Orzeczenie · 2026-03-12

I GSK 290/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-12
NSAAdministracyjneWysokansa
wpis na listę podmiotów wykluczonychkontrola sądowaczynność materialno-technicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnaWojewodadofinansowaniepostępowanie karneKodeks karny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jej skargę na czynność Wojewody Śląskiego z dnia 9 stycznia 2025 r. w przedmiocie wpisu na listę podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programu. Skarżąca kwestionowała zasadność wpisu, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak uzasadnienia podstawy czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że wpisanie podmiotu na listę wykluczonych oraz przekazanie informacji o tym fakcie są czynnościami materialno-technicznymi, które nie podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd I instancji podkreślił, że czynność ta ma charakter wyłącznie informacyjny, a o wykluczeniu decydują przesłanki merytoryczne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd wskazał, że wpis na listę podmiotów wykluczonych nie jest aktem lub czynnością, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w związku z tym nie podlega kontroli sądowej. NSA podkreślił, że ograniczenie kognicji sądu administracyjnego nie narusza istoty prawa do sądu, a jedynie określa ramy proceduralne jego realizacji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii zakresu kontroli sądowej nad czynnościami materialno-technicznymi organów administracji, w szczególności wpisami na listy podmiotów wykluczonych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę podmiotów wykluczonych w ramach określonego programu, ale zasada interpretacji art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wpisanie podmiotu na listę podmiotów wykluczonych przez organ administracji publicznej oraz przekazanie informacji o tym fakcie ministrowi właściwemu do spraw rodziny stanowi czynność podlegającą kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpisanie na listę podmiotów wykluczonych oraz przekazanie informacji o tym fakcie jest czynnością materialno-techniczną, która nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony i w związku z tym nie podlega kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis na listę podmiotów wykluczonych ma charakter informacyjny i jest wtórny wobec przesłanek merytorycznych. Nie jest to akt lub czynność, która bezpośrednio rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony, a zatem nie mieści się w katalogu czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach określonych postępowań.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do odrzucenia skargi, w tym brak podstaw do uznania, że czynność organu podlega kontroli sądu administracyjnego.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa, który był podstawą postępowania karnego w sprawie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji i postanowień.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż wpisanie podmiotu na listę podmiotów wykluczonych oraz przekazanie ministrowi właściwemu do spraw rodziny informacji o wykluczeniu podmiotu z dofinansowania nie może być przedmiotem sądowej kontroli.

Godne uwagi sformułowania

wpisanie spółki i skarżącej na listę podmiotów wykluczonych przez Wojewodę oraz następnie przekazanie ministrowi właściwemu do spraw rodziny informacji o wykluczeniu podmiotu z dofinansowania było czynnością pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu • Czynność ta miała bowiem wyłącznie funkcję informacyjną, gdyż o wcześniejszym wykluczeniu podmiotu decydują tylko i wyłącznie przesłanki merytoryczne • Samo zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych nie może być uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii zakresu kontroli sądowej nad czynnościami materialno-technicznymi organów administracji, w szczególności wpisami na listy podmiotów wykluczonych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę podmiotów wykluczonych w ramach określonego programu, ale zasada interpretacji art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest zakres kontroli sądowej nad czynnościami administracji. Choć stan faktyczny jest specyficzny, interpretacja przepisów p.p.s.a. ma znaczenie dla praktyki prawniczej.

Czy wpis na czarną listę organu podlega kontroli sądu? NSA wyjaśnia granice kognicji sądów administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst