I GSK 314/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. W. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą uznania działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności w kontekście przyznania pomocy finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Skarżący argumentował, że utrata części dzierżawionych gruntów oraz jego zły stan zdrowia (zawał serca) uniemożliwiły mu dalszą hodowlę bydła i realizację zobowiązań, co powinno być traktowane jako siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu przepisów UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych i dowodowych do uznania tych okoliczności. Podkreślono, że sprzedaż stada była konsekwencją utraty bazy paszowej, a nie samoistnym zdarzeniem nadzwyczajnym. Ponadto, skarżący nie dochował 15-dniowego terminu na zgłoszenie tych okoliczności i nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej niezdolności do pracy czy nieprzewidywalności zdarzeń. Sąd wskazał również, że utrata dzierżawy nie była okolicznością definitywną, a skarżący miał możliwość ponownego dzierżawienia gruntów lub uczestnictwa w przetargu, z czego nie skorzystał.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w kontekście dopłat rolnych, a także specyfika postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i przepisów UE, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata części dzierżawionych gruntów rolnych oraz zły stan zdrowia rolnika mogą być uznane za siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu przepisów UE dotyczących dopłat rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rolnik nie dopełnił wymogów formalnych zgłoszenia, nie przedstawił wystarczających dowodów i okoliczności nie miały charakteru nieprzewidywalnego i nieuniknionego.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał, że utrata dzierżawy była definitywna i nieodwracalna, ani że jego stan zdrowia uniemożliwiał realizację zobowiązań. Kluczowe było również niedochowanie 15-dniowego terminu na zgłoszenie oraz brak odpowiednich dowodów.
Jakie są zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie płatności rolnych na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów szczególnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniach o przyznanie płatności rolnych ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a organy są zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie jego aktywnego zbierania.
Uzasadnienie
Ustawodawca istotnie zmodyfikował reguły procesowe w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, odchodząc od zasady prawdy obiektywnej na rzecz zasady, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne.
Jak należy interpretować pojęcie 'wywłaszczenia' w kontekście przepisów UE o dopłatach rolnych?
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'wywłaszczenia' w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f Rozporządzenia 1306/2013 należy rozumieć szerzej niż tylko w polskim prawie krajowym, jednakże utrata dzierżawy w okolicznościach tej sprawy nie spełniała kryteriów wywłaszczenia dużej części gospodarstwa, którego nie można było przewidzieć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utrata dzierżawy nie była definitywna i nieodwracalna, a skarżący miał możliwość ponownego dzierżawienia gruntów lub uczestnictwa w przetargu, co podważa kwalifikację tego zdarzenia jako wywłaszczenia w rozumieniu przepisów UE.
Przepisy (16)
Główne
Rozporządzenie 1306/2013 art. 2 § ust. 2 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Pojęcie 'wywłaszczenia' należy rozumieć szerzej niż w prawie krajowym, ale utrata dzierżawy w okolicznościach sprawy nie spełniała kryteriów.
Rozporządzenie 640/2014 art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Beneficjent jest zobowiązany zgłosić siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności na piśmie wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 15 dni roboczych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania w zakresie obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sposób wskazany przez skarżącego, ze względu na specyfikę postępowań o przyznanie płatności rolnych.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość skorzystania z opinii biegłego jest pozostawiona do uznania organu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania w pierwotnym zakresie, gdyż postępowanie o przyznanie płatności rolnych modyfikuje zasady k.p.a.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania w pierwotnym zakresie, gdyż postępowanie o przyznanie płatności rolnych modyfikuje zasady k.p.a.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis wynikowy, powoływany w związku z naruszeniem innych przepisów.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przedmiot zaskarżenia i zakres kognicji sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania w pierwotnym zakresie, gdyż postępowanie o przyznanie płatności rolnych modyfikuje zasady k.p.a.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stosuje się w postępowaniu o przyznanie pomocy.
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stosuje się w postępowaniu o przyznanie pomocy.
k.p.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 193
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów.
k.p.a. art. 184
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne art. 29 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Reguluje zasady wstąpienia nowego posiadacza do postępowania w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada.
rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne art. 1 § pkt. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Definicja 'stada' jako wszystkich zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię pojęcia 'wywłaszczenia' w Rozporządzeniu 1306/2013. • Naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że indywidualne okoliczności skarżącego nie stanowią siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. • Naruszenie Rozporządzenia 640/2014 w zakresie wymogów dowodowych i terminów zgłoszenia siły wyższej.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne • prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe • pojęcie siły wyższej należy rozumieć, jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu • utrata dzierżawy była okolicznością niezależną od strony, ale nie była to okoliczność definitywna i nieodwracalna
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Joanna Salachna
członek
Michał Kowalski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w kontekście dopłat rolnych, a także specyfika postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i przepisów UE, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów i terminów w postępowaniach administracyjnych, nawet w trudnych sytuacjach życiowych. Jest to przykład rutynowej interpretacji przepisów dotyczących dopłat rolnych.
“Rolnik stracił dopłaty przez niedotrzymanie 15-dniowego terminu. Kluczowe znaczenie formalności w sprawach o pomoc unijną.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.