I GSK 3163/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
finanse publicznedyscyplina finansów publicznychdotacje przedmiotowesamorząd terytorialnyuchwała budżetowaodpowiedzialność urzędniczaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w związku z udzieleniem dotacji przedmiotowej bez ustalenia stawek jednostkowych.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności starosty za naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na zatwierdzeniu wypłaty dotacji przedmiotowej dla samorządowego zakładu budżetowego bez uprzedniego ustalenia przez radę powiatu stawek jednostkowych tej dotacji. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że brak ustalenia stawek przez organ stanowiący stanowił naruszenie zasad i trybu udzielania dotacji, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności skarżącego jako starosty za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegające na zatwierdzeniu wypłaty dotacji przedmiotowej dla Zakładu Aktywności Zawodowej w C. w 2014 roku, mimo braku uchwalenia przez Radę Powiatu stawek jednostkowych tej dotacji, co stanowiło naruszenie art. 219 ust. 1 i 4 ustawy o finansach publicznych. Zarówno Główna Komisja Orzekająca, jak i WSA uznały, że brak ustalenia stawek przez organ stanowiący uniemożliwiał prawidłowe udzielenie dotacji, a tym samym stanowił naruszenie zasad i trybu jej udzielania (art. 8 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). NSA, związany granicami skargi kasacyjnej i niepodważonym stanem faktycznym, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że wypłata dotacji bez ustalonych stawek jednostkowych przez radę powiatu była nieuprawniona, co potwierdzało zasadność orzeczenia o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Uzasadnienie

Udzielenie dotacji przedmiotowej wymaga ustalenia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego stawek jednostkowych. Brak takiego ustalenia oznacza naruszenie zasad i trybu udzielania dotacji, co wyczerpuje znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.n.d.f.p. art. 8 § pkt 1

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji.

u.f.p. art. 219 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje przedmiotowe dla samorządowych zakładów budżetowych, kalkulowane według stawek jednostkowych uchwalonych przez organ stanowiący.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.o.n.d.f.p. art. 45 § ust. 2

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Członkowie komisji orzekających orzekają na mocy przekonania opartego na ocenie dowodów i rozstrzygają samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne.

u.o.n.d.f.p. art. 80 § ust. 1

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Organy prowadzące postępowanie są obowiązane badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

u.o.n.d.f.p. art. 89 § ust. 1

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.o.n.d.f.p. art. 145 § ust. 1 i 2

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Główna Komisja Orzekająca rozpoznaje odwołanie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą i może przeprowadzić postępowanie dowodowe.

u.o.n.d.f.p. art. 149

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Do postępowania przed Główną Komisją Orzekającą stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją orzekającą.

u.f.p. art. 219 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Kwoty i zakres dotacji określa uchwała budżetowa.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uchwalenia przez Radę Powiatu stawek dotacji przedmiotowej stanowi naruszenie art. 219 ust. 4 u.f.p. Przekazanie dotacji bez ustalonych stawek jednostkowych jest naruszeniem zasad i trybu jej udzielania (art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p.). Skarga kasacyjna nie może być skuteczna, jeśli nie podważa ustaleń faktycznych i nie wskazuje naruszeń przepisów procesowych.

Odrzucone argumenty

Dotacja przedmiotowa dla ZAZ przyznawana była na podstawie kalkulacji stanowiącej załącznik do uchwały budżetowej, co spełnia wymogi art. 219 u.f.p. Działania skarżącego nie wyczerpują znamion naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Autor skargi kasacyjnej w celu skutecznego zakwestionowania zaskarżonego wyroku dotyczącego odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w zakresie dokonanych ustaleń i ocen, powinien wskazać w podstawie kasacyjnej taki przepis procesowy z zakresu tej procedury (dział IV art. od 72 do art. 169), który jego zdaniem został naruszony, sposób jego naruszenia, a także istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. W sytuacji braku uchwalenia przez Radę Powiatu w myśl art. 219 ust. 4 u.f.p. stawki dotacji przedmiotowej, powołany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 219 ust. 1 u.f.p., nie mógł być naruszony. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być bowiem udzielane dotacje przedmiotowe dla samorządowych zakładów budżetowych, kalkulowane według stawek jednostkowych uchwalonych przez stosowną Radę.

Skład orzekający

Artur Adamiec

sędzia

Dariusz Dudra

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udzielania dotacji przedmiotowych dla samorządowych zakładów budżetowych oraz wymogów formalnych uchwały budżetowej w tym zakresie. Wskazanie na konieczność prawidłowego formułowania podstaw skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uchwalenia stawek dotacji przez organ stanowiący. Interpretacja przepisów o postępowaniu przed NSA w kontekście skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansów publicznych i odpowiedzialności urzędniczej, ale jej szczegóły są dość techniczne. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansami publicznymi.

Dotacja bez stawek? Starosta odpowiada za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Dane finansowe

WPS: 483 975 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 3163/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1299/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-03-20
Skarżony organ
Komisja Orzekająca
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 168
art. 8 pkt 1, art. 45 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 89 ust. 1, art. 145 ust. 1 i 2, art. 149
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 885
art. 219 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
Tezy
Autor skargi kasacyjnej w celu skutecznego zakwestionowania zaskarżonego wyroku dotyczącego odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w zakresie dokonanych ustaleń i ocen, powinien wskazać w podstawie kasacyjnej taki przepis procesowy z zakresu tej procedury (dział IV art. od 72 do art. 169), który jego zdaniem został naruszony, sposób jego naruszenia, a także istotny wpływ tego naruszenia  na wynik sprawy.
W sytuacji braku uchwalenia przez Radę Powiatu w myśl art. 219 ust. 4 u.f.p. stawki dotacji przedmiotowej, powołany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 219 ust. 1 u.f.p., nie mógł być naruszony. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być bowiem udzielane dotacje przedmiotowe dla samorządowych zakładów budżetowych, kalkulowane według stawek jednostkowych uchwalonych przez stosowną Radę.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1299/17 w sprawie ze skargi A. G. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 30 marca 2017 r., nr BDF1.4800.102.2016 w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1299/17, oddalił skargę A. G. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 30 marca 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 30 stycznia 2014 r. Rada Powiatu Człuchowskiego podjęła uchwałę nr XXXVIII/232/2014 w sprawie uchwalenia budżetu powiatu Człuchowskiego na 2014 rok. W § 6 uchwały określono, że "uchwala się dotację przedmiotową dla samorządowego zakładu budżetowego na 2014 r. w wysokości 483 975 zł".
Na podstawie postanowień ww. uchwały, w 2014 roku przekazano w 12 transzach Zakładowi Aktywności Zawodowej w C. środki finansowe w formie dotacji przedmiotowej w łącznej wysokości 483 975 zł. Wszystkie przelewy przekazywanych transz dotacji zatwierdzone zostały do wypłaty przez skarżącego jako Starostę Powiatu Człuchowskiego.
W dniu 18 października 2016 r. Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych uznała obwinionego za odpowiedzialnego popełnienia zawinionego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, polegającego na przekazaniu w dniach: 4 lutego, 27 lutego, 31 marca, 29 kwietnia, 29 maja, 30 czerwca, 31 lipca, 29 sierpnia, 30 września, 30 października, 28 listopada i 29 grudnia 2014 r. dotacji przedmiotowej Zakładowi Aktywności Zawodowej w C., funkcjonującemu w formie samorządowego zakładu budżetowego, w łącznej kwocie 483 975 zł, z naruszeniem zasad i trybu jej udzielania w związku z nieustaleniem przez organ stanowiący powiatu stawek dotacji przedmiotowej, czym naruszono art. 219 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; dalej: u.f.p.), co wyczerpało znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych określone w art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 oraz z 2012 r. poz. 1529; dalej: u.o.n.d.f.p.) i wymierzyła karę upomnienia za powyższe naruszenie.
Orzeczeniem z 30 marca 2017 r. Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie w zakresie dotyczącym odpowiedzialności obwinionego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i wymierzenia mu kary upomnienia.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazała, iż obwiniony jako osoba zatwierdzająca do wypłaty wszystkie transze dotacji przedmiotowej dla Zakładu Aktywności Zawodowej w C. jest odpowiedzialny za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p. Wyjaśniono, że przekazanie środków nie było możliwe z uwagi na brak prawidłowego ustalenia w uchwale budżetowej kwot i zakresu dotacji przekazywanych w 2014 r. Rada Powiatu Człuchowskiego nie określiła bowiem zgodnie z art. 219 ust. 4 u.f.p. stawek dotacji przedmiotowych. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż brak jest podstaw do utożsamiania powoływanego przez skarżącego Załącznika do uchwały budżetowej pn. Kalkulacja do ustalenia wielkości dotacji przedmiotowej dla samorządowego zakładu budżetowego (Zakładu Aktywności Zawodowej w C.) na 2014 r. z wypełnieniem przez Radę Powiatu Człuchowskiego dyspozycji normy określonej w art. 219 ust. 4 u.f.p. Powyższe stanowisko uzasadniono faktem, iż w paragrafie 6 części normatywnej ww. uchwały Rady Powiatu, kalkulacja określa zakres dotacji, a zatem jest wypełnieniem norm właściwych dla konstrukcji uchwały budżetowej (art. 219 ust. 3 u.f.p.), a ponadto żaden z elementów wyliczenia nie zawiera określenia wyrobu lub usługi będącej celem dopłat/dotowania, jak również jednostkowej stawki dotacji będącej przedmiotem dotowania.
Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym było uznanie obwinionego za odpowiedzialnego popełnienia zawinionego naruszenia dyscypliny finansów publicznych i wymierzenie mu kary upomnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe orzeczenie.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji.
W ocenie Sądu, Główna Komisja Orzekająca dokonała prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego orzekając, iż popełniony został czyn określony w art. 8 pkt 1 ustawy, polegający na przekazaniu w dniach: 4 lutego, 27 lutego, 31 marca, 29 kwietnia, 29 maja, 30 czerwca, 31 lipca, 29 sierpnia. 30 września, 30 października, 28 listopada i 29 grudnia 2014 r. dotacji przedmiotowej Zakładowi Aktywności Zawodowej w C., funkcjonującemu w formie samorządowego zakładu budżetowego, w łącznej kwocie 483 975 zł (przeznaczonej na dopłaty do wynagrodzeń i pochodnych od wynagrodzeń) z naruszeniem zasad i trybu jej udzielania w związku z nieustaleniem przez organ stanowiący powiatu stawek dotacji przedmiotowej, czym naruszono art. 219 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w zakresie wymierzenia kary za wskazany wyżej czyn.
W ocenie WSA, nieuprawniony jest zarzut naruszenia przepisów art. 219 ust. 1 i 4 u.f.p. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący zaznaczył, iż dotacja przedmiotowa dla Zakładu Aktywności Zawodowej przyznawana była na podstawie kalkulacji przedkładanej przez samorządowy zakład budżetowy do projektu budżetu powiatu i każdorazowo stanowiła załącznik do uchwały budżetowej.
Zdaniem Sądu I instancji, argumenty skarżącego, iż z uwagi na nietypowy charakter dopłat, szczegółowa kalkulacja dotacji przedmiotowej dla ZAZ, stanowiąca załącznik do budżetu, spełnia wymogi art. 219 u.f.p., nie mogą zasługiwać na uwzględnienie.
Sąd wskazał, że dotacje przedmiotowe są to, zgodnie z definicją zawartą w art. 130 ust. 1 ustawy, środki przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, kalkulowane według stawek jednostkowych. Kwoty i zakres dotacji, określa uchwała budżetowa (art. 219 ust. 3 u.f.p.). Zakres kompetencji organu stanowiącego w przedmiocie stawek dotacji przedmiotowych dla samorządowych zakładów budżetowych zakreślony jest dyspozycją art. 219 ust. 4 u.f.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem stawki dotacji przedmiotowych ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. We wskazanej uchwale następuje zatem określenie wyrobów lub usług oraz skalkulowanej w stosunku do nich stawki jednostkowej dopłaty. Podjęcie uchwały warunkuje określenie w uchwale budżetowej przez organ stanowiący kwot i zakresu dotacji.
Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do utożsamiania powoływanego przez stronę Załącznika do uchwały budżetowej pn. Kalkulacja do ustalenia wielkości dotacji przedmiotowej dla samorządowego zakładu budżetowego (Zakładu Aktywności Zawodowej w C.) na 2014 r. z wypełnieniem przez Radę Powiatu Człuchowskiego dyspozycji normy określonej w art. 219 ust. 4 u.f.p. Po pierwsze, jak podkreślono w paragrafie 6 części normatywnej ww. uchwały Rady Powiatu, kalkulacja określa zakres dotacji, a zatem jest wypełnieniem norm właściwych dla konstrukcji uchwały budżetowej (art. 219 ust. 3 u.f.p.), po drugie – żaden z elementów wyliczenia nie zawiera określenia wyrobu lub usługi będącej celem dopłat/dotowania, jak również jednostkowej stawki dotacji będącej przedmiotem dotowania.
Jako niezasadny Sąd ocenił również zarzut art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż obwiniony jako osoba zatwierdzająca do wypłaty wszystkie transze dotacji przedmiotowej dla Zakładu Aktywności Zawodowej w C. jest odpowiedzialny za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p. Przekazanie zatwierdzonych przez obwinionego środków nie było możliwe z uwagi na brak określenia przez Radę Powiatu Człuchowskiego stawek dotacji przedmiotowych.
W ocenie Sądu, Komisja przy wymiarze kary rozważyła wszelkie okoliczności związane z popełnieniem przez obwinionego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, wymierzając karę upomnienia, a zatem najłagodniejszą z katalogu kar wymienionych w ustawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 219 ust. 1 i 4 u.f.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący naruszył zasady i tryb udzielania dotacji przedmiotowej dla Zakładu Aktywności Zawodowej w C., w sytuacji gdy dotacja przedmiotowa dla tej jednostki przyznawana była na podstawie kalkulacji przedkładanej przez Zakład Aktywności Zawodowej w C. jako samorządowy zakład budżetowy do projektu budżetu Powiatu Człuchowskiego i każdorazowo stanowiła załącznik do uchwały budżetowej,
2) art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że działania skarżącego wyczerpały znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W piśmie z 24 września 2018 r. organ ustosunkował się do zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzając, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie, została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W skardze kasacyjnej postawiono dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Nie podważono zaś w ogóle ustalonego stanu faktycznego i dokonanych ocen.
Przypomnieć zatem należy, że naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, czyli niewłaściwe działanie lub też zaniechanie działania w zakresie stosowanych regulacji prawnych, jest ściśle powiązane z naruszeniem przepisów o postępowaniu. Aby zatem skutecznie zakwestionować naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie należy przede wszystkim powołać się na naruszenie przepisów postępowania w zakresie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, które to ustalenia podzielił Sąd I instancji wydając zaskarżone orzeczenie.
W orzecznictwie NSA prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Nie ma zatem możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 623/14, www.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I GSK 1448/14, www.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674). Jeżeli skarżący kasacyjnie – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie podważa okoliczności faktycznych sprawy, to wiążący dla NSA staje się stan faktyczny ustalony przez organy i zaakceptowany przez Sąd I instancji.
Wypada zauważyć, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W dziale IV w art. od 72 do art. 169 unormowane zostało postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W ramach tych przepisów następuje zebranie materiału dowodowego, jego ocena, a także ustalenie stanu faktycznego sprawy, który stanowi podstawę do zastosowania odpowiednich do okoliczności sprawy przepisów prawa materialnego. Do obowiązków autora skargi kasacyjnej należy powołanie w podstawach skargi kasacyjnej odpowiednich dla danej sprawy przepisów postępowania, które jego zdaniem podczas przeprowadzonego procedowania zostały naruszone. To autor skargi kasacyjnej zakreśla granice zaskarżenia zakwestionowanego skargą kasacyjną wyroku sądu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zatem to na stronie wnoszącej skargę kasacyjną spoczywa obowiązek zaprezentowania stosownych zarzutów kasacyjnych w zakresie naruszonej procedury.
Konstruując zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu, należy powołać przepis, który zdaniem autora skargi kasacyjnej został naruszony, sposób jego naruszenia, gdyż przepisy prawa można naruszyć na wiele sposobów, a także istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. W myśl bowiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wypada zatem w kontekście powyższego wskazać na kilka przepisów prawa regulujących postępowanie w zakresie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które wiążą się z gromadzeniem dowodów, ich oceną, a także z ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Przepisy te w zależności od kwestionowanych działań procesowych mogą stanowić podstawę zaskarżenia skargą kasacyjną zapadłego orzeczenia przed sądem I instancji. Autor skargi kasacyjnej w celu skutecznego zakwestionowania zaskarżonego wyroku dotyczącego odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w zakresie dokonanych ustaleń i ocen, powinien wskazać w podstawie kasacyjnej taki przepis procesowy z zakresu tej procedury (dział IV art. od 72 do art. 169), który jego zdaniem został naruszony, sposób jego naruszenia, a także istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 45 ust. 2 u.o.n.d.f.p. członkowie komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej orzekają w granicach określonych ustawą oraz na mocy przekonania opartego na ocenie dowodów, rozstrzygają samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i nie są związani rozstrzygnięciami innych organów, z wyjątkiem prawomocnego wyroku sądu. W myśl art. 80 ust. 1 u.o.n.d.f.p. organy prowadzące postępowanie są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Z art. 89 ust. 1 u.o.n.d.f.p. wynika zaś, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Z kolei art. 145 ust. 1 u.o.n.d.f.p. przewiduje, że na rozprawie Główna Komisja Orzekająca rozpoznaje odwołanie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą oraz dokumentów dołączonych do odwołania. Natomiast w art. 145 ust. 2 u.o.n.d.f.p. ustawodawca wskazał, że Główna Komisja Orzekająca przyjmuje wniosek dowodowy wskazany w odwołaniu lub zgłoszony na rozprawie i może przeprowadzić postępowanie dowodowe, jeżeli przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania. W art. 149 u.o.n.d.f.p. prawodawca postanowił zaś, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do postępowania przed Główną Komisją Orzekającą stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją orzekającą.
Mając na względzie niepodważenie w sprawie ustaleń faktycznych, w konsekwencji związanie tymi ustaleniami NSA, stwierdzić jednoznacznie należy, że postawione w sprawie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 219 ust. 1 i 4 u.f.p. oraz art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p., nie mogły okazać się zarzutami skutecznymi.
Niezależenie jednak od powyższego (mankamentów podstaw kasacyjnych), w ocenie NSA, postawione w okolicznościach faktycznych sprawy zarzuty nie mogły znaleźć usprawiedliwienia.
W ocenie NSA, Sąd I instancji, oddalając skargę na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej, nie naruszył prawa. Nie doszło do naruszenia art. 219 ust. 1 u.f.p., który to przepis stanowi, że z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje przedmiotowe dla samorządowych zakładów budżetowych, kalkulowane według stawek jednostkowych. Zgodnie zaś z art. 219 ust. 4 u.f.p. stawki dotacji przedmiotowych ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W sytuacji zatem braku uchwalenia przez Radę Powiatu w myśl art. 219 ust. 4 u.f.p. stawki dotacji przedmiotowej, powołany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 219 ust. 1 u.f.p., nie mógł być naruszony. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być bowiem udzielane dotacje przedmiotowe dla samorządowych zakładów budżetowych, kalkulowane według stawek jednostkowych uchwalonych przez stosowną Radę. Stwierdzić zatem trzeba, że w przypadku, gdy stawki dotacji przedmiotowej nie zostały przez właściwy organ uchwalone, wypłata tych środków bez wskazanych przez Radę stawek była nieuprawniona. Zatem zasadnie GKO orzekła o odpowiedzialności skarżącego kasacyjnie za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Tym samym nie można mówić w zaistniałych okolicznościach sprawy o naruszeniu wskazanych w zarzutach kasacyjnych przepisów ustawy o finansach publicznych, a mianowicie art. 219 ust. 1 i 4.
W konsekwencji przedstawionej powyżej argumentacji również za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p. Powołany przepis stanowi, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji. Skarżący kasacyjnie został ukarany za przekazanie dotacji przedmiotowej Zakładowi Aktywności Zawodowej w C. w związku z nieustaleniem przez organ stanowiący Powiatu stawek dotacji przedmiotowej. Niewątpliwie, w ocenie NSA, doszło w tym zakresie do naruszenia zasad oraz trybu przekazywania dotacji.
W takim przypadku nie można skutecznie twierdzić, że organy, jak i Sąd I instancji naruszyły art. 8 pkt 1 u.o.n.d.f.p.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI