I GSK 292/24

III SA/Łd 204/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 292/24 - Wyrok NSA z 2024-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Dz.U. 2021 poz 2137
art. 26
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
Dz.U. 2015 poz 370
par. 2, 3, 4, 7 i 9
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1, 3 art. 4 ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Sentencja
Dnia 19 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2023 roku sprawy ze skargi "H". Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 stycznia 2023 roku nr 0098/2023 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne za lata 2016-2017 oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 31 stycznia 2023 r. nr 0098/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 - dalej: k.p.a.), art. 29 ustawy z 9 maja 2008 r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.), art. 26 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182 - dalej: Ustawa PROW 2014-2020), § 2, § 3, § 4, § 7, § 9, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 - dalej: Rozporządzenie ekologiczne), art. 47 § 1,
art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 56 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 - dalej: O.p.), art. 3 ust. 1, ust. 3, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r. str. 1 ze zm., dalej: Rozporządzenie nr 2988/95), art. 2 ust. 2, art. 54. art. 59, art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm. - dalej: Rozporządzenie nr 1306/2013), art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, ze zm. - dalej: Rozporządzenie nr 1307/2013), art. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm. - dalej Rozporządzenie nr 640/2014), art. 7, art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, ze zm. - dalej: Rozporządzenie nr 809/2014), Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opocznie z 28 czerwca 2022 r. nr 0085-2021-013128 o ustaleniu A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działanie rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020) w łącznej wysokości 65 911,36 zł w tym:
- uzyskanych na mocy decyzji nr 0085-2018-006080 z dnia 5 marca 2018 r. w wysokości: 32 266.08 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz
- nr 0085-2018-008301 z dnia 17 maja 2018 r. w wysokości: 33 645,28 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji.
W sprawie ustalono, że 15 czerwca 2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR
w Opocznie złożony został wniosek A. Sp. z o.o. o przyznanie płatności na rok 2016. We wniosku ubiegano się o przyznanie płatności ekologicznej do wariantu 7.1 uprawy rolnicze w okresie konwersji. Powierzchnia zadeklarowanych we wniosku działek wynosiła 40,74 ha. W dniu 5 marca 2018 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wydał decyzję nr 0085-2018-006080 w sprawie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016, w której przyznał płatność ekologiczną w łącznej wysokości 32.266,08 zł za wariant 7.1. Uprawy rolnicze po okresie konwersji.
Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy
21 marca 2018 r.
W dniu 31 maja 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Opocznie złożony został wniosek A. Sp. z o.o. o przyznanie płatności na rok 2017. We wniosku ubiegano się o przyznanie płatności ekologicznej do wariantu 7.1 uprawy rolnicze w okresie konwersji. Powierzchnia zadeklarowanych działek wynosiła 40,84 ha.
Następnie w dniach 15-29 listopada 2017 r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Przebieg czynności kontrolnych udokumentowano w formie raportu.
W dniu 27 lutego 2018 r. do siedziby Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie wpłynęły pisma E. B. datowane na 20 grudnia 2017 r., w których wskazano na możliwość wystąpienia nieprawidłowości dotyczących przyznawanych płatności dla działek ewidencyjnych nr: 409, 410, 415 gmina B., powiat szczeciński, województwo zachodniopomorskie; 427/1, 427/2, 429, 431, 442 gmina M., powiat pilski, województwo wielkopolskie; 194,45 8 gmina R., 12/1, 41/1, 727/1, 728 gmina R1, 111, 120. 121, 125,231 gmina F., powiat konecki, województwo świętokrzyskie.
W dniu 17 maja 2018 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wydał decyzję nr 0085-2018-008301 w sprawie przyznania spółce płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2017, w której przyznał płatność ekologiczną w wysokości 33 645,28 zł dla wariantu 7.1. Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy strony 30 maja 2018 r.
W dniu 9 stycznia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie zawiadomił Prokuraturę Krajową o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Z. B. będącego współwłaścicielem A. Sp. z o.o.
Postanowieniem z 14 lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie wznowił z urzędu postępowania administracyjne w sprawie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016 zakończonego decyzją ostateczną nr 0085-2018-006080 oraz na rok 2017 zakończonego decyzją ostateczną nr 0085-2018-008301.
W dniu 17 czerwca 2019 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wezwał E. B. (po zmianie nazwiska P.) na przesłuchanie w charakterze świadka. Pismem z 1 października 2019 r. Kierownik BP w Opocznie wystąpił do Prokuratury Okręgowej w P. o udostępnienie zeznań złożonych przez świadków w postępowaniu karnym. Postanowieniem z 30 listopada 2020 r. do akt sprawy dołączono protokoły z przesłuchania: D. Z., P. L., A. B., K. P1, D. M., A. M. W dniu 14 października 2020 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wezwał Z. B. na przesłuchanie w charakterze strony w celu ustalenia okoliczności posiadania oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, a także ustalenia okoliczności tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności. W dniu 13 listopada 2020 r. do siedziby Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie wpłynęło pismo z wyjaśnieniami K. P1.
Pismem z 27 listopada 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystąpił do Prokuratury Okręgowej w P. o udostępnienie akt postępowania o sygn. [...] oraz [...].
Postanowieniem z 30 listopada 2020 r. dołączono dowody z dokumentacji zgromadzonej w sprawach wszczętych z wniosków A. B., P. L., K. P1, D. M., A. M. Kolejnym postanowieniem z 27 stycznia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego w Opocznie dołączył do akt sprawy dowody w postaci protokołów z przesłuchania Z. B. i K. P.
27 kwietnia 2021 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wydał decyzję nr 0085-2021-002602 o uchyleniu decyzji dotychczasowej z 5 marca 2018 r. nr 0085-2018-006080 oraz w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020, w której uchylił decyzję nr 0085-2018-006080 z 5 marca 2018 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016 oraz odmówił przyznania płatności ekologicznych PROW 2014-2020, o które strona ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016.
6 maja 2021 r. Kierownik BP ARiMR w Opocznie wydał decyzję nr 0085-2021-002631 o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020, w której uchylił decyzję z 17 maja 2018 r. nr 0085-2018-008301 w sprawie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2017 oraz odmówił przyznania wszystkich ekologicznych PROW 2014-2020 o które strona ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017.
Strona wniosła odwołania od decyzji z 27 kwietnia 2021 r. oraz z 6 maja 2021 r.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr 303/2021 z
2 lipca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr 0085-2021-002602 z
27 kwietnia 2021 r. oraz decyzją nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr 0085-2021-00263 1 z 06 maja 2021 r.
W dniu 5 sierpnia 2021 r. strona wniosła skargę na decyzję nr 303/2021 z
2 lipca 2021 r., natomiast 2 września 2021 r. na decyzję nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r.
Wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 817/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję nr 303/2021 z 2 lipca 2021 r oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownik BP ARiMR w Opocznie, nr 0085-2021-002602 z 27 kwietnia 2021 r. i postanowienie Kierownik BP ARiMR w Opocznie nr 9005-2019-000595, a wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 887/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownik BP ARiMR w Opocznie, nr 0085-2021-002631 z 6 maja 2021 r. i postanowienie Kierownik BP ARiMR w Opocznie nr 9005-2019-000587.
Powyższe orzeczenia są nieprawomocne, ponieważ strona wniosła od nich skargi kasacyjne.
Decyzją z 28 czerwca 2022 r., nr 0085-2021-013128 ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności wypłaconych na podstawie decyzji nr 0085-2018-006080 z 5 marca 2018 r. oraz nr 0085-2018-008301 z 17 maja 2018 r. w łącznej wysokości 65 911,36 zł.
W dniu 15 lipca 2022 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik strony, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ II instancji, powołując mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa stwierdził, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Ustalenie kwoty nienależnie lub w nadmiernej pobranych środków w ramach płatności rolnych może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, bądź z ostatecznych decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych w sprawach o przyznanie płatności. Warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków nie jest natomiast uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatność. Dyrektor ŁOR ARiMR wyjaśnił, że ostateczne decyzje nr 303/2021 z 2 lipca 2021 r. oraz nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r. zostały zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 817/21 uchylił decyzję I i II instancji w sprawie płatności za rok 2016 natomiast wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 887/21 uchylił decyzję I i II instancji w sprawie płatności za rok 2017. Organ II instancji cytując wybrane fragmenty uzasadnienia wskazanych wyroków wyjaśnił, że nieprawomocny wyrok, w tym również wyrok uwzględniający skargę, do czasu uprawomocnienia się nie wywołuje skutków prawnych w postaci pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu lub czynności. Obecnie zarówno sprawa dotycząca kampanii 2016 jak i 2017 znajduje się w NSA i oczekuje na rozpoznanie (I GSK 1199/22). Skoro zatem wyroki WSA z 1 kwietnia 2022 r. są nieprawomocne to nie wywierają one jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Dyrektora ŁOR ARiMR nr 303/2021 z 2 lipca 2021 r. o utrzymaniu w mocy decyzji nr 0085-2021-002602 z 27 kwietnia 2021 r. oraz decyzji nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r. o utrzymaniu w mocy decyzji nr 0085-2021-002631 z 6 maja 2021 r.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia powyższego przepisu, gdyż pomiędzy sprawą o przyznanie płatności ekologicznych na rok 2016 i 2017 a ustaleniem zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych nie zachodzi tożsamość przedmiotowa.
Dalej Dyrektor ŁOR ARiMR wskazał, że podstawowe warunki, jakie rolnik musi spełnić, aby otrzymać w danym roku płatności ekologiczne określają przepisy Rozporządzenia ekologicznego. Powołując § 2 ust. 1, § 4, § 7 ust. 1, § 9 ust. 1 Rozporządzenia ekologicznego oraz art. 26 ustawy PROW 2014-2020, art. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013, art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95, art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, art. 59 Rozporządzenia nr 1306/2013, art. 24 Rozporządzenia nr 809/2014, organ II instancji wyjaśnił, że kontrola administracyjna jako jeden z nieodzownych etapów obsługi wniosków o przyznanie płatności stanowi tę cześć obsługi wniosku, podczas której istnieje możliwość wizualizacji zadeklarowanych gruntów, wykonania pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności czy oceny trwałych elementów krajobrazu występujących na działkach. Z ww. przepisów wynika, że płatności ekologiczne przyznawane są na wniosek rolnika, po spełnieniu warunków do ich przyznania.
Dyrektor ŁOR ARiMR zgodził się z oceną organu I instancyjnego, iż w analizowanym stanie faktycznym zaistniał obowiązek zwrotu płatności ekologicznych za lata 2016-2017 jako nienależnie pobranych. Na zmianę tego stanowiska nie wpływa nieprawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 1 kwietnia 2022 w sprawie sygn. akt III SA/Łd 817/21 oraz z 1 kwietnia 2022 w sprawie sygn. akt III SA/Łd 887/21. W ocenie organu odwoławczego, nawet w sytuacji braku skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji 0085-2018-006080 z 5 marca 2018 r. (dotyczy kampanii 2016) jak również decyzji nr 0085-2018-008301 z 17 maja 2018 r. (dotyczy kampanii 2017) to płatność przyznana i wypłacona na ich mocy nadal ma charakter nienależny, co wynika ze złożonych w toku postępowania jak i w postępowaniu przed Prokuraturą Okręgową zeznań świadków, tj.: E. B. (po zmianie nazwiska P.), A. M., D. Z., K. P1, A. B., P. L., D. M., Z. B.
Organ stwierdził, że spośród 86 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 54,04 ha zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 oraz 87 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 94,70 ha zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 większość jest przedmiotem współposiadania Z. B. i E. B. i zostały wydzierżawione A. Sp. z o.o. Organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że Z. B., który wydzierżawia A. Sp. z o.o. grunty rolne, sam deklaruje się jako prowadzący działalność rolniczą i wnioskuje o przyznanie płatności. Organ II instancji powołując się na wyliczenia wskazane w zaskarżonej decyzji Kierownika BP na stronach od 13 do 16 zgodził się z organem I instancji, że łączna różnica pomiędzy potencjalną wysokością płatności ekologicznej na 2016 r. jaką otrzymałoby powiązanych ze sobą osiem podmiotów, a wysokością płatności ekologicznej w przypadku zadeklarowania wszystkich działek w jednym wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 wynosi 66 951,62 zł, natomiast w przypadku płatności za rok 2017 zł różnica ta wynosi 63 306,79 zł. Organ odwoławczy wskazał przy tym na dane i wyliczenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, które mają dla rozstrzygnięcia charakter pomocniczy oraz ukazują skalę powiązań pomiędzy poszczególnymi podmiotami, zaznaczając, że hipotetyczna suma płatności ekologicznej wyniosłaby łącznie 149 811,42 zł (27 920,76 zł wariant 1.1 + 55 714,83 zł wariant 7.1 + 20 783.15 zł wariant 8.1). Sposób wyliczenia płatności z uwzględnieniem danych z wniosku pozostałych osób w zakresie zadeklarowanych wariantów 1.1, 7.1 i 8.1, stosownie do treści § 15 Rozporządzenia Ekologicznego.
Organ II instancji wskazał dalej, że w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidzianych dla żądanych płatności, tj. uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat 8 gospodarstw o mniejszej powierzchni, zamiast jednego gospodarstwa o powierzchni ok 400 ha. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośrednich więzi pomiędzy podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności i daje podstawy do ustalenia, że doszło do koordynacji działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów i ich zmowy w dążeniu do uzyskania korzyści. Istniała zatem, gdy chodzi o stronę, przesłanka subiektywna - zamiar uzyskania korzyści w postaci płatności w wysokości wyższej niż przysługiwałaby gdyby o płatność ubiegał się wyłącznie właściciel gruntów. W sprawie ustalono bowiem, że A. Sp. z o.o. poprzez udziałowca oraz prezesa zarządu którym jest Z. B. wraz z jego pracownikami zatrudnionymi w firmie [...] członkami rodziny oraz utworzonymi spółkami uczestniczyła w mechanizmie mającym na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana. Sztuczne przemieszczanie określonych działek pomiędzy wskazanymi podmiotami pozwalało na uzyskanie większych korzyści majątkowych. Stworzenie takiego sztucznego podziału przez podmioty wnioskujące o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do deklarowanych działek rolnych o obszarach kwalifikujących je płatności, umożliwiało obejście ograniczeń powierzchniowych. Tym samym została spełniona dyspozycja przesłanki obiektywnej, bowiem ograniczenia powierzchniowe stanowią cel obowiązującej regulacji. Organ II instancji stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla jednego wielkopowierzchniowego gospodarstwa byłyby mniejsze, niż gdyby to gospodarstwo zostało podzielone na mniejsze podmioty, które występowałyby z odrębnymi wnioskami dla tych samych powierzchni z uwagi na ograniczenia powierzchniowe płatności. W świetle istniejących powiązań, gospodarstwa rolne wskazanych powyżej podmiotów, stanowią jeden organizm gospodarczy, zarządzany przez tę samą grupę osób, a ich odrębność ma jedynie charakter formalnoprawny. Ustalone wielorodzajowe powiązania dowodzą, że angażowano wiele podmiotów w celu obejścia prawa polegającego na stworzeniu systemu optymalizującego wielkość i rodzaj płatności. To zaś wyklucza uznanie, że każdy z tych podmiotów prowadził niezależną, autonomiczną działalność rolniczą. Utworzone przez te same podmioty spółki również zmierzały w ocenie organu wyłącznie do stworzenia sztucznych warunków do prowadzenia działalności nakierowanej na osiągnięcie korzyści.
Organ II instancji wskazał również na zawartą w art. 4 ust. 1 Rozporządzenia nr 1307/2013 definicję rolnika, stwierdzając, że o tworzeniu sztucznych warunków świadczą wykazane już powiązania osobowe, rodzinne, zawodowe i biznesowe, tj.: poprzez prezesa zarządu A. Sp. z o.o. była powiązana z D. M. - pracownik w firmie [...] z siedzibą w [...], A. M. - pracownik w firmie [...] z siedzibą w [...], K. P1 - pracownik w firmie [...] z siedzibą w [...], P. L. - pracownik w firmie [...] z siedzibą w [...], Z. B. - posiadającym 50 udziałów i będącym prezesem zarządu w A. Sp. z o.o. oraz posiadającym do dnia 12 stycznia 2017 r. 100 udziałów i będącym prezesem zarządu w [...] Sp. z o.o., A. B. - siostrą Z. B., posiadającą 1365 udziałów i będąca członkiem zarządu w [...] Sp. z o.o., D. Z. - pracownik A. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. - w której udziały posiadał Z. B. oraz A. B. (podmiot ten nie składał wniosku o przyznanie pomocy na rok 2016).
Organ II instancji wskazał dalej, że w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach zawierających treści ksiąg wieczystych wynika, iż właścicielem gruntów rolnych, które zostały podzielone widnieją Z. B. i E. B. (P.), co jest zgodne z treścią protokołów zeznań. Grunty te zostały wydzierżawione przez Z. B. osobom pozostającym z nim w zależności służbowej lub rodzinnej. Tak więc organ uznał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony zwartym w odwołaniu oraz piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r., nie można stwierdzić iż powiązania te miały charakter przygodny, co wynika z zeznań świadków, których treść została przytoczona przez organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ II instancji wyjaśnił, że poza A. Sp. z o.o. oraz Z. B. żadna z wymienionych przez organ osób nie posiada parku maszynowego niezbędnego do wykonywania zabiegów agrotechnicznych na swoich działkach rolnych, w związku z czym zawierano umowy o wykonanie prac agrotechnicznych przez poszczególne gospodarstwa z tymi samymi osobami. W przypadku gruntów położonych na terenie gminy B. umowy takie zawierano z A. K. i S. K. (załączone do pisma pełnomocnika strony z 8 lutego 2021 r. umowy zawarte są na identycznych formularzach i o niemal identycznej treści), co wynika z zeznań świadka A. M. i D. M.
Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony zawartej w odwołaniu, że A. Sp. z o.o. (Numer KRS: [...]) oraz [...] Sp. z o.o. (numer KRS: [...]) były tylko powiązane przez osobę Z. B. jako prezesa zarządu obu tych podmiotów dodał, że Z. B. posiada 50 udziałów czyli połowę wszystkich udziałów w A. Sp. z o.o. oraz był wyłącznym udziałowcem w [...] Sp. z o.o. od dnia jej rejestracji tj. 15 stycznia 2015 do dnia 12 stycznia 2017 r. a więc w okresie którego dotyczy rozpatrywana sprawa. Analiza pełnego wpisu KRS [...] Sp. z o.o. wskazuje też, że od dnia jej rejestracji do dnia 7 października 2020 r. jej siedziba mieściła się w [...] pod adresem ul. W., który jest tożsamy z adresem siedziby A. Sp. z o.o. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, iż w przypadku D. M., A. M., P. L. oraz D. Z. wskazano w ewidencji producentów ten sam adres do korespondencji, tj. ul [...],[...]. Adres ten figuruje również w rejestrze CEIDG jako adres doręczeń firmy "[...]" Z. B.
Przekazywanie gruntów rolnych wielu podmiotom wnioskującym o przyznanie płatności umożliwiało obejście zasady degresywności wyrażonej w przepisach dotyczących przyznania płatności. Zgłoszenie do płatności gruntów przez pozornie odrębne od siebie gospodarstwa rolne pozwoliło ominąć zasadę degresywności płatności i w efekcie umożliwiło otrzymanie środków finansowych w wysokości większej niż w sytuacji, gdyby został złożony jeden wniosek. W ocenie organu, w sprawie nie pozostaje zatem przypadkowym, iż poza A. Sp. z o.o. powierzchnia wydzierżawiana i zgłaszana do płatności przez pozostałe podmioty nigdy nie przekracza 50 ha co pozwala na zmaksymalizowanie otrzymanych płatności. W tym kontekście organ wskazał, że na szczególną uwagę zasługuje działka nr 409 położona w gminie B. o powierzchni 123,07 ha, która została wydzierżawiona trzem pracownikom firmy [...] – A. M. 41,38 ha, D. M. 41.00 ha oraz K. P1 41,00 ha, (podkreślając, iż to jedyne działki zadeklarowano przez te podmioty w indywidualnych wnioskach o przyznanie płatności), gdyż na położonych obok siebie gruntach, mających formalnie różnych posiadaczy, prowadzono te same uprawy rolne, stwierdzono ten sam rodzaj uprawy - gryka, co w połączeniu z brakiem naturalnych granic pomiędzy tymi obszarami prowadzi do uzasadnionego wniosku, że jedynym racjonalnym wytłumaczeniem wskazanego przemieszczenia przylegających do siebie gruntów rolnych, pomiędzy różnymi podmiotami, była maksymalizacja dofinansowania. Zabiegi agrotechniczne w tym kompleksie działek wykonywali A. K. i S. K., co potwierdzili w swoich zeznaniach A. M. i D. M. (w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 18 listopada 2020 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze składanych zeznań pracowników firmy [...], którym wydzierżawiano grunty wynika, iż podstawą dzierżawy była ustna umowa, a opłata za dzierżawę była przekazywana w formie gotówkowej, co podaje w wątpliwość transparentność tego mechanizmu. Osoby, które wydzierżawiały grunty nie potrafiły również precyzyjnie wskazać sposobu płatności. Organ II instancji stwierdził, że na zorganizowany charakter działania Z. B. wskazuje również jego zaangażowanie w proces składania wniosków o przyznanie płatności przez pozostałe osoby poprzez polecenie wspólnej dla wszystkich osoby odpowiedzialnej za treść składanych wniosków. Same wnioski były opracowywane w ówczesnej siedzibie spółek A. i [...]. Jak zeznał D. Z.: "Moim doradcą przy tego rodzaju sprawach był P. S. Nie wiem kim on jest z zawodu poznałem go za pośrednictwem pana B. On mi pomagał w kwestiach związanych z dopłatami. " P. L. w swoich zeznaniach wskazał, że: "Szef Z. B. polecił, iż wypełnianiem wniosków zajmie się P. S. Spotykaliśmy się w miejscu pracy tj. ul. W. w [...]. Spotkanie odbyło się w mojej obecności oraz w obecności kolegów, którzy też dzierżawili ziemie od Pana B.". Z zeznań D. M. wynika: "Pamiętam, że pan B. zaproponował aby na miejscu uprawić grykę ponieważ do jej uprawy można uzyskać największe dofinansowanie z Agencji. Z tego co sobie przypominam na wspomnianej działce była już uprawa tego typu nasion. Pan B. polecił mi, że w przypadku podtrzymania tej uprawy osobę, która może się tym zając na miejscu. Wyraziłem zgodę na taką propozycję. Zatrudniłem małżeństwo państwa A. i S. K. Oni dysponowali odpowiednim sprzętem rolniczym (...)", co jednoznacznie wskazuje, że Z. B. sugerował uprawę gryki w celu zmaksymalizowanie uzyskanych płatności. Powyższe świadczy o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Organ II instancji podkreślił, że jak zeznał A. M. "Prace polowe w postaci orki, bronowania i siania gryki, a następnie zbioru gryki zlecałem małżonkom K. zamieszkałym, nie pamiętam gdzie. Polecił mi ich Z. B." D. M.: "Pan B. polecił mi, że w przypadku podtrzymania tej uprawy osobę, która może się tym zając na miejscu. Wyraziłem zgodę na taką propozycję. Zatrudniłem małżeństwo państwa A. i S. K." Z powyższego wynika iż to Z. B. pośredniczyły w zawieraniu tych umów. Następnie organ II instancji wskazał, że D. M., A. M. i K. P1, zamieszkują w województwie łódzkim, wydzierżawione nieruchomości rolne są natomiast położone w województwie zachodniopomorskim około 400 km od ich miejsca zamieszkania, w przypadku P. L. wydzierżawiona nieruchomość znajduje się w województwie wielkopolskim 300 km od miejsca zamieszkania, natomiast D. Z. wydzierżawiono grunty położone w województwie świętokrzyskim 90 km od miejsca jego zamieszkania. Wskazane osoby nie posiadają zaplecza technicznego (parku maszynowego), które umożliwiałoby im utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy. Wskazane osoby nie są hodowcami zwierząt - nie posiadają zwierząt, które mogłyby wypasać, czy karmić trawą bądź sianem zebranym z łąk o tak dużym areale. Wskazane osoby nie prowadzą działalności, której jednym z celów byłaby sprzedaż płodów (trawy, siana), czyli działanie nakierowane na osiągnięcie zysku. Wskazane osoby podejmowały jedynie działania polegające na złożeniu wniosku przygotowanego przez osobę wskazaną przez Z. B. W trakcie przesłuchań prowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w P., świadkowie zeznali że zarządzali nieruchomościami na odległość, sporadycznie je odwiedzając, konsultując się z miejscowymi rolnikami zorientowanymi w tym, jakie prace i w jakim terminie należy wykonać na gruntach. Sprawdzali w terenie, czy zlecone prace zostały wykonane. Organ zwrócił dalej uwagę na zeznania K. P1, który podczas przesłuchania 4 lipca 2019 r. złożył zeznania analogicznie jak pozostali świadkowie jednak podczas przesłuchania w dniu 8 października 2020 r. zmienił swoje stanowisko zeznając, że "Chce dodać, że dokumenty dotyczące dzierżawy jak również dopłat za wykonywanie usługi rolne zostały wytworzone już po wszczęciu postępowania przez ARiMR. Dokumenty te przyniósł mi do podpisania Z. B. i jego obecna żona M. W. uprzednio M. W zamian za to, że pełniłem funkcję fikcyjnego dzierżawcy otrzymywałem od niego 2 tys. zł rocznie. Z tego co mi wiadomo pozostali dzierżawcy uzyskiwali podobną wysokość wynagrodzenia. Czynszu co oczywiste nie płaciłem. Wnioski o płatności bezpośrednie przedstawiał mi Z. B., a ja je tylko podpisywałem. (...) Z tego co mi jest wiadomo pozostali dzierżawcy zatrudnieni u pana B. zostali skierowani jednego dnia do banku celem założenia konta na które miały wpływać kwoty dopłat. Osoby te po założeniu kont, przekazywały karty bankomatowe, do wypłat B., który przechowywał je w sejfie. (...)". Za potwierdzenie tego może posłużyć fragment zeznania D. Z. który stwierdził, że "Zbiory gryki i saladery zebrał B. i on je sobie zabrał jako koszt uprawy. Mój zysk z tej uprawy polegał na pobraniu dopłat z tytułu tego, że byłem młodym rolnikiem, upraw ekologicznych i dopłaty bezpośredniej. Była to kwota około 40 000 zł. Nie wiem dlaczego ARiMR mówi o kwocie ponad 90 000."
Organ ustalił następnie, że D. Z. otrzymał na mocy decyzji nr 0085-2017-008813 płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 45 647,16 zł na mocy decyzji nr 0085-2017-008812 płatność ON W strefa nizinna II w wysokości 8 646,00 zł oraz na mocy decyzji nr 0085-2017-009862 płatność ekologiczną wariant: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji w wysokości 40 423,00 zł, co daje łącznie 94 716,16 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że brak wiedzy D. Z. o faktycznej wysokości przyznanych płatności sugeruje jego ograniczoną rolę w całym procederze.
Organ II instancji wskazał dalej, że wraz z odwołaniem złożono załącznik nr 2, czyli opinię biegłych lekarzy psychiatrów dotyczącą stanu zdrowia K. P1., w której biegli rozpoznali u badanego objawy choroby afektywnej dwubiegunowej (CHAD). Organ wyjaśnił przy tym, że znajdujące się w aktach sprawy zeznania złożone przez K. P1. w dniu 4 lipca 2019 r. i 8 października 2020 r. oraz pismo datowane na 13 listopada 2020 r. nie są jedynymi dowodami w sprawie mającymi rozstrzygające znaczenie. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły nie tylko zeznania K. P1., ale również zeznania Z. B. (z 18 listopada 2019 r. i z 6 maja 2020 r.), D. M. (z 11 września 2019 r.), A. M. (z 24 czerwca 2019 r.), P. L. (11 września 2019 r.), D. Z. (z 25 czerwca 2019 r.), A. B. (z 6 września 2019 r.), a także zeznania A. K. i S. K. Organ odwoławczy dodał, iż w dołączonej do odwołania opinii biegłych lekarzy psychiatrów stwierdzono, że "Biegli nie rozpoznają upośledzenia umysłowego, ani innych zaburzeń czynności psychicznych w rozumieniu stanów wyjątkowych. (...) Obecnie oskarżony jest w okresie depresji umiarkowanego nasilenia. Jednakże jego uczestnictwo w czynnościach procesowych nie będzie stanowiło znacznego zagrożenia dla jego zdrowia, ani życia. Rozumie toczące się przeciwko niemu postępowanie, jest w logicznym kontakcie, może świadomie uczestniczyć we wszystkich czynnościach procesowych." Organ ustalił, że w opisie przebiegu choroby biegli zawarli informację, iż "W epizodzie manii kontakt słowny z pacjentem może być utrudniony, chory często mówi szybko, wyprowadzając wiele różnych wątków (słowotok), a jego wypowiedzi niełatwo przerwać. W skrajnej postaci takiej wielomówności wypowiedzi pacjenta są całkowicie lub prawie całkowicie niezrozumiałe i składają się z niepowiązanych ze sobą słów i wątków (...)". W ocenie organu treść protokołów z zeznań złożonych przez K. P1. w dniu 4 lipca 2019 r. i 8 października 2020 r. w Prokuraturze Okręgowej w P. nie wskazuje występowanie w dniu składania zeznań powyżej opisanych objawów chorobowych, które wskazywałby na zaburzenia psychiczne i podważałyby wiarygodność tych zeznań. Z uwagi na to, że w sprawie zostały odebrane wyjaśnienia od wszystkich zaangażowanych podmiotów i ich reprezentantów ośmiu producentów tj. Z. B., D. M., A. M., K. P., P. L., D. Z., A. B., organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala ocenić wzajemne powiązania pomiędzy tymi osobami, ustalić kto faktycznie grunt użytkował, a kto formalnie gruntem zarządzał, jak również ocenić charakter spornej nieruchomości. Wnioski o stworzeniu sztucznych warunków zostały przyjęte przez organy obu instancji w oparciu ustalenie, że między stroną, a innymi wymienionymi w decyzji osobami, tj. Z. B., D. M., A. M., K. P1., P. L., D. Z. oraz A. B. istnieją powiązania rodzinne i zawodowe. Nadto grunty deklarowane w roku 2016 do płatności zostały sztucznie rozparcelowane pomiędzy te osoby, chociaż ich położenie przestrzenne nie uzasadniało podziału działek ewidencyjnych na odrębne działki rolne, deklarowane do płatności przez różnych producentów rolnych. Części tych jednolitych działek ewidencyjnych, wykazywanych jako działki rolne w posiadaniu poszczególnych powiązanych ze sobą podmiotów, nie są wydzielone żadnymi granicami naturalnymi. Podziału gruntów nie wymagały też jakiekolwiek względy, związane z rodzajem prowadzonej działalności czy sposobem wykorzystania zaplecza technicznego. W niniejszej sprawie nie wykazano, że podział gruntów pomiędzy ubiegające się o płatności podmioty był w jakikolwiek sposób uzasadniony. Działania poszczególnych beneficjentów w aspekcie dzielenia areałów i ich powiązania zawodowe i rodzinne wskazują na celowość obejścia przepisów prawa, z ukierunkowaniem na optymalizację uzyskanej pomocy co do wartości kwot.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków mających na celu uzyskanie nieuzasadnionych korzyści w zakresie płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności dla młodych rolników, płatności ONW oraz płatności ekologicznej. Stanowiło to de facto obejście przepisów regulujących udzielanie wsparcia rolnikom. Wobec tego zastosowanie winien znaleźć przepis art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013. W odniesieniu do płatności ekologicznych rozdzielenie gruntów na kilka wniosków miało na celu uzyskanie nienależnych korzyści poprzez zmniejszenie pomniejszenia płatności ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, uzyskanie ośmiokrotnie wyższej płatności redystrybucyjnej (dodatkowej), uzyskanie dopłat dla młodego rolnika, uzyskanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami dla powierzchni przekraczającej 75 ha, uzyskanie płatności ekologicznej i rolno-środowiskowo-klimatycznej w pełnej wysokości. W ocenie organu, na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że pomiędzy A. Sp. z o.o., Z. B., D. M., A. M., K. P1., P. L. D. Z. oraz A. B. istniały powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne, co pozwala stwierdzić, że ich utworzenie i podzielenie pomiędzy nich posiadanych gruntów miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności. Nie wskazano również żadnych racjonalnych argumentów związanych czy to z rodzajem prowadzonej działalności, sposobem jej prowadzenia, sposobem wykorzystania posiadanego zaplecza technicznego, które uzasadniałyby podzielenie obszaru gruntów pomiędzy wymienione wyżej podmioty. Jedyny wyraźny zysk z tego typu działań to właśnie możliwość uzyskania do tych samych gruntów znacznie wyższych dopłat.
Organ II instancji powołując następnie wybrane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14 i II GSK 2579/14, z 16 czerwca 2021 r. I GSK 1912/18, a także z 22 października 2019 r. I GSK 499/19 wskazał, że działania Z. B. i powiązanych podmiotów zmierzały w istocie do osiągnięcia skutków zakazanych przez prawo - stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności rolnych - płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności (ONW), płatności ekologicznych, płatności rolnośrodowiskowych i rolno-środowiskowo-klimatycznych. W realiach niniejszej sprawy wystąpiła zarówno przesłanka obiektywna jak i subiektywna takiego stanu. Element obiektywny polegał na wydzierżawieniu przez Z. B. gruntów będących jego własnością, co prowadziło do sztucznego wykreowania wielu podmiotów, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Z kolei przeprowadzona analiza więzi rodzinnych, powiązań majątkowych, tworzenia spółek, analiza udziałowców, zarządców, zatrudnienia, powierzchnia deklarowana do płatności, wspólny adres korespondencyjny oraz siedziba, brak efektywności gospodarczej, wykazała istnienie przesłanki subiektywnej. A. Sp. z o.o. wpisana została w konfigurację, której całościowy cel polega na uzyskaniu maksymalnych korzyści finansowych w różnych schematach pomocowych realizowanych przez ARiMR. Złożenie wniosków przez powiązane podmioty, a nie tylko jednego wniosku na całość gospodarstwa przez Z. B. pozwoliło na obejście limitów powierzchni uprawnionej do przyznania płatności na zalesianie. Wykreowanie kilku podmiotów bez uzasadnionej przyczyny, które generuje uzyskanie wyższych dopłat, niż gdyby występował o niejeden rolnik, jednoznacznie wskazuje na świadome dążenie do otrzymania płatności w zawyżonej wysokości. Organ II instancji stwierdził, że wszystkie okoliczności, które zostały ustalone w rozpoznawanej sprawie wskazują, że wydzierżawienie stronie i pozostałym powiązanym podmiotom gruntów rolnych powodowane było uzyskaniem płatności rolnych. Takich płatności właściciel gruntów rolnych nie uzyskałby, gdyby nie przekazał ich w "posiadanie" stronie i pozostałym powiązanym podmiotom.
Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie chodzi
o ustalenie czy skarżąca spółka osiągnęła korzyści z zawartej umowy dzierżawy, czy produkcja była opłacalna itp. W rzeczywistości stan faktyczny nie uległ zmianie. Faktycznie, pomimo zawarcia konsensualnej umowy dzierżawy, właściciel tych gruntów rolnych (Z. B.) nadal nimi dysponował. Z przyjętego stanu faktycznego sprawy wynika, że właściciel nieruchomości rolnej Z. B., zawarł m.in. ze stroną konsensualną umowę dzierżawy. W rzeczywistości nie doszło jednak do przeniesienia posiadania gruntów rolnych. W rzeczywistości to gospodarstwo w dalszym ciągu było prowadzone przez właściciela gruntów będącego udziałowcem i prezesem zarządu A. Sp. z o.o. To on od początku do końca kontrolował wszystkie czynności faktyczne i prawne. Stworzono pozory prowadzenia działalności rolniczej przez wiele podmiotów na gruntach, które w rzeczywistości, mogłyby tworzyć jedno gospodarstwo rolne, a podejmowane i ujawniane przed organami czynności miały na celu obejście prawa. Faktycznie wydzielone gospodarstwa, w tym gospodarstwo strony, nie stanowią jednostki samodzielnej, a są częścią składową gospodarstwa właściciela i były przez niego zarządzane. Skoro doszło do wytworzenia sztucznych warunków w szerokim aspekcie dotyczącym różnych płatności, skutkiem nie powinno być tylko umniejszenie płatności obszarowej, ale odmowa jej przyznania.
W konkluzji, w ocenie organu II instancji nie budzi wątpliwości fakt, że w 2016 r. oraz 2017 r. doszło do stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia z uwagi na wystąpienie zarówno przesłanki obiektywnej, jak i przesłanki subiektywnej. Wobec tego nienależnie pobraną płatnością ekologiczną za lata 2016 i 2017 stanowi kwota odpowiadająca wielkości pomocy przyznanej i wypłaconej za powierzchnię, w stosunku której została stwierdzona nieprawidłowość (tutaj: brak jej posiadania przez stronę), czyli: w przypadku roku 2016 w wysokości: 32 266,08 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, zaś w przypadku roku 2017 w wysokości: 33 645,28 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Łącznie jest to kwota: 65 911,36 zł.
Organ powołując dalej treść art. 44 ust. 3 Ustawy PROW 2014-2020 i Rozporządzenia nr 1306/2013, art. 11 ust. 2 Rozporządzenia nr 907/2014 wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na podstawie wskazanych przepisów.
Odnosząc się do przedawnienia prawa do orzekania w sprawie zwrotu pobranych nienależnie płatności ekologicznych za lata 2016-2017 organ II instancji wskazał, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności. Powołując treść art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95, art. 37 Rozporządzenia nr 1306/2013, zatytułowanego "Płatność salda i zakończenie programu" wskazał, że w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2014-2020 okres przedawnienia ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programu a więc co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 roku. Organ odwołując się do motywu nr 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2220 z dnia 23 grudnia 2020 r. ustanawiającego niektóre przepisy przejściowe dotyczące wsparcia z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) w latach 2021 i 2022 oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1306/2013 i (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do zasobów i stosowania w latach 2021 i 2022 oraz rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do zasobów i rozdziału takiego wsparcia na lata 2021 i 2022 (Dz. Urz. UE L 437 z dnia 2020.12.28 str. 1), art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 powyższego Rozporządzenia wskazał, że wprowadzony okres przejściowy wydłuża implementację PROW 2014-2020 o 2 lata. Wynikający z ww. przepisów okres przedawnienia również został wydłużony o 2 lata. Ponieważ środki za rok 2016 i 2017 wypłacono stronie w ramach PROW 2014-2020 organ stwierdził, że nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności, gdyż data zamknięcia programu uwzględniając okres przejściowy jest nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2025 r.
Organ wskazując na przesłankę wykluczającą obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, określoną w art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014 wskazał, że przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu muszą być spełnione łącznie tj. 1) płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, 2) błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. W przypadku płatności za 2016 i 2017 r. organ II instancji wskazał, że gdyby nawet przyjąć z ostrożności procesowej, iż w dniu wydania decyzji nr 0085-2018-006080 tj. 5 marca 2018 r. i decyzji nr 0085-2018-008301 tj. 17 maja 2018 r., organ był w posiadaniu pisma E. B. informującego o możliwość wystąpienia nieprawidłowości dotyczących przyznawanych płatności między innymi dla deklarowanych przez A. Sp. z o.o. działek ewidencyjnych nr 111, 120, 121, 125, 727/1, 728, to należy stwierdzić, że nie została spełniona druga przesłanka o której mowa art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014, a mianowicie, że błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Błąd rozumiany jako działanie polegające na zaangażowaniu kilku podmiotów w celu ubiegania się o płatności do gruntów będących w posiadaniu jednego rolnika Z. B., w opinii organu II instancji, mógłby zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez stronę bowiem całokształt działań Z. B. opierał się na świadomym - intencjonalnym działaniu. Działania te polegały na wytworzeniu fałszywych przesłanek rozumowania u organu, co doprowadziło do wadliwego ustalenia rodzaju konsekwencji prawnych ustalanych przez organ administracyjny na zakończenie procesu decyzyjnego stosowania prawa. Zmierzały do zakłócenia procesu decyzyjnego organu w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia. Etyczna naganność takiego postępowania polegająca na stworzeniu trwałego stanu bezprawności nie może być źródłem uprawnień strony. Stworzenie sztucznych warunków stanowiło czynność prawną mającą na celu obejście prawa.
Organ II instancji podkreślił także, że brak jest również możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w oparciu o przepis art. 4 ust 1 i 2 Rozporządzenia nr 640/2014.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A. Sp. z o.o. zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:
1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:
- art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 16 § 1 oraz § 3 k.p.a. w związku z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznająca Spółce płatność;
- art. 10a ust. 1a pkt 1- 4 ustawy o ARiMR oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 82 pkt 1 k.p.a., poprzez:
• zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i wydanie decyzji jedynie w oparciu o pośrednie dowody z zeznań świadków, podczas gdy z dowodów tych nie wynika dowodzona przez organy okoliczność, a zeznania te zostały potraktowane selektywnie;
• zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentów złożonych przez Spółkę w postępowaniu odwoławczym, jak również zaniechanie przesłuchania świadków, o powołanie których Spółka wnosiła w toku postępowania;
• nieprzyznanie mocy dowodowej dowodom złożonym przez Spółkę w postępowaniu wznowieniowym z uwagi na ich irrelewantność dla sprawy, jak również oparciu rozstrzygnięcia na dwóch sprzecznych ze sobą zeznaniach świadka K. P1.;
• dokonanie wadliwej, nieuprawnionej oceny dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów, dotyczącej stanu zdrowia psychicznego K. P1., sporządzonej w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym w T. (sygnatura akt: [...]) i przyjęcie, że "treść protokołów z zeznań złożonych przez Pana K. P1. (...) nie wskazuje na występowanie (...) objawów chorobowych, które wskazywałyby na zaburzenia psychiczne i podważałyby wiarygodność tych zeznań.
- art. 10a ust. 1a pkt 1-2 ustawy o ARiMR, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:
• brak wskazania, dlaczego jedynie część z tych dowodów została uznana za wiarygodną podstawę wydanej decyzji, tj. przyznanie mocy dowodowej jedynie zeznaniom świadków K. P1. i E. P., a odmowy mocy dowodowej zeznaniom pozostałych świadków co do okoliczności spornych między tymi świadkami;
• dokonanie nieuzasadnionej, selektywnej i naruszającej zasadę prawdy obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzenie z tego materiału wniosku, jakoby skarżąca Spółka nie wykonywała produkcji rolnej na zgłoszonym przez siebie do płatności terenie, podczas gdy wniosek ten z materiału tego nie daje się wywieść, w szczególnie nie wynika on z powoływanych przez organ zeznań świadków;
• utożsamienie skarżącej Spółki z zespołem podmiotów ze względu na łączącą te podmioty osobę Z. B., podczas gdy związki te wykazywane przez organ nie mają związku z prowadzeniem działalności rolniczej, a także poprzez przypisanie skarżącej Spółce działań bądź zaniechań podejmowanych przez dzierżawców skarżącej i oparcie rozstrzygnięcia na hipotezach i założeniach organu, które pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym;
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
- art. 7 ust. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 - poprzez wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności na rok 2017, podczas gdy z twierdzeń organu wynika, że okoliczności stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji były organowi znane w dniu wydawania decyzji przyznającej te płatności;
- art. 4 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 poprzez błędne uznanie, że skarżąca Spółka podjęła działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, a to poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, oraz że płatność przyznana Spółce została uzyskana przez skarżącą bezprawnie, co uzasadnia cofnięcie przyznanych skarżącej środków, podczas gdy Spółka wypełniała zobowiązania związane z prowadzeniem produkcji rolnej na zadeklarowanym do płatności terenie, a także poprzez błędne uznanie przez organ, że powiązania pracownicze i rodzinne oraz wspólne adresy korespondencji niektórych z podmiotów dzierżawiących nieruchomości od skarżącej Spółki są wystarczającą przesłanką stwierdzenia wytworzenia sztucznych warunków przez skarżącą, podczas gdy okoliczności te nie świadczą o relacji kierowniczej między Z. B. jako Prezesem skarżącej Spółki a wymienianymi przez organ podmiotami trzecimi;
- art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ, że warunki wymagane do uzyskania płatności zostały sztucznie stworzone, to jest w sprzeczności z celami prawodawstwa unijnego, podczas gdy skarżąca Spółka nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała jako samodzielny podmiot cele określone w art. 31 Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, a także poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie wystąpiły element subiektywny i obiektywny stworzenia sztucznych warunków, w szczególności skarżąca nie miała woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek; nadto poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że dla stworzenia sztucznych warunków przez Spółkę w myśl tego przepisu wystarczy wydzierżawienie osobom trzecim nieruchomości stanowiących przedmiot współwłasności prezesa zarządu Spółki, działającego jako osoba fizyczna;
- art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez błędne uznanie, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności, w szczególności, że nie przysługuje jej przymiot rolnika posiadającego gospodarstwo rolne, podczas gdy Spółka, posiadając do tego odpowiednie zaplecze techniczne, wykonywała produkcję rolną na zadeklarowanych przez siebie do płatności nieruchomościach rolnych.
Mając na uwadze powyższe uchybienia strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a następnie umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto strona wniosła o zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu wobec spółki A. Sp. z o.o. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne w łącznej wysokości 65 911,36 zł w tym:
- uzyskanych na mocy decyzji nr 0085-2018-006080 z dnia 5 marca 2018 r. w wysokości: 32 266.08 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz
- nr 0085-2018-008301 z dnia 17 maja 2018 r. w wysokości: 33 645,28 zł z tytułu płatności w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (DZ. U. z 2018 r., poz. 1784 – dalej jako Rozporządzenie ekologiczne), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE. L. nr347poz.549), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L nr 347poz.608), rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L nr 312 poz. 1).
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. środki publiczne:
1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowe, przeznaczone na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
- podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub zostały pobrane w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";
4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 7 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. stanowi, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. Z kolei zgodnie zaś z § 7 ust. 2 w ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 4a.),b.) i c.) rozporządzenia nr 1307/2013 do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a) "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą;
b) "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;
c) "działalność rolnicza" oznacza:
(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub
(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy;
W myśl art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Zgodnie z treścią art. 4 ust.3 rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 5 marca 2018 r. spółce A. przyznano płatność ekologiczną za 2016 r. w łącznej wysokości 32266,08 zł. Z kolei decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 17 maja 2018 r. spółce A. przyznano płatność ekologiczną za 2017 r. w łącznej wysokości 33 645,28 zł. Następnie, po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego wymienionymi decyzjami, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie decyzją z dnia 27 kwietnia 2021 r. uchylił własną decyzję z 5 marca 2018 r. i odmówił spółce A. przyznania płatności ekologicznych za 2016 r., natomiast decyzją z 6 maja 2021 r. uchylił decyzję z 17 maja 2018 r. oraz odmówił spółce A. przyznania płatności ekologicznej na 2017 r. Po wniesieniu odwołania od tych decyzji przez spółkę A., Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 2 lipca 2021 r. nr 3030/2021 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 27 kwietnia 2021 r., a decyzją z 29 lipca 2021 r. nr 346/2021 utrzymał w mocy decyzję z dnia 6 maja 2021 r.
W dniu 5 sierpnia 2021 r. strona wniosła skargę na decyzję nr 303/2021 z 2 lipca 2021 r., natomiast 2 września 2021 r. wniosła skargę na decyzję nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r. Wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 817/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję nr 303/2021 z 2 lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie, nr 0085-2021-002602 z 27 kwietnia 2021 r. i postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie nr 9005-2019-000595. Ponadto, wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 887/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję nr 346/2021 z 29 lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie, nr 0085-2021-002631 z 6 maja 2021 r. i postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie nr 9005-2019-000587. Powyższe orzeczenia są nieprawomocne, ponieważ strona wniosła skargi kasacyjne od powyższych wyroków.
Należy zaznaczyć, że podstawą wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności może być decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym o uchyleniu decyzji przyznającej płatność i odmowie przyznania tej płatności bądź też ustalenia dokonane samodzielnie przez organ w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z 27 kwietnia 2021 r. o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji z 5 marca 2018 r. o przyznaniu stronie skarżącej płatności ekologicznej na 2016 r. i o odmowie przyznania tej płatności, jak również decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z 6 maja 2021 r., o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji z 17 maja 2018 r. o przyznaniu stronie skarżącej płatności ekologicznej na 2017 r. i o odmowie przyznania tej płatności. Organ odwoławczy decyzjami nr 303/2021 z 02.07.2021 r. i nr 346/2021 z 29.07.2021 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcia organu I instancji. Wprawdzie wyrokami wydanymi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 817/21 oraz III SA/Łd 887 /21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie wymienione decyzje, tj. decyzję nr 303/2021 i nr 346/2021, lecz wyroki te nie są prawomocne. W sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje o odmowie przyznania spółce A. płatności ekologicznej za 2016 r. i 2017 r., to istniała podstawa do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust.1 ustawy z 9 maja 2008 r. ustalającej wobec spółki kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne za 2016 r. i 2017 r. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 0085-2021-013128 była zatem konsekwencją ostatecznych decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej spółce płatność ekologiczną za 2016 r. i 2017 r. oraz o odmowie przyznania tej płatności.
Nawet jednak, gdyby zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji uchylające decyzję o przyznaniu spółce płatności ekologicznych za 2016 r. i 2017 r., i odmawiające przyznania tej płatności (tzn. decyzje z dnia 27 kwietnia 2021 r. i z 6 maja 2021 r.), to i tak organy administracji miałyby podstawę do wydania decyzji określonej w art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. Należy zaznaczyć, że postępowanie, o którym mowa w wymienionym przepisie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie czy doszło do pobrania nienależnie pobranych środków publicznych. Płatnością nienależnie pobraną jest płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności.
Możliwość domagania się zwrotu nienależnie pobranych kwot bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej płatność została zaakceptowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, iż warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności. Pogląd ten powtórzony został m.in. w wyroku NSA z 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11, w wyroku NSA z 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11, wyroku WSA w Lublinie z 24 września 2013 r., w wyroku NSA z 17 czerwca 2020 r., I GSK 9/20, wyroku WSA w Olsztynie z 11 lutego 2021 r., I SA/Ol 719/20, wyroku NSA z: 11 kwietnia 2021 r. II GSK 96/12, z 12 sierpnia 2016r. II GSK 568/15, z 18 sierpnia 2021 r. I GSK 2053/18 oraz z 28 października 2019 r. I GSK 1467/18.
W przypadku funkcjonowania ostatecznych decyzji przyznających płatności za poszczególne lata, warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków na podstawie tych decyzji, jest dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o dowody przeprowadzone w toku postępowania toczącego się w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.
Wskazać należy także, że decyzja wydana na podstawie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR ma charakter konstytutywny, co wynika z literalnego brzmienia tego artykułu, w którym jest mowa o "ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych". Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności tworzy zatem nowy stosunek prawny. Przesłanki świadczące o nienależnie pobranej płatności są oceniane ex post, czyli po przystąpieniu beneficjenta do realizacji zobowiązania.
W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. mających na celu uzyskanie przez spółkę korzyści sprzecznych z celami unijnego prawodawstwa rolnego. W ocenie sądu, Z. B. poprzez wydzierżawienie gruntów będących jego własnością różnym podmiotom, podczas gdy podmioty te nie prowadziły na nich samodzielnej działalności rolniczej, stworzył mechanizm mający na celu obejście prawa i uzyskanie wyższych płatności. Spółka A. była jednym z elementów tego mechanizmu. Wskazuje na to analiza całego zebranego przez organy administracji materiału dowodowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jest przyjęty pogląd, że aby można było mówić o sztucznych warunkach określonych w art. 60 wymienionego rozporządzenia niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia subiektywna zaś, że przez stworzenie takich sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z tym celem (por. wyrok NSA z 22 października 2019r. w spor. I GSK 498/19).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Z. B. wraz z byłą żoną E. B. (obecnie P.) w 2016 r. i 2017 r. był właścicielem ponad 400 hektarów użytków rolnych położonych na terenie różnych województw. Grunty te w 2016 r. i 2017 r. zostały sztucznie podzielone i zgłoszone do płatności obszarowych przez różne podmioty powiązana ze sobą rodzinnie, organizacyjnie i zawodowo, a mianowicie przez spółkę A., D. M., A. M., K. P1., P. L., D. Z. i A. B. Celem tego podziału było uzyskanie nieuzasadnionych korzyści w postaci zawyżonych płatności.
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest ocena, czy stronę skarżącą oraz inne podmioty, którym wydzierżawiono działki rolne Z. B., można uznać za samodzielnych, odrębnych rolników w rozumieniu art. 4 ust. 1a.) rozporządzenia nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r., to jest czy podmioty te w 2016 r. i 2017 r. były posiadaczami gospodarstw rolnych na które przyznano płatność.
Stosownie do art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Jako stan faktyczny posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz , t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Przedstawione właściwości posiadania wyłączają uznanie za posiadacza osoby, która legitymując się tytułem prawnym do władania rzeczą, uzyskała ten tytuł w innym zamiarze niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest też posiadaczem osoba, która ponadto nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą.
Według ustaleń organów administracji publicznej, w niniejszej sprawie faktycznym użytkownikiem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku przez skarżącą spółkę był Z. B., który nimi zarządzał oraz dokonał sztucznego podziału gruntów w celu zmaksymalizowania uzyskiwanych dotacji. Po stronie skarżącej nie występował zatem żaden z wymienionych dwóch elementów składających się na istnienie posiadania zależnego w rozumieniu 336 k.c.
Działalność rolnicza podmiotów zależnych, którym wydzierżawiono grunty nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego. Miała ona charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Składanie odrębnych wniosków przez powiązane w taki sposób podmioty i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby przyznanie mniejszej płatności, wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów. Nie stanowi w tym wypadku wystarczającego uzasadnienia powołanie się na osobistą sytuację Z. B., który w istocie kierował podzielonym w ten sposób gospodarstwem rolnym. Skarżąca spółka stanowiła w roku 2016 i 2017 w istocie fragment zorganizowanej całości gospodarczej – gospodarstwa rolnego, którym zarządzał Z. B.
Wbrew zarzutom skarżącej, z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że podstawę ustaleń faktycznych organów administracji stanowiły nie tylko zeznania K. P1. i E. P., ale również zeznania Z. B. (z 18 listopada 2020 r., z 11 grudnia 2019r., z 6 maja 2020 r.), D. M. (z 11 września 2019 r.), A. M. (z 24 czerwca 2019 r.), P. L. (11 września 2019 r.), D. Z. (z 25 czerwca 2019 r.) i A. B. (z 6 września 2019 r.). Organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie przytoczył zeznania wskazanych osób. W przesłuchaniu E. P. 10 lipca 2019 r. uczestniczył Z. B., M. M., reprezentująca spółkę [...], A. P., reprezentujący skarżącą. Skarżąca skorzystała z możliwości zadawania pytań temu świadkowi. Nie zgłosiła zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia tego dowodu.
Zwrócić należy uwagę, że złożone przez K. P1 4 lipca 2019 r. zeznania korespondują z zeznaniami innych świadków (A. M., D. M., P. L. i D. Z.), będących pracownikami skarżącej oraz spółki [...], w których Z. B. posiada udziały i jest prezesem zarządu. Nie jest sporne, że w 2016 r. i 2017 r. do płatności została zgłoszona przez A. M., D. M. i K. P1. ta sama działka (nr 409), która została podzielona pomiędzy te osoby, z tym samym rodzajem uprawy (gryką).
Świadkowie D. M., A. M., K. P., P. L., D. Z. i A. B. nie posiadali parku maszynowego do wykonywania zabiegów agrotechnicznych. Działki, na które zgłoszono wnioski o dopłaty znajdowały się znacznej odległości od miejsc zamieszkania (400 km – D. M., A. M., K. P1, 380 km P. L., 90 km D. Z.). W przypadku gruntów położonych na terenie gminy B. prace polowe wykonywane były przez A. K. i S. K., których wskazał Z. B.
W ocenie sądu z ustalonych przez organy administracji okoliczności faktycznych wynika, że osoby te nie prowadziły indywidualnej działalności rolniczej. Były jedynie formalnymi posiadaczami gruntów zgłoszonych do płatności, na których działalność rolniczą faktycznie prowadził Z. B. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby wskazane podmioty, w tym skarżąca, samodzielnie decydowały o sposobie prowadzonych na gruntach zgłoszonych do płatności upraw lub aby dokonywały jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych.
Zwrócić należy uwagę, że świadek D. Z. zeznał wprawdzie, że zlecił prowadzenie tych prac skarżącej, której był pracownikiem, ale jednocześnie wskazał, że w tych sprawach nie podejmował faktycznie samodzielnie decyzji, lecz doradzał mu P. S., którego poznał za pośrednictwem Z. B. Świadek był zobowiązany do zapłaty czynszu dzierżawnego, jak twierdzi, w kwocie 4 500 zł rocznie, ale już nie pamięta, w jaki sposób zapłacił czynsz dzierżawny. Nie uzyskiwał przy tym żadnego dochodu z gospodarstwa, a zebrane 28 ton gryki i 400 kg saladery zebrał Z. B. jako "koszt uprawy". Z usług P. S. korzystali także P. L., D. M., A. M. oraz K. P1. (zeznania P. L.).
Z zeznań D. Z., A. M., P. L., D. M. wynika, że osoby te wystąpiły o dopłaty w celu uzyskania "premii" z tytułu pracy na rzecz Z. B. – właściciela wydzierżawionych gruntów i firmy, która je faktycznie użytkowała. D. Z. zeznał, że wystąpienie z wnioskiem o dopłaty zaproponował jemu i innym pracownikom swojej firmy Z. B. Świadek ten dodał, że nie znał powodów złożonej mu propozycji dzierżawy, ale być może takie działanie opłacało się Z. B. Nie wnikał przy tym w relacje dotyczące stosunków w rodzinie B., a po zakończeniu dzierżawy grunty przekazano na rzecz firmy [...], również należącej do Z. B. A. M. zeznał natomiast dodatkowo, że grunty zostały wydzierżawione pracownikom z uwagi na przekroczenie limitów upoważniających do wyższych dotacji oraz wiek ponad 40 lat, który również ma wpływ na wysokość dotacji.
Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, nie było żadnych racjonalnych argumentów uzasadniających oddanie w dzierżawę gruntów Z. B. i jego byłej żony różnym podmiotom, które następnie zadeklarowały te grunty do płatności obszarowych. Jedynym celem takiego podziału było uzyskanie dla tych gruntów znacznie wyższych płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono ile wynosiłyby płatności obszarowe w 2016 r. i 2017 r. gdyby nie dokonano podziału działek, a jakie płatności wypłacono do zadeklarowanych gruntów po dokonanym ich podziale. Wszystkie działki będące własnością Z. B. i jego byłej żony zgłoszone do płatności obszarowych w 2016 r. i 2017 r. zostały tak podzielone pomiędzy dzierżawców, aby uzyskać maksymalne stawki płatności. Rozparcelowanie tych działek miało na celu obejście przepisów określających limity powierzchni do których przysługują płatności. Należy zaznaczyć, ze pomiędzy Z. B. a podmiotami którym wydzierżawiono grunty w 2016 r. i 2017 r., istniały powiązania osobowe, rodzinne, zawodowe i biznesowe. W 2016 r. Z. B. był prezesem zarządu spółki A. oraz miał 50% udziałów w spółce. Do dnia 12 stycznia 2017 r. był on także prezesem spółki [...] i miał 100% udziałów spółki. A. B., siostra Z. B., jest członkiem zarządu spółki [...] i ma obecnie 1365 udziałów w spółce. D. M., A. M., K. P1 i P. L. byli w 2016 r. pracownikami spółki [...] a D. Z. był pracownikiem spółki [...]. Pomiędzy Z. B. a wymienionymi osobami istniały zatem zależności służbowe, organizacyjne lub rodzinne.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że działki zgłoszone do płatności ekologicznych na 2016 r. i 2017 r. zostały oddane w dzierżawę spółce [...] przy czym była to ustna umowa dzierżawy (pisemnej umowy dzierżawy nie przedstawiono). O tym, że wydzierżawienie tych gruntów było kreowaniem sztucznych warunków świadczy fakt, że Z. B. po wydzierżawieniu działek nadal decydował o wszystkich istotnych elementach produkcji rolnej na zgłoszonych gruntach.
Działki zgłoszone do płatności ekologicznych na 2016 r. i 2017 r. (nr 111,121,120,125,727/1,728) były własnością Z. i E. B. zaś z relacji Z. B. złożonych w dniu 18 listopada 2020r. wynika, że wszelkie decyzje dotyczące zasiewów i zabiegów agrotechnicznych podejmował zarząd spółki w porozumieniu ze wspólnikami. W 2016 r. i 2017 r. zarząd był jednoosobowy i był w nim prezes Z. B. zaś wspólników było dwóch (tzn. Z. B. i jego była żona E. B.). Oznacza to, że Z. B. jako prezes zarządu spółki po oddaniu spółce działek w dzierżawę nadal decydował o charakterze produkcji rolnej na działkach będących jego własnością (E. B. zeznała, że nie wiedziała o zawieranych umowach dzierżawy ani nie miała dostępu do dokumentacji spółki). W sytuacji zatem, gdy Z. B. po oddaniu spółce działek rolnych w dzierżawę nadal decydował o produkcji rolnej na tych gruntach to oznacza, że wydzierżawienie tych działek stronie skarżącej było kreowaniem sztucznych warunków dla uzyskania jak największej płatności.
Nadto istnieje wątpliwość czy w ogóle doszło do skutecznego zawarcia umowy dzierżawy pomiędzy właścicielami działek (Z. B. i E. B.) a dzierżawcą (spółką A.). Umowa dzierżawy została uregulowana w art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Do zawarcia umowy dzierżawy konieczne jest złożenie zgodnych oświadczeń woli obu stron umowy. W przypadku wydzierżawiającego konieczne były oświadczenia Z. B. oraz jego byłej żony E. B., która zeznała, że nic nie wiedziała o zawieranych umowach dzierżawy, co prowadzi do wniosku, iż takiej umowy nie zawierała ze spółką A. W przypadku dzierżawcy konieczne było złożenie oświadczenia woli przez spółkę A. Uprawnionym do składania oświadczeń woli w imieniu spółki był członek zarządu a zarząd był jednoosobowy i był nim prezes Z. B. Oznacza to, że Z. B. zawarł umowę sam z sobą. Z jednej strony jako wydzierżawiający (właściciel działek) a z drugiej w imieniu dzierżawcy (spółki A.). Istnieje zatem wątpliwość czy w takiej sytuacji w ogóle doszło do skutecznego zwarcia umowy dzierżawy. Nadto konieczną cechą dzierżawy jest odpłatność i wzajemność świadczeń wynikających z umowy. Z zebranego materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań Z. B., nie wynika czy był ustalony jakiś czynsz dzierżawny a jeżeli tak to jaki oraz jakie były warunki dzierżawy. Wszystkie wymienione okoliczności wskazują, że istnieje uzasadnione wątpliwości co do tego czy rzeczywiście miało miejsce skuteczne zwarcie umowy dzierżawy.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że organy administracji słusznie przyjęły, iż spełnione zostały przesłanki obiektywne i subiektywne dla uznania, że doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności obszarowych. Przesłanka obiektywna polegała na tym, że grunty stanowiące własność Z. B. wydzierżawił on sztucznie wykreowanym podmiotom powiązanym osobowo, rodzinne, organizacyjnie, zawodowo i biznesowo podczas gdy on sam był rolnikiem decydującym o prowadzeniu działalności rolniczej na tych gruntach. Przesłanka subiektywna polegała na przedstawieniu powiązań osobowych, rodzinnych, zawodowych, organizacyjnych i biznesowych pomiędzy Z. B. a podmiotami którymi wydzierżawiono grunty.
Złożenie wielu wniosków o przyznanie płatności obszarowych przez różne podmioty którym Z. B. wydzierżawił grunt zamiast jednego wniosku Z. B. na całość gruntów pozwoliło obejść limity powierzchni uprawniających do przyznania płatności. Bez uzasadnionej przyczyny wykreowano wiele podmiotów aby uzyskać wyższe płatności niż gdyby o nie wystąpił jeden rolnik. Celem takiego działania było otrzymanie płatności w zawyżonej wysokości. Spółka A. była jednym z elementów mechanizmu stworzonego przez Z. B. mającego na celu uzyskanie wyższych płatności. W rzeczywistości w 2016 r. i 2017r. spółka nie prowadziła samodzielnej działalności rolniczej na wydzierżawionych gruntach gdyż o działalności tej decydował Z. B. jako ich właściciel.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia nienależnie pobranych płatności ekologicznych za 2016 r. i 2017 r.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2989/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L nr 312 po.1) w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego. Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
W myśl art. 3 ust.1 wymienionego rozporządzenia, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.
W orzecznictwie Trybunału Unii Europejskiej przyjmuje się, że art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach gdzie naruszenie przepisu prawa Unii zostało wykryte dopiero po powstaniu szkody, termin przedawnienia rozpoczyna bieg z chwilą, w której wystąpiły zarówno działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii lub w zarządzanych przez nią budżetach. Wniosek taki jest zgodny z celem owego rozporządzenia, który to akt zgodnie z art. 1 ust. 1 zmierza do ochrony interesów finansowych Unii. W istocie dies a quo znajduje się w chwili zdarzenia, które miało miejsce jako ostatnie, to znaczy albo w dacie wystąpienia szkody, jeżeli szkoda ta powstała po działaniu lub zaniechaniu stanowiącym naruszenie prawa Unii, albo w dacie tego działania lub zaniechania, jeżeli dana korzyść została przyznana przed owym działaniem lub zaniechaniem. Ponadto wniosku tego nie podważa argument, zgodnie z którym dies a quo stanowi dzień wykrycia nieprawidłowości, ponieważ chwila, w której organy dowiedziały się o nieprawidłowości, jest bez znaczenia dla momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. Art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich należy interpretować w ten sposób, że szkoda powstaje w chwili wydania decyzji o przyznaniu refundacji wywozowej odnośnemu eksporterowi. To od tej chwili bowiem istnieje rzeczywiście szkoda w budżecie Unii. Nie można uznać tej szkody za istniejącą przed datą ostatecznego przyznania tej korzyści, ponieważ oznaczałoby to przyznanie, że termin przedawnienia dla żądania zwrotu tej kwoty może rozpocząć bieg już w chwili, w której nie została ona jeszcze przyznana. (vide m.in.: sprawa Pfeifer & Langen GmbH & Co. KG v. Bundesanstalt fiir Landwirtschaft und Ernahrung (orzeczenie wstępne) wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt: C- 52/14, wyrok z 6 października 2015r. w spr. C – 59/14).
Pogląd przedstawiony w wymienionych orzeczeniach Trybunału Unii Europejskich jest przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2021r. w spr. I GSK 2016/18, wyrok WSA w Łodzi z 20 września 2022r. w spr. III SA/Łd 402/22).
W przypadku nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne za 2016 r. naruszenie prawa nastąpiło w dniu 15 czerwca 2016 r. zaś za 2017 r. w dniu 31 maja 2017 r. tj. w dniu złożenia wniosków z nieprawidłową deklaracją zaś szkoda rozumiana jako nieuprawniona wypłata płatności miała miejsce w dniu 21 marca 2018 r. (data wypłaty płatności przyznanych decyzją z 5 marca 2018 r.) oraz w dniu 30 maja 2018 r. (data wypłaty płatności przyznanych decyzją z 17 maja 2018 r.). Ponieważ początek biegu terminu przedawnienia wyznacza zdarzenie, które miało miejsce jako ostatnie (czyli w zakresie płatności za 2016 r. - 21 marca 2018 r. i w zakresie płatności za 2017 r. - 30 maja 2018 r.), to czteroletni termin przedawnienia roszczeń o zwrot płatności za 2016 r. upływał w dniu 21 marca 2022 r., zaś za 2017 r. w dniu 30 maja 2022 r.
W rozpoznawanej sprawie nastąpiła jednak przerwa biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 takie przerwanie jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Aktami przerywającymi bieg terminu przedawnienia były: decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 27 kwietnia 2021 r. o uchyleniu decyzji z 5 marca 2018 r. i odmowie przyznania płatności ekologicznych za 2016 r. (doręczona spółce w dniu 30 kwietnia 2021 r.) oraz utrzymująca je w mocy decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 2 lipca 2021 r. numer 303/2021 (doręczona w dniu 6 lipca 2021 r.) oraz decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 6 maja 2021 r. o uchyleniu decyzji z 17 maja 2018 r. i odmowie przyznania płatności ekologicznych za 2017 r. (doręczona spółce w dniu 11 maja 2021 r.) oraz utrzymująca je w mocy decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 29 lipca 2021 r. numer 346/2021 (doręczona w dniu 4 sierpnia 2021 r.). Akceptując pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 sierpnia 2022 r. w spr. I GSK 1994/19, że do przerwania biegu przedawnienia konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej to w rozpoznawanej sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło odpowiednio w zakresie płatności za 2016 r. - w dniu 6 lipca 2021 r. tzn. w dniu doręczenia stronie decyzji z 2 lipca 2021 r. oraz w zakresie płatności za 2017 r. - w dniu 4 sierpnia 2021 r., tj. w dniu doręczenia stronie decyzji z 29 lipca 2021 r. Po każdej przerwie biegu terminu przedawnienia termin ten biegnie na nowo. Do kolejnej przerwy biegu terminu przedawnienia doszło w dniu 19 kwietnia 2022 r. tj. w dniu doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych. Zarówno w dacie wydania decyzji organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych za 2016 r. i za 2017 r. (28 czerwca 2022 r.) jak i w dacie wydania decyzji organu odwoławczego (31 stycznia 2023 r.) nie upłynął jeszcze termin przedawnienia.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności jest możliwe jedynie po wyeliminowaniu, w trybie nadzwyczajnym, decyzji o przyznaniu tych płatności. Tym ostatnim decyzjom przysługuje bowiem domniemanie legalności i - w ocenie strony skarżącej - bez ich wyeliminowania nie można wydać decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Wymieniona kwestia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i orzecznictwo w tym zakresie jest powszechnie przyjęte. Wynika z niego, że do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne uprzednie wzruszenie ostatecznej decyzji przyznających płatność. Kwestia ta została omówiona we wcześniejszych rozważaniach (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 2013 r. w spr. II GSK 96/12 i z 15 listopada 2012 r. w spr. II GSK 518/11, wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2011 r. w spr. V SA/Wa 1684/11). Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak bezpośredniego przesłuchania świadków tylko oparcie się na ich relacjach złożonych w postępowaniu karnym oraz nieuwzględnienie zgłoszonych wniosków dowodowych. Przede wszystkim należy podnieść, że przepisy art. 7 i 77 K.p.a. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 10a ustawy z 9 maja 2008 r. jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. W myśl art. 10a ust. 6 pkt 3 wymienionej ustawy, przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich;
W niniejszej sprawie postępowanie jest prowadzone na podstawie ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 182). W związku z czym, zgodnie z treścią art. 10a ust. 6 pkt 3 ustawy z 9 maja 2008 r., przepisy art. 10a ust. 1-5 tej ustawy nie mają tutaj zastosowania. W rozpoznawanej sprawie stosuje się natomiast przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 tej ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z kolei ust. 2 ww. art. 27 stanowi. iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z wymienionych przepisów ustawy z 20 lutego 2015 r. wynika odrębność postępowania w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie K.p.a. Odrębność ta polega między innymi na tym, że organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepisy art. 7 i 77 K.p.a. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnośnie zarzutu skargi, że organy oparły się na zeznaniach świadków z postępowania karnego to należy zaznaczyć, iż organy były do tego uprawnione na podstawie art. 75 § 1 K.p.a. Organy nie miały obowiązku bezpośredniego przesłuchiwania świadków lecz mogły oprzeć swoje rozstrzygnięcia na dowodach przeprowadzonych przez inny organ w innym postępowaniu.
Jeżeli chodzi o zarzut skargi nie uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym (wnioski o przesłuchanie A. F., M. Z., M. W. i Z. B. oraz o przeprowadzenie dowodów z szeregu dokumentów) to organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozważania organu w tym zakresie są logiczne i przekonujące. W szczególności trafnie podniesiono, że zebrany materiał dowodowy (w tym zeznania szeregu osób złożone w postępowaniu karnym) był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i nie było potrzeby przesłuchiwania kolejnych osób zgłoszonych przez stronę skarżącą. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy administracji oparły się głównie na zeznaniach K. P1. złożonych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. oraz na zeznaniach E. B. Zdaniem strony skarżącej ocena tych dowodów była wadliwa zaś z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, że K. P1. w okresie od września do października 2020 r., z uwagi na chorobę psychiczną, nie rozumiał znaczenia swoich czynów i nie mógł pokierować swoim postępowaniem.
Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że organy administracji oparły się głównie na relacjach K. P1. i . B. Ustając stan faktyczny organy uwzględniły również zeznania innych świadków a mianowicie Z. B., D. M., A. M., P. L., D. Z. i A. B. Zeznania K. P1. i E. B. korespondują z relacjami pozostałych świadków. Organy dokonały oceny zeznań wymienionych świadków w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów. Odnosi się to także do zeznań K. P1. Organ odwoławczy znał treść opinii biegłych psychiatrów w sprawie K. P1. i dokonał oceny jego zeznań uwzględniając treść tej opinii. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie podniesiono, że z protokołu zeznań K. P1. w dniach 4 lipca 2019 r. i 8 października 2020 r. nie wynika aby w czasie składaniu przez niego zeznań występowały u niego objawy chorobowe wskazujące na zaburzenia psychiczne. Jeszcze raz należy podkreślić, że relacje K. P1. znajdują potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków i relacje wszystkich świadków (w tym także K. P1.) układają się w logiczną całość co pozwoliło ustalić stan faktyczny w sprawie. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że spółki A. i [...] nie były powiązane kapitałowo i osobowo, spółka A. była producentem rolnym gdyż posiadała park maszynowy i zatrudniała pracowników wykonujących prace rolne a ponadto organy administracji pominęły fragmenty zeznań świadków (dzierżawców) co do samodzielnego prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego.
Należy zaznaczyć, że w 2016 r. i 2017 r. prezesem zarządu spółek A. i [...] był Z. B. Do 12 stycznia 2017 r. miał on 100% udziałów w spółce [...] oraz do chwili obecnej posiada 50% udziałów w spółce A. Obie spółki posiadają również identyczny adres dla korespondencji a mianowicie: [...] ul. W. Mimo, że obie spółki mają różny profil działalności to poprzez osobę Z. B. są one powiązane zarówno osobowo jak i kapitałowo. Faktem jest, że spółka [...] zajmuje się działalnością rolniczą (uprawa zbóż, roślin strączkowych i oleistych na nasiona) i w związku z tym posiada park maszynowy oraz zatrudnia pracowników wykonujących prace rolnicze. Należy jednak podkreślić, że grunty oddane w dzierżawę przez Z. B. spółce [...], a następnie zgłoszone do płatności w 2016 r. i 2017 r. były nadal użytkowane przez Z. B. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach po przekazaniu spółce gruntów w dzierżawę decyzję dotyczącą zasiewów i zabiegów agrotechnicznych na tych gruntach podejmował zarząd spółki (jednoosobowy w osobie Z. B.) w porozumieniu ze wspólnikami spółki (Z. B. i E. B., która nie wiedziała o umowach dzierżawy zawieranych w 2016 r. i 2017 r.). W istocie Z. B. samodzielnie podejmował wszystkie decyzje dotyczące działalności rolniczej na wydzierżawionych gruntach a więc był rzeczywistym ich użytkownikiem. Odnośnie oceny zeznań świadków to organy administracji dokonały takiej oceny wszechstronnie rozważając cały materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad logiki, doświadczenia życiowego oraz posiadanej wiedzy. Dokonana ocena nie ma charakteru dowolnego lecz mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki odstąpienia od obowiązku zwrotu pobranych płatności określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L nr 227 poz.69). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Z wymienionego przepisu wynika, że przesłankami odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności są: 1.) płatność musi być dokonana na skutek błędu organu 2.) błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Obie wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona druga z wymienionych przesłanek. Błędem w rozumieniu art. 7 ust. 3 wymienionego rozporządzenia było zaangażowanie przez Z. B. kilku podmiotów (w tym spółki A.) do ubiegania się o płatności do gruntów będących w posiadaniu jednego rolnika tzn. Z. B. Z. B. będąc właścicielem gruntów jak i prezesem zarządu spółki [...], dzierżawcy gruntów, świadomie doprowadził do stworzenia sztucznych warunków aby uzyskać wyższą płatność. Swoim działaniem stworzył mechanizm mający na celu obejście prawa i pozyskanie wyższych dopłat. W sytuacji gdy to Z. B. świadomie doprowadził do stworzenia takiego mechanizmu to brak jest podstaw do uznania, że błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania wyższej płatności ekologicznej. Kwestia ta została omówiona we wcześniejszej części rozważań. Przypomnieć jedynie należy, że grunty stanowiące własność Z. B. i jego byłej żony (ponad 400 ha) zostały wydzierżawione różnym podmiotom, powiązanym ze sobą osobowo, rodzinnie, zawodowo, organizacyjnie i biznesowo, aby uzyskać wyższe płatności obszarowe. Rozparcelowanie wszystkich działek nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia a jedynie miało na celu uzyskanie wyższych dopłat. W sytuacji gdyby wniosek o przyznanie płatności został złożony tylko przez Z. B. przyznane płatności byłyby niższe od płatności otrzymanych po wydzierżawieniu gruntów różnym podmiotom. Wydzierżawienie gruntów miało na celu obejście limitów powierzchni uprawnionej do płatności. Spółka [...] była jednym z elementów mechanizmu stworzonego przez Z. B. polegającego na wykreowaniu wielu podmiotów wnioskujących o przyznanie płatności aby uzyskać wyższe dopłaty. W rzeczywistości spółka A. nie prowadziła samodzielnej działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych w 2016 r. i 2017 r. do płatności ekologicznych gdyż o działalności tej decydował Z. B. jako ich właściciel. Organy administracji słusznie uznały, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1360/2013 mających na celu uzyskanie przez spółkę korzyści sprzecznych z celami unijnego prawodawstwa rolnego. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę spółki A.
R.T-M.