I GSK 3181/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kwestia zastosowania Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej do nadwyżki towaru wymaga ponownego zbadania.
Sprawa dotyczyła określenia długu celnego w związku z przewozem towaru (majtek i bokserek) z niezgodnościami w zgłoszeniu celnym. WSA uchylił decyzję organu celnego, uznając, że przepisy Kodeksu celnego nie mają zastosowania, a jedynie Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwe uzasadnienie i potrzebę ponownego zbadania, czy Konwencja tranzytowa obejmuje całą partię towaru, w tym ujawnioną nadwyżkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą na spółkę cywilną obowiązek uiszczenia długu celnego za towar (majtki i bokserki) wprowadzony na polski obszar celny z niezgodnościami w zgłoszeniu celnym. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy towar był objęty procedurą tranzytową T1 i Konwencją o wspólnej procedurze tranzytowej, przepisy Kodeksu celnego nie miały zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało konkretnych wskazań co do dalszego postępowania. Sąd podkreślił, że choć umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed prawem krajowym, konieczne jest ponowne zbadanie, czy Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej obejmuje całą ujawnioną partię towaru, w tym nadwyżkę niezgodną ze zgłoszeniem T1. NSA zwrócił uwagę na art. 210 Kodeksu celnego i potrzebę ustalenia, czy przewoźnik jest dłużnikiem celnym w odniesieniu do nieujawnionej części towaru. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Konieczne jest ponowne zbadanie, czy Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej obejmuje całą ujawnioną partię towaru, w tym nadwyżkę niezgodną ze zgłoszeniem T1, a w szczególności czy przewoźnik jest dłużnikiem celnym w odniesieniu do tej nadwyżki.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco tej kwestii, a wadliwe uzasadnienie wyroku nie zawierało wskazówek co do dalszego postępowania. Podkreślono, że umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo, ale ich zastosowanie wymaga analizy zgodności stanu faktycznego z deklarowanym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 87 § 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej
Kodeks celny art. 2 § 2
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 39
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 208
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 210 § 1
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 210 § 3
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 9
Ustawa z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Konwencja CMR art. 1
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)
Konwencja CMR art. 8
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej art. 11 § 1
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej art. 11 § 2
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej art. 10
Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie uznał, że przepisy Kodeksu celnego nie mają zastosowania, a jedynie Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało konkretnych wskazań co do dalszego postępowania. Konieczne jest ponowne zbadanie, czy Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej obejmuje całą ujawnioną partię towaru, w tym nadwyżkę niezgodną ze zgłoszeniem T1.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące braku zastosowania Kodeksu celnego i Konwencji CMR do ustalenia długu celnego.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej uznać należy ten zarzut za chybiony za zasadny uznać należy zarzut naruszenia normy art. 141 § 4 p.p.s.a. pierwszeństwo w zastosowaniu postanowień umów międzynarodowych
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Zajda
członek
Tadeusz Cysek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej w przypadku niezgodności towaru ze zgłoszeniem celnym oraz odpowiedzialności przewoźnika za dług celny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzenia towaru na obszar celny z naruszeniem procedury tranzytowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa celnego i transportowego, z elementem potencjalnej nieuczciwości lub zaniedbania, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Naruszenie procedury tranzytowej: Kiedy przewoźnik odpowiada za dług celny?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 3181/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Janusz Zajda Tadeusz Cysek Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie Tadeusz Cysek NSA Janusz Zajda Protokolant Anna Fyda po rozpoznaniu w dniu 11 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2005 r. sygn. akt SA/Sz 2126/03 w sprawie ze skargi K. Z. i J. Z. "[...] Spółka Cywilna w Iławie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 27 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od K. Z. i J. Z. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt SA/Sz 2126/03 w sprawie ze skargi K. Z. i J. Z. – "[...]" S.C. w Iławie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 lutego 2003 r., nr [...], którą organ utrzymał decyzję nakładającą na stronę obowiązek uiszczenia długu celnego związanego z wprowadzeniem na polski obszar celny nieujawnionego podczas dokonywania zgłoszenia celnego towaru - uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, ze w dniu 15 sierpnia 2001 r. J. Z., wspólnik spółki cywilnej "[...]", wykonując w ramach działalności gospodarczej usługę transportową na rzecz [...] Spółki z o.o., przedstawił na przejściu granicznym w Kołbaskowie towar w postaci majtek i bokserek, objęty procedurą tranzytu według noty tranzytowej T1 nr 03695 z dnia 15 sierpnia 2001 r. oraz międzynarodowym listem przewozowym CMR. Po zwolnieniu towaru, funkcjonariusze celni przeprowadzili rewizję celną pojazdu, w wyniku której ujawniono nadwyżkę towaru. Naczelnik Urzędu Celnego II w Szczecinie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji niezgłoszonego towaru. Naczelnik Urzędu Celnego II w Szczecinie decyzją z dnia 15 maja 2002 r., nr [...] wymierzył należność celną (dług celny) powstałą w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny towaru w postaci majtek i bokserek męskich oraz obliczył wysokość odsetek od powstałego długu celnego. Decyzję powyższą organ skierował do importera – [...] Spółki z o.o. w Warszawie, kierowcy – J. Z. oraz do przewoźnika – spółki cywilnej z siedzibą w Iławie "[...]" K. Z., J. Z.. Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wspólnicy firmy transportowej są zobowiązani – stosownie do art. 210 § 3 ustawy z dnia 7 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) – do uiszczenia długu celnego, gdyż byli podmiotem wprowadzającym nielegalnie towar na polski obszar celny, co potwierdza nota tranzytowa T1 oraz protokół przesłuchania świadka J. Zawadzkiego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że z mocy art. 2 § 2 Kodeksu celnego w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 1 i 8 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), sporządzonej w Genewie w dniu 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.) o odpowiedzialności przewoźnika za zaniedbania w zakresie sprawdzenia stanu towaru lub odnotowania zastrzeżeń co do niemożności jego sprawdzenia. Organ odwoławczy uznał także za niemające znaczenia prawnego przedstawione w odwołaniu twierdzenia Kazimierza Zawadzkiego oraz Jacka Zawadzkiego, że przewoźnik nie miał żadnej możliwości sprawdzenia zawartości przewożonych kontenerów, które były oplombowane i w stanie nienaruszonym przedstawione do odprawy celnej, bowiem przewoźnik mógł wpisać do listu przewozowego zastrzeżenie, że kontener był zaplombowany. Uchylając powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że powołane jako podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji przepisy art. 39, 208 i 210 Kodeksu celnego, zezwalające organom celnym na uznanie przewoźnika (także importera) za dłużnika celnego, w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny przewożonego przez niego towaru, nie mogły znaleźć zastosowania w sprawie ze względu na treść przepisu art. 2 § 2 Kodeksu celnego stanowiącego, że "wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej". Importowany towar został zaś wprowadzony na polski obszar celny z zagranicy na podstawie noty tranzytowej T1 i przy wykorzystaniu wspólnej procedury tranzytowej. Zasady realizacji tej procedury, związane z tym obowiązki uprawnienia uregulowane zostały natomiast w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską i ogłoszonej w Dzienniku Ustaw z 1998 r., Nr 46, poz. 290. Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej reguluje obowiązki publicznoprawne w zakresie uiszczania cła oraz innych opłat, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą (art. 11 ust.1 i 2 załącznika nr 1 do Konwencji). Cło oraz dług celny w przywozie stanowią niewątpliwie wspomniane opłaty należne na skutek naruszenia przepisów lub nieprawidłowości. Konwencja ta, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego, podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu z mocy art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 384), zaś jej postanowienia stanowią lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w przepisie art. 2 § 2 Kodeksu celnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie znajdowały zastosowania także powołane w zaskarżonej decyzji przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), sporządzonego w Genewie w dniu 19 maja 1956 r., regulujące uprawnienia i obowiązki dotyczące cywilnoprawnych, wzajemnych stosunków między nadawcą, przewoźnikiem i odbiorcą towaru. Cło ani dług celny nie wynikają z cywilnoprawnej umowy przewozu. Są to należności o charakterze publicznoprawnym, do których nie mają zastosowania przepisy Konwencji CMR. W konkluzji Sąd stwierdził, że oparcie zaskarżonej decyzji, w zakresie dotyczącym podmiotu zobowiązanego do uiszczenia długu celnego, na unormowaniach Kodeksu celnego oraz na przepisach Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), w sytuacji bezwzględnego pierwszeństwa przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, zawierającej unormowania odmienne od zastosowanych, stanowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zarzucił orzeczeniu: - naruszenie prawa materialnego, tj. 1. art. 210 Kodeksu celnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że nie uznaje się za dłużnika celnego przewoźnika (także importera), który wprowadził towar na polski obszar celny niezgodnie z obowiązującą Konwencją o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken dnia 20 maja 1987 r., ratyfikowaną przez Rzeczpospolitą Polską i ogłoszoną w Dzienniku Ustaw z 1998 r., Nr 46, poz. 290; 2. art. 11 ust. 1 i 2 załącznika do Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej w związku z art. 2 § 2 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd przez uznanie, że w stosunku do przewoźnika, który wprowadza na polski obszar celny towar niezgodnie ze wskazaną Konwencją, mają zastosowanie przepisy tej Konwencji, w sytuacji gdy stosuje się je tylko do towarów objętych wspólną procedurą tranzytową; 3. art. 210 w związku z art. 39 i art. 208 Kodeksu celnego przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w stosunku do towaru wprowadzonego niezgodnie z Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej, czyli nielegalnie wprowadzonych na polski obszar celny, nie stosuje się ustawy - Kodeks celny, w sytuacji gdy wskazane normy prawne mają zastosowanie w stosunku do towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny; oraz naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przez bezzasadne uznanie, że decyzja nr [...] z dnia 27 lutego 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu celnego oraz przepisów Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów, w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja nie narusza wskazanych przepisów prawa, co w konsekwencji miało wpływ na treść wydanego orzeczenia; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd będąc zobowiązany do wydania wyroku na podstawie akt sprawy pominął zawarte w nich ustalenie, że przewoźnik dokonując zgłoszenia tranzytowego w dokumencie T1 o nr 03695 z dnia 15 sierpnia 2001 r. podał, iż wspólną procedurą tranzytową objętych jest 111.688 szt. majtek i bokserek męskich, natomiast z akt sprawy wynika, że faktycznie przewożona była większa ilość o 94.176 szt., a więc wielkość nielegalnie wprowadzona na polski obszar celny, a w związku z tym nie mają do niej zastosowania procedury tranzytowe wynikające z Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej wynikające z art. 11 ust. 1 i 2 załącznika do Konwencji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wskazanie w wyroku, że organ celny naruszył przepisy prawa materialnego art. 39, art. 208, art. 210 Kodeksu celnego oraz przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) przez niewłaściwe ich zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewskazaniu w wyroku, w jakim zakresie miałoby być przeprowadzone ponowne postępowanie celne. Strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła w związku z powyższym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Strona nie zgodziła się z poglądem Sądu, że w sytuacji, gdy przewoźnik wprowadza na polski obszar celny towar niezgodnie z danymi zawartymi w nocie tranzytowej T1 i przy wykorzystaniu wspólnej procedury tranzytowej korzysta z przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej. Zgodnie bowiem z art. 10 załącznika I Tytuł V Działu 1 Konwencji wynika, że towar zgłoszony do tranzytu na podstawie zgłoszenia tranzytowego T1 musi być zgodny ze stanem rzeczywistym przewożonego towaru. Z akt sprawy wynika natomiast, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, bezsprzecznie, że przewoźnik na dokumencie T1 nr 03965 z dnia 15 sierpnia 2001 r. do procedury tranzytu [...] z dnia 15 sierpnia 2001 r. zgłosił jedynie 111.888 sztuk majtek i bokserek męskich i tylko ten towar był objęty wspólną procedurą tranzytu. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że faktycznie przewożona ilość wyrobów tekstylnych była wyższa od zadeklarowanej o 94.176 sztuk. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną ta pozostała, ujawniona ilość towaru nie była objęta procedurą tranzytu według Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, a zatem nie mają wobec niej zastosowania przepisy tej Konwencji, w tym uregulowania dotyczące obowiązków publicznoprawnych (art. 11 ust. 1 i 2 załącznika nr 1 do Konwencji). Skoro część wyrobów tekstylnych została nielegalnie wprowadzona na polski obszar celny, to zgodnie z treścią art. 210 Kodeksu celnego towar ten powinien być objęty procedurą celną, zaś przewoźnika uznać należy za dłużnika celnego. Strona stwierdziła, iż Sąd pominął ustalenia faktyczne przedstawione przez organy celne w aktach sprawy wskazujące, że przewoźnik wprowadził towar na polski obszar celny niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd błędnie uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy do towaru wprowadzonego niezgodnie z przepisami Konwencji przepisy te mają do niego zastosowanie. Zgodnie bowiem z unormowaniami zawartymi w Konwencji, jej przepisy mają zastosowanie tylko do towaru, którego stan rzeczywisty odpowiada przedstawionemu w złożonym zgłoszeniu T1. uregulowania te nie mogą mieć zatem zastosowania, gdy w wyniku kontroli została ujawniona niezgodność stanu faktycznego deklarowanego z rzeczywistym. W tych okolicznościach organ celny był zobowiązany do zastosowania przepisów Kodeksu celnego. Ponadto strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że organ celny nie kwestionował prawa przewoźnika do korzystania z Konwencji i dokonania odprawy zgodnie ze wspólną procedurą tranzytową. W sprawie sporne jest, czy nadwyżka towaru niewynikająca ze zgłoszenia T1 (nieuwzględniona w nim) również jest objęta tą procedurą. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną nadwyżka ta nie była przewożona pod dokumentem T1, nie była objęta unormowaniami zawartymi w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej i w związku z tym towar podlegał przepisom Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią art. 210 Kodeksu celnego towar taki uznaje się za nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny i w tych okolicznościach organ celny zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji określającej dłużnika celnego i wysokość długu celnego. Na poparcie swojego stanowiska strona wnosząca skargę kasacyjną powołała wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 3 maja 2005 r. w sprawie C-195/03, w którym Trybunał stwierdził, że jeżeli towary wskazane w dokumentacji przedstawionej organom celnym są towarami różnymi od towarów faktycznie przewożonych, to należy uznać, że te faktycznie przewożone zostały wprowadzone nielegalnie. Zatem wobec tych towarów powstaje dług celny na podstawie art. 202 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się ponadto z poglądem dotyczącym braku możliwości zastosowania w sprawie Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy prawne regulujące międzynarodowy obrót towarowy, albowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki do ich zastosowania. Skoro brak jest innych uregulowań międzynarodowych regulujących przedmiotowe zagadnienie, to przepisy Kodeksu celnego mają tu bezsprzecznie, zdaniem strony, zastosowanie. Strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła również, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, o jakich mowa w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak jest w nim wskazań co do dalszego postępowania organów celnych. Sąd w zaskarżonym wyroku poprzestaje jedynie na ogólnych stwierdzeniach, że niniejsza konwencja jako umowa międzynarodowa należy do źródła prawa powszechnie obowiązującego i ma pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami. Powinien natomiast konkretnie wskazać, jak powinien postąpić organ celny przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w stosunku do nadwyżki zgłoszonego towaru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym –zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Uwzględniając powyższe uwagi należy w pierwszej kolejności odnieść się do tych zarzutów skargi kasacyjnej, które wskazują na naruszenie, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W omawianym zakresie strona składająca skargę kasacyjną wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że sąd administracyjny pominął ustalenia zawarte w aktach sprawy, a wskazujące, iż przewoźnik dokonał zgłoszenia tranzytowego w dokumencie T1 o numerze 03695 z 15 sierpnia 2001 roku podając, że wspólną procedurą tranzytową objętych jest 111.688 sztuk majtek i bokserek męskich, podczas gdy z akt sprawy wynika, że ilość przewożonego towaru była większa o 94.176 sztuk i ta wielkość towaru została nielegalnie wprowadzona na polski obszar celny. Ponadto w ramach wskazanego zarzutu strona składająca skargę kasacyjną podnosi, że w odniesieniu do towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny nie znajduje zastosowania procedura tranzytowa opisana w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, sporządzona w Interlaken w dniu 20 maja 1987 roku, a w szczególności nie znajduje tutaj zastosowania art. 11 ust. 1 i ust. 2 załącznika do Konwencji, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez sąd administracyjny art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ celny naruszył przepisy prawa materialnego, to jest art. 39, art. 208, art. 210 ustawy z 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zmianami) oraz przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), sporządzonej w Genewie w dniu 19 maja 1956 roku. Podkreślić także trzeba, iż strona wnosząca skargę kasacyjną wiąże, w sposób wyżej opisany, zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., a nadto zgłasza dodatkowo zarzut naruszenia normy art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku, w jakim zakresie miałoby być prowadzone ponowne postępowanie celne. Wskazany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dalsza część powołanego przepisu prawa dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie miały zastosowania. Zasada wyrażona w art. 133 § 1 p.p.s.a. ustanawia zakaz wychodzenia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest orzekanie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, przy tak przedstawionym zarzucie naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., uznać należy ten zarzut za chybiony. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia normy art. 133 § 1 p.p.s.a. i orzekł nie na podstawie akt sprawy, rozumianych jako akta administracyjne i akta sądowe. Natomiast za zasadny uznać należy zarzut naruszenia normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany wyżej przepis prawa wskazuje, jakie elementy winno posiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. W zdaniu drugim art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca stwierdził, iż w przypadku uwzględnienia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji publicznej, uzasadnienie powinno zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji publicznej usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których Sąd I instancji uchylił decyzję organu administracji publicznej, oraz w wyniku tego doprowadzenie w sprawie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem. Wymogów tych nie spełnia uzasadnienie zaskarżonego wyroku, które nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Tego rodzaju wadliwość uzasadnienia może skutkować niepewnością co do dalszych czynności w sprawie przeprowadzanych przez organ administracji publicznej, w sytuacji gdy konieczność przeprowadzenia tych czynności (także w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego) legła u podstaw uchylenia decyzji organu. W tym miejscu podkreślić także należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia Sądu, wiążą w sprawie ten Sąd i organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tak więc aby wskazana zasada mogła znaleźć rzeczywiste zastosowanie w dalszym postępowaniu w sprawie, zalecenia odnoszące się do tegoż postępowania winny być sformułowane i przekazane przez Sąd w sposób niewątpliwy oraz niewymagający i niedopuszczający domysłów czy też interpretacji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, a wskazujący na pierwszeństwo w zastosowaniu postanowień umów międzynarodowych, w zakresie w jakim zawierają uregulowania odmienne od przepisów prawa polskiego regulujących kwestię praw i obowiązków odnośnie wprowadzania towarów na polski obszar celny i wyprowadzania towarów z polskiego obszaru celnego. Stanowisko to, jak słusznie podkreśla Sąd I instancji znajduje swoje oparcie w treści art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, a także w treści art. 2 § 2 Kodeksu celnego. W rozpatrywanej sprawie nie jest jednak wystarczające stwierdzenie, iż skoro towar został wprowadzony na polski obszar celny na podstawie noty tranzytowej T1 i przy wykorzystaniu wspólnej procedury tranzytowej, to ocena zachowań określonych podmiotów winna odbywać się wyłącznie przy zastosowaniu reguł opisanych w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken 20 maja 1987 roku i ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską. Uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz stan prawny, koniecznym wydaje się dokonanie oceny tegoż stanu faktycznego, pod kątem możliwości zastosowania postanowień w/w konwencji do całej ujawnionej partii towaru (wprowadzonego na polski obszar celny). Okoliczność ta nabiera istotnego znaczenia, zwłaszcza jeśli uwzględni się treść przepisu art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z treścią art. 9 Kodeksu celnego. Istotne w sprawie będzie także ustalenie, czy wspólną procedurą tranzytową objęty jest tylko towar wymieniony w nocie tranzytowej i załączonych dokumentach, czy też tą procedurą objęty jest cały towar wprowadzony na polski obszar, łącznie z towarem nie wymienionym w nocie tranzytowej. Innymi słowy rozstrzygnięcia wymagać będzie okoliczność, czy w stosunku do ujawnionej nadwyżki towaru wprowadzonego na polski obszar celny znajdują zastosowanie postanowienia Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej. W omawianym zakresie nie jest znane stanowisko Sądu I instancji. Z uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez naruszenie przepisów art. 210 Kodeksu celnego, art. 11 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej w związku z art. 2 § 2 Kodeksu celnego, art. 210 Kodeksu celnego w związku z art. 39 i art. 208 Kodeksu celnego nie mogą być poddane merytorycznej ocenie ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ta sama uwaga odnosi się do zarzutu opartego na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł, jak w sentencji wyroku. m.s.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI