I GSK 2900/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-13
NSAAdministracyjneWysokansa
dyscyplina finansów publicznychfinanse publicznegminaodpady komunalnewieloletnia prognoza finansowazobowiązaniaciągłość działaniasąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną Głównej Komisji Orzekającej, potwierdzając, że umowa na odbiór odpadów komunalnych była niezbędna do zapewnienia ciągłości działania gminy i nie stanowiła naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównej Komisji Orzekającej (GKO) od wyroku WSA, który uchylił orzeczenie GKO w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych przez J.U. GKO zarzucała J.U. zaciągnięcie zobowiązania na zagospodarowanie odpadów z przekroczeniem upoważnienia, kwalifikując umowę jako 'przedsięwzięcie'. WSA uznał umowę za niezbędną do zapewnienia ciągłości działania gminy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowa na odbiór odpadów, ze względu na jej charakter i zabezpieczenie środków w WPF, była niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i nie stanowiła naruszenia przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Główniej Komisji Orzekającej (GKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił orzeczenie GKO dotyczące odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sprawa dotyczyła zaciągnięcia przez J.U. zobowiązania w wysokości ponad 4,3 mln zł na zagospodarowanie odpadów komunalnych. GKO zarzuciła naruszenie art. 228 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych oraz art. 15 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, twierdząc, że umowa stanowiła 'przedsięwzięcie', a jej zaciągnięcie nastąpiło z przekroczeniem upoważnienia. WSA uznał, że umowa na odbiór i zagospodarowanie odpadów jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania gminy. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że pojęcie 'umowy niezbędnej dla zapewnienia ciągłości działania' nie jest ściśle zdefiniowane, ale należy uznać za takie umowy, których realizacja jest niezbędna dla nieprzerwanego wywiązywania się gminy z obowiązkowych zadań własnych. Wskazał, że organ uchwałodawczy gminy zaliczył zadania związane z gospodarką odpadami do tych objętych umową, której realizacja jest niezbędna dla ciągłości działania i której płatności wykraczają poza rok budżetowy. Podkreślono, że umowy te nie mogą być zawierane na krótki okres ze względu na koszty i racjonalność gospodarowania środkami. NSA uznał, że umowa zawarta 1 lipca 2014 r. dotyczyła mediów (odbiór i zagospodarowanie śmieci) i jej realizacja była niezbędna dla ciągłego funkcjonowania gminy, a środki na ten cel zostały zabezpieczone w Wieloletniej Prognozie Finansowej (WPF) oraz w uchwale budżetowej, co dawało upoważnienie do zaciągnięcia zobowiązania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Umowa o świadczenie usług publicznych na zagospodarowanie odpadów komunalnych, ze względu na jej charakter i zabezpieczenie środków w WPF, jest umową, której realizacja jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki, a nie 'przedsięwzięciem' w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że umowa na odbiór odpadów jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania gminy, ponieważ jest to jej obowiązkowe zadanie własne, a zabezpieczenie środków w WPF i uchwale budżetowej oraz racjonalność ekonomiczna przemawiają za kwalifikacją tej umowy jako umowy zapewniającej ciągłość działania, a nie przedsięwzięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.f.p. art. 228 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Uchwała w sprawie WPF może zawierać upoważnienie dla zarządu do zaciągania zobowiązań związanych z realizacją przedsięwzięć lub z tytułu umów, których realizacja w roku budżetowym i latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których płatności wykraczają poza rok budżetowy.

u.o.n.d.f.p. art. 15 § 1

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaciągnięcie lub zmiana zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania lub zmiany zobowiązań.

Pomocnicze

u.f.p. art. 226 § 3

Ustawa o finansach publicznych

W załączniku do uchwały WPF określa się odrębnie dla każdego przedsięwzięcia: nazwę i cel; jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację lub koordynującą wykonywanie przedsięwzięcia; okres realizacji i łączne nakłady finansowe; limity wydatków w poszczególnych latach; limit zobowiązań.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli jest bezzasadna.

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Reguluje zadania własne gminy związane z gospodarką odpadami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa na zagospodarowanie odpadów komunalnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania gminy. Zabezpieczenie środków w WPF i uchwale budżetowej oraz racjonalność ekonomiczna przemawiają za kwalifikacją umowy jako umowy zapewniającej ciągłość działania. Upoważnienie zawarte w WPF jest wystarczające do zaciągnięcia zobowiązania z tytułu umów zapewniających ciągłość działania.

Odrzucone argumenty

Umowa na zagospodarowanie odpadów komunalnych stanowi 'przedsięwzięcie' w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Zaciągnięcie zobowiązania nastąpiło z przekroczeniem zakresu upoważnienia.

Godne uwagi sformułowania

umowy, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki organ uchwałodawczy gminy zaliczył te zadania (wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) do zadań objętych umową, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy nie można oczekiwać aby umowy związane ze świadczeniem usług komunalnych, były zawierane na krótki odcinek czasu (do końca roku budżetowego). zawarcie umowy na czas do końca roku budżetowego, czy też na rok budżetowy jest zupełnie pozbawione racjonalności i mogłoby spowodować ogromną niegospodarność

Skład orzekający

Artur Adamiec

sprawozdawca

Hanna Kamińska

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'umowy niezbędne do zapewnienia ciągłości działania' w kontekście finansów publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do umów komunalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i jej zadań własnych, ale zasady interpretacji przepisów o finansach publicznych i WPF mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania finansami publicznymi w jednostkach samorządu terytorialnego, a konkretnie kwalifikacji umów i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansowej. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i finansowym.

Czy umowa na wywóz śmieci może narazić urzędnika na odpowiedzialność? NSA wyjaśnia kluczowe zasady finansów publicznych.

Dane finansowe

WPS: 4 348 947 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2900/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Henryk Wach
Symbol z opisem
6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1820/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-05-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 228 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1820/17 w sprawie ze skargi [...] na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych na rzecz [...] 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2018 r. sygn.. akt V SA/Wa 1820/17 rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. U. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 20 lipca 2017 r. nr BDF1.4800.13.2017 w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2016 r. nr DB-0965/75/2016 oraz zasądził od Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych na rzecz J. U. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Główna Komisja Orzekająca w Sprawach Naruszenia Dyscypliny Finansów Publicznych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 z późn. zm.; zwanej dalej – p.p.s.a.) zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego,
1. tj. art. 228 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.) oraz art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1311 z późn. zm.; zwanej dalej uondfp), poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu że GKO dokonała nieprawidłowej wykładni przywołanych przepisów uznając, że zaciągnięcie przez J. U. w dniu 01.07.2014 r. zobowiązania o wartości 4 348 947,00 zł (brutto), wynikającego z umowy W0S.RG0.6238.14/1.2014 o świadczenie usług publicznych na zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy (...), zawartej na okres od dnia 01.07.2014r. do dnia 30.06.2015r., stanowi w świetle powołanych przepisów przedsięwzięcie, a nie umowę, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania miasta i z której terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy i w konsekwencji uznanie, że zaciągnięcie powołanego zobowiązania nastąpiło z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z sumy, do której J. U. może samodzielnie zaciągać zobowiązania, podczas gdy GKO nie naruszyła art. 228 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy o finansach publicznych oraz art. 15 uondfp, albowiem prawidłowo zakwalifikowała wyżej wskazaną umowę o świadczenie usług publicznych na zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy (...), jako przedsięwzięcie, a nie umowę, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania miasta i z której terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy i w konsekwencji prawidłowo uznała, że zaciągnięcie zobowiązania nastąpiło z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań.
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej i poprzedzające je orzeczenie Komisji Orzekającej I instancji stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegającego na nieprawidłowej wykładni art. 228 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych co skutkowała naruszeniem przez te organy art. 15 uondfp, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu że zaciągnięcie przez J. U. w dniu 01.07.2014 r. zobowiązania o wartości 4 348 947,00 zł (brutto) wynikającego z umowy (...)o świadczenie usług publicznych na zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy (...), zawartej na okres od dnia 01.07.2014r. do dnia 30.06.2015r., stanowi w świetle powołanych przepisów przedsięwzięcie, a nie umowę, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania miasta i z której terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy i w konsekwencji uznanie, że zaciągnięcie powołanego zobowiązania nastąpiło z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z sumy, do której J. U. może samodzielnie zaciągać zobowiązania.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się ze stroną skarżącą, że zawartej umowie z 1 lipca 2014r., wbrew twierdzeniom organów orzekających, nie można przypisać cech przedsięwzięcia wieloletniego. W ocenie WSA, skoro zawarta umowa z 1 lipca 2014r. dotyczy mediów (odbiór i zagospodarowanie śmieci), to realizacja tej umowy będzie niezbędna dla ciągłego i nieprzerwanego realizowania przez gminę jej obowiązkowych zadań własnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny praktycznie nie uzasadnia szerzej przyjęcia takiej kwalifikacji tego typu umów. Za przyjęciem takiego stanowiska, że umowa o odbiór i zagospodarowanie śmieci jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki, nie przemawia zdaniem GKO stwierdzenie przez Sąd, że w wieloletniej prognozie finansowej uchwalonej uchwałą z dnia 30 grudnia 2013 r. nr XLIV/426/2013, zabezpieczono określone środki na realizację zadania własnego gminy związanego z gospodarką komunalną w tym odbiorem odpadów od mieszkańców. Jednakże zadanie to zostało wyszczególnione w części wieloletniej prognozy finansowej odnoszącej się do objaśnień przyjętych w niej wartości, z uwagi na zmiany prawne związane z wejściem w życie przepisów zmienionej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach co miało wpływ na prognozowane wydatki - co wprost wynika z jej treści nie natomiast na uznanie że odbiór odpadów jest niezbędny do zapewnienia ciągłości działania jednostki. Zauważyć należy, że uchwała Nr III/12/2014 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 29 grudnia 2014 roku w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Ostrowa Wielkopolskiego, nie zawiera już części objaśnieni przyjętych wartości odniesień do kwestii odbioru odpadów. rok budżetowy.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem WSA, zdaniem którego roczność budżetu nie może stać na przeszkodzie aby daną umowę zaliczyć do umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Należy bowiem stwierdzić, że oczywiste jest, iż roczność budżetu jest zasadą, która powinna być przestrzegana. Trzeba jednak zauważyć, że w przedmiotowej sprawie to nie zasada roczności budżetu przesądziła o tym, iż umowa w sprawie odbioru nieczystości powinna być zaliczona do kategorii przedsięwzięć. Chodzi tylko o to - i z tego względu kwestia ta była podniesiona w uzasadnieniu orzeczenia GKO - że niezasadne zaliczenie umowy do kategorii umów których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki powoduje konsekwencję w postaci naruszenia zasady roczności budżetu. Innymi słowy, dla GKO naruszenie zasady roczności jest skutkiem nieprawidłowego zakwalifikowania umowy, nie zaś samodzielną przesłanką określonej kwalifikacji tej umowy. Należy podtrzymać także pogląd zawarty w uzasadnieniu orzeczenia GKO, że nie można kwalifikować do kategorii umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki każdej umowy dotyczącej realizacji zadań własnych gminy, określonych zarówno w ustawie o samorządzie gminnym, jak też w innych ustawach, a w tym przypadku w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z dotychczasowego orzecznictwa GKO wynika - choć występują różnice w szczegółowym określeniu zakresu analizowanego pojęcia - że o takich umowach można mówić wtedy, gdy chodzi o zapewnienie funkcjonowania struktur administracyjno-organizacyjnych gminy jako jednostki. Chodzi zatem o funkcjonowanie gminy jako podmiotu prawa, a także o funkcjonowanie jej jednostek organizacyjnych. Nie można zatem, stawiać zarzutu - co czyni WSA w uzasadnieniu wyroku - że niejednolicie traktuje się w tym przypadku umowy związane z dostarczaniem np. prądu, czy gazu dla jednostek samorządowych, a inaczej związane z odbiorem i zagospodarowaniem nieczystości z terenu gminy. To prawda, że w jakimś sensie - używając określenia WSA - gospodarka komunalna "także związana jest z mediami". W przedmiotowej sprawie chodziło jednak o coś innego - nie o usługi "związane z mediami" świadczone strukturom organizacyjnym gminy jako jednostki, ale o usługi świadczone na rzecz gminy jako wspólnoty samorządowej. Nie jest także zasadna, argumentacja WSA, dotycząca ekonomicznej opłacalności dla przedsiębiorców zawierania umów "krótkoterminowych" i perspektywy zwrotu zainwestowanych środków. Argumentacja ta ma charakter ogólny i jej uwzględnienie może być elementem branym pod uwagę przez ustawodawcę przy nowelizacji ustawy. Nie może być jednak argumentem przemawiającym przeciwko zasadności rozstrzygnięcia Komisji I instancji i GKO w przedmiotowej sprawie. GKO podkreśliło, że zgadza się ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że umowy, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy nie mogą stanowić przedsięwzięć zgodnie z brzemieniem art. 228 ustawy o finansach publicznych, zresztą okoliczność ta nie była kwestionowana też na wcześniejszych etapach postępowania. Kluczowe w niniejszej sprawie jest wskazanie na jakiej podstawie można daną umowę zaliczyć do przedsięwzięć albo do umów niezbędnych dla zapewnienia ciągłości działania. Zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że nie zostało przez ustawodawcę w ustawie o finansach publicznych zdefiniowanie pojęcie umów niezbędnych dla zapewnienia ciągłości działania. Niemniej ustawodawca w art. 226 ust 3 ustawy o finansach publicznych wskazuje, że w załączniku do uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej określa się odrębnie dla każdego przedsięwzięcia: nazwę i cel; jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację lub koordynującą wykonywanie przedsięwzięcia; okres realizacji i łączne nakłady finansowe; limity wydatków w poszczególnych latach; limit zobowiązań. Zatem zdaniem GKO każde wieloletnie programy, projekty lub zadania, którym możliwy jest określenie powyżej wskazanych cech należy kwalifikować jako przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, GKO wskazało, że w przypadku zadania własnego gminy przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terytorium gminy, polegającego na zagospodarowaniu odpadów komunalnych pochodzących z nieruchomości zamieszkałych z terenu gminy, możliwe jest wykazanie wyżej wskazanych cech a zatem winno ono zostać zakwalifikowane jako przedsięwzięcie. Tym samym brak było podstaw do uchylenia orzeczenie GKO.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. U. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od GKO kosztów postępowania.
Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał właściwej wykładani przepisów prawa, konsekwentnie ją argumentując, tak by móc przeprowadzić właściwą kontrolę legalności wydanego w sprawie orzeczenia, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 20 lipca 2017 r. nr BDF1.4800.13.2017 oraz poprzedzającego orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2016r. Nr DB-0965/75/2016. Wskazał, że upoważnienie obwinionego do zaciągnięcia powołanego zobowiązania wynikało z upoważnienia zawartego w uchwale Nr XLIV/426/2013 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 30 grudnia 2013 roku w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej miasta Ostrowa Wielkopolskiego i stanowiło umowę, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania miasta i z której terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy, taki wniosek jest logiczny i w pełni zrozumiały, gdy weźmie się pod uwagę charakter zawartego zobowiązania - to bowiem organ uchwałodawczy gminy zaliczył zadania wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do zadań objętych umową, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący kasacyjnie wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 228 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych oraz art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowa W0S.RG0.6238.14/1.2014 o świadczenie usług publicznych na zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy Miasto Ostrów Wielkopolski stanowi umowę, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania miasta i z której terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy i w konsekwencji uznanie, że zaciągnięcie powołanego zobowiązania nastąpiło z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z sumy, do której J.U. może samodzielnie zaciągać zobowiązania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut jest bezzasadny.
Art. 228 ust. 1 u.f.p. stanowi, że uchwała w sprawie wieloletniej prognozy finansowej może zawierać upoważnienie dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań:
1) związanych z realizacją zamieszczonych w niej przedsięwzięć;
2) z tytułu umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy.
Natomiast przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wskazują w art. 15 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez GKO – art. 24 u.o.n.d.f.p., który stanowi, że jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy), że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaciągnięcie lub zmiana zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania lub zmiany zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych.
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji pojęcie "umowy niezbędne dla zapewnienia ciągłości działania" nie zostało zdefiniowane. Ministerstwo Finansów na wielokrotne zapytania wskazało, że kompetencje do określenia rodzaju umów, których realizacja w roku budżetowym i latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których terminy płatności wykraczają poza rok budżetowy należą do organów jednostek samorządu terytorialnego, które z racji wykonywanych funkcji posiadają wiedzę w tym zakresie, pozwalającą na podjęcie właściwych decyzji (pismo Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego Ministerstwa Finansów z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego, ST1-4834-328/WWR/ 09/10/1908, Lex nr 27584).
W ocenie NSA za umowy niezbędne do zapewnienia ciągłości działania należy uznać takie umowy których realizacja będzie niezbędna dla nieprzerwalnego wywiązywania się przez gminę z wykonywania obowiązkowych zadań własnych.
Jednocześnie zasadnie podkreślił WSA, że należy zwrócić uwagę na objaśnienia zawarte do uchwały w sprawie WPF. To bowiem organ uchwałodawczy gminy zaliczył te zadania (wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) do zadań objętych umową, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Trudno bowiem oczekiwać aby umowy związane ze świadczeniem usług komunalnych, były zawierane na krótki odcinek czasu (do końca roku budżetowego). Zarówno jedna, jak i druga strona musi przygotować się do realizacji takiej umowy (pojemniki na śmieci, zagospodarowanie odpadów w tym ich selekcja), gdyż realizacja takiej umowy powoduje ogromne koszty finansowe, które w krótkim odcinku czasu nie mają prawa się zwrócić. Tym samym zawarcie umowy na czas do końca roku budżetowego, czy też na rok budżetowy jest zupełnie pozbawione racjonalności i mogłoby spowodować ogromną niegospodarność, co z kolei powodowałoby naruszenie art. 44 ust. 3 u.f.p.
Prawidłowo wskazał Sąd I instancji, że w sprawie niewątpliwie ustalono, że zarówno w roku 2014 (patrz uchwała budżetowa), jak i w latach następnych zabezpieczono określone środki na realizację zadania własnego gminy związanego z gospodarką odpadami (patrz WPF i objaśnienia). Po to są tworzone wieloletnie prognozy finansowe aby zabezpieczać środki na określone w tej prognozie wieloletnie cele, w tym także cele związane z realizacją umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. W wypadku natomiast, gdy wieloletnia prognoza finansowa zawiera upoważnienie dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań w tym związanych z realizacją umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy, to wówczas nie ma potrzeby aby takie upoważnienie było powielane np. w uchwale budżetowej. Wystarczające jest bowiem upoważnienie z WPF, która to prognoza zabezpiecza środki. Trzeba wskazać, że w sprawie zarówno zabezpieczono środki na realizację celu związanego z gospodarką odpadami, jaka i też zawarto upoważnienie dla skarżącego do zaciągnięcia zobowiązania (§ 2 uchwały z 30 grudnia 2013r. w sprawie WPF). Tym samym trafnie uznał Sąd I instancji, że ponieważ umowa zawarta 1 lipca 2014r. dotyczy mediów (odbiór i zagospodarowanie śmieci), to realizacja tej umowy będzie niezbędna dla ciągłego i nieprzerwanego realizowania przez gminę jej obowiązkowych zadań własnych.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji) orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI