I GSK 3183/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając, że przepisy Unijnego Kodeksu Celnego nie przewidują instytucji stwierdzenia nadpłaty odsetek od decyzji wydanej z urzędu.
Spółka C. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty odsetek celnych naliczonych według stawki sankcyjnej. Organ odwoławczy odmówił, uznając, że przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) nie pozwalają na zainicjowanie postępowania w sprawie nadpłaty odsetek od decyzji wydanej z urzędu. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że UKC dopuszcza zmianę decyzji niekorzystnych. NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę spółki, stwierdzając, że UKC nie reguluje instytucji zwrotu nadpłaty odsetek i że decyzja organu I instancji była prawidłowa.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki C. S.A. o stwierdzenie nadpłaty odsetek celnych, naliczonych według stawki sankcyjnej 12% zamiast 8%. Naczelnik Urzędu Celnego pierwotnie zaklasyfikował towar i wezwał do zapłaty należności celnych wraz z odsetkami. Po zmianie klasyfikacji towaru, spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty odsetek. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego częściowo uwzględnił wniosek, obniżając kwotę odsetek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił tę decyzję i odmówił stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że Unijny Kodeks Celny (UKC) nie przewiduje możliwości zainicjowania przez stronę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty odsetek od decyzji wydanej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora, uznając, że UKC dopuszcza zmianę decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki. NSA stwierdził, że UKC nie zawiera instytucji zwrotu nadpłaty odsetek, a decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z 27 grudnia 2016 r. była ostateczna i wykonana. W związku z tym, wniosek spółki nie mógł zainicjować postępowania w przedmiocie unieważnienia, zmiany lub cofnięcia tej decyzji. NSA uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Unijnego Kodeksu Celnego nie regulują instytucji zwrotu nadpłaty odsetek i nie przewidują możliwości zainicjowania przez stronę postępowania w przedmiocie unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji ostatecznej wydanej z urzędu, która nie jest decyzją korzystną dla strony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że UKC nie zawiera instytucji zwrotu nadpłaty odsetek. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z 27 grudnia 2016 r. była ostateczna i wykonana. Wniosek spółki nie mógł zainicjować postępowania w przedmiocie unieważnienia, zmiany lub cofnięcia tej decyzji, ponieważ nie była to decyzja korzystna dla strony, a UKC nie przewiduje takich trybów dla decyzji wydanych z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
UKC art. 1
Unijny kodeks celny
UKC art. 22 § ust. 1, 2, 6 i 7
Unijny kodeks celny
UKC art. 23 § ust. 3
Unijny kodeks celny
UKC art. 29
Unijny kodeks celny
u.p.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa - Prawo celne
O.p. art. 234
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013
Pomocnicze
UKC art. 27
Unijny kodeks celny
UKC art. 28
Unijny kodeks celny
UKC art. 44 § ust. 1
Unijny kodeks celny
UKC art. 114
Unijny kodeks celny
O.p. art. 165a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2) lit a)
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.c. art. 19
Ustawa - Prawo celne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2)
Ustawa - Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446 art. 11
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 12
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z §14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Unijnego Kodeksu Celnego nie przewidują instytucji stwierdzenia nadpłaty odsetek od decyzji wydanej z urzędu. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z 27 grudnia 2016 r. była ostateczna i wykonana, a wniosek spółki nie mógł zainicjować postępowania w przedmiocie jej unieważnienia, zmiany lub cofnięcia. Organ odwoławczy miał prawo wydać decyzję na niekorzyść strony na podstawie art. 234 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że przepisy UKC dopuszczają zmianę decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu na wniosek strony. Argumentacja WSA, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, co uniemożliwiało wydanie decyzji na niekorzyść strony.
Godne uwagi sformułowania
UKC nie zawiera, nie reguluje instytucji zwrotu nadpłaty odsetek. Decyzja celna rażąco narusza prawo, kiedy nie jest zgodna z przepisami prawa celnego np. została podjęta na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji; posiadacz decyzji wiedział lub powinien był wiedzieć, że informacje są nieprawidłowe lub niekompletne; jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych. Rażącym naruszeniem prawa celnego jest wydanie decyzji celnej w przedmiocie nadpłaty i zwrotu odsetek, ponieważ przepisy prawa celnego nie regulują takiej instytucji.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Henryk Wach
sprawozdawca
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Unijnego Kodeksu Celnego dotyczących możliwości wzruszenia decyzji celnych wydanych z urzędu oraz stosowania instytucji nadpłaty i zwrotu odsetek w postępowaniu celnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z UKC i jego stosowaniem w kontekście decyzji wydanych z urzędu. Może mieć ograniczone zastosowanie do innych obszarów prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów Unijnego Kodeksu Celnego i możliwości kwestionowania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i administracyjnym.
“NSA: Brak możliwości zwrotu nadpłaty odsetek celnych od decyzji wydanej z urzędu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 3183/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-10-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryk Wach /sprawozdawca/ Małgorzata Grzelak /przewodniczący/ Piotr Piszczek Symbol z opisem 6305 Zwrot należności celnych Sygn. powiązane I SA/Bd 127/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2018-04-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 127/18 w sprawie ze skargi C. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 2017 r. nr 0401-IOC.4303.50.2017.3 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty odsetek uiszczonych od należności celnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od C. S.A. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 127/18 po rozpoznaniu skargi C. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 5 grudnia 2017 r. nr 0401-IOC.4303.50.2017.3 w przedmiocie długu celnego uchylił zaskarżoną decyzję, oraz zasądził na rzecz C. S.A. w K. zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. W Oddziale Celnym w Bydgoszczy 25 lutego 2014 r., przyjęto zgłoszenie celne C. S.A. (dalej: skarżąca, spółka), dopuszczające do obrotu towar w postaci zestawu części zamiennych prasy do produkcji wieczek aluminiowych puszek do napojów, zaklasyfikowany przez stronę do kodu TARIC 8466940000, ze stawką celną 1,2%. Naczelnik Urzędu Celnego w Bydgoszczy decyzją z 27 grudnia 2016r. zaklasyfikował zgłoszony towar do kodu TARIC 8207301090 i określił spółce kwotę należności celnych przywozowych oraz wezwał do jej zapłaty wraz z należnymi odsetkami. Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania. Spółka pismem z 14 marca 2017 r. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w wysokości 3.108 zł, z tytułu wykonania przez spółkę ww. decyzji z 27 grudnia 2016r. Strona zakwestionowała wysokość wskazanych w rozstrzygnięciu odsetek należnych od długu celnego niezapłaconego w terminie. Zdaniem spółki, od 8 stycznia 2016 r. odsetki powinny zostać obliczone według 8 % stawki odsetek za zwłokę, a nie według tzw. stawki sankcyjnej w wysokości 12% (150% odsetek za zwłokę). Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu, decyzją z 29 sierpnia 2017r. określił stronie podlegającą zwrotowi kwotę odsetek (niższą niż wnioskowała zainteresowana) i zmienił zapisy zawarte w ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016r. Organ I instancji uznał, że podwyższona stawka odsetek nie powinna być stosowana od 21 sierpnia 2016 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2016r. o zmianie ustawy Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1228). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy zaskarżoną decyzją z 5 grudnia 2017r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i jednocześnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w wysokości 3.108 zł, z tytułu wykonania przez spółkę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu organ podał, że od 1 maja 2016r., na terenie Unii Europejskiej zaczął obowiązywać unijny kodeks celny (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny - Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 ze zm.). Począwszy od tej daty, do postępowań w sprawach celnych zainicjowanych po tej dacie, należy stosować bezpośrednio przepisy unijnego kodeksu celnego (dalej: "u.k.c.") realizujące materię proceduralną. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1880 ze zm.) odsyłający do odpowiedniego stosowania niektórych przepisów Ordynacji podatkowej ma jedynie charakter uzupełniający. Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że u.k.c. obejmuje kompleksowo swym zakresem zasady postępowania organów celnych w stosunku do decyzji ostatecznych w sprawach celnych, a zatem reguluje tryby nadzwyczajne pozwalające wyeliminować z obrotu prawnego decyzje obarczone wadami, w innym trybie niż odwoławczy, do tych decyzji nie mogą mieć zastosowania tryby nadzwyczajne przewidziane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."). Z tego też powodu ustawodawca krajowy nie zawarł w przepisie art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne odesłania do odpowiedniego stosowania art. 240 i następnych O.p. Organ odwoławczy zauważył, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016r., której dotyczy wniosek spółki z [...] marca 2017r., jest wydaną z urzędu (bez wniosku) decyzją niekorzystną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż ustawodawca unijny przewidział jedynie, że osoba zainteresowana może zainicjować wyłącznie cofnięcie lub zmianę korzystnej decyzji ostatecznej, wydanej tak na wniosek (art. 28 ust. 1 lit. b u.k.c.), jak i z urzędu (art. 28 ust. 1 lit. b w związku z art. 29 u.k.c.) oraz ponowną ocenę wydanej na wniosek decyzji niekorzystnej. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego na gruncie u.k.c. spółce nie przysługiwało uprawnienie, aby w odniesieniu do wydanej z urzędu, niekorzystnej, ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016r. zainicjować którykolwiek z trybów nadzwyczajnych. W rezultacie, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę już wyłącznie z powodów proceduralnych nie powinien na wniosek strony wydać decyzji zmieniającej na podstawie art. 23 ust. 3 w związki z art. 29 u.k.c., ostateczną decyzję niekorzystna wydaną bez wniosku, lecz wydać decyzję niekorzystną w trybie art. 22 ust. 7 u.k.c., tj. odmówić stwierdzenia nadpłaty w wysokości 3.108 zł z tytułu wykonania przez spółkę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016r. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji postąpił nieprawidłowo, uwzględniając częściowo wniosek strony i wydając decyzję w przedmiocie zwrotu odsetek i zmiany decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy, rezygnując przy tym z pobierania odsetek w podwyższonej wysokości od 21 sierpnia 2016 r. (powinno być 20 sierpnia 2016r.), tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 sierpnia 2016r.). Zdaniem organu odwoławczego zastosowanie w sprawie powinny mieć dotychczasowe przepisy materialne dotyczące powstałego długu celnego, tj. obowiązujące do 1 maja 2016 r. i normy proceduralne wynikające z przepisów u.k.c. Powyższą zasadę należy również zastosować do odsetek za zwłokę należnych od należności celnych wynikających z długu celnego powstałego przed 1 maja 2016 r. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dotychczasowe przepisy dotyczące odsetek powinny mieć zastosowanie zarówno w przypadku odsetek liczonych za okres przed, jak i po 1 maja 2016r., w tym również od 20 sierpnia 2017r. Tym samym podwyższone odsetki w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę (150% * 8% = 12%) winny być liczone od 8 stycznia 2016 r. do dnia powiadomienia o kwocie długu celnego (3 stycznia 2017r.). W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego był on uprawniony do wydania decyzji na niekorzyść strony (art. 234 O.p.), gdyż decyzja Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu jako wydana bez podstawy prawnej, wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że decyzja ta narusza prawo. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z organem, że osoba zainteresowana może wnioskować wyłącznie o cofnięcie lub zmianę decyzji korzystnych. Stanowisko organu w sposób nieuprawniony zawęża zakres stosowania art. 29 u.k.c. Sąd zauważył, że art. 29 u.k.c. odsyła do art. 23 ust. 3 u.k.c., który ma zastosowanie także do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu, a zatem również do wymienionej decyzji. Gdyby uznać rozumowanie organu za prawidłowe, to sprzeczna z przepisami prawa celnego niekorzystna decyzja wydana z urzędu, nie podlegałaby eliminacji z obrotu prawnego. Taka sytuacja mogłaby doprowadzić do pozostawiania w obrocie prawnym decyzji niezgodnej z przepisami prawa celnego. Byłoby to sprzeczne z pkt 22 preambuły do u.k.c., w którym przewidziano możliwość unieważnienia, zmiany lub cofnięcia każdej decyzji niezgodnej z przepisami prawa celnego. Tym samym, organ nie mógł odmówić zastosowania art. 23 ust. 3 u.k.c. z tego powodu, że dotyczy on decyzji korzystnych. Zdaniem Sądu przepis ten dotyczy również decyzji niekorzystnych. Nie można też podzielić stanowiska organu, że strona nie może zainicjować zmiany decyzji niekorzystnej. Odwoływanie się przez organ w zaskarżonej decyzji dla uzasadnienie swoich racji do art. 28 ust. 1 lit. b u.k.c., jest nieuprawnione, gdyż zastrzeżony w tym przepisie wymóg złożenia wniosku przez posiadacza decyzji, oznacza tylko, że organ nie może sam, z urzędu wzruszyć decyzji. Regulację tę należy odczytywać w kontekście ograniczenia przez ustawodawcę unijnego możliwości ingerencji w prawa nabyte osoby, na korzyść której organ wcześniej orzekał. Decyzje niekorzystne mają zupełnie inny charakter i chociażby z tego względu regulacji tej nie można wprost odnieść do tych decyzji. Sąd nie podzielił również poglądu organu, że za brakiem możliwości zainicjowania przez stronę trybów nadzwyczajnych w odniesieniu do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu przemawia także brak odesłania w art. 29 u.k.c do art. 23 ust. 2 i 4 u.k.c. WSA za nieuzasadnione uznał stanowisko organu odwoławczego, że już wyłącznie z powodów proceduralnych Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego nie powinien wydać decyzji na podstawie art. 23 ust. 3 w związku z art. 29 u.k.c. W konsekwencji nie zasługuje też na akceptację stanowisko organu odwoławczego, że mógł wydać decyzje na niekorzyść strony, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, a zatem z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez uwzględnienie skargi pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia: 1) art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28 w związku z art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 ze zm.), zwanego dalej także "unijnym kodeksem celnym" i "u.k.c.", polegającego na błędnym odczytaniu i zastosowaniu tych przepisów prowadzącym do przyjęcia nieuprawnionego stanowiska, że: - przepisy art. 27 i art. 28 u.k.c. w związku z art. 29 u.k.c. będą miały zastosowanie do decyzji niekorzystnych wydanych bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby (z urzędu), - art. 23 ust. 3 u.k.c. będzie na wniosek strony miał zastosowanie do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu z uwagi na odesłanie do tego przepisu zawartego w art. 29 u.k.c., co zdeterminowało treść rozstrzygnięcia i wpłynęło przez to na wynik sprawy; 2) art. 234 in fine ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r. poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), poprzez przyjęcie, że decyzja Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu tego przepisu, za czym przemawiał brak podstaw prawnych do jej wydania, co miało także wpływ na wynik sprawy. 2. art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie pomimo braku podstaw do uwzględnienia skargi, co miało także wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Za podstawę wyroku z 10 kwietnia 2018 r., I SA/Bd 127/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy. [...] lutego 2014 r. w Oddziale Celnym w Bydgoszczy przyjęto zgłoszenie celne skarżącej spółki dopuszczające do obrotu towar w postaci zestawu części zamiennych prasy do produkcji wieczek aluminiowych puszek do napojów, zaklasyfikowany do kodu TARIC 8466940000, ze stawką celną 1,2%. Następnie, Naczelnik Urzędu Celnego w Bydgoszczy decyzją ostateczną z 27 grudnia 2016 r. zaklasyfikował towar do kodu TARIC 8207301090 i określił kwotę należności celnych przywozowych oraz wezwał do jej zapłaty wraz z należnymi odsetkami. Pismem z [...] marca 2017 r. spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w wysokości 3.108 złotych, ponieważ od 8 stycznia 2016 r. odsetki powinny zostać obliczone według 8 % stawki odsetek za zwłokę, a nie według stawki sankcyjnej w wysokości 12% (150% odsetek za zwłokę). Decyzją ostateczną z 5 grudnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy odmówił stwierdzenia nadpłaty. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Wobec tego, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (dalej: UKC), niniejsze rozporządzenie ustanawia unijny kodeks celny (kodeks) określający ogólne przepisy i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Nie naruszając prawa międzynarodowego i konwencji międzynarodowych oraz prawodawstwa unijnego w innych dziedzinach, kodeks stosowany jest w sposób jednolity na całym obszarze celnym Unii. Z kolei, według pkt 22) preambuły UKC, w odniesieniu do decyzji dotyczących stosowania przepisów prawa celnego, w tym w odniesieniu do wiążących informacji, powinno się stosować te same zasady. Każda z tych decyzji powinna być ważna na całym obszarze Unii, przy czym należy przewidzieć możliwość jej unieważnienia, zmiany, chyba że postanowiono inaczej, lub jej cofnięcia, jeżeli nie jest zgodna z przepisami prawa celnego lub ich interpretacją. Zgodnie z art. 5 Definicje pkt 39) UKC, "decyzja" oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. W tej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w Bydgoszczy decyzją ostateczną z 27 grudnia 2016 r. zaklasyfikował towar do kodu TARIC 8207301090 i określił kwotę należności celnych przywozowych oraz wezwał do jej zapłaty wraz z należnymi odsetkami. W rozumieniu przepisów Sekcja 3 Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego UKC jest to po pierwsze, decyzja wydana bez uprzedniego wniosku; po drugie, nie jest to decyzja korzystna dla posiadacza decyzji. Z tych powodów nie mają do niej zastosowania: Artykuł 27 Unieważnianie korzystnych decyzji; Artykuł 28 Cofnięcie i zmiana korzystnych decyzji. Z kolei, według art. 29 decyzje wydawane bez uprzedniego wniosku UKC, z wyjątkiem przypadków, gdy organ celny działa jako organ sądowy, art. 22 ust. 4, 5, 6 i 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, 27 i 28 stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby. Artykuł 23 ust. 3 UKC, który stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby brzmi: nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki, w których decyzje są wadliwe lub nieważne, organy celne, które wydały daną decyzję, mogą w każdej chwili ją unieważnić, zmienić lub cofnąć, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego. Decyzja ostateczna Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016 r., ponieważ nie została unieważniona, zmieniona lub cofnięta przez organy celne, została wykonana również w zakresie odsetek. To niesporne ustalenie ma podstawowe znaczenie dla oceny legalności działań organów celnych podjętych na skutek wniosku strony z [...] marca 2017 r. o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ UKC nie zawiera, nie reguluje instytucji zwrotu nadpłaty odsetek. Z powodu przedstawionych regulacji UKC, wniosek ten nie mógł przede wszystkim zainicjować postępowania w przedmiocie unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji ostatecznej z 27 grudnia 2016 r. wydanej bez uprzedniego wniosku; decyzji nie będącej decyzją korzystną dla posiadacza decyzji. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, do: postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Z tej regulacji wynika, że do wniosku strony z 14 marca 2017 r. organ celny I instancji nie mógł odpowiednio zastosować art. 165a O.p. przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania "z powodu innej przyczyny". W orzecznictwie uznaje się, że zwrot "postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji. Natomiast w doktrynie akcentuje się, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Natomiast w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy mógł mieć odpowiednie zastosowanie art. 234 O.p. (Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny). Odpowiednie zastosowanie tego przepisu w postępowaniach w sprawach celnych polega na wykładni pojęcia "rażąco narusza prawo" z uwzględnieniem ogólnych przepisów i procedur mających zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Decyzja celna rażąco narusza prawo, kiedy nie jest zgodna z przepisami prawa celnego np. została podjęta na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji; posiadacz decyzji wiedział lub powinien był wiedzieć, że informacje są nieprawidłowe lub niekompletne; jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych. Rażącym naruszeniem prawa celnego jest wydanie decyzji celnej w przedmiocie nadpłaty i zwrotu odsetek, ponieważ przepisy prawa celnego nie regulują takiej instytucji. W art. 114 Odsetki za zwłokę UKC w ust. 1, 2, 3 i 4 uregulowano instytucję odsetek. Zasadniczo odsetki za zwłokę naliczane są od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych począwszy od dnia, w którym upłynął wyznaczony termin, aż do dnia zapłaty należności. Według art. 22 ust. 1, 2, 6 i 7 UKC, składając wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego dana osoba dostarcza wszelkie informacje wymagane przez właściwe organy celne niezbędne do wydania tej decyzji (...). Organy celne niezwłocznie i nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania wniosku o wydanie decyzji sprawdzają, czy spełnione są warunki przyjęcia tego wniosku. Przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 44. Natomiast, według art. 44 ust. 1 UKC, każda osoba ma prawo do odwołania się od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie. Zgodnie z art. 11 Warunki przyjmowania wniosków rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego przyjmuje się, jeżeli spełnione są wskazane tam warunki. Natomiast, według art. 12 Przyjęcie wniosku rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny, datą przyjęcia wniosku jest data otrzymania przez organ celny wszystkich wymaganych informacji. Jeżeli organ celny stwierdza, że wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych informacji, żąda od wnioskodawcy dostarczenia tych informacji w rozsądnym terminie, który nie powinien przekraczać 30 dni. Jeżeli wnioskodawca nie przekaże organowi celnemu żądanych informacji w określonym terminie, wniosek nie zostaje przyjęty, a wnioskodawcę informuje się o tym fakcie. Jeżeli wnioskodawca nie otrzyma informacji o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku, uznaje się, że wniosek został przyjęty. Datą przyjęcia wniosku jest data jego złożenia lub - w przypadkach, gdy wnioskodawca przedstawił dodatkowe informacje na żądanie organu celnego - data przekazania przez wnioskodawcę ostatniej żądanej informacji. Wskazane przepisy powinien uwzględnić Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu w sprawie z wniosku strony z [...] marca 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Decyzją ostateczną z 5 grudnia 2017 r., wydaną w trybie kasacyjnym na podstawie art. 233 § 1 pkt 2) lit a) O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty, przy czym zbędnie w uzasadnieniu tej decyzji zaprezentował argumentację dotyczącą prawidłowości naliczenia odsetek w decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w Bydgoszczy z 27 grudnia 2016 r. Skarga kasacyjna ma uzasadnioną podstawę z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy nie naruszył żadnych przepisów postępowania, w szczególności mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżony wyrok, a po rozpoznaniu skargi oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a., ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. O kosztach postepowania kasacyjnego, w wysokości 340 zł (240 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 100 zł wpis od skargi kasacyjnej) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z §14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI