V SA/Wa 439/18

V SA/Wa 439/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 3522/18 - Wyrok NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] ustalającą kwotę dotacji przypadającą do zwrotu.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniach [...] 2015 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie zgodności danych zawartych w rozliczeniu wykorzystania przez Skarżącą dotacji za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2012 r. na dofinansowanie zadań Niepublicznego Przedszkola [...] w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, z dokumentacją udostępnioną przez Stronę oraz sprawdzenia prawidłowości wykorzystania dotacji zgodnie z zasadami określonymi w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2014 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie oświaty".
W wyniku kontroli stwierdzono, iż część dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a część niewykorzystana w terminie. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że rozliczenia wykorzystania dotacji zawierają nierzetelne dane, niezgodne ze stanem faktycznym. Wskazywane w części pozycji daty zapłacenia zobowiązania nie pokrywały się z rzeczywistymi datami uregulowania tych zobowiązań. Ponadto dokumenty zostały opatrzone jedynie pieczęcią dotowanego podmiotu ze wskazaniem, iż wydatki zostały sfinansowane z dotacji z budżetu Miasta M. Okazane w trakcie kontroli dokumenty (faktury, rachunki) nie posiadały opisu zawierającego informacje jakie było przeznaczenie zakupionych towarów, usług lub innego rodzaju opłaconych należności, do zamieszczania którego obligują zapisy ujęte w załączniku nr [...] do Uchwały Rady Miasta M. nr [...] z [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i innych placówek oświatowych prowadzonych na terenie miasta M. przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, ze zmianą wprowadzoną uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2012 r.
W związku z tym, że Skarżąca nie dokonała zwrotu dotacji, Burmistrz Miasta M. zawiadomieniem z [...] kwietnia 2016 r. wszczął wobec Niej postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta M., otrzymywanej w 2012 r., a wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz niewykorzystanej w terminie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] postanowił:
- ustalić wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, na kwotę [...] zł, wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych,
- ustalić wysokość dotacji niewykorzystanej w terminie, na kwotę [...] zł, wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Na skutek rozpoznania odwołania od tej decyzji SKO decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty od 2012 r. był niejednokrotnie zmieniany, przy czym nowelizacje (obowiązujące od dnia 1 stycznia 2014 r. i od 31 marca 2015 r.) nie prowadziły do zmiany znaczenia tego przepisu, ale do wskazania rodzajów wydatków, jakie mogą być finansowane ze środków dotacji. Takie zmiany organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] postanowił:
- ustalić wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, przypadającej do zwrotu na kwotę [...] zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych,
- ustalić wysokość dotacji niewykorzystanej w terminie, przypadającej do zwrotu na kwotę [...] zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji stwierdził, że łączna kwota [...] zł stanowi dotację niewykorzystaną w terminie. Na kwotę tę złożyły się:
1) część kwoty ujętej w pozycji 77 rozliczenia dotacji za okres 01.01.- 30.06.2012 r. Na udokumentowanie wydatku dotyczącego "płac za 03/2012" w wysokości kwoty [...] zł przedłożono w trakcie kontroli listę wypłat wynagrodzeń na kwotę [...] zł. Brak dowodu poniesienia wydatku w pełnej kwocie ujętej w rozliczeniu oznacza uznanie tej części kwoty, tj. [...] zł ([...] zł - [...] zł) jako części dotacji niewykorzystanej w terminie;
2) kwota w wysokości [...] zł ujęta w pozycji 91 rozliczenia dotacji za okres 01.01- 30.06.2012 r. dotycząca "biletów do teatru". Udokumentowano tę pozycję fakturą VAT nr [...] za zakup biletów wstępu na spektakl na podstawie rezerwacji [...]. Zapisy rozliczenia wskazują także ujęcie kwoty [...] zł tytułem "rezerwacji do teatru" pod pozycją 78. Na jej udokumentowanie w trakcie kontroli przedłożono potwierdzenie przelewu z [...].03.2012 r dokonane tytułem rezerwacji [...] na rzecz wystawcy faktury [...]. Organ uznał, że przedłożona dokumentacja: faktura i potwierdzenie przelewu dotyczy pozycji 78 rozliczenia, zaś brak jest udokumentowania poniesienia wydatku w wysokości [...] zł ujętego w pozycji 91. Nie potwierdzenie poniesienia wydatku ujętego w rozliczeniu dotacji oznacza uznanie kwoty [...] zł jako części dotacji niewykorzystanej w terminie;
3) część kwoty ujętej w pozycji [...] rozliczenia dotacji za okres 01.01.- 30.06.2012 r. dotyczącej "wywozu odpadów". W rozliczeniu ujęto kwotę [...] zł, którą udokumentowano fakturą VAT nr [...] na kwotę [...] zł oraz wyciągiem bankowym, w którym ujęto zapłatę na rzecz wystawcy ww. faktury przelewem z dnia [...].05.2012 r. w wysokości [...] zł. Wobec tego nie udokumentowano poniesienia wydatku w wysokości [...] zł. Nie potwierdzenie poniesienia wydatku w pełnej kwocie wykazanej w rozliczeniu oznacza uznanie [...] zł jako części dotacji niewykorzystanej w terminie;
4) kwota [...] zł ujęta pod pozycją 130 rozliczenia dotacji za okres 01.01.- 30.06.2012 r. Na jej udokumentowanie w trakcie kontroli przedłożono jedynie fakturę, w której jako nabywcę energii elektrycznej określono drugie z prowadzonych przez stronę w innej gminie przedszkoli. Brak dowodu zapłaty - poniesienia wydatku skutkuje uznaniem kwoty [...] zł jako dotacji niewykorzystanej w terminie;
5) kwota [...] zł ujęta po pozycją 11 za m-c wrzesień w rozliczeniu za okres 01.07. - 31.12.2012 r. dotycząca "PIT -4R". Na udokumentowanie ww. kwoty przedłożono w trakcie kontroli deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2012 płatnika - strony postępowania, w której wskazano kwotę pobranych składek w sierpniu w wysokości [...] zł. Na potwierdzenie poniesienia wydatku przedłożono wyciąg bankowy, w którym ujęto przelew z [...] lutego 2013 r. na rzecz Urzędu Skarbowego w M. na kwotę [...] zł dotyczący PIT 4 za m-c sierpień 2012 r. Strona zobowiązana była sporządzać jedną deklarację rozliczeniową za rok 2012 obejmującą całość działalności i wpłacać pobrane zaliczki w formie jednorazowych zapłat.
Ze względu na fakt, że część tych wydatków Strona angażowała w rozliczeniu dotacji, powinna dokonywać stosownych opisów poszczególnych dowodów przedkładanych na ich udokumentowanie. Takich opisów przedstawione w trakcie kontroli dokumenty rozliczeniowe związane z zaliczkami na podatek nie zawierały. Nie uzyskano także stosownych wyjaśnień w sprawie wykazywanych kwot w rozliczeniu dotacji ww. zaliczek, na wezwanie zarówno podczas kontroli jak i w postępowaniu administracyjnym. Organ wyjaśnił, że podmiot dysponował dotacją do ostatniego dnia roku 2012, po tym terminie zobowiązany był najpóźniej do dnia 31 stycznia 2013 r. zwrócić niewykorzystaną kwotę dotacji w wysokości kwoty [...] zł (w terminie do dnia 31 stycznia 2013 r.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta M. uznał ponadto, iż część dotacji w wysokości [...] zł stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Organ wyjaśnił przy tym, że przesłanka dotycząca stwierdzenia, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem występuje w przypadku, gdy ze środków pochodzących z dotacji wydatkowano środki na inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona.
Organ wskazał, iż na ogólną kwotę [...] zł stanowiącą dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem składają się następujące wydatki:
1) łączna kwota [...] zł stanowiąca sumę dziesięciu miesięcznych opłat czynszu w wysokości po [...] zł każda, ujęte w rozliczeniu za I półrocze 2012r. pod pozycjami: 18, 27, 55, 101, 128 oraz w rozliczeniu za II półrocze 2012r. pod pozycjami: 3/07, 8/08, 3/09, 3/10, 3/12;
2) łączna kwota [...] zł wydatkowana na leasing samochodu osobowego [...], rok produkcji 2009. Na kwotę tę złożyło się dziewięć miesięcznych rat leasingowych po 2.719,12 zł każda, ujęte w rozliczeniu za I półrocze 2012r. pod pozycjami: 3, 24, 52, 87, 124, 154 oraz w rozliczeniu za II półrocze 2012 r. pod pozycjami: 2/08, 1/09, 2/10;
3) łączna kwota [...]zł kosztów ubezpieczeń posiadacza samochodu osobowego [...], ujętych w rozliczeniu za I półrocze 2012 r., pod pozycją 40 (kwota [...] zł) oraz pod pozycją 58 ([...] zł);
4) ogólna kwota [...] zł przeznaczona na wypłatę wynagrodzeń pracowników wykazanych na listach płac ujętych w rozliczeniu dotacji;
5) ogólna kwota [...] zł składek ZUS od wynagrodzeń części pracowników;
6) łączna kwota [...] zł zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych;
7) kwota [...] zł kosztów bankowych;
8) łączna kwota [...] zł poniesiona na opłacenie rachunków za usługi telekomunikacyjne;
9) ogólna kwota [...] zł wydatkowana na zobowiązanie innego podmiotu;
10) kwota [...] zł na zakup napoju energetycznego;
11) kwota [...] zł - koszt biletów wstępu na spektakl "[...]".
Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W wyniku rozpoznania odwołania, SKO decyzją z [...] grudnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. w całości, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił regulacje prawne dotyczące trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz zasad zwrotu przyznanych dotacji a wykorzystanych nieterminowo bądź niezgodnie z celami. SKO odniosło się także do zarzutów odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta M. z [...] sierpnia 2017 r. i umorzenie postępowania, ze względu na przedawnienie zobowiązania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
naruszenie art. 70 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej: "O. p.", w zw. z art. 60 i 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), dalej: "u.f.p.", po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
naruszenie reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", w szczególności poprzez brak odniesienia do zarzutu przedawnienia i niezgodne z rzeczywistością datowanie decyzji w celu uniknięcia przedawnienia;
naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie się organu I instancji do wskazanych w decyzji SKO z [...] marca 2017 r. okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, oraz przez organ odwoławczy poprzez uznanie wydanej decyzji za prawidłową, pomimo naruszenia wytycznych, oraz poprzez brak zastosowania się do własnych wytycznych i wskazań zawartych w decyzji SKO z [...] marca 2017 r.;
naruszenie art. 76 i 76a K.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 K.p.a. polegającym na rozstrzygnięciu sprawy w oparciu o kopie dokumentów, niepoświadczone za zgodność z oryginałem, i w tym zakresie także naruszenie art. 138 § 2 K.p.a.;
naruszenie art. 6 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. polegającym na braku podstawy prawnej wynikającej z ustawy (prawa materialnego) co do orzeczenia m.in. o zwrocie części dotacji wydatkowanej na czynsz najmu pomieszczeń, w których prowadzone jest przedszkole;
naruszenie art, 61 § 4 w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, oraz tym samym brak wskazania kwot i rodzajów wydatków dotacji, co do których wszczęte zostało postępowanie o zwrot dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz niewykorzystanej w terminie;
naruszenie art. 6, 7, 8, 9 K.p.a. poprzez dokonanie odmiennych ustaleń w postępowaniu administracyjnym wobec ustaleń kontrolnych, co skutkuje wydaniem decyzji nieuwzględniającej stanowiska kontroli oraz orzeczeniem zwrotu kwot innych, niż ustalone w kontroli, i na podstawie innych zarzutów faktycznych i prawnych;
8) naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej, co także dotyczy podejmowania działań i wydania decyzji po upływie okresu przedawnienia;
9) naruszenie art. 75, 77 i 80 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie złożonej przez Stronę korekty rozliczenia, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz dopuszczenia i przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego na podstawie wszystkich zebranych i przedstawionych przez stronę oraz znanych z urzędu dowodów, a także skutkuje błędnym ustaleniem stanu faktycznego;
10) naruszenie art. 75 i 77 w zw. z art. 7 K.p.a. polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;
naruszenie reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej części tej decyzji, co stanowi naruszenie przepisu, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji i zrozumienie tych motywów, oraz w stopniu istotnym wpływa na wynik sprawy;
II. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 70 O.p. w zw. z art. 60 i 67 u.f.p. poprzez błędną wykładnię przepisów w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego i nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia;
2) art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty oraz w zw. z art. 6 K.p.a. i w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż pewne wydatki, które zgodnie z art. 90 ust. 3d stanowią tzw. wydatki kwalifikowane do pokrycia z dotacji, nie zostały przez organ uwzględnione, podczas gdy zgodnie z przepisami stanowią wydatek bieżący, który może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty jako realizujący cele należące do zadań szkół z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o których mowa w art, 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, i dopuszczony przez ten przepis;
art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 81 O.p. w zw. z art. 60 i art. 67 u.f.p., poprzez brak uwzględnienia złożonej przez Stronę korekty rozliczenia, do której strona ma prawo zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej i ustawy o systemie oświaty, co stoi w sprzeczności z zasadą udokumentowania wydatków na cele określone w ustawie;
art. 126, art. 131 i art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez brak odpowiedniego zastosowania lub poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że dotacja oświatowa udzielona Skarżącej została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;
art. 251 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, że część dotacji została niewykorzystana w terminie, podczas gdy przepisy w takim wypadku nakazują zakwalifikowanie do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Powyższe zarzuty Skarżąca rozwinęła w motywach skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie organowi prowadzącemu Niepubliczne Przedszkole [...] została udzielona dotacja na 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł. Opierając się na danych zgromadzonych w trakcie kontroli organy ustaliły, że dotacja niewykorzystana przez Skarżącą w 2012 r. w terminie i niezwrócona na rachunek budżetu Miasta stanowi kwotę [...] zł, natomiast dotacja wykorzystana w 2012 r. niezgodnie z przeznaczeniem stanowi kwotę [...] zł.
Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Ust. 2b cyt. przepisu stanowi, iż dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty).
Stosownie do art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d pkt 1). Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 124 ust. 3 pkt 1 u.f.p., pojęcie wydatków bieżących obejmuje między innymi wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń.
W myśl art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji.
Tryb udzielania i rozliczania dotacji w rozpatrywanej sprawie został określony w uchwale Rady Miasta M. nr [...] z [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i innych placówek oświatowych prowadzonych na terenie miasta M. przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 63 poz. 2019 ze zm.), ze zmianą wprowadzoną uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2012 r.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p. Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia należności z tytułu dotacji bowiem pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji za 2012 r. rozpoczyna swój bieg od końca roku 2013 r. i upłynie z dniem [...] grudnia 2018 r.
Zgodnie z art. 251 ust. 1 zdanie pierwsze u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Dotacja za 2012 r. podlegała zwrotowi do [...] stycznia 2013 r.
Stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Z kolei art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Należy mieć też na uwadze treść powołanych na wstępie art. 252 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.
W myśl art. 67 tej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i odpowiednio przepisy działu lII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu z przytoczonych regulacji wynika, że podlegające zwrotowi kwoty dotacji stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, a ich zwrot następuje w sposób ustawowo określony, zarówno co do formy i terminu zwrotu, jak i sposobu naliczania odsetek za zwłokę. Pogląd ten znajduje potwierdzenie zarówno w judykaturze, jak i w orzecznictwie gdzie przyjmuje się, że decyzja dotycząca zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu decyzji powstaje z mocy prawa (por. Ludmiła Lipiec – Warzecha. Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych: Komentarz wyd. ABC 2011 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r., V SA/Wa 1748/07).
W związku z powyższym do należności, których kwotę określa wydana w tym przedmiocie decyzja, ma odpowiednie zastosowanie art. 70 § 1 O.p.
W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] grudnia 2017 r., a doręczona w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. przed upływem terminu przedawnienia określonego w tym przepisie, który w odniesieniu do przedmiotowego zobowiązania, tj. zwrotu dotacji udzielonej w 2012 r. upływa z dniem [...] grudnia 2018 r.
Zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 70 § 1 O. p. należało więc uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd stwierdza, że wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (art. 251 ust. 4). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (art. 251 ust. 5).
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż wydatki w kwocie [...] zł, na które składają się koszty: wynajmu pomieszczeń przedszkola, leasingu oraz ubezpieczenia samochodu, opisanych w decyzji wynagrodzeń, koszty bankowe, opłat telekomunikacyjnych, dotyczące przedszkola w B., biletów teatralnych i zakupu napoju w puszce, stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnosząc się do ujętych w rozliczeniu dotacji za 2012 r. kosztów czynszu najmu pomieszczeń Sąd stwierdza, że okoliczności zawarcia przez [...] – organ prowadzący przedszkole w dniu [...] kwietnia 2010 r. umowy najmu lokalu użytkowego z [...]., zamieszkującą wspólnie z [...], uzasadniają stanowisko organu kwestionujące objęcie dotacją kwot z tytułu czynszu najmu pomieszczeń. Zawarcie ww. umowy najmu poprzedziło bowiem ustanowienie na rzecz [...] nieodpłatnego dożywotniego prawa użytkowania ograniczonego do części nieruchomości (wszystkich pomieszczeń usytuowanych na 2 kondygnacji) budynku znajdującego się na nieruchomości [...] (użytkownicy wieczyści gruntu, działka nr ew. [...] i właściciele budynku stanowiącego odrębną nieruchomość) położonej przy ul. [...] (dane z księgi wieczystej [...]).
Zdaniem Sądu, Kolegium zasadnie uznało, że opisana sytuacja świadczy o tym, że celem zawartych umów (użytkowania i najmu) nie była konieczność zabezpieczenia pomieszczeń na potrzeby prowadzonego już w tym budynku przedszkola, a umożliwienie przekazania kwot otrzymywanych z tytułu dotacji na rzecz [...].
Takie działanie narusza zasady dotyczące gospodarowania środkami publicznymi, zgodnie bowiem z art. 44 ust. 3 u.f.p. wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem stanowiły również kwoty poniesione na raty leasingowe i ubezpieczenie samochodu osobowego [...], rok produkcji 2009.
Należy ponownie podkreślić, że dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Wskazana wyżej kategoria wydatków nie mieści się w tym zakresie.
Dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozpoznawanej sprawie stanowiły również kwoty wypłacone tytułem wynagrodzenia za pracę i pochodnych na rzecz osób, co do których Skarżąca nie przedłożyła dowodów (umów o prace, dokumentacji z przebiegu nauczania) potwierdzających, że przedmiotowe kwoty wypłacane były na rzecz osób zatrudnionych w przedszkolu. Należy podkreślić, że Burmistrz Miasta M. uwzględnił złożone przez Skarżącą wyjaśnienia dotyczące kadry pedagogicznej w przedszkolu. Poza osobą dyrektora, cztery osoby ujęte w wykazie oraz w deklaracji ZUS miały to samo imię i nazwisko. Organ uwzględnił w rozliczeniu dotacji wynagrodzenia oraz pochodne od wynagrodzeń (składki ZUS, zaliczki na podatek dochodowy) tych osób, a pozostałą część wydatków wyszczególnionych w listach płac i w dokumentach rozliczeniowych ZUS uznano za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Podobnie Skarżąca nie wykazała związku z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w odniesieniu do wydatków: w zakresie kosztów bankowych, rachunków telefonicznych, zakupu napoju energetycznego oraz zakupu biletów wstępu na spektakl teatralny "[...]" wystawianego w Teatrze [...]. w [...]. (spektakl dla widzów dorosłych).
Wobec powyższego zasadnie organ stwierdził, że kwoty te stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Ta sama kwalifikacja dotyczy wydatków poniesionych w związku z zapłatą za faktury wystawione na inny podmiot – [...] w [...]. [...].
Należy podkreślić, że Strona powinna wykazać, że środki dotacji zostały przeznaczone na pokrycie wydatków dotowanej placówki ściśle i bezpośrednio związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Prawidłowo została również ustalona kwota dotacji niewykorzystanej w terminie ([...] zł).
Na kwotę tę złożyły się wydatki dotyczące: "płac za 03/2012" - brak dowodu poniesienia wydatku w pełnej kwocie ujętej w rozliczeniu, dwukrotnego ujęcia w rozliczeniu faktury i potwierdzenia przelewu dot. "rezerwacji teatru", brak udokumentowania części poniesionego wydatku z tytułu "wywozu odpadów", zakupu energii elektrycznej dot. drugiego z prowadzonych przez Skarżącą w innej gminie przedszkola, "PIT -4R".
Na podstawie art. 251 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty Skarżąca była zobowiązana do udokumentowania poniesionych wydatków. Brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego dokonanie ww. wydatków uzasadnia stwierdzenie, że w tej części dotacja nie została wykorzystana w terminie. Środki pochodzące z dotacji muszą być wydatkowane na określony cel, co oznacza, że fakt właściwego wykorzystania dotacji powinien być odpowiednio udokumentowany.
Obowiązkiem prowadzącego placówki oświatowe jest rzetelne dokumentowanie nie tylko faktu poniesienia wydatków, ale też okoliczności przeznaczenia wydatkowanych środków dotacji na realizację zadań prowadzonej placówki oświatowej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Skarżąca była zobowiązana do dołożenia nadzwyczajnej staranności celem wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania organ kilkakrotnie zwracał się do Skarżącej o przedłożenie dokumentów źródłowych, jednakże Skarżąca takich dokumentów nie przedłożyła. Należy podkreślić, że ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie. Jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków, poprzez przedłożenie dowodów je potwierdzających. O wykorzystaniu dotacji nie może świadczyć, jak to słusznie wskazał organ, samo wykazanie przez beneficjenta dotacji kosztów działalności oświatowej w rozliczeniu wykorzystania dotacji.
W ocenie Sądu - w świetle poczynionych wyżej rozważań - nie można zarzucić Kolegium wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim ustawy o systemie oświaty, w tym wskazywanego art. 90 tej ustawy.
W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że brak podstaw do uwzględnienia skargi. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącej. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów K.p.a. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż chciałaby Skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Wbrew zarzutom skargi organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, a uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.