I SA/GD 1719/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-04-26
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ZUSskładkizwolnienieCOVID-19tarcza antykryzysowaPKDREGONstowarzyszeniepostępowanie administracyjne

WSA w Gdańsku uchylił decyzje ZUS odmawiające zwolnienia ze składek stowarzyszeniu, uznając, że organ nie zbadał faktycznie prowadzonej działalności, a jedynie opierał się na wpisie w rejestrze REGON.

Stowarzyszenie ubiegało się o zwolnienie z opłacania składek za grudzień 2020 r. w związku z pandemią COVID-19, powołując się na prowadzenie działalności o kodzie PKD 93.19.Z. ZUS odmówił, wskazując na brak odpowiedniego wpisu w rejestrze REGON. Stowarzyszenie argumentowało, że organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko formalny wpis. WSA w Gdańsku przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając decyzje ZUS i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem faktycznego charakteru działalności.

Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia "A" o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za grudzień 2020 r., w związku z negatywnymi skutkami pandemii COVID-19. Stowarzyszenie wskazało, że prowadzi działalność o kodzie PKD 93.19.Z (pozostała działalność związana ze sportem) i spełnia kryterium spadku przychodów. ZUS odmówił zwolnienia, opierając się na braku wpisu przeważającej działalności o tym kodzie w rejestrze REGON na dzień 31 marca 2021 r. Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i błędną wykładnię przepisów, argumentując, że organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność statutową, która odpowiada wskazanemu kodowi PKD, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. WSA w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zwolnień ze składek mają na celu realne wsparcie podmiotów dotkniętych pandemią i należy je interpretować celowościowo, a nie tylko literalnie. Brak odpowiedniego wpisu w rejestrze REGON nie powinien automatycznie dyskwalifikować wnioskodawcy, jeśli dowody (np. statut, wpis do KRS) wskazują na faktyczne prowadzenie działalności objętej zwolnieniem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem faktycznego charakteru działalności Stowarzyszenia i celowościowej wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak wpisu w rejestrze REGON nie wyklucza automatycznie możliwości skorzystania ze zwolnienia, jeśli dowody (np. statut, wpis do KRS) wskazują na faktyczne prowadzenie działalności objętej zwolnieniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące zwolnień ze składek należy interpretować celowościowo, a nie tylko literalnie. Rejestr REGON ma charakter formalny i służy statystyce publicznej. Istotne jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko jej formalny wpis.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 7

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa COVID-19 art. 31zy § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

rozporządzenie z 26 lutego 2021 r. art. 10 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

rozporządzenie z 26 lutego 2021 r. art. 10 § ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

Ocena spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez wydanie decyzji na podstawie wykładni literalnej z pokrzywdzeniem strony, zamiast kierować się działaniami prawa wyinterpretowanymi z przepisów przy zastosowaniu wszystkich koniecznych metod wykładni.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Nierozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa o statystyce publicznej art. 3

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ powinien badać faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko formalny wpis w rejestrze REGON. Brak wpisu w REGON nie może być jedyną podstawą do odmowy zwolnienia ze składek, jeśli inne dowody potwierdzają spełnienie kryteriów. Organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i brak odniesienia się do statutu stowarzyszenia i wpisu do KRS.

Odrzucone argumenty

ZUS argumentował, że ocena spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.

Godne uwagi sformułowania

Ocena spełniania warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. sformułowanie 'działalność oznaczona wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności' należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej... Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Organ naruszył także i ten przepis [art. 107 § 3 k.p.a.] poprzez brak odniesienia się do dowodów przedłożonych prze Stronę. Tarcza Antykryzysowa stanowi pakiet rozwiązań przygotowanych przez Radę Ministrów, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Irena Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Tarczy Antykryzysowej dotyczących zwolnień ze składek, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między faktycznym prowadzeniem działalności a formalnymi wpisami w rejestrach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Tarczy Antykryzysowej i konkretnego kodu PKD, ale zasady interpretacji mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście przepisów pomocowych, a nie tylko formalne wpisy w rejestrach. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii.

ZUS odmówił pomocy, bo zabrakło wpisu w rejestrze? Sąd przypomina: liczy się faktyczna działalność!

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1719/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń
Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 1506/22 - Wyrok NSA z 2022-12-02
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 371
art. 31 zq i § 10 ust 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. C. D. E. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 sierpnia 2021 roku sygn. sprawy [...].
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 30 czerwca 2021 r. Stowarzyszenie "A" (dalej: "Stowarzyszenie", "Strona", "Skarżący") przesłało do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "Zakład", "Organ") wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu, za grudzień 2020 r.
We wniosku Stowarzyszenie wskazało, że prowadzi jako przeważającą działalność wg PKD 93.19.Z, zaś przychód z tej działalności uzyskany w kwietniu 2021 r. był niższy
o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w kwietniu 2020 r.
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2021 r. ZUS, na podstawie art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) - dalej: "ustawa COVID-19", w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie z 26 lutego 2021 r.", w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił Stowarzyszeniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 31 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu Organ przytoczył treść § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. i wskazał, że zweryfikował zgodność kodu PKD na wniosku, w wyniku czego ustalił, że na dzień 31 marca 2021 r. Stowarzyszenie nie prowadziło działalności gospodarczej
z przeważającym kodem PKD 93.19.Z, który uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 do 31 grudnia 2020 r. W związku z tym Organ stwierdził, że Stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 31 grudnia 2020 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie zarzuciło, że przy wydawaniu decyzji z dnia 2 sierpnia 2021 r. Organ dopuścił się naruszenia:
1. art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia
z 26 lutego 2021 r. w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.u.s., poprzez błędne przyjęcie,
że Stowarzyszenie nie spełnia kryteriów niezbędnych do uzyskania zwolnienia
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 31 grudnia 2021 r., podczas gdy ze stanu faktycznego wynika,
że Stowarzyszanie takie kryteria spełnia;
2. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "k.p.a.", poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w sytuacji w której Organ nie dążył do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy zasada ta, jako jedna z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wynika wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W celu wykazania, że Stowarzyszenie spełnia kryteria określone w przywołanych wyżej przepisach, na podstawie art. 78 § 1 i 2 k.p.a., wniesiono o przeprowadzenie dowodu z załączonego do wniosku statutu Stowarzyszenia - na okoliczność jak powyżej.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie, pomimo że nie zostało to wykazane w rejestrze REGON, prowadzi działalność statutową oznaczoną kodem PKD 93.19.Z. Odwołując się do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. Strona podniosła, że ustawodawca w sposób umyślny nie rozgraniczył w treści tego przepisu działalności na działalność gospodarczą lub statutową, co zamknęłoby Stowarzyszeniu drogę do ubiegania się o przedmiotowe zwolnienie.
Zdaniem Stowarzyszenia jest ono podmiotem uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa we wskazanych wyżej przepisach, zaś Organ dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. chociażby poprzez brak wezwania do wykazania, że zachodzą przesłanki ze strony Stowarzyszenia do przedmiotowego zwolnienia.
Końcowo podkreślono, że celem ustaw i rozporządzeń określanych jako "Antykryzysowe Tarcze Branżowe" jest pomoc dla pracodawców dotkniętych przez sytuację epidemiczną (co potwierdzane jest przez odpowiednie kryteria kwalifikujące), poprzez odciążenie ich chociażby od obowiązku uiszczania składek.
Decyzją z dnia 5 października 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia
2 sierpnia 2021 r.
W uzasadnieniu Organ przytoczył treść § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. wskazując, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w tej regulacji, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
Zakład podkreślił, że jest jedynie wykonawcą prawa, zatem musi działać
w granicach ustalonych przepisów, które nie tylko wymieniają katalog kodów PKD uprawniających do zwolnienia, dzień na jaki należy badać stan faktyczny, ale też z jakiego rejestru ustalać kwestię przeważającego kodu PKD; przepisy nie wskazują odstępstwa od tych zasad.
ZUS podał, że Stowarzyszenie w rejestrze KRS nie posiada wpisu dotyczącego PKD. Również w rejestrze REGON na dzień 31 marca 2021 r. brak jest zarejestrowanego przeważającego rodzaju działalności.
Organ zaznaczył, że w przypadku podmiotów podlegających wpisowi do KRS - do rejestru stowarzyszeń, który jest rejestrem pierwotnym m.in. dla organizacji członkowskich - do rejestru REGON wpisuje się jako przeważający rodzaj działalności przeważający rodzaj działalności statutowej. Podkreślono, że podmiot wpisany do rejestru stowarzyszeń ma obowiązek zgłoszenia przeważającej działalności statutowej (tylko jednej) do rejestru REGON za pośrednictwem urzędu skarbowego. Działalność gospodarcza organizacji wpisanych do rejestru stowarzyszeń KRS - jeśli zostanie wpisana w KRS do rejestru przedsiębiorców - jest wpisywana do rejestru REGON jako drugorzędna.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Zakład wskazał,
że w rejestrze stowarzyszeń i przedsiębiorców brak jest wpisów dotyczących przedmiotu działalności statutowej Strony. ZUS podniósł, że stowarzyszenia, jeśli w ogóle prowadzą działalność, to nie są typowymi uczestnikami życia gospodarczego, w przypadku tych podmiotów działalność gospodarcza posiada charakter głównie akcesoryjny względem ich standardowej działalności oraz podstawowych źródeł finansowania.
Podsumowując Organ wskazał, że zgodnie z informacją z Urzędu Statystycznego
z dnia 27 lipca 2021 r. Stowarzyszenie na dzień 31 marca 2021 r. nie ma zarejestrowanego przeważającego rodzaju działalności.
W skardze na decyzję z dnia 5 października 2021 r. Stowarzyszenie, wnosząc o jej uchylenie w całości i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, zarzuciło jej naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie przez Organ decyzji na podstawie wykładni literalnej
z pokrzywdzeniem Strony, podczas gdy Organ winien kierować się działaniami prawa wyinterpretowanymi z przepisów przy zastosowaniu wszystkich koniecznych
w konkretnej sytuacji metod wykładni, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.";
2. prawa materialnego, tj. art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. oraz w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.u.s., poprzez błędne przyjęcie, że Stowarzyszenie nie spełnia kryteriów niezbędnych do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 31 grudnia 2021 r., podczas gdy ze stanu faktycznego wynika, że Skarżący takie kryteria spełnia, wobec czego Organ winien zwolnić Skarżącego z opłacania należności z tytułu składek należnych za ww. okres;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego w postaci m.in. statutu Stowarzyszenia oraz wydruku z rejestru KRS dotyczącego Skarżącego w sytuacji, w której z zebranego materiału dowodowego wynika wprost, że Skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia go z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 do 31 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zaprezentowaną we wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego podniesiono, że wpis w REGON/KRS, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia swojej funkcji jako uproszczenie procedur, które ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak taki sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Podkreślono, że wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Nie można tym samym przyjąć, że brak wpisania w rejestrze REGON tej działalności gospodarczej, która ma przeważający charakter, wyklucza definitywnie z ubiegania się o przyznanie zwolnienia. Przepis § 10
ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. mówi bowiem o faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, jako warunku uprawniającym danego przedsiębiorcę do uzyskania pomocy, regulowanej tym przepisem. Istotne jest zatem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) wnioskodawca faktycznie prowadził we wskazanej przez ustawodawcę dacie, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności gospodarczej figurował w tej dacie w rejestrze REGON.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca podniosła, że Organ dopuścił się naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez wykładnię literalną przepisu przywołując argument o braku wpisu działalności Stowarzyszenia do rejestru REGON. Naruszenie to polegało na dokonaniu wyłącznie literalnej wykładni przepisów art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVlD-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. oraz w zw. z art. 83
ust. 1 u.s.u.s., zamiast wykładni celowościowej.
Wskazano, że działalność Skarżącego wynika wprost z § 5 statutu, załączonego do akt niniejszej sprawy. Działalność PKD wskazana w § 5 ust. 3 pkt 7 statutu ("działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna") jest działalnością nadrzędną w stosunku do PKD 93.19.Z, co oznacza, że Stowarzyszenie może prowadzić (i prowadzi) działalność, która upoważnia do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek. Ponadto działalność statutowa Skarżącego została wskazana wprost w KRS
(m.in. promowanie rekreacyjnego uprawiania sportu w środowiskach akademickich oraz poza nimi, organizowanie lub finansowanie wydarzeń sportowych lub wsparcie w realizacji tego typu wydarzeń). Działalność ta wypełnia znamiona PKD 93.19.Z ("Pozostała działalność związana ze sportem"), albowiem podklasa ta obejmuje m.in. działalność producentów i sponsorów wydarzeń sportowych, w obiektach lub poza nimi oraz działalność związaną z promocją imprez sportowych.
ZUS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
W myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. zwalnia się
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 93.19.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu
2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
§ 10 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi z kolei, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca
2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 93.19.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Nadto zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych
w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych
w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 93.19.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Oceny spełniania warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień
31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r.).
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej (zob., obok wyroków cytowanych w skardze, wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 372/21, WSA w Krakowie
z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 572/21, WSA w Lublinie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 336/21, WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt
III SA/Gl 1100/21, WSA w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 571/21, WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 670/21, WSA w Gdańsku
z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 965/21, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
(Dz. U. z 2020 r., poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Wpis do rejestru należy traktować w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.
Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu (tak: Sąd Najwyższy w wyrokach
z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15, dostępne na stronie: https://legalis.pl).
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON
w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.
Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 10 rozporządzenia z 26 lutego
2021 r. wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu, czy też jego brak w rejestrze REGON.
Wobec powyższego, jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności Skarżącego mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do odmowy zwolnienia go z obowiązku opłacania składek. Natomiast do dowodów w postaci statutu Stowarzyszenia i wpisu w dziale 2, rubryce 3 Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) Organ w żaden sposób się nie ustosunkował.
Stosownie zaś do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazuje to, że Organ zaskarżoną decyzją naruszył także i ten przepis poprzez brak odniesienia się do dowodów przedłożonych prze Stronę.
Wreszcie przypomnieć należy, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ten ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu i te regulacje zostały w toku postępowania naruszone.
Sądy administracyjne wielokrotnie zwracały uwagę na cel rozporządzenia
z 26 lutego 2021 r., który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy COVID-19, jak i rozporządzenia z 26 lutego 2021 r., Sąd stanął na stanowisku,
że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40%.
Ponownie rozpoznając sprawę Organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu
i przeprowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przeważający rodzaj działalności Skarżącego można przypisać do kodu PKD 93.19.Z.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ będzie zobowiązany do celowościowej wykładni cytowanych przepisów, bowiem Tarcza Antykryzysowa stanowi pakiet rozwiązań przygotowanych przez Radę Ministrów, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego i inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa).
Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję Organu z dnia 2 sierpnia 2021 r.[pic]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI