I GSK 3014/18

I GSK 3014/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner
Piotr Kraczowski /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Sygn. powiązane
III SA/Gd 256/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2018-06-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 256/18 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., nr 2201-IOC.4344.1.2017 w przedmiocie odmowy zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 256/18 – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) – oddalił skargę A. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z 31 stycznia 2018 r., nr 2001-IOC.4344.1.2017, w przedmiocie zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu.
WSA orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący 5 listopada 2013 r. dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej (dalej: wentylatory) 1.200 sztuk / 28 kartonów, o wartości 2.520 USD. Zostały one sprowadzone z Chin.
Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni (dalej: Naczelnik UC) 6 i 8 listopada 2013 r. przeprowadził rewizję celną towarów, w wyniku której stwierdzono niezgodność znaku CE, brak deklaracji zgodności i instrukcji użytkownika. Wobec czego produkt nie spełniał wymagań określonych w art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. Nr 82 poz. 556 ze zm.).
W związku z podanymi niezgodnościami, Naczelnik UC 12 listopada 2013 r. wystąpił do Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) o wydanie opinii w sprawie wentylatorów.
Prezes UKE w opinii z 14 listopada 2013 r. nr 48/2013 stwierdził, że wentylatory, modele wg faktury nr (...) z 7 września 2013 r., nie spełniają wymagań innych niż wymagania zasadnicze. Oznakowanie CE jest niezgodne ze wzorcem zamieszczonym w ustawie o kompatybilności elektromagnetycznej, a załączone do wyrobu deklaracje zgodności dotyczą innego wyrobu.
Po przeprowadzeniu procedury naprawczej 21 listopada 2013 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika UC o ponowne wystąpienie do UKE o wydanie opinii.
Prezes UKE w opinii z 26 listopada 2013 r. nr 50/2013 ponownie stwierdził, że wentylatory nie spełniają wymagań innych niż zasadnicze, ponieważ znaki CE nadal są niezgodne ze wzorem.
Decyzją z 7 stycznia 2014 r. Naczelnik UC odmówił zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu wentylatorów, a Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzją z 9 kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W wyniku rozpoznania skargi, WSA wyrokiem z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 396/14 uchylił decyzje obu instancji. Skarga kasacyjna organu została oddalona przez NSA wyrokiem z 8 września 2016 r., sygn. akt I GSK 1952/14.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ pismem z 8 grudnia 2016 r. wystąpił do UKE z zapytaniem, czy podtrzymuje stanowisko zawarte w wydanych opiniach oraz czy istnieje możliwość powołania dodatkowego biegłego bądź specjalisty z dziedziny informatyki celem ustalenia faktycznej możliwości naniesienia na wentylatory właściwego oznakowania CE, zgodnie z wymogami.
Postanowieniem z 30 maja 2017 r. organ powołał biegłego Piotra Winnika w celu sporządzenia opinii, dotyczącej stanu technicznego oraz stwierdzenia, czy ze względów konstrukcyjnych nie ma możliwości naniesienia na etapie produkcji oznakowania CE zgodnego ze wzorem określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008, ustawie o kompatybilności elektromagnetycznej oraz w Załączniku nr 1 do tej ustawy.
Skarżący 21 czerwca 2017 r. przedłożył zaświadczenie producenta wentylatorów, w którym wskazano, że ze względów konstrukcyjnych nie ma możliwości naniesienia na etapie produkcji oznakowania znakiem CE wentylatorów.
W opinii z 23 czerwca 2017 r. biegły stwierdził m.in., że na naklejce można drukować prawidłowy znak CE na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora.
W tych okolicznościach, decyzją z 12 września 2017 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni odmówił zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu wentylatorów.
Dyrektor IAS decyzją z 31 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor IAS stwierdził, że organ I instancji zastosował się do zaleceń sądu, powołując biegłego z listy biegłych sądowych z zakresu informatyki i sprzętu elektronicznego Piotra Winnika, który w opinii wypowiedział się na temat możliwości umieszczenia prawidłowego oznakowania CE na wentylatorach. Biegły wskazał, że na naklejce można drukować prawidłowy znak CE na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora. Można również odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w to miejsce nakleić taką samą naklejkę, ale z prawidłowym znakiem CE. Można także w miejscu nieprawidłowego znaku CE nakleić naklejki korekcyjne z prawidłowym znakiem CE. W każdym z możliwych przypadków umieszczenia prawidłowego znaku CE na wentylatorach, znak umieszcza się na naklejce na podstawie wentylatora, a nie na jego wirniku, w związku z tym zmiana nadruku naklejki lub naklejanie dodatkowej naklejki korekcyjnej nie ma wpływu na pracę lub właściwości ww. wentylatorów. Nie ulega zatem wątpliwości, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło istnienie możliwości przeprowadzenia procedury naprawczej, mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE zgodnego ze wzorem określonym w przepisach.
Dyrektor IAS podkreślił, że dowodem na nieprawidłowe oznakowanie wentylatorów są opinie Prezesa UKE z 14 i 26 listopada 2013 r. oraz biegłego, a w sprawie nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów, poddano ocenie i rozważono wiarygodność zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 12 i art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, Dyrektor IAS wskazał, że ocena wentylatorów przez biegłego sądowego z zakresu informatyki i sprzętu elektronicznego Piotra Winnika oraz pracowników UKE potwierdziła, że istnieje możliwość umieszczenia oznakowania w prawidłowych wymiarach. Możliwe jest naniesienie na wyrobie oznakowania CE w prawidłowej wysokości i przeprowadzenie procedury naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania CE zgodnie z wzorem, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, przez importera pod warunkiem umocowania go przez producenta do przeprowadzenia tych czynności.
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS.
W motywach wyroku WSA przypomniał, że sprawa była już przedmiotem orzekania, gdyż wyrokiem z 8 września 2016 r., sygn. akt I GSK 1952/14 NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA z 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14, uchylającego decyzje organów obu instancji. W takiej sytuacji zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponadto zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W związku z tym WSA stwierdził, że konieczne jest dokonanie analizy uzasadnienia wyroku NSA z 8 września 2016 r., sygn. akt I GSK 1952/14. W tym wyroku wskazano, że organy nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, tj. ustalenia, czy na wentylatorach możliwe jest aktualnie przeprowadzenie procedury naprawczej mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE zgodne ze wzorem określonym w odpowiednich przepisach prawa. Wprawdzie, jak wynika z opinii Prezesa UKE, na ww. wyrobach została umieszczona naklejka z naniesionym oznakowaniem CE o wysokości mniejszej niż 5 mm, jednak nie zostało wyjaśnione, jaką ona pełni funkcję i czy w związku z tym jest możliwe zastosowanie procedury naprawczej i umieszczenie – zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności energetycznej – oznakowania CE zgodnego ze wzorem określonym w załączniku do tej ustawy. Nadto w wyroku WSA z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 396/14 wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę organy powinny dokonać oceny funkcjonalnej możliwości naniesienia na wentylatory oznakowania CE zgodnego z powołanym prawodawstwem unijnym i krajowym, a następnie – w zależności od rezultatu dokonanych ustaleń – zastosować w stosunku do zgłoszonego towaru art. 21 pkt 3 ustawy Prawo celne bądź rozważyć spełnienie wymogu prawidłowego oznakowania towaru symbolem CE w sposób określony w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o kompatybilności energetycznej.
Zaskarżonym wyrokiem WSA uznał, że organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniach ww. wyroków. Wynika to przede wszystkim z tego, że został powołany biegły z zakresu informatyki i sprzętu elektronicznego Piotr Winnik. Z jego opinii wynika, że każdy z wentylatorów zbudowany jest w oparciu o podstawę, w której umieszczony jest silnik, do której doprowadzony jest przewód zasilający i kontrolujący obroty wentylatora oraz wirnik z łopatkami, który jest elementem ruchomym. Różne są wymiary podstawy i wirnika w poszczególnych rozmiarach wentylatorów, natomiast budowa i zasady są takie same dla każdego z wentylatorów. Oznakowanie CE znajduje się na centralnej części podstawy wentylatora. Jest ono umieszczone na naklejce, dokładnie w miejscu poniżej którego znajduje się silnik wentylatora. Silnik znajduje się wewnątrz plastikowej obudowy i nie ma do niego dostępu. Pod naklejką znajduje się płaska powierzchnia plastikowej obudowy i zarazem podstawy wentylatora. Na naklejce znajduje się logo producenta, model wentylatora, napięcie i natężenie zasilania. Biegły uznał, że na naklejce można drukować prawidłowy znak CE na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora. Można również odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w to miejsce nakleić taką samą naklejkę ale z prawidłowym znakiem CE. Nie wpłynie to na właściwości i pracę wentylatora. Można także w miejscu nieprawidłowego znaku CE nakleić naklejki korekcyjne z prawidłowym znakiem CE. Nie ma to również wpływu na właściwości, ani na pracę wentylatora. W każdym z możliwych przypadków umieszczenia prawidłowego znaku CE na wentylatorach, znak umieszcza się na naklejce na podstawie wentylatora, a nie na jego wirniku, w związku z tym zmiana nadruku naklejki lub naklejanie dodatkowej naklejki korekcyjnej nie ma wpływu na pracę lub właściwości ww. wentylatorów.
WSA podkreślił, że opinia biegłego jest jasna, logiczna i należycie uzasadniona, a kierowane przez skarżącego zarzuty nie mogły podważyć jej rzetelności. Z kolei wniosek skarżącego o uzupełnienie opinii biegłego powinien być oparty na całokształcie okoliczności sprawy, a nie wynikać jedynie z samego niezadowolenia. Zatem zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do uzupełnienia ww. opinii. WSA zaznaczył, że opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i może być przedmiotem krytyki stron, które mogą ją zwalczać wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, jak również żądać powołania innego biegłego. Organ nie jest związany opinią biegłego i ma obowiązek jej oceny w kontekście całokształtu materiału dowodowego. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, który ostatecznie rozstrzyga sprawę.
WSA dodał, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: op), nie określają wymagań, jakim winna odpowiadać opinia biegłego, jednak z istoty tego dowodu wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy poprawności wniosków stawianych przez biegłego bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Musi zatem przekonywać jako logiczna całość, a biegły winien wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji.
Mając powyższe na uwadze WSA stwierdził, że opinia biegłego sądowego, posiadającego specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego, stanowiła wystarczającą podstawę, by uznać, że jest możliwe przeprowadzenie procedury naprawczej, mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE, zgodnego ze wzorem określonym w przepisach. W związku z tym WSA podzielił stanowisko organu, że w sprawie możliwe jest naniesienie na wyrobie oznakowania CE w prawidłowej wysokości i przeprowadzenie procedury naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania CE zgodnie z wzorem, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, przez importera pod warunkiem umocowania go przez producenta do przeprowadzenia tych czynności.
WSA stwierdził także, że wbrew zarzutom skargi, organ nie pominął dowodu w postaci zaświadczenia producenta wentylatorów – A (...). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ trafnie zwrócił uwagę na to, że producent nie podał w zaświadczeniu, z jakich konkretnie powodów konstrukcyjnych wskazane jest odstępstwo odnośnie wymaganej wysokości oznakowania CE i naniesienie oznakowania w wysokości mniejszej niż 5 mm.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 12 i art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, WSA podkreślił, że ocena wentylatorów przez biegłego i pracowników UKE potwierdziła, iż istnieje możliwość umieszczenia oznakowania w prawidłowych wymiarach. Konstrukcja tych wentylatorów nie stanowi przeszkody w umieszczeniu oznakowania CE w wysokości co najmniej 5 mm, nawet w tym samym miejscu, w którym znajduje się obecnie to oznakowanie, oczywiście przy założeniu, że oznakowanie CE ma pierwszeństwo przed innymi oznaczeniami producenta np. jego marki.
W tej sytuacji wentylatory nie spełniają wymagań w zakresie oznakowania znakiem CE zgodnie z Załącznikiem nr 1 do ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, ponieważ możliwe jest naniesienie na nich oznakowania CE w prawidłowej wysokości oraz przeprowadzenia procedur naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania CE, zgodnie z wzorem.
WSA za chybione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 § 1 op, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie było możliwości naniesienia wymaganego oznakowania na etapie produkcji towaru.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną, którą zaskarżył ww. wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wniósł także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono – na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa –naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
I. art. 151 ppsa w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 op, przez nieprawidłową kontrolę zgodności z prawem decyzji Dyrektora IAS z 31 stycznia 2018 r. i wadliwe uznanie, iż decyzja ta nie narusza ww. przepisów Ordynacji podatkowej, podczas gdy organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, zaniechał wszechstronnego rozważenia zebranego materiału i podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w ten sposób, że:
1. pominął argumentację strony zawartą w piśmie z 29 sierpnia 2017 r.;
2. zaniechał wezwania biegłego do przeprowadzenia uzupełniającej opinii oraz nie zapewnił stronie możliwości zadawania pytań biegłemu i żądania wyjaśnień pomimo, iż strona kwestionowała jej treść, przedstawiając konkretne argumenty na poparcie swojego stanowiska;
3. zaniechał wezwania producenta A (...)(...). do uzupełnienia zaświadczenia z 25 maja 2017 r., pomimo iż uznał że jest ono niezupełne, bowiem producent nie wskazał z jakich konkretnie powodów konstrukcyjnych niemożliwe jest oznakowanie towarów znakiem CE w wymaganej wysokości, a w konsekwencji błędne uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i niezasadne oddalenie skargi;
II. art. 151 w zw. z art. 153 ppsa poprzez nieprawidłową kontrolę zgodności z prawem decyzji Dyrektora IAS z 31 stycznia 2018 r., i wadliwe uznanie, że organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 396/14, podczas gdy – wbrew zaleceniom sądu – zaniechały ustalenia jaką funkcję ma umieszczona na wentylatorach komputerowych naklejka, a przeprowadzone czynności dowodowe, miały charakter wyłącznie pozorny i na ich podstawie nadal nie jest możliwe ustalenie, czy na zgłoszonym towarze możliwe jest umieszczenie oznakowania CE w wysokości 5 mm, a w konsekwencji błędne uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i niezasadne oddalenie skargi;
III. w ramach podstawy kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 1 ppsa, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 4 i 1 w zw. z art. 12 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej w zw. z pkt 2 Załącznika nr 1 do ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że załącznik do tej ustawy określający wzór oznakowania CE stanowi jedyną możliwą formę oznakowania, podczas gdy zgodnie z pkt 1 Załącznika stanowi on jedynie propozycję oznakowania, a w konsekwencji błędne uznanie, że umieszczenie na towarze znaku CE w wysokości mniejszej niż 5 mm, uzasadnia wydanie decyzji w przedmiocie odmowy zwolnienia do procedury do obrotu towaru.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA - w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa: COVID-19) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.
Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ppsa. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., III OSK 3743/21 i uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 ppsa. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, gdyż co do zasady efektywne zarzucenie naruszenia przepisów postępowania czyni przedwczesnymi zarzuty naruszenia prawa materialnego.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa autor skargi kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie: art. 151 ppsa w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 op, polegające na: pominięciu argumentacji strony zawartej w piśmie z 29 sierpnia 2017 r., braku wezwania biegłego do przeprowadzenia uzupełniającej opinii, niezapewnieniu stronie możliwości zadawania pytań biegłemu oraz braku wezwania producenta wentylatorów do uzupełnienia zaświadczenia z 25 maja 2017 r.; a nadto naruszenie art. 151 w zw. z art. 153 ppsa przez wadliwe uznanie, że organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 396/14.
Jako pierwszy należało zbadać zarzut naruszenia art. 153 ppsa przez jego błędne niezastosowanie w sprawie.
Nie jest to zarzut usprawiedliwiony.
Zgodnie z art. 153 ppsa – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zauważyć należy, że w zaskarżonym wyroku WSA zbadał, czy wskazania zawarte w dotychczas zapadłych wyrokach w sprawie zostały przez organy wykonane. Przypomnieć należy, że w wyrokach tych zarzucono organom brak dostatecznego wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy, tj. ustalenia, czy na wentylatorach możliwe jest aktualnie przeprowadzenie procedury naprawczej mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE. Na wentylatorach została umieszczona naklejka z naniesionym oznakowaniem CE o wysokości mniejszej niż 5 mm, jednak nie zostało wyjaśnione, jaką ona pełni funkcję i czy w związku z tym jest możliwe zastosowanie procedury naprawczej i umieszczenie – zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności energetycznej – oznakowania CE zgodnego ze wzorem określonym w załączniku do tej ustawy. Nadto wskazano, że organy powinny dokonać oceny funkcjonalnej możliwości naniesienia na wentylatory oznakowania CE zgodnego z powołanym prawodawstwem unijnym i krajowym, a następnie – w zależności od rezultatu dokonanych ustaleń – zastosować w stosunku do zgłoszonego towaru art. 21 pkt 3 ustawy Prawo celne bądź rozważyć spełnienie wymogu prawidłowego oznakowania towaru symbolem CE w sposób określony w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o kompatybilności energetycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza – wbrew ocenie skarżącego – że WSA trafnie uznał, iż organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniach zapadłych w sprawie wyroków. Wynika to przede wszystkim z tego, że został powołany biegły z zakresu informatyki i sprzętu elektronicznego Piotr Winnik. Z jego opinii wynika, że każdy z wentylatorów zbudowany jest w oparciu o podstawę, w której umieszczony jest silnik, do której doprowadzony jest przewód zasilający i kontrolujący obroty wentylatora oraz wirnik z łopatkami, który jest elementem ruchomym. Oznakowanie CE znajduje się na centralnej części podstawy wentylatora. Jest ono umieszczone na naklejce, dokładnie w miejscu poniżej którego znajduje się silnik wentylatora. Silnik znajduje się wewnątrz plastikowej obudowy i nie ma do niego dostępu. Pod naklejką znajduje się płaska powierzchnia plastikowej obudowy i zarazem podstawy wentylatora. Na naklejce znajduje się logo producenta, model wentylatora, napięcie i natężenie zasilania. Biegły uznał, że na naklejce można drukować prawidłowy znak CE na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora. Można również odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w to miejsce nakleić taką samą naklejkę ale z prawidłowym znakiem CE. Nie wpłynie to na właściwości i pracę wentylatora. Można także w miejscu nieprawidłowego znaku CE nakleić naklejki korekcyjne z prawidłowym znakiem CE. Nie ma to również wpływu na właściwości, ani na pracę wentylatora. W każdym z możliwych przypadków umieszczenia prawidłowego znaku CE na wentylatorach, znak umieszcza się na naklejce na podstawie wentylatora, a nie na jego wirniku, w związku z tym zmiana nadruku naklejki lub naklejanie dodatkowej naklejki korekcyjnej nie ma wpływu na pracę lub właściwości wentylatorów.
Opinia biegłego, wespół z wcześniejszymi opiniami Prezesa UKE, rozwiewa uprzednie wątpliwości sądów, co do możliwości prawidłowego oznakowania wentylatorów symbolem CE w sposób określony w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o kompatybilności energetycznej. Dlatego WSA trafnie uznał, że wniosek skarżącego o uzupełnienie opinii biegłego nie był w tej sytuacji zasadny.
W efekcie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym wyroku WSA prawidłowo uznał, że ponowienie rozpoznając sprawę organy zastosowały się do art. 153 ppsa i tym razem przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe w sprawie.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, oparte na art. 174 pkt 2 ppsa, dotyczące naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 op, także nie są usprawiedliwione.
Przede wszystkim, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych, jak też mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS, nie można podzielić zarzutu dotyczącego pomijania argumentacji skarżącego przedstawionej w piśmie z 29 sierpnia 2017 r. stanowiącą merytoryczne ustosunkowanie się do opinii biegłego.
Zwrócić należy uwagę, że z opinii biegłego w sposób jednoznaczny wynika, w jakim miejscu umieszczona jest naklejka ze znakiem CE, tj. pod naklejką znajduje się płaska powierzchnia, plastikowej obudowy i zarazem podstawy wentylatora oraz, że istnieje możliwość umieszczenia na spornym towarze naklejek z prawidłowym znakiem CE, co w żaden sposób nie wpłynie na właściwości i pracę wentylatora. Podkreślić należy, że skarżący konsekwentnie krytykuje opinię biegłego jednak nie przedstawia żadnego dowodu na potwierdzenie swojego stanowiska, które pozostaje dodatkowi sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze raz podkreśla, że w sprawie brak było podstaw do uzupełnienia opinii biegłego skoro wszystkie niezbędne informacje dotyczące spornych wentylatorów wynikają z materiału zgromadzonego w sprawie. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z udziałem biegłego należałoby uznać za zasadne jedynie w sytuacji, jeżeli przedmiotem dowodu miałyby być okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, jak również możliwość wpłynięcia określonego dowodu na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Jednak w rozpoznawanej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia.
Tak więc WSA trafnie uznał, że Dyrektor IAS rozważył całość zebranego materiału dowodowego, odniósł się do zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, jakim dowodom odmówił wiarygodności, a także wskazał na dowody, którym dano wiarę. Skarżący nie zdołał podważyć oceny dowodów dokonanej przez organ odwoławczy. W argumentacji organu nie sposób znaleźć luk, ani nieścisłości. Jest ona logiczna i wyczerpująca. Oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych jako naruszone przepisów Ordynacji podatkowej. Natomiast sama okoliczność, że organy a za nimi WSA dokonały odmiennej od oczekiwanej przez skarżącego oceny zgromadzonych dowodów, nie świadczy o dowolnej ich ocenie.
W tej sytuacji należy przejść do oceny zarzutów materialnych. W ramach tych zarzutów zarzucono naruszenie art. 14 ust. 4 i 1 w zw. z art. 12 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej w zw. z pkt 2 Załącznika nr 1 do ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Załącznik do tej ustawy określający wzór oznakowania CE stanowi jedyną możliwą formę oznakowania, podczas gdy zgodnie z pkt 1 Załącznika stanowi on jedynie propozycję oznakowania, a w konsekwencji błędne uznanie, że umieszczenie na towarze znaku CE w wysokości mniejszej niż 5 mm, uzasadnia wydanie decyzji w przedmiocie odmowy zwolnienia do procedury do obrotu towaru.
Nie jest to zarzut usprawiedliwiony.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że oznakowanie CE jest widocznym rezultatem całego procesu obejmującego ocenę zgodności wyrobu i wskazuje na jego zgodność z wymaganiami przewidzianymi w stosowanych unijnych przepisach harmonizacyjnych.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542 ze zm.) domniemywa się, że wyrób, na którym umieszczono oznakowanie CE (...), i dla którego sporządzono dokumentację potwierdzającą spełnienie wymagań, jest zgodny z wymaganiami określonymi w obowiązujących przepisach.
Oznakowanie CE stanowi więc kluczowy wskaźnik (informację) zgodności wyrobu, zarówno dla organów nadzoru, jak i konsumentów, a tym samym umożliwia swobodny przepływ wyrobów na rynku europejskim.
Zgodnie z powyższymi przepisami, oznakowanie CE umieszcza się w sposób widoczny, czytelny i trwały – co do zasady – na aparaturze albo jej tablicy znamionowej oraz w określonej formie (wzór CE) i rozmiarze (nie mniejsze niż 5 mm). Od tej reguły istnieją 2 wyjątki: w przypadku braku możliwości umieszczenia oznakowania CE na aparaturze albo jej tablicy znamionowej ze względu na charakter aparatury, oznakowanie CE umieszcza się na opakowaniu oraz dokumentach załączonych do aparatury i – drugi – z powodu konstrukcji aparatury wysokość oznakowania CE może być mniejsza niż 5 mm.
Pierwszy wyjątek dotyczy sytuacji braku (obiektywnej) możliwości umieszczenia oznakowania CE na wyrobie. Nie obejmuje to więc subiektywnych przesłanek producenta wyrobu, takich jak np. powody czysto estetyczne czy ekonomiczne. W takim przypadku oznakowanie CE powinno być umieszczone na opakowaniu oraz dokumentach załączonych do wyrobu i powinno spełniać wymogi: widoczności, czytelności i trwałości oraz co do formy i wysokości.
Drugi wyjątek dotyczy sytuacji, gdy charakter wyrobu pozwala na oznakowanie CE na wyrobie albo jego tablicy znamionowej, ale konstrukcja wyrobu nie pozwala na spełnienie wymogu co do wielkości oznakowania CE (wysokość co najmniej 5 mm). W takim przypadku wysokość oznakowania CE na wyrobie może być mniejsza niż 5 mm. Z tym że muszą być spełnione pozostałe wymogi: widoczności, czytelności i trwałości oraz co do formy (proporcje znaku CE muszą być zachowane). Jeżeli jednak oznakowanie CE na wyrobie mniejsze niż 5 mm byłoby nieczytelne, to należy umieścić oznakowanie CE w wymaganej wysokości na opakowaniu oraz dokumentach załączonych do wyrobu.
W rozpoznawanej sprawie oznakowanie CE zostało umieszczone na wentylatorach. Fakt ten jest oczywisty i potwierdzony próbkami wentylatorów, jak też oceną organoleptyczną pracowników UKE. Oznacza to, że nie istnieje brak możliwości umieszczenia tego oznakowania na wyrobie ze względu na jego charakter (skoro i tak już tam się znajduje).
Z kolei ocena wentylatorów przez biegłego sądowego z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego i pracowników UKE potwierdziła, że istnieje możliwość umieszczenia oznakowania w prawidłowych wymiarach. Konstrukcja tych wentylatorów nie stanowi bowiem przeszkody w umieszczeniu oznakowania CE w wysokości co najmniej 5 mm, nawet w tym samym miejscu, w którym znajduje się obecnie to oznakowanie.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy a następnie WSA prawidłowo przyjęły, że wentylatory nie spełniają wymagań w zakresie oznakowania znakiem CE zgodnie z Załącznikiem nr 1 do ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, ponieważ możliwe jest naniesienie na nich oznakowania CE w prawidłowej wysokości oraz przeprowadzenie procedury naprawczej polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania CE zgodnie z wzorem.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za chybione, i na podstawie art. 184 ppsa orzekł o jej oddaleniu.
O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, ze zm.). Na zasądzone koszty postępowania kasacyjnego (360 zł) składa się koszt sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawną, która nie brała udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.