I GSK 291/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-20
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnarabatprawo celneVATzgłoszenie celneimportlekiNSApostępowanie sądowe

NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej wartości celnej leków sprzedawanych bez recepty, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej leków importowanych przez spółkę z o.o. Sąd pierwszej instancji (WSA) uchylił decyzję organu celnego w części dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, ale oddalił skargę w pozostałej części. Spółka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów celnych dotyczących wartości transakcyjnej i rabatów. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej leków sprzedawanych bez recepty, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania kwestii pola 22 dokumentu SAD, a w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła ustalenia wartości celnej leków importowanych przez spółkę z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wcześniej uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w części dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie niektórych pozycji, ale oddalił skargę w pozostałej części. Spółka złożyła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 23 Kodeksu celnego w zakresie wpływu premii (rabatów) na wartość celną towarów, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. NSA rozpoznał zarzuty dotyczące wyłączenia sędziego, uznając je za niezasadne, ponieważ sędzia nie brał udziału w rozstrzyganiu indywidualnej sprawy w organach administracji. Sąd kasacyjny uznał również, że WSA prawidłowo ocenił, iż rabaty przewidziane w umowie sprzedaży stanowiły element kształtujący cenę transakcyjną, a tym samym wartość celną towaru. Jednakże NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej leków sprzedawanych bez recepty, wskazując na błąd w rozstrzygnięciu dotyczącym pola 22 dokumentu SAD, które powinno być również uchylone w związku z uchyleniem decyzji w tej części. Sprawę w tym zakresie przekazano do ponownego rozpoznania WSA. W pozostałej części skargę kasacyjną oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli premie te są przewidziane w umowie sprzedaży i stanowią element kształtujący cenę transakcyjną, nawet jeśli są wypłacane po przyjęciu zgłoszenia celnego.

Uzasadnienie

Wartością celną jest cena transakcyjna, czyli faktycznie zapłacona lub należna. Jeśli umowa sprzedaży przewiduje rabaty zależne od określonych warunków, które następnie się realizują, rabaty te obniżają cenę transakcyjną i tym samym wartość celną, nawet jeśli są wypłacane po zgłoszeniu celnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

Kodeks celny art. 23 § 1

Kodeks celny art. 23 § 9

Kodeks celny art. 65 § 4

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kodeks celny art. 85 § 1

Kodeks celny art. 25 § 1

Kodeks celny art. 29 § 1

Ordynacja podatkowa art. 191

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 18 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. 14 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji ostatecznej w części dotyczącej leków sprzedawanych bez recepty, co skutkowało koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia dotyczącego pola 22 dokumentu SAD. Naruszenie art. 200 i 206 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zasądzenie jedynie części kosztów postępowania bez odpowiedniego wyjaśnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 18 § 1 pkt 7 oraz art. 19 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 § 9 w zw. z art. 23 § 1 Kodeksu celnego poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej jedynie w części. Naruszenie art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie części skargi. Naruszenie art. 145 § 1 pkt1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna Położony jest więc nacisk na cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną obejmującą wszelve płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar. nie może być to wyłącznie cena na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Cena ta bowiem mogłaby, z wielu względów, nie odpowiadać cenie faktycznej zapłaconej lub należnej (cenie całkowitej).

Skład orzekający

Jan Kacprzak

sprawozdawca

Rafał Batorowicz

członek

Zofia Borowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku rabatów i premii przewidzianych w umowach sprzedaży, zasady wyłączenia sędziego, dopuszczalność uchylenia decyzji w części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów celnych w kontekście umów sprzedaży i rabatów. Wykładnia przepisów o wyłączeniu sędziego może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi i orzeczniczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii ustalania wartości celnej, która ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych i VAT. Interpretacja przepisów dotyczących rabatów i ich wpływu na wartość celną jest kluczowa dla importerów.

Jak rabaty wpływają na wartość celną? NSA wyjaśnia kluczowe zasady dla importerów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 291/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Kacprzak /sprawozdawca/
Rafał Batorowicz
Zofia Borowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
V SA/Wa 712/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Zofia Borowicz Sędziowie Jan Kacprzak (spr.) Rafał Batorowicz Protokolant Tomasz Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej spółki [...] Spółka z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 712/05 w sprawie ze skargi spółki [...] Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 17 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt. 2 w części oddalającej skargę na zaskarżona decyzję w jej części utrzymującej w mocy decyzje organu pierwszej instancji co do ogólnej wartości faktury (pole 22 zgłoszenia celnego SAD) oraz w pkt. 4 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącej Spółki kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 712/05 uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w poz. 5, 8, 18, 20, 22, 24 i 27; w pozostałej części skargę oddalił; stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Dyrektora Izby celnej w Warszawie na rzecz [...] Spółki z o.o. w Warszawie kwotę 100 zł. tytułem zwrotu części kosztów postępowania; w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 17 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł swe ustalenia na następującym stanie faktycznym. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez spółkę [...] Sp. z o.o., według zgłoszenia celnego SAD z dnia 18 czerwca 2001 r. nr [...] objęto procedurą celną dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci leków przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur handlowych wystawionych przez eksporterów – [...] Inc z siedzibą w USA, [...] z siedzibą w Irlandii oraz [...] z siedzibą w Irlandii.
Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie decyzją z dnia 14 maja 2004 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej wysokości, a także od tak zmienionej wartości celnej określił wysokość podatku VAT.
Dyrektor Izby celnej w Warszawie decyzją z dnia 17 marca 2004 r. nr [...] uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekając w tym zakresie w miejsce wymienionego w decyzji art. 29 § 1 wskazał art. 25 § 1 Kodeksu celnego. Uchylił także decyzję w zakresie dotyczącym określenia podatku VAT i orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie , w pozostałej zaś części utrzymał decyzję w mocy.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w podczas kontroli przeprowadzonej u importera przez pracowników Inspekcji Celnej ujawniono umowy z 1 grudnia 2000 r. zawarte z kontrahentami zagranicznymi, dotyczące sprzedaży, a przewidujące kwartalne premię pieniężne stanowiące procent sprzedaży netto gotowych produktów farmaceutycznych na receptę. Zgodnie z postanowieniami tych umów wysokość premii uzależniona była od wartości sprzedaży. W okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. wartość przyznanych zniżek wynosiła 35 % wartości sprzedanych farmaceutyków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl przepisu art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celna towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska skarżącej odnoszącego się do wykładni art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego, jakiej skarżąca dokonała w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zasady ustalania wartości celnej towarów uregulowane zostały w dziale III Kodeksu celnego, w tym głównie w art. 23. natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do innej materii ( wymagalności należności celnych). Przepisy art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Położony jest więc nacisk na cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną obejmującą wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powiązanie tak rozumianej ceny nie może być związane żadną cezurą czasową. Takie powiązanie prowadziłoby do sprzeczności. Jeżeli wartością celną jest rzeczywista, ostateczna cena towaru, to nie może być to wyłącznie cena na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Cena ta bowiem mogłaby, z wielu względów, nie odpowiadać cenie faktycznej zapłaconej lub należnej (cenie całkowitej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotem umów jakie skarżąca zawarła z kontrahentami zagranicznymi był zakup przez nią produktów oraz ich odsprzedaż na terytorium Polski, a także działalność w zakresie promowania produktów nabytych od tych kontrahentów, przy czym umowy przewidywały systematyczność w składaniu przez skarżącą zamówień na produkty, a także premie za realizację planów sprzedaży stanowiących procent sprzedaży netto gotowych produktów farmaceutycznych na receptę. Wysokość tych premii uzależniona była od wielkości sprzedaży kwartalnej. Premie te miały być wystawiane przez kontrahentów zagranicznych poprzez wystawianie not kredytowych na odpowiednią kwotę.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego istotna w sprawie była kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru była fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę rabatu (premii), czy cena w wysokości określonej w fakturze, nie uwzględniającej obniżki z tytułu rabatu otrzymanego według not kredytowych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte przez skarżącą umowy sprzedaży produktów objętych zgłoszeniem celnym wykonane zostały w czasie obowiązywania zawartych przez te podmioty umów. Ich postanowienia stanowiły więc w swej istocie część składową umów sprzedaży importerowi leków objętych zgłoszeniem. Uzasadnia to zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ocenę, że rabaty na skonkretyzowanych przez strony warunkach przewidziane zostały już w umowie sprzedaży leków importerowi. Nie zachodziła tu więc taka sytuacja, gdy – jak w przypadku tzw. rabatów ex post – czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż otrzymany rabat stanowił niewątpliwie dla skarżącej przysporzenie majątkowe, które w obrocie prawnym dokonywane są ze względu na istnienie usprawiedliwiającej je określonej podstawy prawnej, w szczególności ze względu na wzajemne świadczenie będące ekwiwalentem dokonanego przysporzenia. W niniejszej sprawie taka podstawa – przyczyna – która byłaby odrębna od samego aktu sprzedaży towaru przez eksporterów na rzecz skarżącej, nie została wskazana. W szczególności nie wykazano innego względem eksporterów świadczenia skarżącej, którego ekwiwalentem byłby udzielany jej rabat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w świetle postanowień umowy podstawą uzasadniającą udzielanie rabatu na warunkach określonych w umowach był fakt importu leków przez skarżącą. Chybione jest więc w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego twierdzenie skarżącej, że rabat nie był związany z dostawą oraz z ceną zakupu przedmiotu importu i jego wartością celną. Oceny tej nie podważa podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż umowy przewidywały naliczanie rabatu, nie od wartości importu leków, lecz od wartości ich sprzedaży przez skarżącą osobom trzecim. Liczenie 35% od wartości sprzedaży towaru przez skarżącą było bowiem jedynie przyjętym przez strony technicznym sposobem wyliczenia rabatu, który pozostawał w związku z realizowanym przez skarżącą importem leków i w świetle postanowień umów brak było podstaw do uznania rabatu za należny od importu środek wsparcia działalności skarżącym na rynku polskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie umowy sprzedaży odnoszące się do przyszłych transakcji między importerem, a eksporterami określały warunki udzielania premii, a więc wskazywały na sposób kształtowania ceny ostatecznej, zaś po dokonaniu zgłoszenia celnego następowało jedynie deklaratywne określenie należnego skarżącej rabatu notami eksporterów.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przewidziane umową sprzedaży rabaty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości pomniejszonej o rabat ceny wynikającej z faktur eksporterów przedstawionych przy zgłoszeniu celnym i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru. Uzasadniona zatem, w świetle przepisu art. 65 § 4 Kodeksu celnego, była korekta – obniżenie – wartości celnej leków na receptę dokonana przez organy celne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska skarżącej, że żaden z obowiązujących w dacie zgłoszenia celnego przepisów prawa celnego, w szczególności aktów wykonawczych dotyczących zgłoszeń celnych nie nakładał na importera obowiązku dołączania do zgłoszenia celnego umów dystrybucyjnych czy wystawianych przez zagranicznych dostawców not uznaniowych. Interpretacja skarżącej nie uwzględniała w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tego, że faktura nie jest jedynym dokumentem służącym do ustalenia wartości celnej, gdyż obowiązujące w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U .Nr 104, poz. 1193 ze zm.) określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Jeżeli zatem strona skarżąca w czasie dokonywania zgłoszenia nie mogła zadeklarować innej wartości celnej, ponieważ na fakturze nie był wskazany upust, powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego powinna wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu not określających należny jej upust.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia przepisów postępowania w sprawach celnych w odniesieniu do przeprowadzonej przez organy korekty wartości leków na receptę i w jego ocenie organy celne rozpoznając sprawę, zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji i wydając zaskarżone decyzje kierowały się i przestrzegały zasad ogólnych postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących postępowanie dowodowe, a decyzje wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego i wyczerpująco rozpatrzonego, stanowiącego podstawę do ustalenia właściwego stanu faktycznego, w konsekwencji ocenionego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Za chybiony również uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego bowiem prowadzenie przez organy celne postępowania administracyjnego w sposób zgodny z przepisami działu IV Ordynacji podatkowej, mającego zastosowanie w sprawach celnych na mocy art. 262 Kodeksu celnego, nie może uzasadniać zarzutu naruszenia powołanego przepisu Kodeksu cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącej odnośnie zarzutu podwyższenia wartości celnej na leki sprzedawane bez recepty. Zauważył, iż organ pierwszej instancji przy ustalaniu wartości leków posłużył się metodą, tzw. "ostatniej szansy" określona w art. 29 Kodeksu celnego, zaś Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie, uznając, iż wartość celną leków sprzedawanych bez recepty należy ustalić w oparciu o przepisy art. 25 Kodeksu celnego, a więc na podstawie wartości transakcyjnej identycznych towarów sprowadzanych przez podmioty nie powiązane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie kwestionując prawidłowości rozstrzygnięcia co do zastosowanej metody ustalenia wartości celnej, zauważył, że organ drugiej instancji nie ustalił wartości celnej na nowo posiłkując się wskazaniami przepisów art. 25 § 2 – 4 i art. 23 § 5 Kodeksu celnego, przyjął natomiast wartość celną ustaloną przez organ pierwszej instancji w oparciu o inną metodę ustalania wartości. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że dla ustalenia wartości celnej towaru posłużono się materiałem porównawczym zgromadzonym w aktach sprawy, ale poza wymienieniem z nazwy podmiotów niepowiązanych nie wskazano, na którym konkretnie materiale porównawczym organ drugiej instancji oparł swoje wyliczenie oraz nie przedstawiono stosownych wyliczeń potwierdzających, że rzeczywiście ustalono wartość celną w oparciu o materiał porównawczy, a nie w oparciu o cenę sprzedaży ustaloną przez skarżącą Spółkę dla odbiorców krajowych, jak zrobił to organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż mechanizm stosowany przez kontrahentów przy ustalaniu wartości transakcyjnej leków na receptę i bez recepty potwierdza stanowisko, że przy ustalaniu wartości transakcyjnej leków na recepty uwzględniano przyznane rabaty.
Spółka [...] Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie na rzecz skarżącej na podstawie art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Spółka zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
• naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 § 9 w zw. z art. 23 § 1 Kodeksu celnego poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania;
• naruszenie prawa materialnego art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że premie otrzymywane od kontrahenta zagranicznego z tytułu podejmowania działań o charakterze promocyjnym, mają wpływ na wartość celną towarów oraz polegającą na przyjęciu, że premie otrzymane od kontrahenta zagranicznego po dokonaniu importu towarów, mają wpływ na wartość celną towarów;
• naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez przyjęcie takiego rozumienia tego przepisu, które dopuszcza (i) niekorzystne dla spółki efekty zastosowania się do powszechnie akceptowanej praktyki stosowania prawa celnego oraz (ii) instrumentalne wykorzystanie uprawnień organów celnych.
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 45 ust 1 Konstytucji RP, art. 18 § 1 pkt 7 oraz art. 19 p.p.s.a. w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. poprzez wydanie orzeczenia przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy, przez co naruszono konstytucyjne prawo skarżącej do rozpatrzenia sprawy przez nienależny, bezstronny i niezawisły sąd;
• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej jedynie w części, podczas gdy stwierdzenie nieprawidłowości decyzji Dyrektora Izby Celnej w odniesieniu do niektórych pozycji zgłoszenia celnego, winno skutkować uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w całości;
• naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności oraz błędnym przedstawieniem stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niezgodne ze stanem faktycznym zaakceptowanie ustaleń Dyrektora Izby Celnej, że wartość celna importowanych towarów powinna zostać skorygowana z uwzględnieniem premii wynikających z not kredytowych wystawionych przez eksportera po dokonaniu zgłoszenia celnego i w związku z tym nieuchylenie decyzji błędnie ustalającej wartość celną importowanych towarów;
• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie części skargi, czyli nieuchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 122 Ordynacji podatkowej;
• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej;
• naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. poprzez orzeczenie o zwrocie jedynie części kosztów postępowania sadowego na rzecz skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jedynie w części zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne. Odrębną kwestią jest ocena czy zarzuty zostały sformułowane w sposób uzasadniający ich rozpatrywanie . Zagadnienie takie jednak w niniejszej sprawie nie występuje zważywszy, że składające się na podstawy kasacyjne zarzuty sformułowano w zasadzie precyzyjnie, wobec czego nie zachodzą wątpliwości co do granic skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odnosi się do tych zarzutów przepisów postępowania, które pozostają bez ścisłego związku z zarzutami naruszenia prawa materialnego.
Najdalej idący zarzut dotyczy naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 19 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd z udziałem sędziego podlegającego wyłączeniu, jak to sformułowano w obrębie samego zarzutu, z mocy ustawy. Autor skargi kasacyjnej powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. , sygn. 53/04 (OTK-A 2005/11/134). Uznanie zasadności tego zarzutu w jego dosłownym brzmieniu odpowiadałoby ziszczeniu się przesłanki nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 4) p.p.s.a.
Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut wiązany jest z okolicznością, iż w rozpoznaniu sprawy brała udział sędzia Ewa Wrzesińska – Jóźków, która jako Wiceprezes Głównego Urzędu Ceł skierowała 17 stycznia 2002 r. pismo podtrzymujące nową interpretację przepisów celnych dotyczących ustalania wartości celnej leków.
Podstawy wyłączenia sędziego wymienione są w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. Podstawy ściśle wskazane w pierwszej z wymienionych jednostek redakcyjnych p.p.s.a. to przesłanki bezwzględne, których ziszczenie się powoduje wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Do tych podstaw należy wymieniona w art. 18 § 1 pkt 7) p.p.s.a., związana z braniem przez sędziego udziału w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W art. 19 p.p.s.a opisano w sposób niedookreślony przesłanki względne, które, jeśli występują, uzasadniają wniosek samego sędziego lub strony o wyłączenie.
Podstawy bezwzględne muszą być formułowane i interpretowane w sposób pozwalający ściśle i jednoznacznie oraz bez konieczności uwzględniania elementów ocennych, stwierdzić, że w określonych okolicznościach sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny ma też na względzie, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. nie stwierdził niekonstytucyjności art. 18 p.p.s.a., a w uzasadnieniu orzeczenia zaakceptował stosowaną przez sądy administracyjne wykładnię art. 18 § 1 pkt 7) p.p.s.a. Dlatego też aktualny pozostaje pogląd, według którego sędzia jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a., jeżeli wcześniej brał udział w rozstrzyganiu konkretnej, indywidualnej sprawy, tożsamej ze sprawą zawisłą przed sądem administracyjnym, w organach administracji publicznej ( postanowienie NSA z 16 marca 2004 r. , sygn. GZ 4/04, ONSA 2004/1/7). Przyjąć też należy, że wyłączenia sędziego na tej podstawie nie uzasadnia sam fakt pełnienia w przeszłości funkcji administracyjnych w urzędzie administracji publicznej, które to funkcje nie są tożsame z orzeczniczymi ( por. wyrok NSA z 17 listopada 2004 r. sygn. GSK 865/04, ONSA i WSA 2005/4/71).
Wobec wymienionych ostatnio okoliczności nie można przyjąć by sędzia podlegał wyłączeniu z mocy ustawy, to jest art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. , p.p.s.a z tej przyczyny, że pełnił w przeszłości funkcję, choćby wysokiego szczebla, w strukturze administracji celnej i w ramach jej sprawowania wyraził opinię co do interpretacji przepisów celnych stosowanych przez organy celne przy wydawaniu decyzji podlegającej kontroli sądowej z udziałem tegoż sędziego. Sędzia ten bowiem nie brał udziału w rozpatrywaniu indywidualnej sprawy, w ramach której zapadła zaskarżona do sądu decyzja. Dlatego też nie zachodziło zarzucane naruszenie art. 18 § 1 pkt 7) p.p.s.a. ani też art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W ramach omawianego zarzutu , iż w wydaniu zaskarżonego wyroku brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, podniesiono, że doszło do naruszenia art. 19 p.p.s.a. Opisane w tym przepisie względne podstawy wyłączenia sędziego nie mogą być utożsamiane z podstawami bezwzględnymi. W omawianym wyroku z 13 grudnia 2005 r. Trybunał Konstytucyjny, co prawda, orzekł o niezgodności art. 19 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie , w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego; jednakże z uzasadnienia wyroku wynika, że nie było intencją Trybunału Konstytucyjnego wywołanie zmian legislacyjnych zmierzających do rozszerzenia podstaw bezwzględnych. Przeciwnie, jednoznacznie wyrażono przekonanie o konieczności zmiany art. 19 p.p.s.a., co zostało należycie odczytane przez ustawodawcę, który z dniem 6 grudnia 2006 r. znowelizował ten przepis, rezygnując z dotychczasowego odwołania do pojęcia stosunku osobistego mogącego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego i wprowadzając szerszą kategorię okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w danej sprawie ( Dz. U. z 2006 r. nr 208, poz. 1536 ). Z tych też powodów nie można uznać zasadności dosłownie rozumianego zarzutu.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 19 p.p.s.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oceniany w oderwaniu od twierdzenia, że w orzekaniu brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Względne przesłanki wyłączenia sędziego z natury swej opisane być muszą przez prawodawcę w sposób niedookreślony, co pozostawia organowi orzekającemu o wyłączeniu sędziego na wprowadzenie elementów własnej oceny wpływu występujących okoliczności faktycznych na bezstronność sędziego i odniesienie do realiów konkretnej sprawy (por. uzasadnienie omawianego wyroku TK z 13 grudnia 2005 r. ). Dlatego też nie jest kwestionowane rozwiązanie, według którego wyłączenie sędziego na względnej podstawie nastąpić może jedynie na wniosek strony lub sędziego w ramach wpadkowego postępowania wywołanego takim wnioskiem. Dlatego też uwzględnieniu zarzutu sprzeciwia się w pierwszym rzędzie okoliczność, iż w sprawie niniejszej nie złożono wniosku o wyłączenie sędziego. Nie można więc zarzucić Sądowi, że nie brał pod uwagę względnych przesłanek wyłączenia skoro nie dokonano czynności wszczynającej postępowanie wpadkowe właściwe do rozpatrzenia czy rzeczywiście zachodzą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zachodzić w praktyce tak ewidentne okoliczności faktyczne, że żadnych wątpliwości nie budzi ziszczenie się względnych przesłanek wyłączenia. W takich warunkach mógłby być uzasadniony zarzut kasacyjny sprowadzający się do twierdzenia, że wada postępowania wynikała z zaniechania sędziego, który powinien wnieść o wyłączenie. Stan taki jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2005 r. odnosząc się do niemal identycznie wskazywanych podstaw wyłączenia kilkakrotnie stwierdzał, że nawet przy uwzględnieniu postulowanego kierunku zmian ustawowych nie można przesądzać o tym, że rzeczywiście takie przesłanki zachodzą, bez odniesienia do indywidualnych cech konkretnej sprawy.
Zaskarżony wyrok zapadł w stanie prawnym, w którym, mimo wydania przez Trybunał Konstytucyjny omawianego orzeczenia, nadal obowiązywał art.19 p.p.s.a. w brzmieniu zawierającym odniesienie jedynie do stosunku osobistego jako względnej podstawy wyłączenia sędziego. Nie jest kwestionowany szeroko omawiany przez Trybunał Konstytucyjny pogląd, że relacje związane z wykonywaniem funkcji urzędowych nie mieszczą się w kategoriach stosunków osobistych. Nie wnikając w skomplikowaną materię bezpośredniego stosowania Konstytucji w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wskazuje na niekonstytucyjność normy prawnej polegającą na braku regulacji o postulowanym zakresie, w realiach niniejszej sprawy nie byłoby możliwe ustalenie przed ingerencją ustawodawcy względnych przesłanek wyłączenia sędziego wyprowadzanych bezpośrednio z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a pozwalających na rozstrzygnięcie czy zasadnie można domagać się wyłączenia konkretnego sędziego w zindywidualizowanym stanie faktycznym.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1lit. c) p.p.s.a. sprowadza się do twierdzenia, że nie jest dopuszczalne uchylenie przez sąd administracyjny jedynie w części decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, choćby wadliwość dotykała jedynie części zaskarżonej decyzji. Zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja wywodzona jest z założenia, że niepodzielność zgłoszenia celnego pociąga za sobą niedopuszczalność ograniczania ingerencji organu celnego uznającego zgłoszenie celne za nieprawidłowe jedynie w zakresie obejmującym niektóre pozycje zgłoszenia celnego bez odniesienia się do prawidłowości pozostałych. W związku z tym podnosi się, że skutkiem uchylenia decyzji ostatecznej w części, w obiegu pozostaje ostateczna decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w niektórych pozycjach bez rozstrzygnięcia co do pozostałych, a przed organem odwoławczym toczy się postępowanie odwoławcze od decyzji dotyczącej tego samego zgłoszenia celnego. Podnosi się też, że w związku z treścią art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym dopuszczalne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jedynie w całości, nie jest możliwe, po uchyleniu przez Sąd decyzji organu odwoławczego w części, zachowanie zasady dwuinstancyjności . Podkreśla się przy tym, że stanowisko Sądu wskazuje na konieczność przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego przed ponownym rozstrzygnięciem w uchylonej części.
Z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego (Dz. U. z 2001 r., nr 12, poz. 92), wynika, że organ celny może wydać decyzję, którą uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części i : a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b).
Wobec możności uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części nie ma już podstaw do twierdzenia, że skutki prawomocności materialnej każdej decyzji dotyczą wszystkich elementów zgłoszenia celnego poddanego kontroli. Nie ma też przeszkód, by w obrocie pozostawała decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w należycie wyodrębnionej części a równolegle lub później toczyło się postępowanie w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w innej części. Pozwala to uniknąć sytuacji, w których ingerencja organu celnego wywołana sygnałem o drobnych czasem nieścisłościach w zgłoszeniu celnym skutkującym uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, powodowała ograniczenie możliwości reakcji na później wykryte wady jedynie do stosowania trybów nadzwyczajnych.
W sprawie niniejszej akt wydany w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe rozstrzyga dwa wyraźnie odrębne co do istoty zagadnienia. Pierwsze z nich odpowiada ocenie, że wartość celna importowanych leków przeznaczonych do sprzedaży na receptę została zawyżona skutkiem nieuwzględnienia udzielonych importerowi rabatów. Drugie stanowi wynik stanowiska, iż wartość celna leków przeznaczonych do sprzedaży bez recepty została zaniżona. Zaskarżonym wyrokiem uchylono decyzję organu odwoławczego w tej części, w której rozstrzygnięto o utrzymaniu w mocy aktu wydanego przez organ pierwszej instancji w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w części , której istotą było orzeczenie co do drugiego z wymienionych zagadnień. Wobec przedstawionych założeń przyjęta przez Sąd pierwszej instancji zasada odpowiada pojęciu uchylenia decyzji w nadającej się do wyodrębnienia części i nie narusza art. 145 § 1 p.p.s.a. W obrocie pozostaje rozstrzygnięcie co do pierwszego z wymienionych zagadnień odpowiadające uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części. Wszystkie wartości liczbowe ujawniane w poszczególnych polach skorygowanego jednolitego dokumentu administracyjnego SAD, odnoszące się do pierwszego zagadnienia ( leków recepturowych), nadają się do zsumowania i do łącznego przedstawienia jako jednolita ilustracja dotycząca wyodrębnionej części zgłoszenia celnego.
Szczególna sytuacja wiąże się z rozstrzygnięciem dotyczącym pola 22 dokumentu SAD. Jak wynika z załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( Dz. U. nr 104 poz. 1193 ze zm. ) w polu 22- Waluta i ogólna wartość faktury, oprócz symbolu waluty, w drugiej części pola, wpisuje się wartość dostawy zgodną z fakturą lub innym dokumentem określającym wartość towarów. W niniejszej sprawie na łączną kwotę, która powinna zostać wpisana w polu 22 składają się dwie sumy, pierwsza odpowiada wartości importowanych leków recepturowych, druga to wartość leków przeznaczonych do sprzedaży bez recept. Pierwsza z tych sum jest znana skutkiem pozostawienia w obrocie decyzji uznającej za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w części dotyczącej leków recepturowych. Wysokość drugiej zależna jest od wyniku postępowania toczącego się skutkiem uchylenia przez Sąd rozstrzygnięcia odnoszącego się do leków przeznaczonych do sprzedaży bez recepty.
W niniejszej sprawie uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że konsekwencją uchylenia decyzji ostatecznej w części dotyczącej leków przeznaczonych do sprzedaży bez recepty winno być również uchylenie rozstrzygnięcia odnoszącego się do sposobu wypełnienia pola 22 dokumentu SAD. Z tego też powodu, w omawianym zakresie doszło do naruszenia art. 145 § 1p.p.s.a. .
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się argument, iż wobec treści art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy zachodzić będzie niebezpieczeństwo jednoinstancyjnego rozpoznania sprawy w objętej uchyleniem części, w tym prowadzenia w całości lub w znacznej części postępowania dowodowego, a to wobec niedopuszczalności uchylenia w części decyzji organu pierwszej instancji, która to decyzja w pozostałej części ostatecznie została utrzymana w mocy.
Jak to już wyjaśniono, zapadły w niniejszej sprawie akt o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe zawiera rozstrzygnięcia dotyczące dwóch dalece odrębnych zagadnień odnoszących się do zawyżenia wartości celnej leków recepturowych i zaniżenia wartości celnej leków przeznaczonych do sprzedaży bez recepty. Uprawniony jest więc wniosek, że w ramach jednego aktu rozstrzygnięto dwukrotnie co do różnej istoty odrębnych spraw w rozumieniu art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej. Art. 65 § 4 pkt 2) Kodeksu celnego dopuszcza przy tym uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części. Zatem akt organu pierwszej instancji pod względem redakcyjnym ujęty w formę jednego dokumentu i jednolicie nazwany decyzją w rzeczywistości obejmuje dwie decyzje rozstrzygające o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w dwóch różnych częściach , Dlatego też w przypadku konieczności przeprowadzenia w całości lub w znacznej części postępowania dowodowego , co nie jest pewne, nie będzie przeszkód sprzeciwiających się uchyleniu przez organ odwoławczy nieostatecznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Nie jest słuszny zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności poprzez niezgodne ze stanem faktycznym zaakceptowanie ustaleń, że wartość celna powinna zostać skorygowana z uwzględnieniem premii wynikających z not kredytowych wystawionych po dokonaniu zgłoszenia celnego. Zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja łączona jest z elementami wykładni art. 23 §1 i §9 Kodeksu celnego i zmierza do wykazania , że udzielana importerowi korzyść finansowa określana jako premia otrzymywana w związku z dystrybucją i sprzedażą leków, pozostawała bez wpływu na wartość celną importowanych farmaceutyków.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego głęboko utrwalił się pogląd, zgodnie z którym w świetle art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli faktycznie zapłacona lub należna jeżeli nawet została ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego ( por. wyrok NSA z 25 maja 2004 r. sygn. GSK 53/04 ONSA i WSA 2004/2/48 ).Tak jak w uzasadnieniu powołanego wyroku, podkreśla się, że w warunkach wolności kontraktowej strony dowolnie mogą określić sposób ustalania ceny. Choć cena stanowi element przedmiotowo istotny umów sprzedaży i dostawy wystarczające jest określenie w umowie podstaw jej ustalania, w tym poprzez odniesienie się do zdarzeń jakie nastąpić mają po przeniesieniu na importera posiadania przedmiotu sprzedaży lub dostawy. Stąd też dla oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji konieczne jest sprawdzenie czy Sąd ten należycie odniósł się do tego czy przyczyna udzielonego po przyjęciu zgłoszenia celnego upustu tkwiła w samej łączącej importera z eksporterem umowie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie należycie odniósł się do tego zagadnienia słusznie eksponując analizę umowy jako zasadniczy element oceny. Z umowy jednoznacznie wynikało, że jej strony ukształtowały stosunek obligacyjny w ten sposób, że ostateczna cena importowanych leków zależna była od tego w jakim zakresie ziściły się ściśle określone warunki wpływające na wysokość zastrzeżonego w umowie upustu ( rabatu ). Mając na uwadze treść umowy i wiedząc o jakiej wartości leki sprzedano w danym okresie rozliczeniowym wiadomo o ile musi być obniżona wartość leków wynikająca z faktur wystawianych w związku z eksportem. Tak więc dopiero z chwilą udzielenia rabatów z przyczyn tkwiących w samej umowie zostaje ukształtowana cena transakcyjna.
Wobec wyraźnego sformułowania klauzul umownych nie są przekonywujące zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody jakoby istniały okoliczności wskazujące na odmienny rzeczywisty zamiar stron. Twierdzenie, że eksportera z importerem łączyły dwa odrębne stosunki zobowiązaniowe ma zdaniem skarżącej spółki wynikać z treści samej umowy, podczas gdy lektura umowy prowadzi, jak wyjaśniono, do odmiennych wniosków. Wskazywany cel gospodarczy udzielenia upustu związany z pobudzeniem sprzedaży krajowej jest efektem obniżania ceny i jego realizacja sama przez się nie świadczy o tym by wystawianie not kredytowych znajdowało inne przyczyny niż kształtowanie ceny w określony w umowie sposób. Bez istotnego związku z odtworzeniem istoty stosunku obligacyjnego pozostaje sposób księgowania uwidocznianych w notach kredytowych kwot. Posługiwanie się systemem potrąceń ma uzasadnienie w treści prawidłowo odtworzonego przez Sąd pierwszej instancji stosunku zobowiązaniowego będącego źródłem odpowiedniego roszczenia importera wobec eksportera związanego ze zgodnym z umową ukształtowaniem ceny.
Te same powody prowadzą do wniosku, że nie jest zasadny niemal identycznie jak poprzedni uzasadniany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem art. 122, art.187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wobec ostatnio przedstawionych argumentów zasadnie Sąd pierwszej instancji podtrzymał stanowisko organu odwoławczego co do znaczenia zastrzeżenia w umowie upustów.
Nie można odmówić słuszności zarzutowi naruszenia art. 200 i art.206 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów w przypadku uwzględnienia skargi, nawet w części, regułą jest zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W art. 206 p.p.s.a. ustawodawca stworzył możliwość nieobligatoryjnego zasądzenia jedynie części kosztów. Nastąpić to może jedynie w uzasadnionych przypadkach, z których wprost wymieniono jeden związany z uwzględnieniem skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu. W tych warunkach obowiązkiem sądu wydającego zawarte w wyroku postanowienie o kosztach postępowania jest wyjaśnienie dlaczego uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Powinien też podać jakie kryteria zastosował określając wysokość zasądzonej części koszów. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji obowiązków tych nie wykonał, co spowodowało i ten skutek, że ocena we wskazanym zakresie wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem prawa materialnego ściśle wiąże się z zarzutami naruszenia prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, które to zarzuty zostaną omówione.
Zarzuty naruszenia art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego przez błędną wykładnię i zastosowanie w istocie stanowią kontynuację zarzutów naruszenia przepisów postępowania zmierzających do zakwestionowania ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji dotyczących odtworzenia stosunku obligacyjnego łączącego importera z eksporterem, a zwłaszcza prawnego znaczenia przewidzianych umową upustów określanych przez stronę skarżącą jako premie pieniężne. W tym miejscu zaznaczyć należy, że według art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest cena transakcyjna to znaczy zarówno cena faktycznie zapłacona jak i należna. Z treści art. 23 § 9 Kodeksu celnego wynika, że o tym czy płatność w określonej wysokości stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną przesądza to czy została lub ma być dokonana jako warunek sprzedaży. Stąd też jeśli, jak to wykazano w niniejszej sprawie, cena z przyczyn tkwiących w umowie poprzedzającej obrót z zagranicą obliczana jest z uwzględnieniem przewidzianych tą umową upustów stanowi, cenę zapłaconą lub należną dopiero po odliczeniu upustów choćby odliczenie następowało już po przyjęciu zgłoszenia celnego.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sama zmiana przez organy celne wcześniej wyrażanego stanowiska w zakresie wykładni i stosowania przepisów celnych jest dopuszczalna i nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa. Przeciwnie, w państwie prawa prawo powinno być interpretowane przede wszystkim prawidłowo, a nie tylko z uwzględnieniem wcześniej stosowanej wykładni. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej nie można twierdzić, że znajomość nowego sposobu interpretacji w sposób istotny mogłaby wpłynąć na zachowanie importera, to jest pozwoliłaby na uniknięcie konsekwencji nieuwzględnienia rabatów w zgłoszeniu celnym. Strona skarżąca podnosi, że w takim przypadku sama dokonałaby korekty wartości celnej towarów. Pozwoliłoby to jedynie uniknąć postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Efekty takiego działania byłyby natomiast zbieżne ze skutkami wskazanego postępowania.
Przekonanie o instrumentalnym traktowaniu postępowania ma charakter subiektywny i pozostaje bez związku z koniecznością realizacji obowiązków przez organy celne.
Wobec przedstawionych okoliczności uchylono zaskarżony wyrok w części na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i w tym zakresie przekazano sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Uchylenie wyroku w części, w której oddalono skargę łączy się z opisaną koniecznością uchylenia decyzji ostatecznej w części odnoszącej się do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia dotyczącego pola 22 dokumentu SAD, które nie może pozostać w obrocie przy równoczesnym uchyleniu decyzji w części odnoszącej się do zagadnienia wartości celnej leków przeznaczonych do sprzedaży bez recept.
Uchylenie zawartego w wyroku postanowienia o kosztach postępowania wynika ze wskazanej potrzeby wyjaśnienia i rozważenia podstaw rozstrzygnięcia.
W pozostałej części oddalono skargę kasacyjną stosownie do art. 184 p.p.s.a.
W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 i art.206 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że w przypadku gdy skargą kasacyjną zaskarżone jest również zawarte w wyroku postanowienie o kosztach postępowania , nie jest pobierany odrębnie wpis. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. ) minimalna stawka w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł. Taką stawkę należy zastosować w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej w części dotyczącej postanowienia o kosztach, które może być zaskarżone samodzielnie zażaleniem.
W pozostałej części skargę kasacyjną uwzględniono w tak niewielkim zakresie, że uzasadnione jest zasądzenie jedynie części kosztów postępowania kasacyjnego. Za wystarczającą uznano kwotę 60 zł pozostającą we właściwej proporcji do poniesionych kosztów i stopnia uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI