyby dopuszczenie innych oferentów. Wydłużenie terminu realizacji zamówienia o 102 dni jest istotną zmianą, jeśli nie zostało przewidziane w ogłoszeniu lub SIWZ.

Pomocnicze

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 176 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 207 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pzp art. 3 § 1 pkt 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

pzp art. 62 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

kpa art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 11

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 78 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 144 ust. 1 pzp poprzez zaniechanie uchylenia decyzji pomimo oparcia jej o bezpodstawne przyjęcie, że zmiany umowy stanowią zmiany niedopuszczalne. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie uchylenia decyzji w wyniku nieuwzględnienia zarzutów dotyczących nieprawidłowego postępowania dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8 kpa poprzez zaniechanie uchylenia decyzji w wyniku nieuwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia zasady pogłębiania zaufania. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez zaniechanie uchylenia decyzji z powodu wadliwości uzasadnienia. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa poprzez brak sporządzenia uzasadnienia wyroku posiadającego wszystkie przewidziane prawem elementy.

Godne uwagi sformułowania

zmiana zamówienia publicznego w czasie jego trwania może być uznana za istotną, jeżeli wprowadza warunki, które gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury udzielania zamówienia, umożliwiłyby dopuszczenie innych oferentów niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Joanna Wegner

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnej zmiany umowy o zamówienie publiczne w kontekście wydłużenia terminu realizacji oraz stosowania przepisów ustawy COVID-19 do ograniczenia prawa do rozprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydłużenia terminu realizacji zamówienia i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów zmian umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmian w umowach o zamówienia publiczne i kar pieniężnych, a także pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (COVID-19) wpływają na postępowanie sądowe.

Czy wydłużenie terminu w umowie o zamówienie publiczne to zawsze istotna zmiana? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst