I GSK 31/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-03
NSAinneŚredniansa
środki unijnepomoc finansowarolnictwoProgram Rozwoju Obszarów WiejskichARiMRskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących pomocy finansowej ze środków unijnych.

Skarga kasacyjna ARiMR dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Agencja zarzucała WSA błąd w wykładni i zastosowaniu przepisów dotyczących procedury uzupełniania wniosków, twierdząc, że przepisy ustawowe mają pierwszeństwo przed rozporządzeniem wykonawczym. NSA uznał zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy, a przepisy ustawowe dotyczące stanu epidemii miały węższy zakres zastosowania i nie uchylały przepisów rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiające przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych H. K. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła ARiMR, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Głównym argumentem ARiMR było twierdzenie, że przepisy ustawowe (art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z 15 kwietnia 2021 r.) mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia wykonawczego (§ 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r.) w kwestii uzupełniania braków wniosku o pomoc finansową. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że przepisy ustawowe dotyczące stanu epidemii miały węższy zakres zastosowania i nie uchylały przepisów rozporządzenia wykonawczego, które przewidywało bardziej korzystne dla strony procedury. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawowe dotyczące stanu epidemii miały węższy zakres zastosowania i nie uchylały przepisów rozporządzenia wykonawczego, które przewidywało bardziej korzystne dla strony procedury.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy ustawowe wprowadzające zmiany w związku ze stanem epidemii miały na celu zabezpieczenie praw stron w szczególnych okolicznościach i nie uchyliły przepisów rozporządzenia wykonawczego, które w tym konkretnym przypadku były względniejsze dla strony ubiegającej się o pomoc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

rozporządzenie wykonawcze art. 13 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa zmieniająca z dnia 15 kwietnia 2021 r. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw

ustawa EFRROW art. 67b § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa EFRROW art. 67b § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa interpretacja przepisów rozporządzenia wykonawczego w kontekście przepisów ustawowych dotyczących stanu epidemii. Przepisy ustawowe dotyczące stanu epidemii miały węższy zakres zastosowania i nie uchylały przepisów rozporządzenia wykonawczego. Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami prawa.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawowe (art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z 15 kwietnia 2021 r.) mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia wykonawczego (§ 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r.) w kwestii uzupełniania braków wniosku o pomoc finansową. WSA błędnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej powinny być powiązane z konkretnymi regulacjami zawartymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozwiązania przyjęte w § 13 rozporządzenia wykonawczego, zwłaszcza zaś ust. 1a i 2, nie zostały uchylone, a reguły procedowania wynikające najpierw z art. 67b ust. 2 ustawy o EFRROW, a następnie zmodyfikowane przez art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., wprowadzające istotne zmiany w tym względzie, obejmowały jedynie sytuacje, w których niespełnienie warunków przyznania pomocy wynikało z przyczyn związanych z ogłoszeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Zakres przedmiotowy tych ostatnich regulacji był, więc węższy od tego, jaki wynikał z § 13 rozporządzenia wykonawczego. Nie wydano aktu wstrzymującego zastosowanie regulacji § 13 rozporządzenia w odniesieniu do działania objętego wnioskiem strony. Wątpliwości, co do stosowania konkretnych rozwiązań nie można rozstrzygać na niekorzyść stron, zwłaszcza, gdy pierwotne rozwiązania były dla nich względniejsze w jakimkolwiek aspekcie, obejmującym chociażby dwukrotne wzywanie do uzupełnienia braków wniosku, jak to przewiduje § 13 rozporządzenia wykonawczego.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący-sprawozdawca

Bogdan Fischer

członek

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej ze środków unijnych, relacja przepisów ustawowych i rozporządzeń wykonawczych, zwłaszcza w kontekście stanów nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą finansową w ramach PROW i przepisów wprowadzonych w związku ze stanem epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa w kontekście pomocy finansowej ze środków unijnych, co jest istotne dla podmiotów korzystających z takich funduszy. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory między organami a beneficjentami.

Pomoc unijna: Kto ma rację – rolnik czy ARiMR? NSA rozstrzyga spór o interpretację przepisów.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 31/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Michał Kowalski
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 5078/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-01
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 904
art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 651
art. 213 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2020 poz 217
art. 67b ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 5078/21 w sprawie ze skargi H. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 października 2021 r. nr DOPI-65010-OR1200009/20/21 w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 1 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5078/21 po rozpoznaniu skargi H. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 października 2021 r. nr: DOPI-65010-OR1200009/20/21 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w pkt 1. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie; w pkt 2. zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. K. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Agencji Restrukturyzacja i Modernizacji Rolnictwa. Zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez:
1) brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak wyjaśnienia przyjętego przez Sąd I instancji sposobu wykładni i w konsekwencji niezastosowania art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 904, dalej jako: ustawa zmieniająca z dnia 15 kwietnia 2021 r.) do stanu faktycznego sprawy, albowiem jest to przepis ustawowy, który w ocenie organu, ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami rozporządzenia wykonawczego, gdyż jest przepisem szczególnym i to rangi ustawowej w stosunku do przepisów rozporządzenia wykonawczego, tak więc organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na skutek uniemożliwienia stronie przeprowadzenia czynności procesowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
2) brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak wyjaśnienia przyjętego przez Sąd I instancji sposobu wykładni i zastosowania § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1538).
3) pominięcie zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, poprzez nie przyjęcie przez Sąd I instancji sposobu wykładni i zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., albowiem jest to przepis ustawowy, który w ocenie organu ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami rozporządzenia wykonawczego, tj. przed, gdyż jest przepisem szczególnym i to rangi ustawowej w stosunku do przepisów rozporządzenia wykonawczego, tak więc organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na skutek uniemożliwienia stronie przeprowadzenia czynności procesowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z 15 kwietnia 2021 r. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., albowiem jest to przepis ustawowy, który w ocenie organu ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami rozporządzenia wykonawczego, tj. przed § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, gdyż jest przepisem szczególnym i to rangi ustawowej w stosunku do przepisów rozporządzenia wykonawczego, tak więc organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na skutek uniemożliwienia stronie przeprowadzenia czynności procesowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie § 13 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia do stanu faktycznego sprawy, podczas gdy przepis ten nie powinien być zastosowany do oceny prawidłowości działania organu, gdyż do stanu faktycznego sprawy organ prawidłowo zastosował art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., albowiem jest to przepis ustawowy, który w ocenie organu ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami rozporządzenia wykonawczego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione, a także za bezskuteczne.
Na wstępie należy podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej powinny być powiązane z konkretnymi regulacjami zawartymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w pierwszej kolejności kwestionowane jest orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji, a ten sąd kontroluje legalność zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, stosując procedurę sądowoadministracyjną. Jeśli orzeczenie jest błędne, to narusza regulacje tej ustawy. Mając jednak na względzie uchwałę pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, stwierdzić należy, że sam fakt niepowiązania przepisów procedury stosowanej przed organami z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie powoduje po stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego niemożliwości rozpoznania skargi kasacyjnej. Dalej wskazać należy, że brak powołania pełnych nazw aktów prawnych, brak powołania miejsca publikacji tych aktów, a także powołanie aktów prawa unijnego bez oznaczenia dat publikacji, stanowi o wadliwości tych zarzutów, jednak nie jest to, w ocenie składu rozpoznającego sprawę, wadliwość istotna, uniemożliwiająca ich rozpoznanie.
Artykuł 176 p.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dostępne w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania, na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie, na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił Sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może, więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej rozważania i odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, formalnie opartych na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., stwierdzić należy, że pomimo przytoczenia w niej obu postaci zarzutów, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. wszystkie one dotyczą w istocie jednego problemu, jaki stanowią prawne podstawy procedowania ARMiR, w przedmiocie wniosku, o którym mowa w rozporządzeniu wykonawczym, w przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku.
Mając, więc na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej cechują się komplementarnością, co uzasadnia łączne odniesienie się do nich.
Za niezasadny należy uznać zarzut wadliwości (braków) uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, w szczególności w odniesieniu do wykładni art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego. Sąd I instancji odniósł się, bowiem do relacji całości unormowań przepisu § 13 (w tym także do jego ust. 2) rozporządzenia wykonawczego, z uwzględnieniem aspektów mających istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Odniósł się także do normy art. 67b ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, ze zm., dalej: ustawa EFRROW) z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., które WSA w Warszawie przytoczył w uzasadnieniu in extenso. W tym właśnie zakresie, właśnie z uwagi na rezultaty dokonanej wykładni wskazanych wyżej przepisów, podkreślił odmienność przesłanek zastosowania rozwiązań wynikających z § 13 rozporządzenia oraz wyżej wskazanych regulacji ustawowych. Na tej to podstawie stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że rozwiązania ustawowe mają w tym wypadku pierwszeństwo stosowania.
Czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy oraz mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpływać na rozstrzygnięcie, jako na wynik sprawy, niemniej za trafną uznać należy tezę, iż tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego w sprawie wyroku zawiera podstawę prawną jego wydania oraz jej wyjaśnienie. Tymczasem zarzut skargi kasacyjnej, oparty generalnie na twierdzeniach odnośnie uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a., można uznać za zasadny jedynie w sytuacji, w której uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia lub nie poddaje się kontroli, z uwagi na brak tych elementów uzasadnienia, które stanowi wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Tymczasem Sąd I instancji wyjaśnił swoje stanowisko, z odwołaniem się do podstaw prawnych, na podstawie, których zostało ono wypracowane. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozpatrując kwestię relacji § 13 rozporządzenia wykonawczego WSA odnosił się głównie do art. 67b ust. 2 ustawy EFRROW, ale również art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., na który to przepis przede wszystkim powołał się organ w swoim rozstrzygnięciu. Ten, bowiem determinowany był przede wszystkim przyjęciem, że rozwiązania przewidziane w § 13 rozporządzenia wykonawczego nie zostały uchylone przepisami ustaw i to na ich podstawie winien organ procedować w sprawie wniosku strony.
Jeżeli zaś chodzi o relację pomiędzy przepisami rozporządzenia wykonawczego a przepisami ustawy EFFROW czy też ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., to zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie organ podnosi przedmiotową kwestię zarówno w ramach zarzutu, który określił, jako dotyczący prawa procesowego, jak również zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego. Tymczasem zarówno regulacje rozporządzenia wykonawczego, jak i wskazywane w skardze kasacyjnej przepisy ustawowe, czy to art. 67b ust. 1 i ust. 2 ustawy EFRROW, jak i art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., mają cechy właściwe przepisom proceduralnym. Jednak tego rodzaju wadliwość zarzutu nie uniemożliwiła ustosunkowania się do podnoszonej przez skarżący kasacyjnie organ problematyki, dotyczącej wzajemnych relacji rozwiązań funkcjonujących na gruncie rozporządzenia wykonawczego oraz ustaw.
Dokonując oceny stanowiska WSA w Warszawie w omawianym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do przypisania Sądowi błędu czy to w kwestii wykładni czy też zastosowania wymienionych w zarzutach regulacji prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zauważył, że rozwiązania przyjęte w § 13 rozporządzenia wykonawczego, zwłaszcza zaś ust. 1a i 2, nie zostały uchylone, a reguły procedowania wynikające najpierw z art. 67b ust. 2 ustawy o EFRROW, a następnie zmodyfikowane przez art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., wprowadzające istotne zmiany w tym względzie, obejmowały jedynie sytuacje, w których niespełnienie warunków przyznania pomocy wynikało z przyczyn związanych z ogłoszeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Zakres przedmiotowy tych ostatnich regulacji był, więc węższy od tego, jaki wynikał z § 13 rozporządzenia wykonawczego.
Niezależnie od powyższego dodać także należy, że z uwagi na niestwierdzenie tożsamości regulacji rozporządzenia wykonawczego i przepisów ustaw, tj. ustawy EFRROW oraz ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r., nie sposób jest przyjmować, jak to sugeruje skarżący kasacyjnie organ, że te ostatnie mogły doprowadzić do wyłączenia stosowania przepisów rozporządzenia, w określonym zakresie.
Za takim wnioskiem przemawia także regulacja art. 67b ust. 4 i 5 ustawy EFRROW. Zgodnie z ust. 4 minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem lub pomocy technicznej, które mają zastosowanie podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonych na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 lub wprowadzeniem stanu nadzwyczajnego w związku z zakażeniami tym wirusem oraz w okresie 90 dni od dnia odwołania tych stanów, odmienne w stosunku do przepisów wydanych na podstawie art. 45 albo art. 43a ust. 6, w celu przeciwdziałania skutkom tych stanów oraz mając na względzie zapewnienie sprawnego wdrażania programu w warunkach tych stanów.
Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 4, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może wskazać przepisy wydane na podstawie art. 45 albo art. 43a ust. 6, które nie mają zastosowania w okresie, o którym mowa w ust. 4 – ust. 5 art. 67b. Nie wydano aktu wstrzymującego zastosowanie regulacji § 13 rozporządzenia w odniesieniu do działania objętego wnioskiem strony.
Podobnie nie można pominąć tego, że intencją, jaka przyświecała ustawodawcy w zakresie wprowadzenia rozwiązań wynikających między innymi z art. 67b ust. 2 ustawy EFRROW oraz art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r. było zabezpieczenie praw stron ubiegających się o określone formy wsparcia, w sytuacji obowiązywania ograniczeń wynikających z walką ze skutkami epidemii. Z tego już tylko względu stwierdzić należy, rezultaty funkcjonalnej wykładni wprowadzonych w tym celu przepisów stoją na przeszkodzie do przyjęcia, że tego rodzaju rozwiązania mogły prowadzić do pogorszenia sytuacji procesowej osób ubiegających się o wsparcie.
Końcowo zauważyć należy, że jeżeli intencją ustawodawcy miałoby być uchylenie rozwiązań przyjętych w § 13 rozporządzenia wykonawczego, to w ramach wprowadzanych regulacji art. 67 b ust. 4 i 5 ustawy EFRROW czy regulacji ustawy zmieniającej winien on był zamieścić jednoznaczne postanowienia w tym względzie albo wydać akt wykonawczy. Skoro zaś nie uchylił regulacji rozporządzenia wykonawczego, ani nie wprowadził odpowiednich reguł kolizyjnych w tym zakresie, to wątpliwości, co do stosowania konkretnych rozwiązań nie można rozstrzygać na niekorzyść stron, zwłaszcza, gdy pierwotne rozwiązania były dla nich względniejsze w jakimkolwiek aspekcie, obejmującym chociażby dwukrotne wzywanie do uzupełnienia braków wniosku, jak to przewiduje § 13 rozporządzenia wykonawczego.
W konsekwencji zasadnie Sąd I instancji nie oceniał też kompletności wniosku skarżącego, z punktu widzenia § 13 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego.
Mając, więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzone koszty kasacyjne (360 zł) obejmują koszt sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym radcy prawnego, który reprezentował skarżącego w postępowaniu przed WSA.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI