I GSK 312/25

I SA/Łd 605/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Ewa Cisowska-Sakrajda
Paweł Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 312/25 - Wyrok NSA z 2025-07-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art 107 par 1 pkt 3 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 754
art. 26 ust. 1, art. 49 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Asesor WSA Agnieszka Ratajczyk - Gortych, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 lipca 2024 r. nr SKO.4142.9.2024 w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu za 2024 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Zgierskiego z dnia 6 czerwca 2024 r. o nr 1/2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 15 086 (piętnaście tysięcy osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 14 sierpnia 2024 r. J. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 26 lipca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu za 2024 r.
Z akt sprawy wynika, że Starosta Zgierski decyzją z dnia 6 czerwca 2024r. ustalił kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2024, udzielonej zgodnie z ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754), dalej "u.f.z.o.) dla P. "A" w A., dla którego organem prowadzącym jest Pan J.S. w wysokości 428.522,89 zł, ustalił datę, od której naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych, przypadającą od dnia 19 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty oraz wskazał, że zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami należy dokonać w ciągu 15 dni od dnia doręczenia decyzji administracyjnej.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez J. S. odwołania decyzją z 26 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawą prawną przekazania dotacji z budżetu Powiatu Zgierskiego w roku 2024 na uczniów P. "A" w A. jest art. 26 ust. 1 u.f.z.o.
Ponadto organ wyjaśnił, że bezspornym w sprawie pozostaje, iż J. S. jest organem prowadzącym, co wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oraz Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych. Powyższe przesądza, że to J. S. jako organ prowadzący P. A w A. jest stroną tego postępowania.
Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy w dniu 19 grudnia 2023r. do organu pierwszej instancji wpłynęło zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 12 grudnia 2023r., skorygowane zawiadomieniem z dnia 28 grudnia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, w którym wezwano Powiat Zgierski, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi z tytułu dotacji o finansowaniu zadań oświatowych dla P. A w A. i innym placówkom oświatowym zobowiązanego bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu J. S., lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi [...].
Starosta Zgierski pismem z dnia 4 stycznia 2024r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź- Polesie o uznaniu zajętej wierzytelności i oświadczył, iż przekaże organowi egzekucyjnemu kwoty na pokrycie należności na wskazany przez organ egzekucyjny rachunek bankowy.
W związku z powyższym w dniu 19 stycznia 2024 r. (zgodnie z art. 34 ust. 1 u.f.z.o.) ratę dotacji za styczeń 2024 r. w kwocie 428.522,89 zł, naliczoną dla uczniów P. "A" w A. organ pierwszej instancji przekazał na rachunek Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie wskazany w zawiadomieniu.
Pismem z dnia 24 stycznia 2024r. adw. W. O. - pełnomocnik J. S. powołując się na art. 48 ust. 1 i 49 ust. 1 u.f.z.o. wskazał, iż obowiązkiem organu jest przekazać dotację na rachunek bankowy szkoły.
W ocenie organów jednak wyjątek od tej zasady wynika wprost z ust. 2 art. 49 u.f.z.o., czyli sytuacja, w której stwierdzono, na podstawie art. 252 ustawy o finansach publicznych obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Kolegium wskazało, że w katalogu wydatków możliwych do sfinansowania z dotacji ustawodawca nie wymienił należności objętych tytułami wykonawczymi przekazanych na rachunek Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie. W konsekwencji Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że dotacja za styczeń 2024r. naliczona dla P. "A" w A., przekazana zgodnie z dyspozycją organu egzekucyjnego do Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie na pokrycie zobowiązań J. S. objętych tytułami wykonawczymi, została wydatkowana przez organ prowadzący szkołę niezgodnie z przeznaczeniem. Ze środków pochodzących z dotacji de facto sfinansowano inne cele niż te, na które dotacja została udzielona.
Kolegium wskazało ponadto, że w rozliczeniach otrzymanej dotacji za okres od 1 stycznia do 31 stycznia 2024 r., od 1 stycznia do 29 lutego 2024 r., od 1 stycznia do 31 marca 2024 r. oraz od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r., organ prowadzący P. "A" w A. nie uwzględnił naliczonej dla uczniów przedmiotowej szkoły dotacji za styczeń 2024r. w kwocie 428.522,89 zł, w związku z czym wezwano stronę do złożenia korekt dokonanych rozliczeń.
W odpowiedzi pismem z 13 maja 2024 r. J. S. poinformował, że przedłożył dwa rozliczenia otrzymanej dotacji, oba za okres od 1 stycznia do 31 stycznia 2024 r., w jednym skorygował nieścisłości w nazwie dokumentu, nazwie szkoły, w drugim natomiast zmienił kwoty wykorzystanej dotacji. W żadnym z rozliczeń nie wykazał raty dotacji za styczeń 2024r. jako dotacji otrzymanej. W swoim piśmie wypunktował zmiany, jakich dokonał w złożonych rozliczeniach, jednocześnie poinformował, że nie jest możliwym uwzględnienie naliczonej dotacji w kwocie 428.522,89 zł, gdyż nie wpłynęła powyższa kwota na konto podmiotu dotowanego. Ponadto wyjaśnił, że szkoła nie może skorygować rozliczenia otrzymanej w 2024 r., w szczególności poprzez zawarcie informacji o przekazaniu jej dotacji za miesiąc styczeń 2024r. w kwocie 428.522,89 zł, albowiem kwota taka nie wpłynęła na rachunek bankowy szkoły - pomimo iż jest to wymóg ustawowy, a w świetle przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych dotacja ta nie podlega zajęciu.
W ocenie Kolegium nie sposób jednak zgodzić się z twierdzeniami strony, że udzielający dotacji nie może skontrolować prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanej na dany rok budżetowy w dowolnym czasie jej pobierania i wykorzystywania. Organ wyjaśnił, że udzielający dotacji ma obowiązek kontrolować na bieżąco wypłacaną comiesięcznie dotację w oparciu o otrzymywane przez beneficjenta rozliczenie. Dopuszczalność bieżącego kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji wynika z art. 36 ust. 1 ww. ustawy zgodnie, z którym organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32. Z kolei art. 36 ust. 6 stanowi, iż 5. kontrola może obejmować okres 5 lat budżetowych poprzedzających rok budżetowy, w którym jest ona przeprowadzana. Ustawodawca określa zatem jedynie termin po upływie, którego przyznana dotacja nie podlega już kontroli nie wskazując minimalnego okresu.
Zdaniem SKO w Łodzi organ pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowych ustaleń w zakresie, że dotacja przyznana za styczeń 2024r. na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań publicznych została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, zatem na cel, którego nie sposób przypisać do jednej z kategorii wymienionych w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zasadnie zatem zastosował art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych i zażądał zwrotu dotacji wraz z odsetkami.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik J. S. podkreślił wewnętrzną sprzeczność w działaniu organu dotującego, który wbrew woli i wiedzy beneficjenta dotacji w inny sposób niż na rachunek bankowy szkoły przekazał dotację na rzecz organu egzekucyjnego, odpowiedzialnością zaś za wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem obciążając P. A w A. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej powyższy sposób rozumowania wskazuje na błędny i rażąco niezgodny zarówno z zasadami konstytucyjnymi oraz ogólnymi, wynikającymi z kpa sposób interpretacji obowiązujących przepisów.
Ponadto pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty:
1.naruszenia art. 107 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak określenia strony i adresata zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji podmiotu odpowiedzialnego za jej realizację, który to brak czyni decyzję niemożliwą do wykonania. Podkreślenia wymaga, że ani decyzja organu I instancji, ani decyzja organu II instancji nie wskazuje, kto jest zobowiązany do zwrotu dotacji, a decyzja ma charakter wyłącznie ustalający. Wbrew treści decyzji SKO w niniejszym postępowaniu pełnomocnictwo udzielone zostało zarówno przez J. S. jak i P. "A" w A..
2. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 156 §1 ust. 4 kpa w zw. art. 28 kpa, 29 kpa, 30 §1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy decyzja ta nie ma adresata 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268 a k.p.a. poprzez brak uchylenia przez SKO decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta podpisana została przez osobę nieupoważnioną do jej wydania, co skutkowało nieprawidłowym utrzymaniem decyzji w mocy,
3. art. 15 kpa w zw. z art.. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 , art. 10, art. 11 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i zastąpienie działania merytorycznego organu II instancji działaniem w interesie organu I instancji w celu wydania decyzji o z góry założonej treści bez wnikliwego zapoznania się z materiałem sprawy i poszanowaniem praw strony i w konsekwencji bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie z naruszeniem praw strony postępowania, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez niezasadne przyjęcie na skutek powielenia stanowiska organu I instancji, że na gruncie sprawy zaistniały przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji i brak rozpoznania zarzutów zawartych w odwołaniu.
4. art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego jakiejkolwiek możliwości udziału w sprawie w tym ustawowo zagwarantowanego czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez nieskierowanie do strony żadnego pisma w sprawie, brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i udzieleniu Stronie terminu do zajęcia stanowiska w sprawie, przez co strona nie mogła w postępowaniu przed organem II instancji zgłaszać wniosków dowodowych, przez co strona utraciła szansę na zgłoszenie wniosków dowodowych.
5. naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy a także dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w szczególności: a) brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie, a jedynie wydanie decyzji pomimo, iż szkoła składa comiesięczne rozliczenia dotacji oświatowej, b) błędne ustalenie, iż Powiat Zgierski wypłacił Szkole dotację w rozumieniu przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych za styczeń 2024r. w kwocie 428.522,89 zł, poprzez błędne uznanie - w sytuacji gdy - co bezsprzeczne - nie została ona wypłacona szkole zgodnie z przepisami w/w ustawy. c) błędne uznanie, iż kwota 428.522,89 zł przekazana przez organ do urzędu skarbowego stanowi wypłaconą Szkole dotację w rozumieniu przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych podlegająca rozliczeniu - w sytuacji gdy - co bezsprzeczne - nie została ona wypłacona szkole zgodnie z przepisami w/w ustawy, z jednoczesnym z góry założeniem, iż takie przekazanie dotacji determinuje konieczność ustalenia, iż została ona wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem. d) błędne ustalenie kwoty dotacji wypłaconej szkole w szczególności nieprawidłowe przyjęcie, iż środki z dotacji oświatowej w kwocie 428.522,89 zł zostały szkole wypłacone - zgodnie z dyspozycją art. 43 ustawy trafiły na rachunek bankowy Szkoła, w sytuacji gdy z ustaleń organu opisanych w uzasadnieniu decyzji wynika, iż Organ nie był w stanie ustalić, że pieniądze przekazane zostały Szkole, e) przyjęcie, iż Szkoła nieprawidłowo wydatkowała dotację oświatową w miesiącu styczeń 2024 r., w sytuacji gdy w ogóle nie mogła tej dotacji wydatkować, gdyż organ nie przekazał Stronie dotacji oświatowej należnej w styczniu 2024r., f) przyjęcie, że Szkoła wydatkowała środki niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy nie mogła wydatkować dotacji oświatowej, bo nigdy jej od organu nie otrzymała.
6. naruszenia art. 25 u.f.z.o. w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U.2021.305 t.j. z dnia 2021.02.18) dalej u.f.p. poprzez pominięcie rocznego charakteru dotacji oświatowej i orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w trakcie roku budżetowego, którego dotyczy, w sytuacji gdy dotacja oświatowa rozliczana jest w zakresie całego roku, przez co organ całkowicie pominął możliwość wydatkowania dotacji oświatowej w kolejnych miesiącach roku 2024, co ma zasadniczy wpływ na określenie prawidłowej kwoty dotacji ewentualnie podlegającej zwrotowi,
7. naruszenia art. 49 u.f.z.o. poprzez uznanie, iż przekazanie przez Starostę Zgierskiego na rachunek bankowy NUS Łódź-Polesie dotacji oświatowej należnej szkole za okres styczeń 2024 r. stanowi wypłatę dotacji, w sytuacji gdy dotacja oświatowa nie podlega zajęciom egzekucyjnym, a organ zobowiązany był do odmowy przekazania tych środków organowi egzekucyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do przerzucenia w zaskarżonej decyzji odpowiedzialności za błąd organu w tym zakresie na Stronę, która od razu podjęła środki zmierzające do zwolnienia wierzytelności spod egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art.107 § 1 KPA decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu administracji publicznej;
2) datę wydania;
3) oznaczenie strony lub stron;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) (...)
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji;
9) (...)
Z kolei zgodnie z art. 34 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz.U z 2024 roku poz.107 ) Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.
Decyzja organu pierwszej instancji (Starosty Zgierskiego z dnia 6 czerwca 2024 roku), w sposób nasuwający istotne wątpliwości wskazuje jako stronę postępowania "P. "A" w A., dla którego organem prowadzącym jest Pan J. S.". Przy czym określenie to nie znajduje się w części nagłówkowej decyzji (bo takowej decyzja Starosty w ogóle nie zawiera), znajduje się dopiero w jej sentencji, ale tylko w punkcie pierwszym ustalającym kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 428.522,89 złotych. Punkt drugi owej decyzji zawiera ustalenie daty, od której naliczane są odsetki, zaś punkt trzeci brzmi: "zwrotu kwoty 428.522,89 zł wraz z odsetkami należy dokonać w ciągu 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji".
Pozostawiając na marginesie to, że redakcja sentencji decyzji jest niegramatyczna, to punkt trzeci decyzji nie wskazuje kto (jaki podmiot) jest zobowiązany do zwrotu dotacji. Pozostaje to kwestią domysłu. Mimo, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jednolity Dz.U z 2024 roku poz.754) to niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącego dla tych szkół organem rejestrującym, za jej działalność odpowiada organ prowadzący (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe, tekst jednolity Dz.U z 2024 roku poz.737). Oznacza to, że adresatem decyzji o zwrocie winien być organ prowadzący, którym może być także osoba fizyczna (art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe ). Dlatego – zdaniem sądu – strona winna być oznaczona poprzez wskazanie organu prowadzącego konkretną szkołę niepubliczną. W niniejszej sprawie: "Pan J. S. organ prowadzący P. "A" w A.."
Decyzja organu pierwszej instancji jest opatrzona podpisem: "z up. Starosty E. S., Członek Zarządu". Jak wynika z powołanego art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym organem uprawnionym do wydawania decyzji jest Starosta, to ten organ bowiem reprezentuje powiat na zewnątrz. Oczywiście Starosta może upoważnić (delegować swoje uprawnienia) np. na członka Zarządu Powiatu do wydawania z jego upoważnienia decyzji, niemniej istnienie takiego upoważnienie winno wynikać z akt sprawy. Zarzut z tym związany pojawił się dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i SKO przynajmniej w odpowiedzi na skargę winno do tego zarzutu się odnieść i wskazać oznaczenie publikatora zawierającego akt Starosty (Zarządu ?) upoważniający członków Zarządu Powiatu (w szczególności Panią E. S. ) do wydawania i podpisywania w imieniu Starosty decyzji administracyjnych. Odpowiedź na skargę w ogóle do tego zarzutu się nie odnosi.
Zasadniczym argumentem użytym przez organy obu instancji przemawiającym za uznaniem kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 roku dla P. "A" w A. za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem było jej przelanie na konto Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w związku z egzekucją administracyjną. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala na taką ocenę, gdyż organy przede wszystkim nie ustaliły co stało się z kwotą dotacji za miesiąc styczeń 2024 roku, która była przeznaczona dla Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "A" w A..
Otóż z akt sprawy wynika, że w dniu 12 grudnia 2023 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie wystawił jako organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wskazując, jako dłużnika zajętej wierzytelności Starostwo Powiatowe w Z., zobowiązanego – J. S. oraz wierzyciela Burmistrza Miasta i Gminy A. Zajęcia dotyczyło dotacji udzielonej P. "A"
Starosta Zgierski, pismem z dnia 21 grudnia 2023 roku zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie o skorygowanie wyżej opisanego zawiadomienia ze względu na dostrzeżone w nim błędy (błędne wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, błędne określenie liceum w A. dla którego organem prowadzącym jest J. S.). Owo zajęcie z dnia 12 grudnia 2023 roku został uchylone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w dniu 29 lutego 2024 roku.
W dniu 28 grudnia 2023 roku organ egzekucyjny wystawił kolejne zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, tym razem "poprawione" w stosunku do zawiadomienia z dnia 12 grudnia 2023 roku. Pismem z dnia 4 stycznia 2024 roku Starosta Zgierski uznał zajętą wierzytelność w zakresie dotacji udzielonej P. "A" w A., a dniu 19 stycznia 2024 roku przelał kwotę 428.522,89 złotych (dotacja dla Liceum za styczeń 2024 roku) na rachunek Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie.
Na wniosek pełnomocnika zobowiązanego, postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie zwolnił z egzekucji wierzytelności zajęte 28 grudnia 2023 roku i zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2024 roku uchylił zajęcie.
Dotacja w kwocie 428.522,89 złotych przelana przez Starostwo w dniu 19 stycznia 2024 nie została przekazana przez US Łódź-Polesie na konto Liceum, ponieważ w dniu jej przelania brak było rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia jej z egzekucji.
Z akt sprawy wynika także, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 roku zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku ze zgłoszeniem zarzutów egzekucyjnych przez zobowiązanego. Na dzień 19 kwietnia 2024 roku brak było ostatecznego rozstrzygnięcia, co do zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych.
Starosta pismem z dnia 11 kwietnia 2024 roku zwrócił się do Burmistrza A., czy kwota dotacji przekazana przez Starostwo na konto Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z tytułu dotacji dla Liceum za miesiąc styczeń 2024 rok, wpłynęła na rachunek bankowy Gminy A.. W odpowiedzi na to pismo Burmistrz A. poinformował, że w toku postępowania egzekucyjnego wobec J. S. na konto wierzyciela zostały przekazane w części ściągnięte środki pieniężne, pozostała kwota pozostaje na koncie depozytowym US. Burmistrz nie był w stanie określić, czy środki pieniężne, które wpłynęły na rachunek bankowy Gminy pochodziły z dotacji dla P. "A".
Sąd zgadza się z zasadniczą tezą organu, że środki pochodzące z dotacji oświatowej mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków wskazanych w ustawie z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jednolity Dz.U z 2024 roku poz.754). Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje te mogą być wykorzystane wyłącznie na cele wyraźnie wskazane w tym przepisie, tj.: na pokrycie wydatków bieżących placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki (w tym na: roczne określone limitem wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami); pokrycie wydatków na zakup ściśle określonych w tym przepisie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
W art. 35 ust. 4 u.f.z.o. rozszerzono katalog wydatków z dotacji oświatowych przekazanych na uczniów i wychowanków, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz na uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach, o możliwość wykorzystania wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 127 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz na organizację zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 36 ust. 17 ustawy - Prawo oświatowe. Czyli oprócz tych wymienionych w ust. 1 ustawodawca zezwolił jeszcze na pokrycie wydatków z dotacji oświatowej wyłącznie na realizację zadań wynikających z zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczeniach o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnych programach zajęć, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, oraz indywidualnych programach edukacyjno-terapeutycznych, o których mowa w art. 127 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe oraz zapewnienie warunków ich realizacji.
Użycie przez ustawodawcę w art. 35 ust. 1, 3 i 4 u.f.z.o. zwrotu "dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na" oznacza, że dotowany nie może rozszerzyć katalogu wydatków finansowanych z dotacji oświatowej poza te, ściśle określone w ww. przepisach. Sfinansowanie wydatków z dotacji oświatowej na inne cele niż wskazane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oznacza, że dotacja taka jest dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem czego skutkiem jest obowiązek zwrotu takiej dotacji wraz z odsetkami (art.252 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych – tekst jednolity Dz.U z 2024 poz.1530). "Użycie" środków z dotacji na uregulowanie zadłużenia organu prowadzącego, jak to ma miejsce w tej sprawie, nawet wyegzekwowanych przymusowo stanowi wykorzystanie dotacji w sposób niezgodny z przeznaczeniem ze skutkami opisanymi w art. 252 ustawy o finansach publicznych. Jednak opisane wyżej okoliczności faktyczne nie pozwalają na wyciągnięcie takiego wniosku. Przede wszystkim organ egzekucyjny zwolnił spod egzekucji środki z dotacji na rok 2024 należne dla Liceum i uchylił ich zajęcie. Oznacza to, że środki zajęte winny być zwrócone zobowiązanemu, o ile tylko przed datą zwolnienia nie zostały przekazane wierzycielowi. Otóż z zacytowanego pisma Burmistrza nie wynika, jakie środki zostały przelane na konto Gminy, w szczególności, czy pochodziły one z dotacji dla P. na rok 2024, czy z innych źródeł, nie wyjaśniono także, dlaczego jakaś część tych środków znajduje się w depozycie Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie. W związku z niewyjaśnieniem tych kwestii w toku postępowania Sąd nie może ocenić, czy cała przelana w dniu 19 stycznia 2024 roku kwota dotacji dla P. została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to jest na uregulowanie wymagalnych zobowiązań organu prowadzącego P. – J. S..
W aktach sprawy znajdują się nieliczne tylko dokumenty z postępowania egzekucyjnego (zawiadomienia o zajęciu, zawiadomienia o uchyleniu zajęcia, stanowisko dłużnika zajętej wierzytelności), znajduje się także odpowiedź Naczelnika US Łódź-Polesie z dnia 19 kwietnia 2024 roku zwierająca informację o czynnościach postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 49 ust.1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, nie podlegają egzekucji. Wyjątek od tej zasady opisany jest w ust. 2: przepis ust. 1 nie dotyczy egzekucji prowadzonej w przypadku stwierdzenia, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Z opisanych wyżej dokumentów, w szczególności zawiadomień o zajęciu nie wynika jakie należności były zajęte (egzekwowane). W zawiadomieniach wskazane są tylko: data wystawienia tytułu wykonawczego (12 grudnia 2023 roku ), jego numer ([...]) okres/termin płatności, kwotę należności głównej oraz wysokość i stawkę odsetek. Zawiadomienia te nie pozwalają na ocenę, czy zajęcia dokonane na ich podstawie były należnościami opisanymi w art. 49 ust.2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Reasumując postępowanie poddane kontroli sądu dotknięte było naruszeniem art. 107 § 1 pkt 3 i KPA poprzez błędne – nieprecyzyjne oznaczenie strony postępowania, art. 107 § 1 pkt 8 KPA w związku z art. 34 ust.1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez nie wyjaśnienie umocowania do podpisania w imieniu Starosty decyzji przez członka Zarządu Powiatu oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie w jakiej części dotacja za miesiąc styczeń 2024 roku została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i dlaczego mimo zwolnienia dotacji spod egzekucji i uchylenia zajęcia nie została przekazana Liceum. Brak jest także w aktach sprawy dokumentów wskazujących, jakie zobowiązania J. S. były egzekwowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie (w szczególności, czy były to należności opisane w art.252 ustawy o finansach publicznych).
W toku ponowionego postępowania organy usuną dostrzeżone przez sąd wady tego postępowania, w tych ramach celowe będzie pozyskanie akt postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na powyższe należało na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c i art.135 P.p.s.a uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Zgierskiego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a i § 14 ust. 1 pkt.1 lit. a w związku z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz.U za 2023 roku poz.1964 ).
ak