I GSK 2886/18

I GSK 2886/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Piotr Pietrasz /sprawozdawca/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Lu 182/18 - Wyrok WSA w Lublinie z 2018-04-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 252 ust. 5 i 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 201
art. 70 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 182/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2017 r. nr SKO.41/5001/PO/2017 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz A. Sp. z o.o. w Ł. kwotę 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 182/18 oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2017 r. nr SKO.41/5001/PO/2017 w przedmiocie zwrotu dotacji.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie zwrotu dotacji udzielonych spółce przez Powiat K. na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, jako pobranej w nadmiernej wysokości. Po raz pierwszy zagadnienie to organ pierwszej instancji rozstrzygnął decyzją z dnia 16 października 2012 r. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji w dniach od 5 grudnia 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. W dniu 29 maja 2012 r. stronie przedstawiony został protokół z kontroli, a strona odmówiła jego podpisania. W decyzji tej Starosta określił kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, udzielonej stronie w dniach 27 września 2011 r. oraz 26 października 2011 r., w wysokości 3.027,54 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia 14 czerwca 2012 r. oraz zażądał jej zwrotu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: SKO w Lublinie), decyzją z dnia 28 grudnia 2012 r., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając po raz drugi sprawę Starosta, decyzją z dnia 17 lipca 2013 r. ponownie ustalił kwotę dotacji 3.027,54 zł jako pobraną w nadmiernej wysokości. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 20 września 2013 r. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta, decyzją z dnia 11 grudnia 2013 r., po raz kolejny ustalił kwotę dotacji 3.027,54 zł jako pobraną w nadmiernej wysokości. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji SKO w Lublinie, decyzją z dnia 10 marca 2014 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 249/14 uchylił decyzję SKO w Lublinie z dnia 10 marca 2014 r. W ocenie Sądu zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie dołożyły należytej staranności przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, na podstawie których można byłoby stwierdzić czy dotacja nie została wykorzystana w wysokości odpowiadającej rzeczywistej liczbie uczniów korzystających z usług edukacyjnych skarżącej. Z tych względów konieczne było zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego i jego swobodna ocena, która powinna znaleźć wyraz w podjętym rozstrzygnięciu.
Rozpoznając sprawę kolejny raz organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 8 listopada 2017 r., zażądał zwrotu przez spółkę udzielonej jej dotacji w wysokości 2.472,95 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia 14 czerwca 2012 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r. SKO w Lublinie rozpoznając sprawę w wyniku odwołania Spółki utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 listopada 2017 r. Na wstępie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 90 ust. 3 i ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej: u.s.o.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 252 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, dalej: u.f.p.). Zdaniem organu odwoławczego po ponownym przeprowadzeniu postępowania przez Starostę można stwierdzić, że dokonał on szczegółowych ustaleń dotyczących weryfikacji udzielonej spółce dotacji. Poszczególne ustalenia odnoszą się do personalnie zidentyfikowanych uczniów, ich statusu odnośnie do kształcenia w szkołach prowadzonych przez spółkę oraz okresu tegoż kształcenia. Zdaniem SKO prawidłowo została ustalona przez organ pierwszej instancji różnica między liczbą uczniów pobierających w rzeczywistości naukę w szkołach prowadzonych przez spółkę na terenie K., a liczbą uczniów wykazaną przez stronę w informacji o rzeczywistej liczbie uczniów w tych szkołach na dzień 1 września i 1 października 2011 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku ponownej weryfikacji dokumentacji ustalono personalia słuchaczy i stosowną listę przekazano do weryfikacji stronie. Pomimo wniosku skierowanego do niej nie została ona zweryfikowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję SKO w Lublinie z dnia 29 grudnia 2017 r. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach i według wymienionych kryteriów, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które nakazywałyby jej uchylenie.
Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut przedawnienia zobowiązania skarżącej do zwrotu dotacji za 2011 r. Zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Jak o tym z kolei stanowi art. 60 ust. 1 pkt 1 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie do budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie zaś art. 252 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlegają dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Dotacja udzielona skarżącej przez Powiat K., której ta jednostka samorządu terytorialnego domaga się zwrotu ze względu na pobranie jej w nadmiernej wysokości, stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, w rozumieniu art. 60 ust. 1 u.f.p., do których stosuje się odpowiednio, na podstawie art. 67 ust. 1 powołanej ustawy, dział III Ordynacji podatkowej. W tymże dziale III ustawodawca unormował kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z art. 59 § 1 pkt 9 znajdującego się w dziale III wynika, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części przez przedawnienie. Z kolei art. 70 § 1 pkt 1, zamieszczony w tym samym dziale, przewiduje, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Nadto z powołanego już wyżej art. 252 ust. 1 pkt 2 wynika, że dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania nienależnego lub nadmiernej wysokości. Ustawa 7 września 1991 r. o systemie oświaty, na podstawie której przedmiotowa dotacja została skarżącej udzielona, nie zawiera zasad zwrotu dotacji, które wyłączałyby zastosowanie wskazanych wyżej regulacji ustawy o finansach publicznych. W ocenie Sądu I instancji odpowiednie zastosowanie przytoczonych wyżej przepisów działu III Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego do dotacji podlegających zwrotowi do budżetu ze względu na pobranie ich w nadmiernej wysokości polega zaś na tym, że - jako termin płatności, którym mowa 70 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – należy przyjąć, wskazaną w treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., datę zwrotu dotacji pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości, tj. 15 dni od dnia stwierdzenia tej okoliczności.
Sąd I instancji wskazał, że okoliczność pobrania przez skarżącą dotacji w nadmiernej wysokości stwierdzona została w wyniku kontroli zakończonej w dniu 31 stycznia 2012 r. Protokół z kontroli został zaś skarżącej przedstawiony w dniu 29 maja 2012 r. Termin zwrotu dotacji, zgodnie z treścią art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., upływał zatem 13 czerwca 2012 r. Z tego względu w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że odsetki od niezwróconej dotacji należy liczyć od dnia 14 czerwca 2012 r., na podstawie przepisu zawartego w ust. 6 pkt 2 powołanego wyżej artykułu. W odniesieniu do przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji przez skarżącą oznacza to, że zgodnie z treścią odpowiednio zastosowanego art. 70 § 1 pkt 1 O.p., przedawnienie tego obowiązku nastąpiłoby z końcem 2017 r. Nie ma w ocenie Sądu I instancji racji SKO, że termin przedawnienia winien być liczony od końca 2013 r.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd stwierdził, że w chwili wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji obowiązek zwrotu przez skarżącą przedmiotowej dotacji nie był przedawniony. W ocenie Sądu o przedawnieniu można by mówić jeżeli termin z art. 70 § 1 O.p. upłynąłby przed wydaniem decyzji organu odwoławczego, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca ponieważ zaskarżona decyzja wydana została w dniu 29 grudnia 2017 r. Przyjęcie bowiem w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega zatem uwzględnieniu. W ocenie Sądu nietrafna jest argumentacja strony uważającej, że bieg terminu przedawnienia liczyć należy od końca 2011 r. gdyż decyzja dotycząca zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, a zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Taki tok argumentacji wskazuje, że skarżąca myli – biorąc pod uwagę odpowiednie pojęcia normowane w dziale III Ordynacji podatkowej – powstanie zobowiązania podatkowego z terminem płatności podatku. Niewątpliwie zaś bieg terminu przedawnienia ustawodawca, w treści art. 70 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, wiąże się z terminem płatności podatku, a nie powstania zobowiązania.
Ponadto Sąd I instancji wskazał, że jak stanowi art. 70 O.p. w § 6 pkt 2, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Na podstawie zaś § 7 pkt 2 bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę do WSA w Lublinie na decyzję SKO dnia 10 marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie dotacji udzielonej w kwocie wyższej niż należna, podlegającej zwrotowi, z dnia 11 grudnia 2013 r. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 19 listopada 2014 r. doręczony został SKO w dniu 20 marca 2015 r. Bieg terminu przedawnienia spoczywał zatem od dnia 9 kwietnia 2014 r., tj. od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wskazaną decyzję SKO z dnia 10 marca 2014 r., do 20 marca 2015 r., kiedy to SKO otrzymało odpis prawomocnego wyroku.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżącej, co skutkowało orzeczeniem o dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy i zakończone zaskarżoną odpowiadały wymaganiom wskazanym w powołanych przepisach. Zgromadzony materiał dowodowy, w ocenie Sądu, pozwalał na imienne wskazanie osób wykazanych przez skarżącą w stosownej informacji jako słuchacze prowadzonych przez nią na terenie K. i dotowanych przez Powiat K. szkół, które jednak w rzeczywistości we wrześniu i październiku 2011 r. nie mogły być zaliczone do uczniów tych szkół.
Za niezasadne Sąd I instancji uznał również zarzuty naruszenia art. 75 § 1, art. 15, 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz zarzuty naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i art. 90 ust. 3 u.s.o.
Zdaniem Sądu I instancji w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym należało, na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., orzec o zwrocie dotacji udzielonej w nadmiernej wysokości ze względu na zawyżenie przez skarżącą liczby słuchaczy prowadzonych przez siebie na terenie K. szkół we wrześniu i październiku 2011 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka [A.]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, pomimo że zobowiązanie do zwrotu dotacji za rok 2011 wygasło w skutek przedawnienia;
2. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż na gruncie niniejszej sprawy decyzja organu II instancji zawierała prawidłowe wskazanie podstawy prawnej, uzasadnienie prawne i faktyczne, pomimo:
przywołania w podstawie prawnych przepisów nie znajdujących zastosowania w niniejszym stanie faktycznym;
braku wskazania konkretnych postanowień uchwały dotacyjnej w podstawie prawnej decyzji;
brak wyjaśnienia toku rozumowania organu, pozwalającego na weryfikację wydanego rozstrzygnięcia w sytuacji gdy prawidłowo stosując art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, WSA winien stwierdzić naruszenie w/w przepisów i uchylić zaskarżoną decyzję;
2. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 i 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. tj. zasady praworządności poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że na gruncie niniejszej sprawy wyczerpującego zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy przedmiotowej sprawy pomimo;
a) odmówienia wiarygodności i rzetelności dowodowi w postaci księgi słuchaczy w sytuacji gdy prawidłowo stosując art. 145 § 1 ust. 1 lit. c WSA winien stwierdzić naruszenie w/w przepisów i uchylić zaskarżoną decyzję;
3. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3 u.s.o., poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że zaistniały przesłanki do przyjęcia, iż Skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości.
Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości w trybie art. 188 p.p.s.a. i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie od SKO w Lublinie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed NSA w Warszawie w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm prawem przepisanych oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Lublinie z dnia 29 grudnia 2018 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty K. z dnia 8 listopada 2017 r. [...] i umorzenie postępowania, ze względu na wyjaśnienie istoty sprawy. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, w tym pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Nadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez WSA.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Analizując treść podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności musi zostać rozpatrzony najdalej idący zarzut dotyczący przedawnienia możliwości domagania się przez organ zwrotu dotacji.
Odnosząc się do tego zarzutu, przypomnieć należy, że zdaniem WSA w Lublinie odpowiednie zastosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1) do dotacji podlegających zwrotowi do budżetu ze względu na pobranie ich w nadmiernej wysokości polega na tym, że - jako termin płatności, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – należy przyjąć, wskazaną w treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., datę zwrotu dotacji pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości, tj. 15 dni od dnia stwierdzenia tej okoliczności.
Powyższe stanowisko jest według Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowe. Wyjaśnić należy, że nie jest w sprawie kwestionowane, że przedawnienie zobowiązań podatkowych regulują przepisy Rozdziału 8 Działu III Ordynacji podatkowej. Wynika z nich, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2).
Powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. W myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. – dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (...). W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p. – zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Stosowanie zaś do art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. – odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki NSA: z 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2583/18 i z 14 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 2656/18).
Skoro zatem w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta, to tym bardziej w przypadku dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości termin ten powinien rozpocząć swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta.
Na podstawie powyższych rozważań przyjąć należy, że termin przedawnienia bieg rozpoczyna niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi.
W konsekwencji zastosowanie art. 70 § 1 O.p. prowadzi w tym wypadku do konkluzji, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Wskazać ponadto należy, że zobowiązanie podatkowe (w niniejszej sprawie zwrot dotacji) przedawnia się jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 O.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03). Stanowisko wyrażone w tej uchwale nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W kontekście powyższych rozważań należy uznać, że skoro dotacja była przyznana i przekazana najprawdopodobniej już w 2011 r. to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2011 r. i winien upłynąć wraz z końcem 2016 r., stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o zasadności zarzutu zawartego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej.
Zauważyć jednak należy, że w tej sprawie, ze względu na przyjęcie przez organy oraz Sąd I instancji odmiennej koncepcji odpowiedniego zastosowania art. 70 § 1 O.p. nie ustalono w sposób jednoznaczny daty otrzymania dotacji przez beneficjenta (daty wpłynięcia na konto). Jest to natomiast fakt istotny ze względu na dokonane wcześniej ustalenia w zakresie zastosowania art. 70 § 1 O.p. Co prawda w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty konta [...] Starostwa w K., z których wynika, że dotacja dla [A.] została zapłacona w dniach 27.9.2011 oraz 26.10.2011 r. (k. 138 i 139), niemniej jednak ustalenie tej okoliczności wymaga potwierdzenia nie tylko dokumentem księgowym Starostwa, ale również dokumentem świadczącym o wpływie środków pieniężnych na konto beneficjenta.
W związku z powyższym Sąd I instancji w pierwszej kolejności na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w tym zakresie.
Z uwagi na uwzględnienie zarzutu związanego z zagadnieniem przedawnienia zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie.
Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Lublinie uwzględniając powyższe uwagi, winien zastosować się do przytoczonej wyżej oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (450 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a)w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).