I GSK 2895/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnedoręczenie zastępczek.p.a.tytuły wykonawczezarzutyterminNSAskarga kasacyjnaZUSCEIDG

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą skuteczności doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym, uznając je za prawidłowo doręczone na adres siedziby płatnika składek.

Sprawa dotyczyła skuteczności doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS wobec M. P. Skarżąca kwestionowała doręczenie, twierdząc, że nastąpiło ono na nieaktualny adres. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały doręczenie za prawidłowe, ponieważ zostało ono dokonane na adres siedziby płatnika składek zgłoszony do ZUS i widniejący w CEIDG, a zmiana adresu nastąpiła po terminie doręczenia. W konsekwencji, zarzuty wniesione przez skarżącą zostały uznane za wniesione po terminie, a skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o bezprzedmiotowości zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła skuteczności doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych przez ZUS. Skarżąca podnosiła, że nie otrzymała upomnienia i zarzucała brak doręczenia. Organ egzekucyjny uznał doręczenie za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a., ponieważ przesyłka została wysłana na adres siedziby płatnika składek, który był zgłoszony do ZUS i widniał w CEIDG, a skarżąca zgłosiła zmianę adresu dopiero po terminie doręczenia. WSA we Wrocławiu podzielił to stanowisko, uznając, że siedziba działalności gospodarczej jest miejscem pracy w rozumieniu k.p.a. i organ miał prawo doręczyć korespondencję pod ten adres. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1, 134 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że doręczenie zastępcze było prawidłowe, a zarzuty wniesione po terminie. Sąd podkreślił, że adres wskazany w zgłoszeniu ZUS ZFA i CEIDG był właściwy w momencie doręczenia, a skarżąca nie zgłosiła zmiany adresu w ustawowym terminie. NSA odniósł się również do kwestii rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli zostało dokonane na adres zgłoszony do ZUS i widniejący w CEIDG w momencie doręczenia, a skarżący nie zgłosił zmiany adresu w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że adres siedziby płatnika składek, zgłoszony do ZUS i widniejący w CEIDG, był właściwy w momencie doręczenia korespondencji. Zmiana adresu nastąpiła po terminie doręczenia, co oznacza, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia zarzutów. Doręczenie zastępcze zostało uznane za prawidłowo przeprowadzone zgodnie z art. 44 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 44

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis regulujący tryb doręczenia zastępczego, w tym domniemanie skuteczności doręczenia po upływie terminu odbioru zawiadomienia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wyjaśnienie przyczyn podjętej decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.

u.s.u.s. art. 43

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek płatnika składek zgłoszenia zmian danych.

u.s.u.s. art. 44 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Termin na zgłoszenie zmian danych przez płatnika składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie zastępcze tytułów wykonawczych było skuteczne, ponieważ nastąpiło na adres zgłoszony do ZUS i widniejący w CEIDG, a skarżąca nie zgłosiła zmiany adresu w terminie. Zarzuty wniesione przez skarżącą zostały wniesione po terminie, co skutkowało stwierdzeniem ich bezprzedmiotowości. Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, nie naruszając przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Doręczenie zastępcze było nieskuteczne, ponieważ nastąpiło na nieaktualny adres. Sąd I instancji oparł się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy egzekucyjne w sposób pełny. Uzasadnienie wyroku WSA we Wrocławiu narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

adres siedziby płatnika składek jest również miejscem pracy tej osoby w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. doręczenie zastępcze stwarza domniemanie doręczenia poprzez tzw. fikcję doręczenia Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Artur Adamiec

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym i administracyjnym, zwłaszcza w kontekście aktualności danych adresowych w ZUS i CEIDG."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z postępowaniem egzekucyjnym ZUS i doręczeniem tytułów wykonawczych. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia praw i obowiązków przez strony postępowań.

Skuteczne doręczenie zastępcze: kiedy adres w ZUS decyduje o biegu sprawy?

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2895/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
III SA/Wr 143/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2018-05-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 143/18 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie bezprzedmiotowości zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z [...] maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 143/18 oddalił skargę M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] stycznia 2018 r., nr [...] o bezprzedmiotowości wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Dyrektor Oddziału ZUS we W. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...], od nr [...] od nr [...] oraz o nr [...], będący wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadził wobec M. P. (dalej jako skarżąca lub strona) postępowanie egzekucyjne.
Odpisy tytułów wykonawczych zostały wysłane na adres: ul. [...], [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania w dniu [...] marca 2016 r. oraz [...] marca 2016 r. korespondencja nie została podjęta przez stronę. Wobec powyższego organ na podstawie art. 44 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm. dalej jako k.p.a.) uznał, iż zaistniała przesłanka domniemania doręczenia z dniem [...] kwietnia 2016 r.
Skarżąca pismem z [...] października 2017 r. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Strona wskazała m.in. brak doręczenia upomnienia. Wobec powyższego wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Oddziału ZUS we W. postanowieniem z [...] listopada 2017 r. stwierdził bezprzedmiotowość wniesionych zarzutów z uwagi na uchybienie siedmiodniowego terminu do ich wniesienia i umorzył w tym zakresie postępowanie.
Orzekając na skutek zażalenia skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia zarzutu. Jak wynika z akt sprawy, doręczenie przesyłki zawierającej odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami z [...] marca 2016 r. o zajęciu wierzytelności, nastąpiło - zgodnie z dołączonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru - w dniu [...] kwietnia 2016 r. w trybie art. 44 k.p.a. Korespondencja została skierowana na adres siedziby płatnika składek tj. ul. [...] we W., wskazany na druku zgłoszeniowym ZUS ZFA (Zgłoszenie/zmiana danych podatnika składek - osoby fizycznej) przez stronę w dniu [...] stycznia 2008 r. Natomiast adres ul. [...] we W. został zgłoszony do ZUS (Formularz ZUS ZFA) dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r., czyli po domniemanej dacie doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Ponadto adres ul. [...] we W., wskazany jest również w rejestrze publicznym Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – CEIDG ([...]) jako adres głównego miejsca wykonywania działalności skarżącej do czerwca 2016 r. Z rejestru tego wynika również, że dopiero wnioskiem nr [...] strona dokonała zmian dotyczących m.in. adresu prowadzenia działalności gospodarczej. Jako datę zaistnienia zmiany rejestr CEIDG wskazuje [...] czerwca 2016 r. Dodatkowo adres ul. [...] wskazywany jest w Internecie jako adres, pod którym prowadziła działalność gospodarczą w marcu 2016 r. Wobec powyższego adres przy ul. [...] we W. był w momencie doręczania przedmiotowej przesyłki adresem prowadzenia przez stronę działalności i wobec tego organ egzekucyjny miał prawo doręczyć pod ten adres korespondencję.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego postępowania operatora pocztowego organ II instancji wskazał, że nie jest właściwym organem do oceniania sposobu postępowania pracownika Poczty Polskiej S.A. W tym przypadku strona powinna wnieść skargę do odpowiedniej placówki pocztowej. Organ odwoławczy może jedynie ocenić sposób awizowania przesyłki z zajęciami i odpisami tytułów wykonawczych i według niego przesyłka została prawidłowo opisana i dokonano prawidłowo awizowań.
Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższe postanowienie WSA we W. podkreślił, że siedziba prowadzonego przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa jest również miejscem pracy tej osoby w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. Określając w ww. przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. W tej sytuacji wybór miejsca doręczenia należy, co do zasady, do organu administracji, przed którym toczy się sprawa. Zasada ta (...) doznaje ograniczenia jedynie wówczas, gdy strona spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 k.p.a. wybiera i wskazuje adres do doręczeń."
Sąd I instancji wskazał, że w sprawie adres skarżącej przyjęto za miejsce prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej w chwili wysłania do niej przedmiotowej korespondencji. Adres ten został wskazany przez skarżącą jako adres siedziby płatnika składek w zgłoszeniu płatnika składek, dokonanym przy wykorzystaniu urzędowego druku (ZUS ZFA) w dniu [...] stycznia 2008 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącą. Obowiązek złożenia druku – zgłoszenia płatnika składek ciąży na płatniku składek na podstawie art. 43 ustawy z [...] października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W dacie dokonania zgłoszenia przez stronę (w styczniu 2008 r.) obowiązek ten, na zasadach określonych w art. 43 u.s.u.s., obejmował również przedsiębiorców. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 1 tej ustawy o zmianach danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 43, płatnik składek zawiadamia wskazaną przez Zakład jednostkę organizacyjną Zakładu, w terminie 7 dni od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład. Skarżąca zgłosiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zmianę adresu siedziby płatnika składek (przy wykorzystaniu formularza ZUS ZFA) dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r. Skarżąca nie podważyła także tej okoliczności faktycznej. W relacjach skarżącej, jako płatnika składek, z ZUS obowiązywało zatem zgłoszenie ZUS ZFA i to dane z tego zgłoszenia stanowiły podstawę do działania w postępowaniu egzekucyjnym.
M. P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA we W.. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ustawy z [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy egzekucyjne w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 44 k.p.a., co w efekcie doprowadziło do błędnego oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] stycznia 2018 r., w całości;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutów obalenia domniemania prawidłowego i skutecznego doręczenia w trybie art. 44 k.p.a.;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie zastępcze tytułów wykonawczych wraz z przesyłką o nr [...] adresowane do skarżącej na adres ul. [...], lok. 114 z dnia [...] marca 2016 r. jest skuteczne.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy [...] w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu [...] oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.
Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy [...] przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy [...] nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy [...] jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem [...] W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z [...] lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3743/21 i uchwała NSA z [...] listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 dostępne na: [...]; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty postawione w oparciu o podstawę wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku zarzut sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzucając organowi II instancji wadliwą ocenę ustaleń faktycznych sprawy, zarzuciła naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a.
Art. 133 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego przed organami obydwu instancji. Art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał.
W realiach rozpoznawanej sprawy, o czym była mowa powyżej, należy uznać, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. sformułowany jako zarzut pominięcia okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca kwestionuje bowiem to, że Sąd I instancji oparł się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy egzekucyjne w pełni, tj. z naruszeniem art. 44 k.p.a. Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, co wskazano wyżej, jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Przepis ten nie może służyć kwestionowaniu oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a tym samym zaakceptowaniu przez sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego, dokonanej przez organ administracji. Oznacza to, że przyjęcie za prawidłowe ustaleń faktycznych będących konsekwencją tej oceny nie może stanowić o naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a., nawet gdyby stanowisko sądu było w tym zakresie błędne (wyrok NSA z [...] grudnia 2010r. sygn. akt I GSK 806/10). W rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji dysponował kompletnymi aktami sprawy, które zawierały sporną awizowaną przesyłkę. To pozwoliło Sądowi I instancji na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie, jak również ocenę zarzutów podniesionych w skardze i w rezultacie kontrolę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia [...] września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje, że zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem Skarżąca nie wykazała, że Sąd dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy, w szczególności że odnosił się do innego stanu faktycznego niż wskazany przez Stronę w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł więc takich uchybień procesowych Sądu I instancji, które mogłyby wpływać na wynik sprawy. Zatem za niezasadne należało uznać zarzuty podniesione w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. W tym miejscu należy dodać, że te dwa ostatnio wymienione przepisy mają charakter wynikowy, tj. są stosowane w zależności od wyniku podjętego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nieuwzględnił skargi, oddalając ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Tym samym nie mógł naruszyć tego przepisu. Natomiast podstawą uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie jest naruszenie przez organ wydający zaskarżony akt określonych przepisów prawa. Sad I instancji nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem nie mógł zastosować art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również nie jest zasadny. Należy na wstępie zauważyć, że w tej sprawie konstruując zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. Skarżąca usiłuje podważyć zastosowanie doręczenia zastępczego dokonanego na podstawie przepisów k.p.a. Podkreślenia jednak wymaga, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie stanowi wystarczającej podstawy kasacyjnej w zakresie kwestionowania ustaleń lub rozstrzygnięć dokonanych w sprawie przez organy, a uznanych za prawidłowe przez sąd pierwszej instancji. Innymi słowy, w drodze zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować jedynie "techniczną kompletność" uzasadnienia, ale nie prawidłowość merytoryczną wyroku sądu lub kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia organu. Dlatego dla stwierdzenia niezasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wystarczające jest to, że w tej sprawie strona nie zarzuca, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikało stanowisko sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych. To, że według Skarżącej doręczenie nie jest skuteczne, gdyż zostało doręczone na nieprawidłowy jej zdaniem adres, pozostaje bez znaczenia dla oceny zasadności wskazanego zarzutu.
Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera bowiem wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w tym przepisie, a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczne ustalenie i ocenę w toku kontroli instancyjnej tego, co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poddaje się kontroli instancyjnej, tj. pozwala w wystarczającym stopniu na ustalenie sposobu rozumowania przez Sąd I instancji i jego ocenę. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, przedstawił stan sprawy, istotę zarzutów skargi i dokonał oceny zaskarżonej decyzji oraz podniesionych w skardze zarzutów w kontekście prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w zakresie bezprzedmiotowości zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd szczegółowo wyjaśnił dlaczego w rozpoznawanej sprawie uznał doręczenie zastępcze za prawidłowe. To, że stanowisko to okazało się niezgodne z oczekiwaniami skarżącej nie może stanowić o skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Dodać też trzeba, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować poprawności rozstrzygnięcia, ani podważać ustaleń faktycznych, co zdaje się czynić autor skargi kasacyjnej formułując omawiany zarzut.
Odnosząc się natomiast do ostatniego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. przypomnieć należy, że w art. 44 § 1 - 4 k.p.a. uregulowany został tryb postępowania w przypadku niemożności doręczenia korespondencji w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie zasadnicze - adresatowi) i art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze - za pokwitowaniem do rąk osób wymienionych w tym przepisie). Tylko prawidłowe zrealizowanie czynności opisanych w ww. przepisach art. 44 k.p.a. pozwala na przyjęcie tzw. fikcji prawnej doręczenia przesyłki adresatowi stwarzającej domniemanie skutecznego jej doręczenia.
Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.).
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3), natomiast doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4).
Doręczenie zastępcze przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie stwarza domniemanie doręczenia poprzez tzw. fikcję doręczenia (wyrok NSA z [...] marca 2020 r., II GSK 3943/17). W § 4 przewidziano bowiem klasyczne domniemanie prawne polegające na tym, że przepis ten w razie gdy zajdą przewidziane w nim tzw. przesłanki domniemania, nakazuje uznać fakty oznaczone we wniosku domniemania, i to bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego, które byłoby konieczne, gdyby dane domniemanie nie zostało ustanowione (por. J. Nowacki, O pojmowaniu domniemań prawnych [w:] J. Nowacki, Studia z teorii prawa, K. 2003, s. 494).
Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych (zob. m.in. wyrok NSA z [...] czerwca 2020 r., I OSK 736/19)
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ egzekucyjny właściwie zastosował powyższe przepisy przy doręczeniu Skarżącej tytułów wykonawczych. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącej, że doręczenie to było nieskuteczne, jako dokonane na nieaktualny adres do korespondencji. Jak wcześniej wspomniano zgłoszenie zmiany adresu przez Skarżącą nastąpiło w czerwcu 2016 r. natomiast doręczenie korespondencji datowane było na marzec 2016 r. W związku z czym Sąd I instancji zasadnie przyjął, że adresem właściwym był adres zgłoszony do ZUS potwierdzony w CEIDG tj.: ul. [...] we W.. Należy także zaznaczyć, że zwrotne potwierdzenie odbioru zawierało informację o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym W. 42 - a nie jak wskazuje skarżąca w uzasadnieniu tego zarzutu - "Urała 42". Wobec tego należy zaakceptować stanowisko Sądu I instancji, że sporna przesyłka była prawidłowo opisana (awizowana) i umożliwiała zlokalizowanie miejsca odbioru przesyłki.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro doręczenie zastępcze zostało dokonane w sposób prawidłowy na podstawie art. 44 k.p.a. to również za właściwy uznać należało fakt, że zarzuty zostały wniesione po ustawowo zakreślonym terminie, który upływał dnia [...] kwietnia 2016 r., czyli 7 dni po uznaniu przesyłki za doręczoną.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI