I GSK 3052/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-09
NSArolnictwoŚredniansa
płatności rolneONWdotacje unijneARiMRpostępowanie administracyjnekontrolaprotokołyskarżącyorgan administracjisąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. K. od wyroku WSA w Szczecinie, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) z powodu znaczących nieprawidłowości w deklaracjach i dokumentacji wnioskodawcy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności ONW na rok 2005 dla K. K. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę strony. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i WSA, wskazując na wady metodyki kontroli, niekwalifikacje członków zespołu kontrolnego, nieuprawnione poprawki w protokołach oraz wykorzystanie zdjęć nieobejmujących jego działek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione i stwierdzając, że stan faktyczny ustalony przez organy i zaakceptowany przez WSA nie budzi wątpliwości, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K. K. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2005. Po złożeniu wniosku w 2005 roku, organy administracji kilkukrotnie odmawiały przyznania płatności, wskazując na nieprawidłowości w deklaracjach i wynikach kontroli terenowych. Postępowanie było długotrwałe, obejmowało uchylenia decyzji przez WSA i ponowne rozpatrzenie sprawy. Ostatecznie, decyzją z 23 sierpnia 2017 r., organ odwoławczy ponownie odmówił przyznania płatności, wskazując na zbyt duży stopień nieprawidłowości (875,32%) w stosunku do zadeklarowanej powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 6 czerwca 2018 r. oddalił skargę K. K., uznając, że organ odwoławczy zastosował się do wskazań prawnych zawartych w poprzednich wyrokach sądu i szczegółowo odniósł się do zarzutów strony. WSA odrzucił również wnioski dowodowe skarżącego, uznając je za nieistotne dla sprawy lub nieodpowiednie dowodowo. K. K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzuty dotyczyły wadliwości postępowania administracyjnego, braku kwalifikacji kontrolerów, nieuprawnionych poprawek w protokołach oraz niewłaściwego wykorzystania materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy, a jego argumentacja stanowiła polemikę z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy i zaakceptowaną przez WSA. NSA podkreślił, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność działań organów. Odmówiono również przeprowadzenia dowodu z dokumentów postępowania karnego, uznając je za nieistotne dla sprawy i nieodpowiednie dowodowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie wykaże istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, w jaki sposób zarzucane naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sama krytyka oceny materiału dowodowego przez organy i sąd pierwszej instancji, bez wykazania konkretnych uchybień prawnych i ich wpływu, nie jest wystarczająca do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo wadliwości postępowania organów (nieprawidłowości metodyki kontroli, brak kwalifikacji, poprawki w protokołach, zdjęcia nieobejmujące działek skarżącego). Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentów z postępowania karnego III K 228/15.

Godne uwagi sformułowania

Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Kasator ogranicza się do krytyki zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, które jest odmienne od oczekiwanego przez skarżącego. Winien zaś wykazać, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy administracji. Sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy administracji oceniony odmiennie, niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sprawozdawca

Jacek Czaja

członek

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej muszą być poparte konkretnym uzasadnieniem wpływu na wynik sprawy, a sama polemika z oceną materiału dowodowego nie jest wystarczająca. Podkreślenie roli sądu administracyjnego jako kontrolera legalności, a nie organu ustalającego stan faktyczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury sądowoadministracyjnej i wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście kontroli administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje długotrwałość postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach o dotacje, a także precyzyjne wymogi formalne stawiane skargom kasacyjnym. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Długi bój o unijne dopłaty: NSA przypomina o kluczowych wymogach skargi kasacyjnej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 3052/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 81/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2018-06-06
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 81/18 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 grudnia 2017 r. nr 9016-2017-002879-9301 w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 81/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. K. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor OR ARiMR) z 7 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 20 maja 2005 r. wpłynął do Biura Powiatu Polickiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek skarżącego o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. We wniosku zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 517,63 ha., położone w województwach lubuskim i zachodniopomorskim. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu Polickiego i miasta Szczecin (dalej: organ I instancji) po wezwaniu skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku oraz przeprowadzeniu kontroli na miejscu 26 września 2005 r. (na działkach położonych w woj. lubuskim) oraz 30 stycznia 2006 r. i 1-6 lutego 2006 r. (na działkach położonych w woj. zachodniopomorskim) decyzją z 31 lipca 2007 r. odmówił przyznania płatności ONW. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor OR ARiMR decyzją z 18 grudnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy WSA w Szczecinie wyrokiem z 12 sierpnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż organ I instancji naruszył art. 9 k.p.a., poprzez niedoręczenie skarżącemu protokołu z czynności kontrolnych. Sąd wskazał na konieczność posiadania przez organ dowodów poświadczających doręczenie protokołu z czynności kontrolnych, a w przypadku braku takich dowodów - ponowne doręczenie skarżącemu protokołu z czynności kontrolnych oraz umożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do ich treści.
Organ I instancji wysłał do skarżącego potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie protokołów oraz (na płycie CD) dokumentację fotograficzną z kontroli na miejscu przeprowadzonych na gruntach zadeklarowanych przez wnioskodawcę, który oświadczył, że protokoły zawierają wiele nieścisłości, przez co nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji, a ponadto wskazał, że kontrole zostały przeprowadzone zimą, kiedy działki przykryte były śniegiem, który uniemożliwił rzetelne sprawdzenie stanu kontrolowanych działek.
Organ I instancji decyzją z 18 lutego 2010 r. odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW. Decyzją z 17 maja 2010 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja została doręczona w dniu 21 maja 2010 r. na adres pełnomocnika skarżącego T. K..
W dniu 9 listopada 2015 r. wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją organu odwoławczego z uwagi na fakt, że skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu.
Organ odwoławczy wysłał – na adres pełnomocnika skarżącego – decyzję z 17 maja 2010 r., która została skutecznie doręczona 21 czerwca 2016 r.
W dniu 13 lipca 2016 r. skarżący złożył skargę do WSA w Szczecinie na decyzję z 17 maja 2010 r.
Wyrokiem z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 841/16, WSA uchylił zaskarżoną decyzję z 17 maja 2010 r.
Sąd uznał, że skoro ostateczna decyzja organu odwoławczego wydana 17 maja 2010 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 21 czerwca 2016 r. – to z tą chwilą rozpoczął się początek biegu terminu do jej zaskarżenia, a skarga do sądu na tę decyzję została złożona w terminie. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, bowiem w swojej decyzji przedstawił ogólnikową ocenę odnoszącą się do zarzutów odwołania. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł argument rzetelności przeprowadzenia kontroli, gdy tymczasem w obliczu widocznych i jak się wydaje istotnych wad protokołów, licznych skreśleń i poprawek uniemożliwiających uznanie ich za wiarygodny dowód – brak jest zupełnie odniesienia się do tego zagadnienia, co także czyni kontrolę decyzji organu I instancji nieprawidłową.
Decyzją z 7 kwietnia 2017 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z 18 lutego 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w wyniku którego decyzją z 23 sierpnia 2017 r. orzeczono o odmowie przyznania wnioskowanej płatności.
Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku skarżący prawidłowo wykazał wszystkie działki ewidencyjne, ale do płatności należało zadeklarować działki, które są działkami rolnymi, tj. zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Tym samym działki rolne, których powierzchnia jest mniejsza niż 0,10 ha zostały wykluczone z powierzchni kwalifikującej się z płatności bez nakładania na skarżącego sankcji za przedeklarowanie powierzchni. W uzasadnieniu decyzji wskazano też, że kody nieprawidłowości są uzupełnieniem stwierdzonych na gruncie nieprawidłowości popartych materiałem zdjęciowym i szkicami z pomiaru działek rolnych, zatem organ wydający decyzję bierze pod uwagę cały materiał zgromadzony w sprawie, a kody nieprawidłowości stanowią podsumowanie zastałego stanu na gruncie. Organ II instancji wskazał, że skreślenia w protokołach nie miały absolutnie wpływu na płatności. Organ wydając decyzje opierał się na materiale zdjęciowym, szkicach pomiarowych i kodach pokontrolnych, co do których nie ma żadnych wątpliwości, że zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi procedurami. W ocenie organu II instancji w przypadku działek rolnych zadeklarowanych do płatności ONW, organ I instancji obowiązany był uwzględnić wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Ustalony stopień nieprawidłowości stanowiący różnicę pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną do ONW a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania wyniósł 875,32%, zasadnie zatem skarżącemu odmówiono przyznania płatności, bowiem stopień nieprawidłowości wyniósł więcej niż 20%.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi na okoliczności tam wskazane.
WSA w Szczecinie oddalając skargę stwierdził, że istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż była ona już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 841/16, którym uchylono poprzednio wydaną decyzję OR ARiMR z 17 maja 2010 r. WSA uznał, że organ odwoławczy zastosował się do wskazań i tejże oceny prawnej zawartej w wyroku w/w wyroku z 8 grudnia 2016 r., organ odwoławczy bowiem w decyzji w sposób szczegółowy odniósł się do treści zarzutów zawartych w odwołaniu z 1 marca 2010 r. Organ wskazał bowiem m.in. podstawy zastosowania konkretnych wzorów obliczeń, odniósł się do zarzutów dotyczących braku odniesienia do konkretnych okoliczności stanowiących podstawę zastosowania wymienionych kodów nieprawidłowości, wyjaśnił że wobec braku śladów użytkowania rolniczego działek brak możliwości ustalenia granic niektórych działek i brak możliwości odróżnienia łąki od pastwiska nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił zarzuty dotyczące pomiaru inną metodą niż GPS, wyjaśnił kwestie dotyczące sporządzania jednego zdjęcia dla kilku działek, odpowiedział na zarzuty dotyczące błędnie wpisanych numerów zdjęć na planszach czy zarzuty związane z nieczytelną zdaniem strony numeracją zdjęć na płycie CD. Organ także w ten sam sposób dokonał nakazanej oceny wad protokołów i ich wpływu na treść rozstrzygnięcia, wyjaśniając, że wydając decyzję opierał się w istocie na materiale zdjęciowym, szkicach pomiarowych i kodach pokontrolnych. Wskazał, że kody są uzupełnieniem stwierdzonych na gruncie nieprawidłowości popartych materiałem zdjęciowym i szkicami z pomiaru działek rolnych, a organ bierze pod uwagę cały materiał dowodowy w sprawie. Wyjaśnił też, że dane pomiarowe przedstawione przez inspektorów terenowych podlegają weryfikacji przez Biuro Kontroli na Miejscu w Zachodniopomorskim Oddziale Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, tj. ma miejsce kontrola formalna sprawdzająca jakość wykonanych pomiarów, a w razie wątpliwości dokonywana jest ponowna kontrola działek rolnych, co nie było potrzebne z uwagi na prawidłowość pomiarów. Organ odwoławczy opisał poszczególne skreślenia i zmiany protokołów i w powiązaniu z powyższymi faktami trafnie wywiódł, iż poprawki i skreślenia nie miały istotnego wpływu na płatności.
Odmawiając dopuszczenia w postępowaniu wnioskowanych przez skarżącego dowodów WSA wskazał, że dokumenty te w postaci kserokopii (bądź wydruków) niepodpisanych protokołów z rozpraw w sprawie karnej o sygn. III K 228/15, prowadzonej przeciw m.in. skarżącemu, nie mogą stanowić dowodu ze względu na ich treść, dotyczą one bowiem kontroli za rok 2004 i tego roku dotyczą zeznania świadków, podczas gdy rozpoznawana sprawa dotyczy roku 2005. Dokumenty te nie mogły być wykorzystane jako dowody w niniejszej sprawie również ze względu na ich formę (brak podpisów bądź odpowiednich poświadczeń).
W ocenie Sądu I instancji nie można uznać, że kontrole na miejscu przeprowadzone zostały nieprawidłowo, nie wykazano bowiem nieprawidłowości w zakresie metodyki kontroli, które rzutowałyby na treść wydanych decyzji. Strona nie wykazała również, że członkowie zespołu kontroli na miejscu nie posiadali odpowiednich kwalifikacji, jak również, iż poprawki w protokołach kontroli były dokonywane przez osoby niebędące członkami zespołów kontroli. Nie wykazano też aby decyzja została oparta na dokumentach co do których istnieje duże prawdopodobieństwo podrobienia lub przerobienia. Organ wykazał także, że fotografie obejmują działki będące w posiadaniu skarżącego, albowiem potwierdzają to inne dowody, np. w postaci szkiców z pomiaru, strona zaś nie wskazała w tym względzie żadnych przeciwdowodów.
K. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z 6 czerwca 2018 r., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności polegającymi na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a ponadto nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że kontrole na miejscu na działkach skarżącego zostały przeprowadzone prawidłowo, pomimo:
- uzasadnionego wskazania przez skarżącego wielu nieprawidłowości w zakresie metodyki prowadzenia kontroli,
- braku odpowiednich kwalifikacji niektórych członków zespołów kontroli na miejscu,
- dokonania nieuprawnionych poprawek w protokołach kontroli przez nieustalone osoby niebędące członkami zespołów kontroli na miejscu i w rezultacie oparcia decyzji na dokumentach, co do których istnieje duże prawdopodobieństwo podrobienia lub przerobienia,
- faktu, że fotografie dokumentujące przeprowadzone czynności kontrolne obejmują w dużej części działki niebędące w posiadaniu skarżącego.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy III K 228/15 Sądu Okręgowego w Szczecinie Wydziału III Karnego w postaci protokołów rozpraw (których wydruki z Portalu Informacyjnego Sądu przedstawił skarżący) ewentualnie niezobowiązanie skarżącego do przedłożenia uwierzytelnionych kopii tych protokołów - co doprowadziło do oddalenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z wydruków protokołów i w efekcie uznania zarzutów skarżącego odnośnie do dokonywania poprawek w protokołach kontroli przez nieustalone osoby nie będące członkami zespołów kontroli na miejscu oraz braku kwalifikacji niektórych członków zespołów kontroli na miejscu za nieuzasadnione.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzupełnieniu (na wezwanie WSA) skargi kasacyjnej wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podnoszone w niej oba zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie naruszeniu przepisów postępowania, nie są trafne.
Zarzut określony jako 1 w petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w nim naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami. Przede wszystkim należy stwierdzić, że stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć zarzucane naruszenia. W żadnym miejscu petitum skargi kasacyjnej czy jej uzasadnienia wpływ ten nie został bowiem wprost określony, co zasadniczo uniemożliwiło uwzględnienie tego środka odwoławczego.
Ponadto, zdaniem NSA, zarzut ten jest całkowicie nieusprawiedliwiony i nieuzasadniony, gdyż stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego, a następnie w pełni zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, w tej sprawie nie budzi wątpliwości.
Skarżący uzasadnił ten zarzut wskazując na: nieprawidłowości w zakresie metodyki prowadzenia kontroli; brak odpowiednich kwalifikacji niektórych członków zespołów kontroli na miejscu; dokonanie nieuprawnionych poprawek w protokołach kontroli przez nieustalone osoby niebędące członkami zespołów kontroli na miejscu i w rezultacie oparcia decyzji na dokumentach, co do których istnieje duże prawdopodobieństwo podrobienia lub przerobienia; fakt, że fotografie dokumentujące przeprowadzone czynności kontrolne obejmują w dużej części działki niebędące w posiadaniu skarżącego.
Nie można jednak pominąć tego, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał naruszenia określonych przepisów regulujących metodykę kontroli (w tym sporządzania zdjęć działek objętych kontrolą), przepisów regulujących wymagania dotyczące kwalifikacji członków zespołów kontrolnych, a także przepisów regulujących zasady sporządzania protokołów. W tym zakresie odwołanie się do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. było zdecydowanie niewystarczające.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji, zasadnie przyjął, że działki rolne AK, AL nie zostały przez stronę prawidłowo zadeklarowane we wniosku, a świadczy o tym wystosowane do tych działek wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 3 kwietnia 2006 r., na które skarżący nie odpowiedział. Gołosłowne twierdzenie, że skarżący przekazał organowi wszelkie niezbędne informacje do załatwienia sprawy, nie stanowi uzasadnienia wpływu naruszenia na wynik sprawy. Zarzutu naruszenia przepisów postępowania co do w/w działek nie stanowi również fakt uznania w ponownym postępowaniu powierzchni działek DZ, EU, DY i EI.
Również w przypadku zarzutu odnośnie do działek AR i AS co do ich łącznego pomiaru, jako nieprawidłowego oraz brak precyzyjnego określenia powierzchni, którą zajmowałyby użytki zielone, strona skarżąca kasacyjnie nie popiera żadnymi argumentami. Ponadto, jak trafnie wskazał WSA, przy zastosowaniu kodu nieprawidłowości DR10 (jak to miało miejscu przy działkach AR i AS) inspektor terenowy nie ma obowiązku precyzyjnego pomiaru działki (użytku zielonego), ponieważ cała zadeklarowana powierzchnia działki nie wchodzi do płatności.
Co do działek FN, FO i FP, CO, CN i CM, AF i AE, DX i DW, FW i FZ, skarżący kasacyjnie nadal kwestionuje, że dokumentacja zdjęciowa uniemożliwia weryfikację, a dodatkowo kontestuje ocenę WSA, że pozostały materiał dowodowy nie pozwala na weryfikację ustaleń organu. Nie wykazuje przy tym chociażby dlaczego zgromadzony materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy dokonanych ustaleń.
Także stwierdzenie podtrzymania stanowiska, że na działkach EH, FK oraz FR znajdowały się zadeklarowane uprawy samo w sobie nie podważa oceny Sądu I instancji, zgodnie z którą bogaty materiał zdjęciowy dołączony do protokołu kontroli z 26 września 2005 r. dokumentuje stan na gruncie, wskazujący, że strona nie utrzymywała działek zgodnie z dobrą praktyką rolniczą.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez znaczenia dla oceny w zakresie działek AZ i AY było niewskazanie, jakiego rodzaju roślinność przebijała się przez pokrywę śnieżną. Także stwierdzenie, że strona odmiennie niż organ dostrzega nieprawidłowości w zakresie przyjęcia jako dowód w sprawie zdjęć panoramicznych działek DA, DB, CX, Dl, DC, DD, DF, DE, DG, CD, CC, CO, CN, CM, CF, DŁ, DL,DK, DT, DS, DX, DW, FW, Al, AS, BC, FA, AA, CS, CR, AJ, AD, AC, BK, nie wykazuje wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie przedstawia argumentacji na poparcie poszczególnych zarzutów. Kasator ogranicza się do krytyki zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, które jest odmienne od oczekiwanego przez skarżącego. Winien zaś wykazać, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy administracji. Powyższe zarzuty należy ocenić jako stanowiące polemikę z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji i zaakceptowaną przez Sąd I instancji. Sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy administracji oceniony odmiennie, niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Nieusprawiedliwiony i całkowicie bezpodstawny okazał się również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana podstawa kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Kantor Zakamycze 2006, s. 244-245).
Wnioskowane przez skarżącego dowody w postaci protokołów postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie za sygn. akt. III K 228/15, w ocenie WSA, nie mogły stanowić dowodu uzupełniającego z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji nie uznał przedmiotowych protokołów za dokument, z którego może przeprowadzić dowód. Sama czynność procesowa zakwalifikowania pisma, o ile decyduje o sposobie formalnego postrzegania danego dokumentu w postępowaniu sądowym, nie ma bezpośredniego przełożenia na jego rzeczywistą, materialną wartość dowodową w danej sprawie. A zatem w skardze kasacyjnej, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. strona winna wykazać, że dokument ten ze względu na okoliczności, które za jego pomocą mają być wykazane, powinien być włączony w sposób formalny w poczet materiału dowodowego, gdyż wiąże się to wówczas z potrzebą dokonania jego oceny przy wyrokowaniu, a wynik tej oceny wpływa na poprawność rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 19.01.2017 r., II OSK 1079/15, LEX nr 2249347). Zależności tego rodzaju pomiędzy faktem złożenia ww. pisma a jego wpływem na wynik sprawy w skardze kasacyjnej nie wykazano. Dodać dodatkowo należy, że protokoły postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie za sygn. akt. III K 228/15 odnosiły się do ustaleń dotyczących 2004 r.
W świetle powyższych rozważań zarzuty naruszenia przepisów prawa postępowania są chybione.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI