I GSK 311/20

I GSK 311/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Joanna Wegner /przewodniczący/
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1031/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-12
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 § 1, art. 141 § 4,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 64 ust. 1 i 2 pkt 2,
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. [...] Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1031/19 w sprawie ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 19 lipca 2018 r. nr DZF-IV.025.8.2018.IM.6 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości należności przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. [...] Sp. z o.o. w G. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej - WSA, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1031/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej - p.p.s.a.) oddalił skargę P. [...] Sp. z o.o. w S. (dalej – PSSE, strona, spółka, skarżąca) na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej – organ) z 19 lipca 2018 r., nr DZF-IV.025.8.2018.IM.6, w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości należności przypadającej do zwrotu.
Wyrok został wydany w następującym stanie.
W dniu 17 lipca 2009 r. skarżąca podpisała umowę o dofinansowanie projektu pt.: "[...]" (nr [...]) pomiędzy Województwem Pomorskim, pełniącym funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej "IP"), a P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. Skarżąca otrzymała dofinansowanie w kwocie 6.151.057,89 zł.
Decyzją z 11 stycznia 2017 r. nr DEFS-AW.042.13.2016, EOD:1455/01/2017 Marszałek Województwa Pomorskiego określił stronie przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 100.508,38 zł wraz z odsetkami. Decyzja ta jest ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona dopuściła się nieprawidłowości polegającej na dokonywaniu przez nią wydatków w ramach projektu z wyłączeniem przepisów ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2164, ze zm., dalej - pzp).
Skarżąca pismem z 10 lutego 2017 r. zwróciła się o udzielenie ulgi polegającej na umorzeniu w całości należności wynikających z ww. decyzji. We wniosku o udzielenie ulgi PSSE powołała się na przesłanki: 1) ważnego interesu dłużnika, przedstawiając na jego poparcie poniższe argumenty: a) rozbieżności przepisów prawa wspólnotowego i prawa krajowego w zakresie zamówień publicznych oraz sprzecznych interpretacji w tym zakresie organów administracji centralnej; b) realizacji przez PSSE celów publicznych oraz braku czerpania korzyści finansowych z tej działalności; 2) interesu publicznego, argumentując swoje stanowisko: a) negatywnym skutkiem dla budżetu państwa spowodowanym ewentualnymi postępowaniami odszkodowawczymi; b) wpływem zwrotu środków na realizację celów publicznych.
Decyzją z 28 listopada 2017 r. Marszałek WP odmówił P. udzielenia ulgi. Organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie należności, o których mowa w art. 64 ust 1 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej – u.f.p.), tj. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Marszałek WP posiłkował się przy tym aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał również, że nie bez znaczenia w kontekście możliwości płatniczych strony pozostaje fakt, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem z 10 lutego 2017 r. dokonała ona częściowej wpłaty należności wynikającej z przedmiotowej decyzji. Takiej wpłaty skarżąca dokonała również na poczet innej wydanej przez Marszałka decyzji administracyjnej związanej z nałożeniem korekty finansowej (tj. decyzji nr DEFS-AW.042.12.2016, EOD:9264/02/2017 z dnia 6 lutego 2017 r.). Powyższe w ocenie organu I instancji wskazuje, że pomimo iż w stosunku do strony zakończono wiele postępowań administracyjnych związanych z nałożeniem korekt finansowych, skarżąca nie wykazała, aby przeprowadzono wobec niej w sposób bezskuteczny egzekucję, co wskazywałoby na brak możliwości uregulowania należności wynikającej z decyzji administracyjnej, której dotyczy niniejsze postępowanie.
W wyniku rozpoznania odwołania Minister IR decyzją z 19 lipca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy art. 64 ust. 1 pkt 2 lit a) u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Przywołał także art. 64 ust. 2 pkt 2 ufp odnoszącego się do udzielania ulg stanowiących pomoc de minimis, która to ulga jako jedyna mogła być zastosowana w sprawie. Organ odwoławczy dokonał wykładni pojęć nieostrych "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności. Organ II instancji przeanalizował sprawozdania finansowe strony za lata 2014-2017 i stwierdził bardzo dobrą i stabilną sytuację finansową PSSE. W latach 2014-2016 PSSE notowała coroczny zysk z działalności operacyjnej, który ulegał zwiększeniu o ok. 1 000 000 zł na przestrzeni roku obrotowego, z kolei w 2017 r. PSSE odnotowała stratę z działalności operacyjnej w wysokości 834 485,68 zł. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że w latach 2014 - 2016 P. notowała zysk ok. 800.000 – 1.100.000 zł, aby ostatecznie w 2017 r. zanotować zysk w kwocie 1.479.061,57 zł netto. W związku z powyższym w ocenie Ministra IR powyższa analiza nie pozwala stwierdzić, aby sytuacja finansowa strony była niekorzystna. Organ II instancji przeanalizował także dane dotyczące nałożonych na stronę korekt finansowych, których łączna wysokość wynosi na dzień 31 grudnia 2016 r. – 51 510 485,33 zł. W ocenie organu odwoławczego nie uzasadnia udzielenia ulgi przyszła, hipotetyczna, negatywna sytuacja finansowa strony, gdyż organ bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi. Organ II instancji powołując się na oświadczenia skarżącej wskazał, że spółka: 1) nie utraciła płynności finansowej i reguluje wymagane zobowiązania pieniężne wobec kontrahentów czy też pracowników; 2) reguluje zobowiązania wobec ZUS oraz Urzędu Skarbowego; 3) w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie sądowe lub egzekucyjne; 4) nie zwracała się do instytucji publicznych lub kontrahentów zewnętrznych z wnioskiem o rozłożenie ewentualnego zadłużenia na raty; 5) nie otrzymała decyzji odmownej o udzieleniu kredytu; 6) po stronie skarżącej nie zaszła realna konieczność redukcji zatrudnienia czy też ograniczenia prowadzenia działalności statutowej. Mając powyższe na względzie zdaniem Ministra IR w sprawie nie występuje przesłanka "interesu dłużnika" uzasadniająca udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań. Organ stwierdził również, że w sprawie nie występuje przesłanka "interesu publicznego"
Strona złożyła skargę na ww. decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister IR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga okazała się niezasadna. Sąd ten wskazał, że istotą sporu między stronami jest prawidłowość rozstrzygnięcia, którym odmówiono skarżącej udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania na realizację projektu pt. "[...]". WSA dokonał analizy m.in. art. 60 pkt 6 u.f.p. oraz art. 64 ust. 1 u.f.p., a następnie stwierdził, że zasadnie organ przeanalizował przesłanki umorzenia, którymi są "ważny interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny". W ocenie WSA, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek. Wyjaśniając przesłanki wiążące organ w przedmiotowej sprawie ustawodawca w dyspozycji art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes zobowiązanego oraz interes publiczny, co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji słusznie organy wskazywały na pewną wyjątkowość instytucji umorzenia należności. WSA zwrócił uwagę, że instytucja umorzenia należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym powinna być odstępstwem od generalnej zasady ich płacenia i może być stosowana jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami towarzyszącymi zarówno powstaniu zaległości, jak i warunkom ich spłaty. WSA wyjaśnił, że organy w zaskarżonych decyzjach przeanalizowały sprawozdania finansowe skarżącej za lata 2014 – 2017. Analiza jednoznacznie wskazała, że sytuacja ekonomiczna strony jest co najmniej dobra. Co więcej w kontekście zarzutu skargi odnoszącego się do niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej oceny WSA stwierdził, że jest on zupełnie niezasadny. Organ odwoławczy bowiem także dokonał analizy sprawy w kontekście podnoszonych argumentów odnoszących się do ewentualnego nałożenia korekt finansowych, których wartość skarżąca oszacowała na kwotę ponad 51 000 000 zł. Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko Ministra IR, że nie uzasadnia udzielenia ulgi przyszła, hipotetyczna, negatywna sytuacja finansowa strony, gdyż organ bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi. Zasadnie także, zdaniem WSA, organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu o udzielenie ulgi ciężar dowodzenia, że zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne. Oznacza to, że wnioskujący o udzielenie ulgi winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i przedstawiać z własnej inicjatywy takie okoliczności, które przemawiają za wystąpieniem przesłanki do udzielenia ulgi. Informacje wskazują, że spółka czyni wszystko aby jej sytuacja była jak najlepsza. Zatem obecnie brak jest podstaw, aby stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego była nieprawidłowa. Przeciwnie decyzja ta uwzględniała całość przedstawionej argumentacji. W sprawie nie zaistniał ważny interes zobowiązanego w umorzeniu należności. W ocenie Sądu słusznie także organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie występują także przesłanki "interesu publicznego" w umorzeniu należności. Organ zasadnie powołał się na art. 84 Konstytucji RP, który wskazuje, że każdy obowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Mając powyższe na względzie WSA stwierdził, że wbrew podnoszonym zarzutom organ odwoławczy dokładnie przeanalizował stan faktyczny sprawy w kontekście przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi i zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek warunkujących przyznanie ulgi, tj. przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub przesłanki "interesu publicznego". Tym samym pozbawione są zasadności zarzuty naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., gdyż wbrew twierdzeniom, skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do udzielenia ulg. Zdaniem WSA chybione były zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania, organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Reasumując WSA stwierdził, że na podstawie przedstawionego przez skarżącą spółkę materiału dowodowego oraz podnoszonych argumentów, organy obydwu instancji prawidłowo odmówiły umorzenia należności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.2018.poz. 2096, dalej - k.p.a.) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na niedokonaniu przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji w graniach sprawy oraz nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji przy ocenie zaistnienia przesłanek do umorzenia należności takich okoliczności, jak naruszenie pewności wobec prawa oraz pogłębiania zaufania do prawa i organów władzy publicznej, a które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji skutkowały stwierdzeniem przez Sąd I instancji, iż nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, czy interes publiczny w umorzeniu należności.
2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności faktycznych, które przemawiały za istnieniem w sprawie interesu zobowiązanego lub interesu publicznego.
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego:
1) art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o finansach publicznych (tj. Dz.U.2017, poz. 2077, dalej – u.f.p.) poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie należności objętej niniejszym postępowaniem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z 26 marca 2014r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z 29 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Zarzuty procesowe nie są usprawiedliwione.
W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przejawiający się w braku odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności faktycznych, które przemawiały za istnieniem w sprawie interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. W szczególności WSA szczegółowo odniósł się do kwestii przesłanek warunkujących przyznanie ulgi, tj. przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub przesłanki "interesu publicznego". To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2012 r., I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., II FSK 358/12 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., II GSK 702/15; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 2336/16; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., II GSK 2671/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując analizy zarzutu wskazanego w pkt 1.1) petitum skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zwiazku z art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest także bezzasadny.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji. O naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby zatem mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organów w zakresie ulgi w postaci umorzenia należności przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie strony, WSA omówił w uzasadnianiu zaskarżonego wyroku także problematykę związaną z rozbieżną wykładnią przepisów regulujących obowiązek stosowania przepisów ustawy – p.z.p., wskazując jednocześnie, że ta materia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Tak więc argumentacja dotycząca istnienia sprzeczności w wykładni przepisów prawa nie może być rozpatrywana jako argument wskazujący, że zachodzi ważny interes spółki w udzieleniu ulgi, ani też, że działaniem takim naruszono art. 2 Konstytucji RP. Za taką okoliczność nie można też uznać dokonania przez Sąd I instancji odmiennej od oczekiwań strony oceny zaskarżonej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji działały na podstawie przepisów prawa, w obszarze sprawy administracyjnej oraz podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. WSA w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie i szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu przesłanki, jakimi kierował się przy wydawaniu wyroku. Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego w sposób wskazany w pkt 2.1) petitum skargi kasacyjnej.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.
W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:
1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;
2) na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia wniosku. W przypadku wniosków o umorzenie, w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. będą to: umorzenie w całości lub w części bądź też odmowa umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Skoro zatem zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia przesłanek umorzenia należności organ nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie a orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi umorzyć należności, oceniając istnienie lub nieistnienie przesłanek umorzeniowych, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń, to wobec braku skuteczności podnoszonego zarzutu naruszenia procedury, nie można uznać, że wybór ten nosi znamiona dowolności. Ponadto przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty. W stanie sprawy nie budziło wątpliwości, że przesłanki ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego zostały prawidłowo rozważone przez organ, co zasadnie zaakceptował Sąd I instancji.
Podkreślić należy, że strona skutecznie nie zakwestionowała ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Zaznaczyć natomiast należy, że w tej sprawie autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie ustaleń organu administracyjnego przyjętych przez Sąd I instancji w aspekcie zarówno przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego". Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni ww. terminów odnosząc je do aktualnej sytuacji majątkowej oraz finansowej, ustalonej prawidłowo przez organy administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie Sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego" w umorzeniu należności. Zasadnie też stwierdzono obowiązkiem strony jest zaś ponoszenie ciężarów publicznoprawnych.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).