I GSK 2933/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że kara pieniężna nałożona decyzją Prezesa URE przed 1 sierpnia 2016 r. była wymagalna i podlegała egzekucji administracyjnej, mimo wniesienia odwołania do sądu.
Spółka zaskarżyła wyrok WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spór dotyczył wymagalności kary pieniężnej nałożonej decyzją Prezesa URE przed 1 sierpnia 2016 r. Skarżąca argumentowała, że decyzja nie była wykonalna, gdyż wniesiono od niej odwołanie. NSA uznał, że decyzja była ostateczna i wymagalna, a wniesienie odwołania do sądu powszechnego nie wstrzymywało jej wykonalności w świetle przepisów k.p.c. dotyczących postępowań w sprawach regulacji energetyki. Skargę kasacyjną oddalono.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji kary pieniężnej w kwocie 15 000 000,00 zł nałożonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE) z 9 lipca 2016 r. Spółka podniosła zarzuty braku wymagalności obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych. Kluczowym zagadnieniem była wykonalność decyzji Prezesa URE, od której spółka wniosła odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, przyjmując, że decyzja Prezesa URE była ostateczna i wymagalna z chwilą upływu terminu do jej płatności (14 dni od doręczenia), zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że art. 56 ust. 6b Prawa energetycznego, który wiąże wykonalność decyzji z jej prawomocnością, nie ma zastosowania, gdyż wszedł w życie po terminie płatności kary. WSA nie uznał również zajęcia egzekucyjnego z kilku rachunków bankowych za środek zbyt uciążliwy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że na mocy art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej nałożonej przed 1 sierpnia 2016 r. była ostateczna, gdyż nie służył od niej środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wniesienie odwołania do SOKiK nie wstrzymywało wykonalności decyzji, zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi postępowań w sprawach regulacji energetyki (art. 47952 k.p.c.), które nie przewidują automatycznego wstrzymania wykonalności decyzji. NSA wskazał również, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela (Prezesa URE) w zakresie zarzutów dotyczących wymagalności obowiązku (art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kara pieniężna była wymagalna i podlegała egzekucji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ta jest ostateczna i wymagalna. Wniesienie odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie wstrzymuje jej wykonalności z mocy prawa.
Uzasadnienie
Decyzja wydana przed 1 sierpnia 2016 r. jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., gdyż nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Postępowanie przed SOKiK toczy się według przepisów k.p.c., które nie przewidują automatycznego wstrzymania wykonalności decyzji, a jedynie możliwość jej wstrzymania na wniosek strony (art. 47952 k.p.c.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (37)
Główne
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku kar nałożonych przed dniem 1 sierpnia 2016 r. decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzeniu kary pieniężnej była ostateczna, gdyż nie służył od niej środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
O.p. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Termin płatności kary pieniężnej wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
O.p. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin płatności kary pieniężnej wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna.
O.p. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin płatności kary pieniężnej wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (nie dotyczy postępowań przed SOKiK).
k.p.a. art. 130 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (nie dotyczy postępowań przed SOKiK).
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 34 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
p.e. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
Postępowanie w sprawie odwołań od decyzji Prezesa URE.
p.e. art. 30 § 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
Postępowanie w sprawie odwołań od decyzji Prezesa URE toczy się według przepisów k.p.c.
p.e. art. 56 § 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
Kara pieniężna.
p.e. art. 56 § 6b
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
Wykonalność decyzji wymierzającej karę pieniężną z chwilą prawomocności (obowiązuje od 1 sierpnia 2016 r., nie ma zastosowania w tej sprawie).
p.e. art. 56 § 7a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia wyroku sądu I instancji.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach zarzutów kasacyjnych.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 zzs4 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego.
p.p.s.a. art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewodniczący może zarządzić posiedzenie niejawne.
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
k.p.a. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji (nie dotyczy postępowań przed SOKiK).
k.p.a. art. 130 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji (nie dotyczy postępowań przed SOKiK).
p.e. art. 56 § 6b
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Wykonalność decyzji wymierzającej karę pieniężną z chwilą prawomocności (obowiązuje od 1 sierpnia 2016 r., nie ma zastosowania w tej sprawie).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia wyroku sądu I instancji.
p.p.s.a. art. 47947
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy k.p.c. o postępowaniu w sprawach z zakresu regulacji energetyki.
p.p.s.a. art. 47952
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wykonalność decyzji może być wstrzymana na skutek wniosku strony.
p.e. art. 56 § 6b
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Wykonalność decyzji wymierzającej karę pieniężną z chwilą prawomocności (obowiązuje od 1 sierpnia 2016 r., nie ma zastosowania w tej sprawie).
p.p.s.a. art. 47952
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wykonalność decyzji może być wstrzymana na skutek wniosku strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Prezesa URE o karze pieniężnej nałożona przed 1 sierpnia 2016 r. jest ostateczna i wymagalna, a wniesienie odwołania do SOKiK nie wstrzymuje jej wykonalności z mocy prawa. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie oceny zarzutów dotyczących wymagalności obowiązku.
Odrzucone argumenty
Decyzja Prezesa URE nie jest wykonalna przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a w razie jego wniesienia wykonalność zostaje wstrzymana. Przepis art. 56 ust. 6b Prawa energetycznego powinien mieć zastosowanie do oceny wykonalności decyzji, mimo że wszedł w życie po terminie płatności kary. Art. 47952 k.p.c. dotyczy wyłącznie decyzji, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ egzekucyjny jest uprawniony do autonomicznej oceny zasadności zarzutów, a nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. Zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Wniesienie odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie wstrzymywało jej wykonalności. Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
członek
Michał Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonalności decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i postępowań przed SOKiK oraz roli organu egzekucyjnego w postępowaniu z zarzutami."
Ograniczenia: Dotyczy kar nałożonych przed 1 sierpnia 2016 r. oraz specyfiki postępowań w sprawach regulacji energetyki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wykonalności decyzji administracyjnych i egzekucji kar pieniężnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Wyjaśnia złożone relacje między różnymi przepisami i trybami postępowania.
“Kara 15 milionów złotych: kiedy decyzja administracyjna staje się wymagalna mimo odwołania?”
Dane finansowe
WPS: 15 000 000 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 2933/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-08-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Grzelak Michał Kowalski Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane V SA/Wa 1305/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-03-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 23 art. 16 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 599 art. 34 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Tezy Na mocy art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w przypadku kar nałożonych przed dniem 1 sierpnia 2016 r. decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzeniu kary pieniężnej była ostateczna, gdyż nie służył od niej środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wniesienie od takiej decyzji odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie wstrzymywało jej wykonalności. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1305/17 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 maja 2017 r., nr 1401-IEE-3.711.1.58.2017.PM w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 14 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ odwoławczy) z 22 maja 2017 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (dalej: organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 12 września 2016 r. wystawionego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE, wierzyciel), którym objęto należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 15 000 000,00 zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej w kilku bankach. W dniu 5 października 2016 r. na konto organu egzekucyjnego wpłynęła kwota z zajętego rachunku bankowego w Banku Handlowym w Warszawie S.A., która w całości pokryła należności objęte tytułem wykonawczym wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Dnia 6 października 2016 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcia rachunków bankowych w pozostałych bankach z powodu zapłaty. Pismem z 12 października 2016 r. skarżąca zgłosiła w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 8 i pkt 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.) – zarzuty braku wymagalności obowiązku, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wskazano na naruszenie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 220 ze zm., dalej: p.e.) w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz w związku z art. 130 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) i art. 47947 § 1 k.p.c., a także naruszenie art. 56 ust. 6b p.e. Dodatkowo podniesiono, że egzekucja administracyjna jest prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela i dotyczy zobowiązania z tytułu kary pieniężnej, która jest niewymagalna i wynika z decyzji, od której spółka wniosła odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a sprawa nie została prawomocnie zakończona. Nadto wskazano, że organ egzekucyjny skierował egzekucję do wielu rachunków bankowych spółki, co świadczy o zastosowanym zbyt uciążliwym środku egzekucyjnym. Podniesiono także, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ wierzyciel w tytule wykonawczym błędnie wskazał datę wydania decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Ponadto skarżąca wniosła o uchylenie podjętych czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunku bankowego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi, który postanowieniem z 9 stycznia 2017 r. uznał je za nieuzasadnione. Wierzyciel podniósł, że z chwilą wniesienia odwołania zastosowanie znajdują przepisy działu IVc k.p.c., które nie zawierają normy wstrzymującej z mocy prawa wykonalność decyzji administracyjnej z momentem wniesienia odwołania, w przeciwieństwie do art. 130 k.p.a. Natomiast przepis art. 47952 k.p.c. stanowi, że wykonalność decyzji może być wstrzymana na skutek wniosku strony, który jest rozpoznawany przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ponadto wierzyciel stwierdził, że decyzje Prezesa URE wymierzające kary pieniężne co do zasady są wykonalne po upływie terminu określonego w art. 47 § 1 O.p., niezależnie od tego, czy zostają następnie zaskarżone, czy też nie. Ustawodawca ww. zasadę zmienił na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1052), wprowadzając z dniem 1 sierpnia 2016 r. nowy ust. 6b w art. 56 p.e., który wiąże wykonalność decyzji wymierzającej karę pieniężną z chwilą prawomocności, a więc – w przypadku wniesienia odwołania od tej decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – z chwilą ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy sąd. Ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów intertemporalnych regulujących kwestię wymagalności kar pieniężnych nałożonych przed dniem 1 sierpnia 2016 r. Zatem decyzje doręczone stronie do 31 lipca 2016 r. są wykonalne z chwilą, gdy stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Po rozpatrzeniu wniosku spółki wierzyciel postanowieniem z 17 marca 2017 r. ponownie uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i utrzymał w mocy swoje postanowienie. Organ egzekucyjny postanowieniem z 31 marca 2017 r. odmówił uwzględnienia zarzutów skarżącej, wskazując, że rola organu egzekucyjnego w zakresie rozpatrzenia zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. sprowadza się w istocie do roli czysto formalnej i nie ma żadnej możliwości, aby zarzuty te potraktować odmiennie, niż wskazuje na to wierzyciel. Po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z 22 maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Oddalając skargę skarżącej na postanowienie organu odwoławczego WSA w Warszawie wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organ słusznie przyjął, iż stanowisko wierzyciela w zakresie wymagalności egzekwowanego obowiązku, wyrażone w ostatecznym postanowieniu z 17 marca 2017 r., jest w niniejszej sprawie wiążące dla organu egzekucyjnego. Sąd I instancji podzielił stanowisko wierzyciela, że decyzja Prezesa URE, nakładająca karę pieniężną, o której mowa w art. 56 ust. 1 p.e., jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., albowiem nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie WSA decyzja nakładająca na skarżącą karę pieniężną została doręczona skarżącej 12 maja 2016 r., zatem termin jej płatności upłynął 26 maja 2016 r. Z tym dniem obowiązek nałożony decyzją stał się wymagalny i jego wykonanie mogło być wymuszone w drodze egzekucji administracyjnej. Art. 56 ust. 6b p.e., obowiązujący od 1 sierpnia 2016 r., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ, egzekwowany obowiązek stał się wymagalny przed wejściem w życie tego przepisu. WSA nie uznał również zajęcia egzekucyjnego wierzytelności z kilku rachunków bankowych dłużnika za zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Zajęcie to było uzasadnione brakiem wiedzy organu egzekucyjnego o stanie środków na poszczególnych rachunkach, nie mogło jednak znacząco utrudnić działalności dłużnika, gdyż trwało tylko jeden dzień i niezwłocznie po przekazaniu przez bank wyegzekwowanej kwoty na rachunek organu egzekucyjnego wszystkie zajęcia zostały uchylone. P. S.A. w W. wniosła skargą kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 i 2 p.e., art. 47947 k.p.c. oraz art. 18 w zw. z art. 34 §§ 1 i 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezesa URE z chwilą wydania jest wykonalna, podczas gdy zgodnie z art. 130 §§ 1 i 2 k.p.a. decyzja nie jest wykonalna przed upływem terminu do wniesienia odwołania a w razie jego wniesienia wykonalność zostaje wstrzymana i brak jest podstaw do prowadzenia egzekucji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 56 ust 6b p.e. poprzez błędne i bezzasadne przyjęcie, że przepis art. 56 ust 6b nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak przepisów intertemporalnych nakazujących jego bezpośrednie stosowanie podczas, gdy w razie braku takich przepisów, należy posłużyć się zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej i zastosowanie ww. przepisu; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 47952 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż art. 47952 k.p.c. przesądza o natychmiastowej wykonalności decyzji Prezesa URE z mocy prawa z chwilą jej wydania, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji, którym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 56 ust 7a p.e. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż konsekwencją wymagalności decyzji Prezesa URE jest jej wykonalność, podczas gdy przesłanką wykonalności decyzji jest spełnienie wymogów wskazanych wart 130 §§ 1 i 2 k.p.a.; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji jest wiążące, podczas gdy organ uprawniony jest do oceny ich zasadności i podjęcia autonomicznej decyzji w sprawie; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji są nieuzasadnione i odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zachodziły przesłanki jego umorzenia, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż zarzuty wniesione przez skarżącą w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie nieprawomocnej decyzji Prezesa URE nie są uzasadnione, a decyzja ta była z mocy prawa natychmiast wykonalna i nałożona na jej podstawie kara pieniężna podlegała ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, pomimo wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a., ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, wnosząc o odrzucenie skargi kasacyjnej wobec nieusuwalnych braków w zakresie podstaw kasacyjnych albo o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie na rzecz Prezesa URE kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i w związku z wydanym w sprawie zarządzeniem o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3743/21 i uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wskazać, że istotą sporu jest to czy decyzja Prezesa URE nakładająca karę pieniężną, ustala obowiązek, który – mimo braku prawomocnego rozpoznania sprawy przez sąd powszechny – jest wymagalny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, obowiązek ten jest wymagalny, co skutkuje dopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Rację ma Sąd I instancji, że na mocy art. 16 § 1 k.p.a. w przypadku kar nałożonych przed dniem 1 sierpnia 2016 r. decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej jest ostateczna. W administracyjnym toku instancji nie służy od niej środek zaskarżenia. Wniesienie od takiej decyzji odwołania do SOKiK nie wstrzymuje wykonalności decyzji. Ponadto, jak to stwierdził NSA w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II GSK 948/14, rozpoznawanie przez sąd powszechny odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną nie powoduje przerwania biegu przedawnienia egzekucji tych kar. Dodać wypada, że do decyzji nakładających kary pieniężne, stanowiące nieopodatkowane należności budżetu, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o finansach publicznych, na podstawie art. 67 tej ustawy mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W art. 47 § 1 O.p. termin płatności kary pieniężnej wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (kary pieniężnej). Wobec tego decyzja Prezesa URE z dnia 9 lipca 2016 r. o wymierzeniu spółce kary pieniężnej podlegała wykonaniu po upływie 14 dni od jej doręczenia niezależnie od tego, że spółka wniosła do tej decyzji odwołanie do sądu powszechnego. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonalności decyzji. Z chwilą wniesienia odwołania zastosowanie znajdują przepisy działu IVc k.p.c., które nie zawierają normy wstrzymującej z mocy prawa wykonalność decyzji administracyjnej z momentem wniesienia odwołania. Natomiast przepis art. 47952 k.p.c. stanowi, że wykonalność decyzji może być wstrzymana na skutek wniosku strony, który jest rozpoznawany przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki toczy się według przepisów k.p.c. o postępowaniu w sprawach z zakresu regulacji energetyki (art. 30 ust. 3 p.e.), tj. według przepisów od art. 47946 do art. 47952 k.p.c. Nie mają już więc wtedy zastosowania przepisy k.p.a., w tym art. 130 § 2 k.p.a., stanowiący, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W razie wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może jedynie, na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy (art. 47952 k.p.c.). Nie ma w sprawie zastosowania art. 56 ust. 6b p.e. wiążący termin płatności kary pieniężnej z uprawomocnieniem się decyzji o jej wymierzeniu. Wszedł on bowiem w życie dopiero 1 sierpnia 2016 r., czyli już po upływie terminu do uiszczenia kary, określonego w art. 47 § 1 O.p., a wskutek braku stosownego przepisu intertemporalnego nie ma on zastosowania do płatności kary ustalonej decyzją wierzyciela. Nowela z 2016 r., uzależniająca wykonalność decyzji od jej prawomocności, potwierdza jednocześnie prawidłowość wykładni poprzednio obowiązujących przepisów, wiążących ją z ostatecznością decyzji. W uzasadnieniu projektu noweli z 2016 r. (Sejm RP VIII kadencji, nr druku 554) wskazano, że dodawany w art. 56 ust. 6b ma na celu zapobieganie sytuacji, w której nastąpiłoby przedawnienie zobowiązania wynikającego z wymierzonej kary pieniężnej (tj. po upływie 5 lat od doręczenia decyzji) przed uprawomocnieniem się decyzji wymierzającej karę. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Poprzez nowelę z 2016 r. (dodanie ust. 6b w art. 56 p.e.) unika się przedawnienia zobowiązania z tytułu wymierzonej kary pieniężnej w przypadku dłuższego niż 5 lat trwania postępowania sądowego wszczętego odwołaniem do Sądu Okręgowego w Warszawie. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że organ egzekucyjny jest związany na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o jakich mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7 u.p.e.a. Z art. 34 § 1 u.p.e.a. wprost wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów są zdeterminowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. np. wyroki NSA z dnia 21 maja 2013 r.: sygn. akt II FSK 359/12 i sygn. akt II FSK 1262/12, publ. CBOSA). Zatem zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzające się do stwierdzenia, że stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji jest wiążące, podczas gdy organ uprawniony jest do oceny ich zasadności i podjęcia autonomicznej decyzji w sprawie, nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI