I GSK 306/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu nadmiernie pobranej dotacji oświatowej, potwierdzając związanie poprzednim prawomocnym wyrokiem sądu w zakresie części dzieci.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję SKO o zwrocie nadmiernie pobranej dotacji oświatowej. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 153 P.p.s.a., art. 7, 77, 10, 80 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 252 u.f.p., art. 34 u.f.o.). NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, podkreślając, że jest związany ustaleniami i oceną prawną zawartą w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA dotyczącym części dzieci, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do tych wskazań.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a. poprzez niezwiązanie sądu pierwszej instancji ustaleniami poprzedniego wyroku WSA, a także naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, dowodów i czynnego udziału strony. Podniosła również zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczącego zasad zwrotu dotacji oświatowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany ustaleniami i oceną prawną zawartą w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 570/23, który dotyczył części dzieci. Wskazał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do tych wskazań, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie mogły być uwzględnione, ponieważ kwestie te zostały już przesądzone lub nie wykazały wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji był związany ustaleniami i oceną prawną zawartą w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 153 P.p.s.a. nakłada bezwzględnie obowiązującą zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu. W tej sprawie poprzedni wyrok WSA dotyczył części dzieci, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do tych wskazań, skupiając się na kwestiach nieprzesądzonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.o. art. 34 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 17
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
u.f.p. art. 252 § ust. 1-4 i ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.o. art. 17 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 17 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezwiązanie sądu pierwszej instancji ustaleniami poprzedniego wyroku WSA. Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77, 107, 80, 10) dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, dowodów i czynnego udziału strony. Naruszenie prawa materialnego (art. 252 u.f.p., art. 34 u.f.o.) poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] oraz sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Interes prawny istnieje wtedy, gdy można wskazać przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Gravamen, rozumiany jako pokrzywdzenie, nie jest charakterystyczny dla konstrukcji legitymacji skargowej opartej na art. 50 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Wegner
członek
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 153 P.p.s.a. w kontekście związania poprzednimi wyrokami sądu administracyjnego, nawet jeśli skarżący nie był stroną w poprzednim postępowaniu lub wyrok był dla niego korzystny w części. Interpretacja pojęć 'interes prawny' i 'gravamen' w kontekście skargi kasacyjnej. Charakter przepisów blankietowych jako podstawy kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związania poprzednim wyrokiem sądu administracyjnego w sprawie o zwrot dotacji oświatowej. Interpretacja art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jako przepisu blankietowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia związania orzecznictwem sądowym (art. 153 P.p.s.a.), co jest kluczowe dla stabilności prawnej i przewidywalności rozstrzygnięć. Pokazuje też, jak sądy interpretują legitymację do wnoszenia skargi kasacyjnej.
“Czy wyrok sądu jest zawsze wiążący? NSA wyjaśnia granice art. 153 P.p.s.a.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 306/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wegner Monika Krzyżaniak Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Oświata Sygn. powiązane I SA/Ke 465/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-11-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 50 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 465/24 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.IN-90/2889/56/2024 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. D. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 28 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 465/24 oddalił skargę [...] (dalej określanej jako Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 31 lipca 2024 nr [...] określającą przypadającą do zwrotu kwotę dotacji pobraną w nadmiernej wysokości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej określanej skrótem P.p.s.a.), zarzucono: Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego wyroku, tj.: 1. art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Sąd pierwszej instancji rozpoznający skargę był związany ustaleniami poczynionymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 570/23 w sytuacji, gdy Skarżąca nie miała gravamen do zaskarżenia samego uzasadnienia wskazanego wyroku, bowiem wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w całości; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 7 i w zw. z art. 77 § 1, art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 a także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej określanej skrótem K.p.a.), które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy I i II instancji nie podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia, tj.: - nie przeprowadziły postępowania dowodowego, nie uwzględniły wniosków Skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przeprowadzenie dowodu z przedłożonej dokumentacji pedagogicznej, w tym dzienników zajęć, - oparły decyzje na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy organy dokonały dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki organy zgromadziły w toku postępowania administracyjnego; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, poprzez brak uwzględnienia przez Sąd, że organ II Instancji nie zapewnił Skarżącej czynnego udziału w sprawie, zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej, ponadto nie wyznaczono rozprawy administracyjnej oraz nie poinformowano o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy, co uniemożliwiło stronie zajęcie końcowego stanowiska w sprawie oraz złożenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków [...] (rodziców dzieci, na które pobrana dotacja została zakwestionowana). Naruszenie prawa materialnego, tj.: 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, dalej określanej skrótem u.f.p.) w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z 17 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, podczas gdy w rzeczywistości została ona pobrana zgodnie z treścią ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie, na podstawie art. 188 P.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie złożonej skargi w całości poprzez uchylenie w całości przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Morawica i umorzenie postępowania; względnie, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że brak jest podstaw do uchylenia i zmiany zaskarżonego orzeczenia, uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw wraz z kosztami zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, uznając ją za niezasadną. Pismem z 31 marca 2025 r. Skarżąca wniosła replikę na odpowiedź na skargę kasacyjną organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Dalej należy zaznaczyć, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Najdalej idącym zarzutem naruszenia przepisów postępowania, podniesionym w skardze kasacyjnej, jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 P.p.s.a. Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyrażenie "w sprawie" wskazuje na wcześniejsze orzeczenie wydane wobec tego samego podmiotu i w tym samym przedmiocie, przy zachowaniu tych samym istotnych okoliczności faktycznych. Z kolei moc wiążącą, o ile stan prawny nie uległ zmianie, mają ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania, wyrażone w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Działania naruszające wyrażoną w art. 153 P.p.s.a. zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 P.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2022 r. II OSK 2780/19, z 10 stycznia 2023 r. III OSK 6503/21). Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powodem uchylenia przez sąd administracyjny w poprzednio wydanym w sprawie wyroku o sygn. akt I SA/Ke 570/23 decyzji organu z 5 października 2023 r., był brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii dotacji przypadającej do zwrotu a dotyczącej ucznia Tomasza Spycha. Sąd ten nie zakwestionował przy tym ustaleń i oceny organu w części dotyczącej rozliczenia dotacji wypłaconej na piątkę dzieci, wskazanych w decyzji i wyroku oraz pośrednio, poprzez domaganie się przesłuchania ich rodziców, w zarzutach skargi kasacyjnej. Wręcz jednoznacznie stwierdził, ze analiza dowodów potwierdziła ustalenia faktyczne dotyczące okresów nieuczęszczania piątki dzieci do placówki prowadzonej przez Skarżącą. Przytoczył regulacje art. 252 ust. 1 – 4 i ust. 6 u.f.p. Ocenił, ze organ prawidłowo zastosował te regulacje w odniesieniu do dotacji wypłaconych Skarżącej na sporną grupę dzieci na podstawie art. 17 ust. 1 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Skarżąca formułując zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 P.p.s.a. podniosła, że nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu korzystnego dla niej, bo uchylającego zaskarżoną decyzję, wyroku. Interes prawny w sprawdzeniu prawidłowości rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, jak i pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) to pojęcia, które nie są wprost zdefiniowane w przepisach prawa administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. To, jakie znaczenie jest im nadawane, może zostać wywiedzione z kontekstu, w którym interes prawny, czy też gravamen, są wymieniane w przepisach, bądź w drodze wykładni systemowej czy celowościowej omawianych regulacji, a więc Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Gravamen, rozumiany jako pokrzywdzenie, nie jest charakterystyczny dla konstrukcji legitymacji skargowej opartej na art. 50 § 1 P.p.s.a. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być każdy akt, wymieniony w art. 3 § 2 P.p.s.a lub w przepisach szczególnych, nie tylko dla strony niekorzystny. Artykuł 50 § 1 P.p.s.a. czyni podstawą legitymacji interes prawny skarżącego odrywając go od oceny korzyści, jaka może dla niego wyniknąć z zaskarżonego aktu. Interes prawny istnieje wtedy, gdy można wskazać przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Z kolei skarga kasacyjna stanowi środek odwoławczy od wszystkich nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji, niezależnie od ich treści (korzystnej lub niekorzystnej dla strony), rodzaju rozpatrzonej sprawy czy wartości przedmiotu zaskarżenia. Zatem ewentualny brak pokrzywdzenia może mieć znaczenie dla samego rozstrzygnięcia, ale nie ma wpływu na dopuszczalność zaskarżenia skargą kasacyjną przez stronę wyroku sądu pierwszej instancji, wobec konstrukcji art. 17. Rację ma Skarżąca, twierdząc, że niewątpliwie nie można zaskarżyć samego uzasadnienia wyroku. Jednakże, gdy ocena prawna zawarta w wyroku i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a, a w rozpatrywanej sprawie w wyroku z 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 570/23, były dla Skarżącej niezgodne z jej oczekiwaniami, wyrażonymi w skardze skierowanej do Sądu pierwszej instancji, mogła ona zaskarżyć ten wyrok. Tym bardziej, co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, wykazywała, w jej ocenie, naruszenie interesu prawnego wynikającego z norm art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Natomiast Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organ odwoławczy, zastosowali się do wskazań i ocen prawnych wynikających z pierwszego wyroku wydanego w sprawie. Nie naruszył tym samym normy art. 153 P.p.s.a. Wobec powyższego zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania Skarżąca wytknęła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z zarzutami naruszenia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, tj.: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 a także art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Organy I i II instancji nie podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia, tj.: - nie przeprowadziły postępowania dowodowego, nie uwzględniły wniosków Skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przeprowadzenie dowodów z przedłożonej dokumentacji pedagogicznej, w tym dzienników zajęć, - oparły decyzję na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego. - dokonały dowolnej oceny dowodów, - pozbawiły Skarżącą czynnego udziału w sprawie poprzez nieuwzględnienie jej wniosków, w szczególności jej nieprzesłuchanie, co pozbawiło ją możliwości złożenia wniosku dowodowego o przesłuchanie rodziców spornej piątki dzieci. Konstrukcja ww. zarzutów umożliwia ich łączne rozpoznanie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., którego naruszenie zarzuca organ skarżący kasacyjnie ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14). Skarżąca powiązała zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z wytknięciem naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a., jednakże w realiach niniejszej sprawy, powiązanie to nie mogło odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Dla skuteczności podważenia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach co do uznania konieczności uchylenia wydanych przez organy obu instancji decyzji o zwrocie dotacji oświatowej konieczne było bowiem nie tylko przywołanie przepisów K.p.a., ale wykazanie samego naruszenia i jego wpływu na wynik sprawy. Z uzasadnienia zarzutów wynika, że dotyczą one wyjaśnienia kwestii pobrania przez Skarżącą dotacji oświatowej na piątkę dzieci, co do której to grupy, w sposób wiążący, wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w prawomocnym wyroku z 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 570/23. Naczelny Sąd Administracyjny w świetle normy art. 153 P.p.s.a jest związany ustaleniami i oceną prawną wyrażoną w powyższym, co należy podkreślić, prawomocnym wyroku w odniesieniu do tej piątki dzieci. Także Sąd pierwszej instancji, będący również związany regulacją art. 153 P.p.s.a., nie mógł naruszyć wskazanych przepisów w sposób opisany w zarzutach. Bowiem ponownie nie oceniał już kwestii przesądzonych prawomocnym wyrokiem z 15 lutego 2024 r. Skupił się na wykonaniu zaleceń wynikających z tego wyroku a dotyczących szóstego ucznia i jego uczestniczeniu w zajęciach w sierpniu 2019 r. Wobec powyższego zarzuty z pkt 2-4 petitum skargi okazały się nieskuteczne. W konsekwencji także zarzut błędnej wykładni, a biorąc pod uwagę jego uzasadnienie, błędnego zastosowania art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, odnoszący się także do rozliczenia pobytu piątki dzieci w placówce prowadzonej przez Skarżącą nie mógł być uznany za zasadny. Dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI