Orzeczenie · 2025-07-04

I GSK 306/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-04
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjefinanse publiczneoświatazwrot dotacjipostępowanie sądowoadministracyjneNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o finansach publicznychustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a. poprzez niezwiązanie sądu pierwszej instancji ustaleniami poprzedniego wyroku WSA, a także naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, dowodów i czynnego udziału strony. Podniosła również zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczącego zasad zwrotu dotacji oświatowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany ustaleniami i oceną prawną zawartą w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 570/23, który dotyczył części dzieci. Wskazał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do tych wskazań, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie mogły być uwzględnione, ponieważ kwestie te zostały już przesądzone lub nie wykazały wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zastosowanie art. 153 P.p.s.a. w kontekście związania poprzednimi wyrokami sądu administracyjnego, nawet jeśli skarżący nie był stroną w poprzednim postępowaniu lub wyrok był dla niego korzystny w części. Interpretacja pojęć 'interes prawny' i 'gravamen' w kontekście skargi kasacyjnej. Charakter przepisów blankietowych jako podstawy kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związania poprzednim wyrokiem sądu administracyjnego w sprawie o zwrot dotacji oświatowej. Interpretacja art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jako przepisu blankietowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję SKO, był związany ustaleniami poczynionymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednim wyroku, który uchylił decyzję organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji był związany ustaleniami i oceną prawną zawartą w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 153 P.p.s.a. nakłada bezwzględnie obowiązującą zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu. W tej sprawie poprzedni wyrok WSA dotyczył części dzieci, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do tych wskazań, skupiając się na kwestiach nieprzesądzonych.

Czy organy administracji podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym przeprowadziły postępowanie dowodowe i uwzględniły wnioski strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczące niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku postępowania dowodowego i nieuwzględnienia wniosków strony nie mogły być skuteczne, ponieważ kluczowe kwestie dotyczące części dzieci zostały już przesądzone w poprzednim wyroku WSA.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty naruszenia art. 7, 77, 107, 80 K.p.a. nie mogły odnieść skutku, ponieważ dotyczyły kwestii, które zostały już rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji nie naruszył tych przepisów, gdyż nie oceniał ponownie kwestii przesądzonych, a jedynie skupił się na wykonaniu zaleceń dotyczących pozostałych dzieci.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo zarzucanego naruszenia przepisów K.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie był skuteczny, ponieważ przepis ten ma charakter ogólny i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a jego powiązanie z naruszeniem konkretnych przepisów K.p.a. nie wykazało wpływu na wynik sprawy w kontekście związania poprzednim wyrokiem WSA.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest przepisem blankietowym i wymaga powiązania z naruszeniem konkretnych przepisów. W tej sprawie, ze względu na związanie poprzednim wyrokiem WSA, zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. nie mogły być uznane za skuteczne.

Czy doszło do błędnej wykładni lub zastosowania art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie określenia nadmiernie pobranej dotacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący błędnej wykładni lub zastosowania art. 34 ust. 1 i 2 u.f.o. nie mógł być uznany za zasadny, ponieważ odnosił się również do rozliczenia pobytu dzieci, co zostało już przesądzone w poprzednim wyroku WSA.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzut naruszenia prawa materialnego, odnoszący się także do rozliczenia pobytu piątki dzieci, nie mógł być zasadny z uwagi na związanie ustaleniami poprzedniego wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (27)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.o. art. 34 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 17 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 17

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

u.f.p. art. 252 § ust. 1-4 i ust. 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.o. art. 17 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 17 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezwiązanie sądu pierwszej instancji ustaleniami poprzedniego wyroku WSA. • Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77, 107, 80, 10) dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, dowodów i czynnego udziału strony. • Naruszenie prawa materialnego (art. 252 u.f.p., art. 34 u.f.o.) poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej. • Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. • Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] oraz sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. • Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. • Interes prawny istnieje wtedy, gdy można wskazać przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. • Gravamen, rozumiany jako pokrzywdzenie, nie jest charakterystyczny dla konstrukcji legitymacji skargowej opartej na art. 50 § 1 P.p.s.a. • Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wegner

członek

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 153 P.p.s.a. w kontekście związania poprzednimi wyrokami sądu administracyjnego, nawet jeśli skarżący nie był stroną w poprzednim postępowaniu lub wyrok był dla niego korzystny w części. Interpretacja pojęć 'interes prawny' i 'gravamen' w kontekście skargi kasacyjnej. Charakter przepisów blankietowych jako podstawy kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związania poprzednim wyrokiem sądu administracyjnego w sprawie o zwrot dotacji oświatowej. Interpretacja art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jako przepisu blankietowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia związania orzecznictwem sądowym (art. 153 P.p.s.a.), co jest kluczowe dla stabilności prawnej i przewidywalności rozstrzygnięć. Pokazuje też, jak sądy interpretują legitymację do wnoszenia skargi kasacyjnej.

Czy wyrok sądu jest zawsze wiążący? NSA wyjaśnia granice art. 153 P.p.s.a.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst