I GSK 317/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-20
NSAAdministracyjneWysokansa
COVID-19pomoc publicznaFGŚPdofinansowanie wynagrodzeńPKDREGONfundacjaprzedsiębiorcasądy administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że ocena przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy dla celów dofinansowania z FGŚP powinna uwzględniać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze REGON.

Organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy z powodu COVID-19. Organ zarzucił sądowi niższej instancji błędną wykładnię przepisów dotyczących weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej według kodów PKD, twierdząc, że należy opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że ocena ta powinna uwzględniać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis, co jest szczególnie istotne w przypadku fundacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19. Organ zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że sąd błędnie zinterpretował art. 15gga ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19. Według organu, kryterium prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej, oznaczonej kodem PKD, powinno być weryfikowane wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty organu nie mogły podważyć zaskarżonego wyroku. Wskazał, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej powinna być sprawowana pod względem zgodności z prawem, a interpretacja przepisów dotyczących pomocy przedsiębiorcom w czasie pandemii powinna uwzględniać ich ratio legis. NSA podkreślił, że rejestr REGON ma charakter formalny i opiera się na oświadczeniach, które mogą być wzruszalne. Sąd uznał, że ocena spełnienia warunku przeważającej działalności gospodarczej powinna uwzględniać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze, co jest szczególnie istotne w przypadku fundacji, których wpis do rejestru przedsiębiorców jest warunkowy. W związku z tym, NSA stwierdził, że formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze REGON nie powinno wykluczać przyznania pomocy tym, do których była ona skierowana, jeśli dowody wskazują na prowadzenie działalności objętej zwolnieniem. Sąd oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ocena przeważającej działalności gospodarczej powinna uwzględniać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze REGON, co jest szczególnie istotne w przypadku fundacji.

Uzasadnienie

Rejestr REGON ma charakter formalny i opiera się na oświadczeniach, które mogą być wzruszalne. Ocena spełnienia warunku przeważającej działalności powinna uwzględniać rzeczywiste prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis, aby zapewnić zgodność z celem regulacji i zasadą proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 15gga § 1 i 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Kryterium przeważającej działalności gospodarczej, oznaczonej kodem PKD, może być weryfikowane na podstawie faktycznego prowadzenia działalności, a nie tylko danych z rejestru REGON.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1 lub 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

ustawa o fundacjach art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

ustawa o statystyce publicznej art. 3

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena przeważającej działalności gospodarczej powinna uwzględniać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze REGON. W przypadku fundacji, formalny wpis w rejestrze REGON nie powinien wykluczać przyznania pomocy, jeśli dowody wskazują na prowadzenie działalności objętej zwolnieniem.

Odrzucone argumenty

Kryterium przeważającej działalności gospodarczej powinno być weryfikowane wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. Sąd niższej instancji naruszył przepisy postępowania, stosując inny tryb weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej niż wskazany w art. 15gga ust. 2 ustawy o COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

Rejestr ten ma charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w stanie na dzień 31 marca 2021 r. prowadziły.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w kontekście COVID-19, zwłaszcza w zakresie weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej i znaczenia faktycznego prowadzenia działalności nad formalnym wpisem w rejestrach, a także specyfiki prawnej fundacji jako przedsiębiorców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą publiczną w okresie pandemii COVID-19 i może mieć ograniczone zastosowanie do innych regulacji lub okresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej w czasie pandemii COVID-19 i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach, gdy formalne kryteria mogą być sprzeczne z celem regulacji lub specyfiką podmiotu.

Czy formalny wpis w REGON przesądza o braku pomocy COVID? NSA: Liczy się faktyczna działalność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 317/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3491/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-28
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3491/21 w sprawie ze skargi F. w W. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 8 marca 2021 r., nr FGŚP.III.4220.1692.2021.RG w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3491/21, w wyniku rozpoznania skargi F. w W. (dalej zwanej "skarżącą") uchylił rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (dalej zwanego "organem") z 8 marca 2021 r., w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w następstwie wystąpienia COVID-19 oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Organ na powyższy wyrok wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie w całości oraz wydanie wyroku reformacyjnego oddalającego skargę w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ zrzekł się rozprawy w przedmiotowej sprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:
a) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 15gga ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095; dalej zwanej "ustawa o COVID-19") poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że kryterium prowadzenia przez przedsiębiorcę przeważającej działalności oznaczonej kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 wskazanym w art. 15gga ust. 1 ustawy o COVID-19 może być weryfikowane w inny sposób niż wskazany w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19 i pominięcie faktu, że przepis ten kryterium przeważającej działalności odnosi wprost do zapisu ujawnionego w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.;
b) art. 146 § 1 w związku z 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 15gga ust. 2 ustawy o COVID-19, poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie trybu weryfikacji kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy wskazanego w art. 15gga ust. 2 ustawy o COVID-19, w następstwie czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wziął pod uwagę niespełniania przez skarżącą jednej z ustawowych przesłanek uzyskania wsparcia przewidzianego przez § 1 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia, tj. konieczności ustalenia przeważającej działalności przedsiębiorcy na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137; dalej zwanej "p.u.s.a."), tj. zasady, że kontrola sądowa działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem poprzez zastosowanie innego trybu weryfikowania przeważającej działalności gospodarczej niż wskazany w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Według postanowień art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym zarzucane naruszenie przepisów polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawarte w niej zarzuty nie mogły podważyć zaskarżonego wyroku.
Skarżący kasacyjnie organ w niniejszej sprawie podniósł zarzuty oparte na podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. m.in. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13; 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 4608/21; treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy dotyczy art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują przewidziane w tej ustawie środki (§ 1 art. 3 p.p.s.a.). Kontrolę tę sprawują m.in. poprzez rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne (§ 2 pkt 2 art. 3 p.p.s.a.). Orzekają również w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy szczególne i stosują wówczas środki wskazane w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Przepisy te określają zatem kognicję sądów administracyjnych oraz kryterium, zgodne z którym dokonują one powierzonej im kontroli. Kryterium tym jest zgodność działania administracji publicznej z prawem. Naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i art. 3 p.p.s.a. może zatem nastąpić poprzez dokonanie kontroli działalności innych podmiotów niż organy administracji publicznej, poprzez dokonanie jej na podstawie innego kryterium niż zgodność z prawem, poprzez orzekanie w zakresie skarg na akty czy czynności inne niż wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. i w zakresie niewynikającym z przepisów szczególnych, zaniechanie rozpoznania skargi, zastosowanie w wyniku jej rozpoznania środków nieznanych p.p.s.a czy niewynikających z przepisów szczególnych (wyroki NSA z: 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1025/06; z 1 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 1047/06).
W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie organ dopatruje się naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez to, że kontrola sądowa działalności administracji pod względem zgodności z prawem dokonana była poprzez zastosowanie innego trybu weryfikowania przeważającej działalności gospodarczej skarżącej niż wskazany w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19. Te fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA, do których odnosi się omawiany zarzut kasacyjny niewątpliwie dotyczą kwestii wykładni przepisu. Sąd I instancji formułując ten fragment swojej wypowiedzi wskazuje w istocie, że nie wychodząc poza dyrektywę wykładni językowej należy wziąć pod uwagę również kwestie wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Przy interpretacji przepisów dotyczących pomocy przedsiębiorcom, którzy zostali dotknięci w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej konsekwencjami wywołanymi przez COVID-19 należy wziąć pod uwagę ratio legis wprowadzenia tych przepisów (por. wyrok NSA z 28 lipca 2023, sygn. akt I GSK 1204/22). Takiej właściwej interpretacji nie dokonał organ, poprzestając na zbyt formalistycznym potraktowaniu rezultatów wykładni semantycznej, z pominięciem funkcji i celu wprowadzonych przepisów, a także dyrektywy wykładni systemowej zewnętrznej. Tym samym zarzut opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.
Przed odniesieniem się do zarzutów materialnoprawnych skargi kasacyjnej na wstępie należy przypomnieć, że dofinansowanie miejsc pracy zostało przewidziane w art. 15gga ustawy o Covid-19 ze względu na fakt, że przedsiębiorcy bardzo dotkliwie odczuli skutki światowej pandemii koronawirusa.
Z mocy art. 15 gga ust. 1 ustawy o COVID-19 przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82..Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.20.Z, 59.14.Z, 74.20.Z, 74.21.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668), lub realizowanej w trybie stacjonarnych rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z i którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie występowania COVID-19 co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesięcy poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony na rzecz miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art.15 g ust. 4. Oceny spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19).
Należy podkreślić, że organ nie kwestionuje, że skarżąca posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 cyt. ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej. Istota sporu bowiem – w kontekście zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej – dotyczy zagadnienia czy wymóg ustawowy, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jednym z kodów wymienionych w art. 15 gga ust. 1 ustawy o COVID-19 jako rodzaj przeważającej działalności może być weryfikowane w inny sposób niż wskazany w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19 mimo, że przepis ten kryterium przeważającej działalności odnosi wprost do zapisu ujawnionego w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Według organu, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy jest związany trybem weryfikacji kodów PKD wskazanym w art. 15gga ust. 2 ustawy o COVID-19, czyli ma obowiązek weryfikować ten kod według danych wynikających z rejestru REGON.
Stanowisko to nie zasługuje na zaakceptowanie. Organ pomija bowiem specyficzny status fundacji jako przedsiębiorcy. Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą tylko wówczas jeżeli stanowi o tym statut (art. 5 ust. 1 ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach – Dz. U. z 2023 r., poz. 166). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, treść wpisu danych fundacji zamieszczonych w rejestrze REGON może przybierać odmienną postać niż ma to miejsce w przypadku przedsiębiorców, którzy nie podlegają wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. O ile bowiem fundacja podlega obligatoryjnemu wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej, to konieczność wpisu także do rejestru przedsiębiorców staje się jej obowiązkiem dopiero wówczas, gdy poza działalnością statutową prowadzi ona dodatkowo także działalność gospodarczą.
W przypadku skarżącej w rejestrze REGON jako kod PKD przeważającej działalności wskazywany jest kod 94.99.Z (działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej nie sklasyfikowana), natomiast jako kod PKD pozostałej działalności wskazano m. in. kod 82.30.Z (działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów). Jednak z załączonego do skargi wypisu z KRS – Rejestru przedsiębiorców jasno wynika, że jako przedmiot przeważającej działalności skarżąca wskazała działalność oznaczoną kodem 82.30.Z, tj. organizowanie targów, kiermaszów i imprez promocyjnych.
Sąd I instancji zasadnie uznał, że pojęcie "oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Podobnie wskazuje się w judykaturze w odniesieniu do analogicznych regulacji ustawy o COVID-19 (art. 15zze ust. 3, art. 31zo ust. 10, art. 15gga ust. 2) i przepisów wykonawczych do tej ustawy (np. § 4 ust. 2, § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 – Dz. U. poz. 152) – por. wyroki NSA z: 4 lutego 2022 r., sygn. I GSK 1176/21; z 26 stycznia 2022 r., sygn. I GSK 1145/21; 13 czerwca 2023 r., sygn. I GSK 932/22; wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 11 stycznia 2022 r., sygn. VII 959/21, Lex nr 3291421; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 października 2021 r., sygn. III AUa 282/21, Lex nr 3287922.
Wykładnia językowa jest zatem niewystarczająca do dokonania prawidłowej oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD, a tym samym i oceny wystąpienia w sprawie spornej pomiędzy stronami przesłanki do przyznania skarżącej przedmiotowych świadczeń.
Prawidłowo Sąd wskazał, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). Rejestr ten ma charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem, jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15; publ.: https://legalis.pl).
W związku z powyższym należy przyjąć, że dofinansowanie, o którym mowa w w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19 nie powinno trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 15 gga ust. 2 ustawy o COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w stanie na dzień 31 marca 2021 r. prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON (wg stanu na 31 marca 2021 r.) wykluczałoby przyznanie pomocy tym, do których została skierowana. Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do właściwego rejestru. Wobec powyższego, jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do negatywnego rozpoznania wniosku tylko z tego tytułu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 2063/22). W konsekwencji zarzut opisany w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej nie jest uzasadniony.
Taka sama ocena dotyczy zarzutu opisanego w pkt 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej. Zanim jednak zostanie dokonane rozpoznanie ww. zarzutu nadmienić należy, że skarżący kasacyjnie organ błędnie przywołał w nim podstawę prawną: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wziął pod uwagę niespełniania przez skarżącą jednej z ustawowych przesłanek uzyskania wsparcia przewidzianego przez § 1 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia". Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku jak również sam skarżący kasacyjnie organ w uzasadnieniu zarzutów, nie powoływali się na ten przepis.
Odnosząc ten zarzut natomiast do art. 15 ust. 1 gga ustawy o COVID-19 zauważyć należy, że przewidziany tryb weryfikacyjny kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 przeważającej działalności gospodarczej nie uwzględnia takich stanów faktycznych jak w przedmiotowej sprawie, a wynikających np. ze specyficznego statusu przedsiębiorcy. Poprzestanie zatem – jak już wcześniej zostało to wskazane – na formalnym zweryfikowaniu kodu PKD dotyczącego działalności fundacji narusza zasady należytej oceny i weryfikacji wniosku złożonego w trybie art. 15 gga ust. 1 ustawy o COVID-19.
Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 204 pkt 2 p.p.s.a, art.205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI