I GSK 2884/05

I GSK 2884/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Zofia Borowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Ka 2294/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-03-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Piotr Piszczek Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. Ż. "[...]" Import-Eksport-Hurt od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 2294/03 w sprawie ze skargi Ł. Ż. "[...]" Import-Eksport-Hurt na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 22 września 2003 r. [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1.oddala skargę kasacyjną, 2.zasądza od Ł. Ż. "[...]" Import-Eksport-Hurt na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach kwotę 300 zł ( trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 marca
2005 r. sygn. akt 3/ISA/Ka 2294/03 oddalił skargę Ł. Ż. działającej pod firmą "[...]" Import - Export-Hurt w Bielsku-Białej, na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 22 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego, co do pochodzenia towaru i wymiaru należności celnych.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.
W dniu 13 sierpnia 2001 r., zgodnie z dokumentem SAD nr [...], Ł. Ż. - zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przywiezione z Republiki Węgierskiej ścierki, ręczniki, odzież, deklarując węgierskie pochodzenie towaru i obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Jako dowód pochodzenia towaru z Węgier, wymagany dla zastosowania obniżonej stawki, załączono deklarację na fakturze nr D08131 z dnia 13 sierpnia 2001 r.
W wyniku czynności kontrolnych zgłoszenia celnego, polskie władze celne zwróciły się do węgierskich władz celnych, będących władzami kraju eksportu, z prośbą o sprawdzenie i ustalenie rzeczywistego kraju pochodzenia towaru objętego deklaracją na fakturach. Węgierskie władze celne poinformowały, że firma [...]. nie znajduje się pod zgłoszonym adresem siedziby i dlatego nie ma możliwości dodatkowego zbadania pochodzenia towarów.
Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej, decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia 13 sierpnia 2001 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej pochodzenia towaru, stawki celnej i wysokości długu celnego. W świetle przedstawionych wyżej faktów organ celny I instancji uznał, że brak było podstaw do zastosowania preferencji celnych. W związku z brakiem możliwości określenia kraju pochodzenia zastosował stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Organ I instancji wziął pod uwagę wyjaśnienia importera i odstąpił od naliczenia odsetek wyrównawczych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w Bielsku-Białej z dnia 18 czerwca 2003 r. w części dotyczącej pochodzenia towaru, stawki celnej i wysokości długu celnego, orzekając merytorycznie w tym zakresie, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Mając na uwadze, że firma eksportera była zarejestrowana na Węgrzech w latach poprzedzających weryfikację, przez co nie stwierdzono jednoznacznie, że faktura była fałszywa. Organ celny II instancji uznał niepreferencyjne pochodzenie węgierskiego importowanego towaru i zastosował stawkę celną autonomiczną 60%.
Oddalając skargę na powyższą decyzję, WSA w Gliwicach stwierdził, że chybiony był zarzut dotyczący zakwestionowania przez organy celne prawidłowości udokumentowania przez skarżącą preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru z Republiki Węgierskiej, co miało uzasadniać zastosowanie wobec tego towaru preferencyjnej zerowej stawki celnej. Wskazując na art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926) Sąd wyjaśnił, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił, dlaczego dowody i okoliczności podnoszone przez skarżącą nie dają podstaw do przyjęcia, że sporny towar miał preferencyjne pochodzenie z Republiki Węgierskiej.
W związku z powyższym Sąd uznał, że szczególnego zaakcentowania wymagało zagadnienie mocy dowodowej wyniku weryfikacji, jaką na żądanie polskich władz celnych działających w ramach uprawnień wynikających z art. 83 § 1 - 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny przeprowadzają władze celne kraju importu. Wyniki muszą być takie, aby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z kraju członkowskiego CEFTA lub innego kraju wymienionego w art. 4 Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA). Przepisy Protokołu Nr 7 nie wymagają natomiast uzasadnienia wyniku weryfikacji, a tym bardziej wyjaśnienia, w oparciu o jakie zasady została przez władze celne kraju eksportu przeprowadzona.
Sąd doszedł do wniosku, że za ugruntowane należało uznać orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzające się do tezy, że wynik weryfikacji dowodu pochodzenia nie podlega ocenie organów celnych kraju importu i jest dla nich wiążący. W rozpoznawanej sprawie wynik weryfikacji spełniał wszelkie wymogi Protokołu Nr 7. W pełni umożliwiał on wyraźne ustalenie, że będących przedmiotem importu towarów nie można uznać za pochodzące z Republiki Węgierskiej, ponieważ pod wskazanym adresem nie było siedziby eksportera, co z kolei uniemożliwiało zbadanie autentyczności deklaracji na fakturze dokumentującej pochodzenie towaru.
Sąd podzielił pogląd organu, że omawiany wynik weryfikacji spełniał wszelkie wymogi Protokołu Nr 7 umowy CEFTA i wiązał polskie organy celne. Sąd uznał, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że deklaracja na fakturze przedstawionej przy odprawie celnej była wystawiona legalnie. To zaś z kolei, po uwzględnieniu treści art. 13 i art. 16 Protokołu Nr 7 umowy CEFTA w powiązaniu z przepisami stanowiącymi, że dowodami pochodzenia wymaganymi dla zastosowania obniżonej stawki celnej mogą być wyłącznie świadectwo przewozowe EUR.1 lub deklaracja eksportera na fakturze, prowadzi do wniosku, że dla rozstrzygnięcia o pochodzeniu towaru, uzasadniającym stosowanie obniżonej stawki celnej, nie mają żadnego prawnego znaczenia jakiekolwiek inne dokumenty.
W skardze kasacyjnej Ł. Ż. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego:
- art. 209, art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926) przez błędną wykładnię i błędne zastosowanie przepisu oraz przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie uznaje się za stronę postępowania firmy [...] (eksportera węgierskiego),
- art. 7 Konstytucji RP oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe ich zastosowanie, bowiem rozstrzygnięcie wydane zostało z obrazą tych przepisów, pomimo wskazywania przez stronę na liczne nieprawidłowości organu celnego w takcie przewodu sądowego,
- Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA), sporządzonej w Krakowie dnia 21 grudnia 1992 r., w szczególności art. 17, 18, 31 i 32 poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, co wyrażone zostało uznaniem przez organ celny materiałów węgierskich władz celnych nadesłanych w wyniku podjętych czynności weryfikacji dowodu pochodzenia,
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie:
- art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 190 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasad postępowania dowodowego wyrażone uznaniem przez organ celny i Sąd okoliczności za wystarczająco udowodnione.
Argumentacja na poparcie powyższych zarzutów została przedstawiona przez stronę w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Skarżąca wskazała m.in., że organy celne na skutek tego, że nie uwzględniły art. 209 Kodeksu celnego, nie ustaliły wszystkich stron postępowania, ograniczając postępowanie wyłącznie do importera. Z przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego wynika, że dłużnikiem jest osoba, która do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą celną przywozową dostarczyła nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne nie zostały pobrane. Z akt sprawy wynika, że osobą taką jest firma [...]. (eksporter węgierski), jednak organ celny nie potraktował jej za stronę postępowania, naruszając tym samym przepis art. 133 § 2 Ordynacji płotkowej, a w związku z tym wydał decyzję z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 30 Ordynacji podatkowej. Firma [...]. nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a skutkiem tego naruszony został przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Powołując się na art. 7 Konstytucji RP oraz art. 134 p.p.s.a. skarżący podniósł również, że pomimo licznych kwestii podnoszonych przez stronę w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sąd ograniczył rozstrzyganie sprawy do zarzutów zawartych w skardze i nie odniósł się do tych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zdaniem strony, organ celny w toku postępowania nie udowodnił i nie wykazał, że przedłożone przez stronę dokumenty są nieprawdziwe lub niedokładne co do informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia towarów. Faktycznie weryfikacja nie była przez władze węgierskie przeprowadzona, a zatem nie można mówić w tym przypadku o wyniku weryfikacji w szczególności w świetle art. 18 ust. 3 zd. 5 i 6 Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA).
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach, że organ celny w toku weryfikacji związany był Protokołem Nr 7 Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA), bowiem umowa ta dotyczy w istocie metod współpracy administracyjnej, natomiast samo rozstrzygnięcie następuje w oparciu o przepisy prawa krajowego. W tym stanie rzeczy zarówno Sąd, jak i organ celny miały obowiązek, na zasadzie swobodnej oceny dowodów, dokonać oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy okoliczność będąca przedmiotem postępowania celnego została udowodniona. Strona zarzuciła Sądowi i organom celnym, że ani w wyroku, ani też w skarżonych decyzjach nie wypowiedziały się co do dowodów przedłożonych przez stronę i nie wskazały dlaczego dowodom tym odmówiły wiarygodności.
Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do uznania eksportera węgierskiego za dłużnika, czyli osobę zobowiązaną do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Nadto Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że strona skarżąca wskazując naruszenie przepisów Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA, cytuje przepisy Protokołu Nr 7, które zostały zmienione przez art. 1 ust. 1 Protokołu dodatkowego Nr 4, sporządzonego w dniu 13 września 1996 r. (Dz.U. Nr 158, poz. 809), i z dniem 1 stycznia 1997 r. przestały obowiązywać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., zarzucając w petitum skargi naruszenie przepisów prawa materialnego w obydwu jego postaciach wymienionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że jeżeli podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania, koniecznym warunkiem skutecznego oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie jest wskazanie przez skarżącą, które przepisy zostały naruszone, uzasadnienie ich naruszenia i wykazanie, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA W-wa, z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. GSK 73/04, opubl. Mon. Praw. 2004/14/632). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej.
Skarżąca zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, wskazała naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., powołując się jednocześnie na art. 7 Konstytucji RP, uzasadniając to naruszenie nieprawidłowym jego zastosowaniem, bowiem rozstrzygnięcie w ocenie strony skarżącej zostało wydane z naruszeniem tego przepisu mimo wskazywania przez nią w trakcie przewodu sądowego na liczne nieprawidłowości organu celnego. Nadto podniosła, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 190 Ordynacji podatkowej.
Zarzut ten nie jest zasadny.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Strona skarżąca w skardze kasacyjnej w niczym nie wykazała zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest niezrozumiały, skoro, jak twierdzi strona skarżąca, podnosiła przed Sądem pierwszej instancji zarzuty naruszenia przepisów prawa, a Sąd do tych zarzutów się nie odniósł. Zarzut taki mógłby być zasadny, gdyby w okolicznościach tej sprawy były naruszone przez organy przepisy, których naruszenia nie dostrzegła skarżąca, a sąd niezwiązany granicami skargi powinien je uwzględnić. Takiego zarzutu strona skarżąca nie podnosi w skardze kasacyjnej.
Skarżąca zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, nie wskazała jakie inne przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone, lecz podniosła, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 190 Ordynacji podatkowej. Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż zarzut naruszenia przez Sąd wskazanych przez stronę skarżącą przepisów Ordynacji podatkowej jest niezasadny.
Sądy administracyjne kontrolując legalność zaskarżonych aktów lub czynności administracyjnych, prowadzą postępowanie według przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym przepisy Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie przed organami podatkowymi (które stosuje się do postępowania w sprawach celnych - art. 262 Kodeksu celnego) nie mogły być bezpośrednio naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż sąd ich nie stosuje. Sąd administracyjny bada zaskarżone akty i czynności pod względem zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym. Zatem mówiąc o naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej można byłoby mówić jedynie o ich naruszeniu przez wadliwą ocenę ich stosowania przez organ. Taki zarzut nie został jednak przytoczony i uzasadniony w skardze kasacyjnej. W szczególności strona skarżąca nie wskazała jakie ewentualnie przepisy postępowania sądowoadministracyjnego naruszył w związku z tym Sąd I instancji, na czym to naruszenie polegało i nie wykazała, że uchybienia w taki sposób wytknięte mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca (poza skargą) nie wskazywała na żadne inne nieprawidłowości organu celnego (vide: protokół rozprawy z dnia 11 marca 2005 r.). Zarzut, że Sąd pominął milczeniem zgłoszone nieprawidłowości jest więc chybiony, gdyż Sąd odniósł się do zarzutów skargi. Zatem nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa (art. 7 Konstytucji RP), sugerując gołosłownie, że Sąd nie działa na podstawie i w granicach prawa.
Za bezzasadny należało uznać zarzut strony skarżącej, iż przymiot strony postępowania należało przyznać - poza importem - także eksporterowi węgierskiemu. Strona skarżąca powołała się na przepis art. 209, art. 262 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zarzucając, że firma węgierska [...]. (eksporter węgierski) dostarczyła nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne nie zostały pobrane, a organy celne nie wezwały jej do udziału w sprawie w charakterze strony, przez co naruszyły art. 133 § 2, art. 247 § 1 pkt 3 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Przepis art. 209 Kodeksu celnego dotyczy powstania długu celnego i nie dotyczy on eksportera tylko zgłaszającego. Art. 209 § 3 zdanie trzecie stanowi, że jeżeli zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych (...), to osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały (...), że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników. Dane do zgłoszenia celnego dostarczyła Ł. Ż. (importer).
Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by eksportera węgierskiego traktować jako stronę postępowania. Zupełnie odrębną kwestią jest sprawa ewentualnej odpowiedzialności cywilnej (odszkodowawczej) eksportera węgierskiego, co nie należy do tej sprawy ani do właściwości sądów administracyjnych.
Wobec braku zarzutu w skardze kasacyjnej zasadnych zarzutów w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku, co w konsekwencji oznacza, że ustalenia faktyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogą być skutecznie podważone podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zasadności skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez Sąd, należy podnieść, iż przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści normy prawnej, natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie został błędnie uznany przez sąd za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego skarżący powinien wskazać, jak zastosowany przepis należy wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. Tak rozumianego wymagania nie spełnia sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 17, 18, 31 i 32 Protokołu Nr 7 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, ustalonego Protokołem dodatkowym Nr 4 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu, stanowiącym załącznik do Oświadczenia Rządowego z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie prowizorycznego stosowania (...) Protokołu dodatkowego Nr 4 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA), sporządzonej w Krakowie dnia 21 grudnia 1992 r. (Dz.U. z 1996 r. Nr 158, poz. 809), wskazywanego dalej jako Protokół Nr 7 CEFTA, ponieważ skarżąca nie zamieściła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodu prawnego wskazującego, że dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja tych przepisów jest błędna.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera natomiast polemikę z ustaleniami dokonanymi przez organ administracji celnej II instancji, podzielonymi następnie przez Sąd I instancji.
W szczególności strona skarżąca zarzuca, że wniosek organu celnego o weryfikację dowodu pochodzenia towarów został wadliwie uzasadniony, a odpowiedź węgierskich organów celnych sprowadza się do stwierdzenia, że nie przeprowadziły one postępowania weryfikacyjnego. Strona węgierska nie spełniła też zapowiedzi, że wystąpi do sądu o wykreślenie firmy z rejestru. Strona skarżąca podniosła, że 14 miesięcy po doręczeniu pisma przez węgierskie władze celne wystąpiła do węgierskiego Sadu Rejestrowego i otrzymała potwierdzenie, że firmy węgierskie są zarejestrowane pod wskazanymi adresami i nikt nie wystąpił o ich wykreślenie z rejestru. Zdaniem strony skarżącej najlepszym dowodem na brak przeprowadzonej weryfikacji jest stwierdzenie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach, że z pisma węgierskich władz nie wynika, iż faktury są fałszywe ani nie negują one istnienia przedmiotowych firm w chwili dokonywania przez stronę importu.
Należy zauważyć, że przywołany przez stronę skarżącą art. 17 Protokołu Nr 7 CEFTA dotyczy procedury wystawiania świadectw przewozowych EIUR.1, a nie postanowień o współpracy administracyjnej. Przepis ten przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 1997 r., zgodnie z art. 1 ust. 1 Protokołu dodatkowego Nr 4 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA) w brzmieniu z 1992 r., publikowanej w Dzienniku Ustaw z 1994 r. Nr 129, poz. 637.
Przywołany następnie przez stronę skarżącą art. 18 Protokołu Nr 7 dotyczy świadectw przewozowych EUR.1 wystawionych retrospektywnie, art. 31 dotyczy wzajemnej pomocy (w ramach współpracy administracyjnej), zaś art. 32 dotyczy weryfikacji dowodów pochodzenia.
Należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie wynik weryfikacji spełnia wszelkie wymogi Protokołu Nr 7 CEFTA. Treść tego wyniku weryfikacji jest bowiem taka, że w pełni umożliwia wyraźne ustalenie, że będących przedmiotem importu towarów nie można uznać za pochodzące z Republiki Węgierskiej, ponieważ pod wskazanym adresem nie było siedziby eksportera, co z kolei uniemożliwiło zbadanie autentyczności deklaracji na fakturze dokumentującej pochodzenie towaru. Trafny jest też pogląd Sądu I instancji, że omawiany wynik weryfikacji, skoro spełniał wszelkie wymogi Protokołu Nr 7 CEFTA, wiązał polskie organy celne.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej, że władze węgierskie nie przeprowadziły postępowania weryfikacyjnego - z pisma z dnia 21 października 2002 r. sporządzonego przez Krajową Komendę Straży Celnej i Finansowej Ministerstwa Finansów Węgier wynika, że nie było możliwości przeprowadzenia dodatkowego badania pochodzenia eksportowanych towarów m.in. przez firmą [...]., ponieważ firma ta nie znajduje się pod zgłoszonym adresem siedziby, dlatego że podjęto działania zmierzające do wykreślenia m.in. tej firmy z rejestru firm (karta 5 akt administracyjnych).
Wyniki tej weryfikacji nie pozostają w sprzeczności z zaświadczeniem dotyczącym firmy [...]. z dnia 9 grudnia 2003 r. wydanym przez Wojewódzki Sąd, jako Sąd Rejonowy w Peszcie i stwierdzającym rejestrację tej firmy oraz podającym adres jej siedziby.
Zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 7 CEFTA wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiały wyraźne (czyli wystarczające w rozumieniu art. 32 ust. 6) ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z Państwa-Strony (w tym wypadku z Republiki Węgierskiej) i czy spełniają inne wymogi Protokołu.
Jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację (w tym wypadku polskie władze celne) odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (ust. 6 art. 32 tegoż Protokołu).
Organ administracji celnej I instancji uznał, że w świetle odpowiedzi władz węgierskich kraj pochodzenia towaru nie jest znany i wymierzył należne cło z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej (podwyższonej o 100%).
Organ II instancji uznał, że akceptacja węgierskiego preferencyjnego pochodzenia towarów jest niemożliwa na podstawie przedłożonych dowodów pochodzenia (art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 7 CEFTA) i zasadnie przyjął, że niespełnienie przewidzianych przepisami prawa wymogów skutkuje odmową przyznania preferencji celnych. Uzasadniając przyjął, że skoro przedmiotowe firmy były zarejestrowane na Węgrzech, a władze węgierskie nie określiły faktur jako fałszywe, to zapis o pochodzeniu towaru na fakturze może zostać przyjęty jako dowód niepreferencyjnego pochodzenia węgierskiego towaru na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) i zastosował stawkę celną autonomiczną 60% z uwagi na brak udokumentowania pochodzenia towarów świadectwem pochodzenia.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że podstawą prawną ostatecznej decyzji nie była umowa międzynarodowa - Umowa Środkowoeuropejska o wolnym handlu (CEFTA), a rozporządzenie wykonawcze do Kodeksu celnego - Taryfa celna z dnia 20 grudnia 2000 r. i cytowane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.- nie kwestionowane przez stronę skarżącą.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemająca usprawiedliwionych podstaw.
Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.