I GSK 307/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu unijnego i odsetek, potwierdzając publicznoprawny charakter zobowiązania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.W. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu unijnego i odsetek. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA i u.f.p. poprzez uznanie kwoty zwrotu za zobowiązanie publicznoprawne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że środki te mają charakter publicznoprawny, a ich zwrot podlega przepisom ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu unijnego oraz odsetek za zwłokę. Skarżąca kwestionowała publicznoprawny charakter tej należności i zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o finansach publicznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że spór sprowadza się do analizy umowy o dofinansowanie, a środki te stanowią zobowiązanie publicznoprawne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, podzielił stanowisko WSA. Stwierdził, że umowa o dofinansowanie, w tym § 2, wymaga od beneficjenta oświadczenia o braku przesłanek wykluczenia z ubiegania się o środki finansowe na podstawie art. 207 u.f.p. Ponadto, zgodnie z art. 60 u.f.p., kwoty dotacji podlegające zwrotowi oraz należności z tytułu zwrotu środków europejskich, a także odsetki, stanowią środki publiczne o charakterze publicznoprawnym. Sąd podkreślił, że w przypadku braku zwrotu środków stosuje się odpowiednio przepisy umowy, a instytucja pośrednicząca wydaje decyzję na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. Sąd odrzucił argumentację skarżącej, że dofinansowanie nie mieści się w ustawie o finansach publicznych, wskazując na art. 67 u.f.p., który nakazuje stosowanie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej do spraw nieuregulowanych tą ustawą. Zaliczenie wpłat na poczet należności głównej i odsetek nastąpiło zgodnie z art. 55 § 2 o.p. Sąd uznał, że kwota podlegająca zwrotowi jest zobowiązaniem publicznoprawnym, a zawarcie porozumienia nie wyklucza stosowania przepisów umowy o dofinansowanie w przypadku niewywiązania się z projektu. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kwota dofinansowania projektu unijnego podlegająca zwrotowi stanowi zobowiązanie publicznoprawne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że środki te podlegają ochronie przepisami o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a ich zwrot jest regulowany przepisami ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, co potwierdza ich publicznoprawny charakter.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.f.p art. 207
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p art. 60 § 1
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p art. 67
Ustawa o finansach publicznych
o.p. art. 55 § 2
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
ustawa o zasadach realizacji programów... art. 52 § 1
Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota dofinansowania podlegająca zwrotowi stanowi zobowiązanie publicznoprawne. Zwrot środków europejskich podlega przepisom ustawy o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej. Zawarcie porozumienia nie wyklucza stosowania przepisów umowy o dofinansowanie w przypadku niewywiązania się z projektu.
Odrzucone argumenty
Kwota dofinansowania do zwrotu nie podlega ustawie o finansach publicznych. Dofinansowanie ujęte w umowie nie mieści się w ustawie o finansach publicznych. Nie wystąpiła sytuacja zobowiązująca do zwrotu niewykorzystanej części pozostałych transz. Naruszenie przepisów KPA poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Kwota podlegająca zwrotowi przez skarżącą jest zobowiązaniem publicznoprawnym. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Jacek Surmacz
członek
Joanna Wegner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków unijnych jako zobowiązań publicznoprawnych oraz stosowania przepisów o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewywiązania się z umowy o dofinansowanie projektu unijnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczania środków unijnych i ich publicznoprawnego charakteru, co jest istotne dla beneficjentów funduszy europejskich i instytucji zarządzających.
“Zwrot środków unijnych: czy to dług publicznoprawny?”
Sektor
finanse publiczne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I GSK 307/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Jacek Surmacz Joanna Wegner /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Op 226/23 - Wyrok WSA w Opolu z 2023-10-06 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 869 art. 207, art. 60, art. 67; Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 735 art. 6; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 55 § 2; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2023 r. sygn. akt I SA/Op 226/23 w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 6 czerwca 2023 r. nr 1/2023 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu oraz odsetek za zwłokę z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. W. na rzecz Zarządu Województwa Opolskiego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 6 października 2023 r., sygn. akt I SA/Op 226/23 oddalił skargę K. W. na postanowienie Zarządu Województwa Opolskiego z 6 czerwca 2023 r., w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu oraz odsetek za zwłokę z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Od wyroku Sądu pierwszej instancji skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." zarzuciła naruszenie art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej "k.p.a." w związku z art. 62 ust. 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) - dalej: "o.p." i § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że kwota podlegająca zwrotowi stanowi zobowiązanie publicznoprawne i na tej podstawie dokonanie zaliczenia, wobec braku materialnego przepisu dla takiego działania organu. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 60 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.) - dalej: "u.f.p" w związku z § 1 pkt 4 i § 29 ust. 3 umowy oraz § 2 porozumienia z 29 stycznia 2021 r. poprzez uznanie, że kwota dotacji zwracana na skutek niewykonania postanowień porozumienia o rozwiązanie umowy stanowi dotację podlegającą zwrotowi w rozumieniu ustawy "u.f.p", podczas gdy dofinansowanie wymienione w § 1 ust. 4 umowy nie jest ujęte w ustawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz postanowienia, umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega zatem na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niezasadność zarzutów w niej zawartych. Przepis art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 stanowi, że podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu, która to określa prawa i obowiązki beneficjenta. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do dokonania analizy umowy o dofinansowanie. Wskazać należy, że § 2 umowy o dofinansowanie określa jej przedmiot i wymaga oświadczenia od skarżącej, zgodnie z którym nie podlega ona wykluczeniu z ubiegania się o uzyskanie środków finansowych na realizację projektu na podstawie art. 207 u.f.p. Już w zasadzie tylko to przeczy argumentacji skargi kasacyjnej, zgodnie z którą kwota dofinansowania do zwrotu przez skarżącą miałaby nie podlegać ustawie o finansach publicznych. W myśl art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są. mi. in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie, czy też należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. W przypadku braku zwrotu środków § 14 umowy o dofinansowanie stosuje się odpowiednio. I w takiej sytuacji instytucja pośrednicząca wydaje decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.p.f. (§ 14 pkt 6 umowy o dofinansowanie). Na podstawie art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności nieuregulowanych powyższą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym twierdzenie autora o tym, że ujęta w § 1 ust 4 definicja dofinasowania nie mieści się w ustawie o finansach publicznych jest całkowicie błędne. W niniejszej sprawie, skoro dokonane przez skarżącą wpłaty nie pokryły w całości kwoty, którą skarżąca zgodnie z porozumieniem miała obowiązek zwrócić, to wpłaty te zaliczono proporcjonalnie na poczet pokrycia należności głównej oraz odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych. O takim sposobie rozliczenia wpłat przesądza przepis art. 55 § 2 o.p. Kwota podlegająca zwrotowi przez skarżącą jest zobowiązaniem publicznoprawnym, ponieważ prawidłowość gospodarowania środkami dotacji podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zawarcie przez stronę skarżącą porozumienia z 29 stycznia 2021 r. nie wyklucza stosowania przepisów zawartych w umowie o dofinansowanie na wypadek niewywiązania się strony z realizacji projektu. Porozumienie to zawarto w związku z wystąpieniem szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły realizację projektu. Skarżąca wypowiedziała umowę o dofinasowanie, co oznacza że cel projektu nie został osiągnięty. W związku z tym w sposób definitywny wystąpiła sytuacja niewykorzystania kwoty dofinansowania zgodnie z umową i w konsekwencji obowiązku zwrotu. Twierdzenie skargi kasacyjnej, że u skarżącej nie wystąpiła sytuacja, w której była zobligowana do zwrotu niewykorzystanej części pozostałych transz nie znajduje podstaw prawnych. Zwrotowi podlegała bowiem całość otrzymanego dofinansowania. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów k.p.a. ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym to naruszenie miało polegać. Samo stwierdzenie, że organy w niewłaściwy sposób uzasadniają decyzję nie jest wystarczające. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę