I GSK 3133/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną W.M. od wyroku WSA w Poznaniu, uznając, że termin do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do ewidencji producentów rolnych należy liczyć od 1 stycznia 2015 r., a nie od daty wydania zaświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów ARiMR dotyczące wykreślenia W.M. z ewidencji producentów rolnych, wskazując na błędne uznanie wpisu za czynność materialno-techniczną zamiast decyzji administracyjnej. Skarżący kasacyjnie W.M. zakwestionował wyrok WSA, domagając się umorzenia postępowania lub reformatoryjnego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wpis do ewidencji dokonany przed 1 stycznia 2015 r. (w formie zaświadczenia) stał się decyzją administracyjną z tą datą, a zatem termin do wznowienia postępowania należy liczyć od 1 stycznia 2015 r., co było zgodne z konstytucyjną zasadą równości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzje organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów rolnych. WSA uznał, że organy błędnie potraktowały wpis do ewidencji jako czynność materialno-techniczną, podczas gdy po nowelizacji ustawy z 2014 r. (wchodzącej w życie 1 stycznia 2015 r.) wpis ten uzyskał formę decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed 1 stycznia 2015 r. zostały uznane za decyzje administracyjne od tej daty. WSA nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem możliwości zastosowania nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji, takich jak wznowienie postępowania, wskazując, że termin do wznowienia należy liczyć od 1 stycznia 2015 r. Skarżący kasacyjnie W.M. zakwestionował ten pogląd, domagając się umorzenia postępowania z uwagi na upływ terminów lub reformatoryjnego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. NSA uznał, że wykładnia WSA dotycząca początku biegu terminu do wznowienia postępowania (od 1 stycznia 2015 r.) jest prawidłowa, ponieważ przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej działa na przyszłość i nie ma mocy wstecznej. Uznanie zaświadczenia za decyzję administracyjną nastąpiło z dniem 1 stycznia 2015 r. NSA odrzucił argumentację skarżącego, wskazując, że przyjęcie jego interpretacji prowadziłoby do nierównego traktowania producentów rolnych, naruszając art. 32 Konstytucji RP. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa, uznając go za wadliwie skonstruowany, ponieważ jest to przepis wynikowy, który nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej bez powiązania z naruszeniem innych przepisów przez sąd pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Zaświadczenie o wpisie do ewidencji producentów rolnych wydane przed 1 stycznia 2015 r. zostało uznane za decyzję administracyjną z dniem 1 stycznia 2015 r. na mocy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. W związku z tym, do wzruszenia takiego wpisu po tej dacie należy stosować nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, a terminy do ich wszczęcia należy liczyć od 1 stycznia 2015 r.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że ustawa nowelizująca z 2014 r. nadała wpisowi do ewidencji producentów rolnych formę decyzji administracyjnej od 1 stycznia 2015 r. Zaświadczenia wydane przed tą datą zostały zrównane z decyzjami od 1 stycznia 2015 r. Nie można nadać tym przepisom mocy wstecznej, gdyż prowadziłoby to do nierównego traktowania podmiotów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
ppsas art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
kpa art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsas art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ukse art. 11
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 10a
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 3 § pkt 1-3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa nowelizująca art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa nowelizująca art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ukse art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
kpa art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 145 § i nast.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 156 § i nast.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsas art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsas art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z którą termin do wznowienia postępowania należy liczyć od 1 stycznia 2015 r., jest prawidłowa i zgodna z Konstytucją RP. Zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa jest wadliwie skonstruowany i nieskuteczny.
Odrzucone argumenty
Termin do wznowienia postępowania powinien być liczony od daty wydania lub doręczenia zaświadczenia z 2004 r. Sąd pierwszej instancji powinien był umorzyć postępowanie administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. i działa na przyszłość. Ustawodawca nie nadał mu mocy wstecznej. Interpretacja zaproponowana przez skarżącego kasacyjnie ewidentnie prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych, którzy przed 1 stycznia 2015 r. uzyskali zaświadczenia, narusza zatem art. 32 Konstytucji RP, w konsekwencji nie można uznać jej za uprawnioną. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 3 ppsa oraz art. 105 § 1 kpa stanowią tzw. przepisy wynikowe i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenie przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący
Joanna Wegner
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany formy prawnej wpisu do ewidencji producentów rolnych (z czynności materialno-technicznej na decyzję administracyjną) oraz zasad liczenia terminów do wznowienia postępowania administracyjnego po zmianie przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wpisów do ewidencji producentów rolnych przed i po 1 stycznia 2015 r. oraz interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście tych zmian.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z ewidencją producentów rolnych i środkami unijnymi, a także interpretacji przepisów wprowadzających zmiany w prawie administracyjnym. Wyjaśnia, jak zmiany legislacyjne wpływają na możliwość wzruszenia wcześniejszych rozstrzygnięć.
“Kiedy zaświadczenie staje się decyzją? NSA rozstrzyga o terminach wznowienia postępowania w ARiMR.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 3133/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-10-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Wegner Piotr Kraczowski /sprawozdawca/ Piotr Piszczek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GZ 763/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-12 I GZ 47/18 - Postanowienie NSA z 2018-03-22 III SA/Po 75/17 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2018-07-25 I GZ 47/17 - Postanowienie NSA z 2017-03-14 III SA/Po 835/16 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2017-04-20 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 1872 art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 75/17 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 listopada 2016 r. nr 1255/04-08/2016 w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) wyrokiem z 25 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 75/17, po rozpoznaniu skargi W. M. (dalej: skarżący lub strona), uchylił decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 22 listopada 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu z 4 maja 2016 r. w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów. WSA orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 21 maja 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ościęcinie wpisał skarżącego do ewidencji producentów oraz wydał zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. Decyzją z 4 maja 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu, działając na podstawie art. 11 w zw. z art. 10a ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807 ze zm.; dalej: ukse), uchylił czynność materialno-techniczną polegającą na wpisaniu strony do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oraz wykreślił wpis strony do ewidencji producentów. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdził, że wpis strony do ewidencji producentów – czego konsekwencją było jednoczesne nadanie jej numeru identyfikacyjnego – był czynnością materialno-techniczną. Wyjaśnił, że umieszczenie w ewidencji producentów potwierdza status producenta rolnego jako podmiotu uprawnionego do otrzymania płatności. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona – zarówno w dniu składania wniosku o wpis, jak i w dniu nadania numeru identyfikacyjnego – nie była producentem rolnym, zatem nie spełniła podstawowej przesłanki wynikającej z art. 3 pkt 1-3 ukse. Wszystkie działki deklarowane przez stronę były bowiem w faktycznym posiadaniu WN. Skarżący nie miał wpływu na funkcjonowanie gospodarstwa, rodzaj i strukturę prowadzonych upraw, nie decydował o pracach polowych i nie pobierał pożytków. Rola skarżącego, jak i innych obywateli T., ograniczała się jedynie do podpisania określonych dokumentów. Zaskarżonym wyrokiem WSA uchylił ww. decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej: ppsa). W ocenie WSA, organ błędnie – wbrew obowiązującemu w dniu rozstrzygania stanowi prawnemu – określił przedmiot postępowania, przyjmując, iż wzruszeniu, ze względu na wykazywane nieprawidłowości, podlega czynność materialno-techniczna. Sąd wskazał, że istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy regulacje (tj. ustawa z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) podlegały wielokrotnie nowelizacji, przez co inne było ich brzmienie na dzień dokonania kwestionowanego przez organ ARiMR wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, a inne na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zasadnicze zmiany obowiązującego w tym względzie stanu prawnego – z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy – dokonane zostały na mocy postanowień ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1872, dalej: ustawa nowelizująca), która weszła w życie 1 stycznia 2015 r. Wraz z tą nowelizacją nastąpiło bowiem sformalizowanie aktu wpisu producenta do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, poprzez przyznanie mu formy decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ukse), która to forma zastrzeżona była uprzednio jedynie dla negatywnego stanowiska organu ARiMR – odmowy wpisu do ewidencji producentów (zob. obowiązujący przed nowelizacją art. 13 ust. 1 ukse). W konsekwencji w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, po 1 stycznia 2015 r., wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego następuje w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie ustawodawca postanowił w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, że wpisy do ewidencji producentów, dokonane przed dniem wejścia w życie tej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie, zachowują ważność. Z kolei w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej wskazano, że zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 (tj. zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej), uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Ustawodawca doprowadził tym samym do zrównania sytuacji prawnej producentów, którzy uzyskali w drodze czynności materialno-technicznej wpis do ewidencji producentów i którym nadano numer identyfikacyjny przed 1 stycznia 2015 r., z sytuacją prawną tych producentów, którzy uzyskają taki wpis po tej dacie, a którzy – z uwagi na konieczność jego dokonania w formie decyzji administracyjnej – korzystają z dalej idącej ochrony prawnej wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: kpa). Zatem organ ARiMR, chcąc wzruszyć po 1 stycznia 2015 r. wpis do ewidencji, który nastąpił przed tą datą – jak ma to miejsce wobec skarżącego – powinien zastosować właściwy tryb nadzwyczajny dający prawną możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej o wpisie producenta do ewidencji producentów, za którą to decyzje uznano z mocy prawa zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. Wobec powyższego WSA stwierdził, że organy dopuściły się istotnego uchybienia wymogom wynikającym z art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 kpa. Wbrew treści art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej organy te przyjęły, iż wzruszeniu podlega czynność materialno-techniczna wpisu strony skarżącej do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, pomijając tym samym konieczność zachowania trwałości decyzji administracyjnej z art. 16 § 1 kpa i wynikającą stąd potrzebę sięgnięcia do regulacji dających podstawę do wzruszenia decyzji, w tym zwłaszcza poprzez wznowienie postępowania (art. 145 i nast. kpa) lub stwierdzenie nieważności (art. 156 i nast. kpa) – z zachowaniem wynikających z tych trybów nadzwyczajnych wymogów formalnoprawnych. Zdaniem WSA, wbrew twierdzeniom organów, w sprawie nie ma zastosowania art. 10a ukse, regulujący instytucję wykreślenia strony z ewidencji producentów. Organy zmierzają bowiem do podważenia prawidłowości samego wpisu strony do ewidencji producentów, to jest do wykazania, że skarżący w świetle obowiązującego prawa w ogóle nie mógł podlegać rzeczonemu wpisowi, a nie wyłącznie do jego usunięcia (wykreślenia) z ewidencji, co z góry musiałoby zakładać prawidłowość (usankcjonowanie) uprzednio dokonanego wpisu, na skutek którego strona w tej ewidencji się znalazła. W ocenie WSA, odniesienie do istoty sprawy i związanych z nią zarzutów oraz wniosków, w tym dowodowych, podniesionych w skardze i dalszych pismach procesowych, byłoby przedwczesne. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ ARiMR uwzględni powyższą ocenę prawną, a zwłaszcza rozważy i wyjaśni z zachowaniem wymogów wynikających z art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 kpa, czy w sprawie zachodzi podstawa do zastosowania któregoś z nadzwyczajnych trybów prowadzącego do wzruszenia decyzji administracyjnej o wpisie producenta do ewidencji producentów, za jaką to decyzję – stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej – uznano zaświadczenie o nadanym stronie numerze identyfikacyjnym. Organ powinien rozważyć w szczególności kwestię możliwości powołania się na podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwzględnieniem, w razie wznowienia postępowania, że termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa rozpoczął bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania rzeczonego zaświadczenia za decyzję administracyjną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc – na podstawie art. 188 ppsa – o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie wykreślenia wpisu skarżącego do ewidencji producentów z uwagi na niemożność skutecznego wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na upływ terminów ustawowych (art. 146 § 3 kpa), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie wyroku reformatoryjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa zarzucono naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, polegające na naruszeniu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 146 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą zawarciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnego wskazania dla organów administracji co do dalszego postępowania, w myśl którego w razie ewentualnego wznowienia postępowania, termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa rozpoczął bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania zaświadczenia o nadanym skarżącemu numerze identyfikacyjnym z 21 maja 2004 r. za decyzję administracyjną o wpisie producenta do ewidencji producentów; 2. postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie, w jakim sąd nie stwierdził podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, w którym wydano obie zaskarżone decyzje i jednocześnie nie umorzył tego postępowania (art. 145 § 3 ppsa). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. Wstępnie stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie zakwestionował skargą kasacyjną korzystny dla siebie wyrok. Zakwestionował bowiem wyrok, którym WSA wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji. Za dopuszczalne należy uznać takie rozwiązanie w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdy strona kwestionuje uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji. Dodatkowo podmiot ten zakwestionował w złożonym środku zaskarżenia również rozstrzygnięcie zawarte w wyroku w zakresie, w jakim WSA nie uwzględnił w wydanym orzeczeniu umorzenia postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc nie orzekł o umorzeniu tego postępowania. W pierwszym z zarzutów dotyczącym naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie wskazał na uchybienie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 146 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię skutkującą zawarciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnego wskazania dla organów administracji co do dalszego postępowania, w myśl którego w razie ewentualnego wznowienia postępowania, termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa, rozpoczął swój bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania zaświadczenia o nadanym skarżącemu numerze identyfikacyjnym z 21 maja 2004 r. za decyzję administracyjną o wpisie producenta do ewidencji producentów. Strona zaś uważa, że początek biegu terminu ewentualnego wznowienia postępowania (art. 146 § 1 kpa) należy liczyć od daty ogłoszenia lub doręczenia zaświadczenia z 21 maja 2004 r. Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej –wpisy do ewidencji producentów dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie zachowują ważność. Natomiast w ust. 2 tego artykułu ustawodawca postanowił, że zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Z kolei przywołany w zarzucie art. 146 § 1 kpa przewiduje, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. (art. 3 ustawy nowelizującej) i działa na przyszłość. Ustawodawca nie nadał mu mocy wstecznej, co w sposób niewątpliwy wynika z ustawy nowelizującej. Od 1 stycznia 2015 r. zaświadczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1 ww. ustawy, uznaje się z tą datą za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Zatem przepis ten wywiera skutki w systemie prawa na przyszłość, od dnia jego wejścia w życie zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Wobec powyższego rozważania skarżącego kasacyjnie dotyczące dnia wydania zaświadczenia jako dnia wydania decyzji, czy też dnia doręczenia tego zaświadczenia jako dnia doręczenia decyzji, w maju 2004 r., nie mogły spowodować oczekiwanego przez stronę skutku. Po nadaniu skarżącemu w 2004 r. numeru identyfikacyjnego aż do 31 grudnia 2014 r. przedmiotowe zaświadczenie miało status zaświadczenia, decyzją stało się zaś – na mocy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej – dopiero od 1 stycznia 2015 r. Uznanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, za decyzję administracyjną, nastąpiło zatem 1 stycznia 2015 r. i od tego dnia należy liczyć terminy, o których mowa w powołanym przez skarżącego kasacyjnie w zarzucie kasacyjnym przepisie, a mianowicie art. 146 § 1 kpa. Zaprezentowana wykładnia omówionego przepisu (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej) ma swoje umocowanie konstytucyjne. Zauważyć bowiem należy, że przed zmianą przepisów, tj. przed 1 stycznia 2015 r. można było wzruszyć te zaświadczenia (czynności materialno-techniczne) poprzez uchylenie tej czynności decyzją administracyjną. Nie znajdowały w tym zakresie zastosowania tryby nadzwyczajne, o których mowa w art. 145-163a kpa, zaświadczenia takie nie miały statusu decyzji. Nie można aktualnie, po zmianie przepisów, z mocą wsteczną uznać, że przed 2015 r. zaświadczenie takie było decyzją, gdyż taka interpretacja skutkowałaby nierównym traktowaniem producentów rolnych, w stosunku do których przed 2015 r. wszczęto postępowanie i decyzją wyeliminowano z obrotu prawnego takie zaświadczenie, które miało ówcześnie charakter czynności materialno-technicznej. W diametralnie innej sytuacji byliby producenci rolni wpisani do tej ewidencji przed zmianą przepisów (przed 1 stycznia 2015 r.), w stosunku do których wszczęto by postępowanie dotyczące wykreślenia z ewidencji po 1 stycznia 2015 r., gdyż do nich stosowane byłyby tryby nadzwyczajne ze względu na uznanie, że przed 1 stycznia 2015 r. ich zaświadczenia o nadaniu numeru ewidencji producentów stały się decyzjami. Niejednokrotnie upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa uniemożliwiałby eliminację z obrotu prawnego wadliwych zaświadczeń. Interpretacja zaproponowana przez skarżącego kasacyjnie ewidentnie prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych, którzy przed 1 stycznia 2015 r. uzyskali zaświadczenia, narusza zatem art. 32 Konstytucji RP, w konsekwencji nie można uznać jej za uprawnioną. Skoro przed 1 stycznia 2015 r. była prawna możliwość wzruszenia zaświadczeń ze względu na ich wadliwości, to również po tej dacie taka możliwość winna mieć miejsce. W przypadku zaś interpretacji składającego środek zaskarżenia upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa uniemożliwiałby wyeliminowanie z obrotu prawnego naruszających prawo zaświadczeń. Z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 3329/18, LEX nr 3185176). Przepisy art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wymagają zachowania równości i niestosowania dyskryminacji na płaszczyźnie stanowienia prawa (równość wobec prawa) oraz na płaszczyźnie stosowania prawa. Nakaz takiego samego traktowania osób znajdujących się w takiej samej sytuacji oraz odmiennego traktowanie osób znajdujących się w sytuacji odmiennej, adresowany jest przede wszystkim do prawodawcy, który tworząc normy generalno-abstrakcyjne, powinien brać pod uwagę konieczność stanowienia norm o takiej samej lub różnej treści w zależności od wskazanych powyżej sytuacji. Równe traktowanie osób wymaga natomiast by organy stosujące prawo dokonywały konkretyzacji norm generalno-abstrakcyjnych w normy konkretno-indywidualne bez nieuzasadnionego różnicowania. Innymi słowy, by nie traktowały odmiennie osób ze względu na takie ich cechy, które nie są prawnie relewantne (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 3327/18, LEX nr 3186943). Dlatego też postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieusprawiedliwiony. W zakresie drugiego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 3 ppsa poprzez brak umorzenia postępowania administracyjnego wskazać należy, że przepis ten ma charakter wynikowy i winien być on połączony dla swej skuteczności z innym przepisem, który podczas procedowania przez WSA został przez niego naruszony. Niewątpliwie nie jest takim przepisem art. 174 pkt 2 ppsa, który stanowi o treści kasacyjnego zarzutu procesowego. Przepis ten nie mógł być naruszony przez WSA, gdyż znajduje on zastosowanie dopiero na etapie sporządzania skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać taki zarzut z wytknięciem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – uchybił sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem wymienionego przepisu (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2223/21, LEX nr 3319754). Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 3 ppsa oraz art. 105 § 1 kpa stanowią tzw. przepisy wynikowe i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenie przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc organ, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, zobowiązany jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił WSA w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisów (por. wyrok NSA z 19 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1224/21, LEX nr 3248455). Tym samym także i ten zarzut ze względu na jego wadliwą konstrukcję należało uznać za nieskuteczny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ zgodnie z art. 204 pkt 1 ppsa w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje natomiast zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, w sytuacji gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku uwzględniającego skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI